Hadith Representative
Kisah Wahsyi: Masuk Islam setelah membunuh Hamzah, lalu menebus kesalahannya dengan membunuh Musailamah Al-Kaddhab
Imam Bukhari : 3764حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ قَالَخَرَجْتُ مَعَ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ فَلَمَّا قَدِمْنَا حِمْصَ قَالَ لِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَدِيٍّ هَلْ لَكَ فِي وَحْشِيٍّ نَسْأَلُهُ عَنْ قَتْلِ حَمْزَةَ قُلْتُ نَعَمْ وَكَانَ وَحْشِيٌّ يَسْكُنُ حِمْصَ فَسَأَلْنَا عَنْهُ فَقِيلَ لَنَا هُوَ ذَاكَ فِي ظِلِّ قَصْرِهِ كَأَنَّهُ حَمِيتٌ قَالَ فَجِئْنَا حَتَّى وَقَفْنَا عَلَيْهِ بِيَسِيرٍ فَسَلَّمْنَا فَرَدَّ السَّلَامَ قَالَ وَعُبَيْدُ اللَّهِ مُعْتَجِرٌ بِعِمَامَتِهِ مَا يَرَى وَحْشِيٌّ إِلَّا عَيْنَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ يَا وَحْشِيُّ أَتَعْرِفُنِي قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ لَا وَاللَّهِ إِلَّا أَنِّي أَعْلَمُ أَنَّ عَدِيَّ بْنَ الْخِيَارِ تَزَوَّجَ امْرَأَةً يُقَالُ لَهَا أُمُّ قِتَالٍ بِنْتُ أَبِي الْعِيصِ فَوَلَدَتْ لَهُ غُلَامًا بِمَكَّةَ فَكُنْتُ أَسْتَرْضِعُ لَهُ فَحَمَلْتُ ذَلِكَ الْغُلَامَ مَعَ أُمِّهِ فَنَاوَلْتُهَا إِيَّاهُ فَلَكَأَنِّي نَظَرْتُ إِلَى قَدَمَيْكَ قَالَ فَكَشَفَ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ أَلَا تُخْبِرُنَا بِقَتْلِ حَمْزَةَ قَالَ نَعَمْ إِنَّ حَمْزَةَ قَتَلَ طُعَيْمَةَ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ بِبَدْرٍ فَقَالَ لِي مَوْلَايَ جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍ إِنْ قَتَلْتَ حَمْزَةَ بِعَمِّي فَأَنْتَ حُرٌّ قَالَ فَلَمَّا أَنْ خَرَجَ النَّاسُ عَامَ عَيْنَيْنِ وَعَيْنَيْنِ جَبَلٌ بِحِيَالِ أُحُدٍ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ وَادٍ خَرَجْتُ مَعَ النَّاسِ إِلَى الْقِتَالِ فَلَمَّا أَنْ اصْطَفُّوا لِلْقِتَالِ خَرَجَ سِبَاعٌ فَقَالَ هَلْ مِنْ مُبَارِزٍ قَالَ فَخَرَجَ إِلَيْهِ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ يَا سِبَاعُ يَا ابْنَ أُمِّ أَنْمَارٍ مُقَطِّعَةِ الْبُظُورِ أَتُحَادُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ شَدَّ عَلَيْهِ فَكَانَ كَأَمْسِ الذَّاهِبِ قَالَ وَكَمَنْتُ لِحَمْزَةَ تَحْتَ صَخْرَةٍ فَلَمَّا دَنَا مِنِّي رَمَيْتُهُ بِحَرْبَتِي فَأَضَعُهَا فِي ثُنَّتِهِ حَتَّى خَرَجَتْ مِنْ بَيْنِ وَرِكَيْهِ قَالَ فَكَانَ ذَاكَ الْعَهْدَ بِهِ فَلَمَّا رَجَعَ النَّاسُ رَجَعْتُ مَعَهُمْ فَأَقَمْتُ بِمَكَّةَ حَتَّى فَشَا فِيهَا الْإِسْلَامُ ثُمَّ خَرَجْتُ إِلَى الطَّائِفِ فَأَرْسَلُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَسُولًا فَقِيلَ لِي إِنَّهُ لَا يَهِيجُ الرُّسُلَ قَالَ فَخَرَجْتُ مَعَهُمْ حَتَّى قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا رَآنِي قَالَ آنْتَ وَحْشِيٌّ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ أَنْتَ قَتَلْتَ حَمْزَةَ قُلْتُ قَدْ كَانَ مِنْ الْأَمْرِ مَا بَلَغَكَ قَالَ فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُغَيِّبَ وَجْهَكَ عَنِّي قَالَ فَخَرَجْتُ فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجَ مُسَيْلِمَةُ الْكَذَّابُ قُلْتُ لَأَخْرُجَنَّ إِلَى مُسَيْلِمَةَ لَعَلِّي أَقْتُلُهُ فَأُكَافِئَ بِهِ حَمْزَةَ قَالَ فَخَرَجْتُ مَعَ النَّاسِ فَكَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا كَانَ قَالَ فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ فِي ثَلْمَةِ جِدَارٍ كَأَنَّهُ جَمَلٌ أَوْرَقُ ثَائِرُ الرَّأْسِ قَالَ فَرَمَيْتُهُ بِحَرْبَتِي فَأَضَعُهَا بَيْنَ ثَدْيَيْهِ حَتَّى خَرَجَتْ مِنْ بَيْنِ كَتِفَيْهِ قَالَ وَوَثَبَ إِلَيْهِ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَضَرَبَهُ بِالسَّيْفِ عَلَى هَامَتِهِقَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ فَأَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ فَقَالَتْ جَارِيَةٌ عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ وَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَتَلَهُ الْعَبْدُ الْأَسْوَدُ
Ang’ambye [Abu Ja’far Muhammad bin Abdullah] atugambye [Hujain bin Al Mutsanna] atugambye [Abdul Aziz bin Abdullah bin Abu Salamah] okuva ku [Abdullah bin Al Fadl] okuva ku [Sulaiman bin Yasar] okuva ku [Ja’far bin ‘Amru bin Umayyah Adl Dlamri] yagamba nti, ‘Nnafuluma ne ‘Ubaidullah ‘Ady bin Hiyar eri Sham. Bwe twatuuka e Himsh, ‘Ubaidullah bin ‘Adi yangamba nti, ‘Tugende ewa [Wahsyi] tubuuze ku -ekyaliwo- eky’okuttibwa kwa Hamza?’. Namuddamu nti, ‘Okay’. Wahsyi yali abeera mu Himsh mu kiseera ekyo, bwe twamubuuzaako, kyatulagibwa nti Wahsyi mu kiseera ekyo yali mu kisiikirize ky’ennyumba ye, ng’alinga omuddugavu’. Ja’far bin ‘Amru Ad-Dlamry yagamba nti, ‘Oluvannyuma twamusemberera okutuusa lwe twali mu maaso ge, ne tumulamusa, era n’addamu. ‘Ubaidullah mu kiseera ekyo yazinga ekibikka ku mutwe, Wahsyi n’atasobola kumulaba okuggyako amaaso ga Ubaidullah abiri n’ebigere bye bibiri. ‘Ubaidullah yabuuza nti, ‘Ayi Wahsyi, ontegedde?’. Wahsyi naye yakyetegereza, olwo n’agamba nti, ‘By Allah, nedda! Ssaakutegedde, okujjako nti nnali mmanyi nti ‘Ady bin Khiyar yawasa omukazi ayitibwa Umm Qital, muwala wa Abu Al ‘Ish. Ku ye omwana yazaalibwa e Makka, kale n’asaba okuyonsebwa omuntu omulala kwe kutwala omwana omuto ne nnyina, ne mmukwasa, nga nlinga mmulaba bw’atyo, singa ntunuulira ebigere byo ebibiri’. Ja’far bin ‘Amru Ad-Dlamry yagamba, oluvannyuma lw’ekyo ‘Ubaidullah n’alaga ffeesi ye, olwo n’agamba nti, ‘Ojja kutubuulira ku kuttibwa kwa Hamzah?’. Wahsyi yaddamu nti, ‘Okay, Hamzah bwe yatta Tu’aimah bin ‘Ady mu lutalo lwa Badr, olwo mukama wange, Zubair bin Muth’im, n’aŋŋamba nti, ‘Bw’onoosobola okutta Hamzah ng’okwesasuza olw’okufa kwa kojja wange, olwo ojja kuba wa ddembe’. Abantu bwe baavaayo omulundi gumu okugenda e ‘Ainain, - akasozi akatono wansi wa Uhud akaawuddwa ku lusozi - nafuluma nabo okwegatta ku lutalo, ng’amagye gazze maaso ku maaso okulwana, Siba n’avaayo ‘ng’agamba nti, ‘Ani agumiikiriza okulwana?’. Bwe yawulira ekyo, Hamzah bin Abdul Al Munthalib yavaayo n’agamba nti, ‘Ayi omwana - eyava mu - ebitundutundu by’ennyama y’ekyama ky’omukazi - olulimi lw’okuvuma n’okuvuma omuntu - pent -, ogenda kusomooza Allah n’Omubaka we sallallaahu ‘alaihi wasallam?’. olwo Hamzah n’asobola okumumaliriza. Olwo ne ntunuulira Hamzah mu nkukutu emabega w’olwazi olunene, okutuusa lwe yanzitako, era ng’ansemberera nnyo, amangu ago ne nsuula effumu lyange ne likuba ekitundu wansi w’olubuto lwe, olwo ekyali mu kitundu ekyakubiddwa effumu ne kifuluma.’ Wahsyi yayongeddeko nti, ‘Era ekyo kye nja okusuubiza’. Abantu bwe baakomawo awaka, nnaddayo nabo’. Wahsyi yagenda mu maaso n’agamba nti, ‘Nabeera e Makka okutuusa Obusiraamu lwe bwasaasaana eyo, olwo ne nvaayo okugenda e Ta’if, abantu b’e Ta’if bwe baasindika ababaka abawerako eri Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo omu ku babaka n’aŋŋamba nti, ‘Tajja kutuusa bulabe ku mubaka’. Wahsyi yagenda mu maaso n’agamba nti, ‘Nagenda nabo okutuusa lwe nasisinkana Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam. Bwe yandaba n’ambuuza nti: ‘Ggwe Wahsyi?’. Naddamu nti, ‘Kituufu’. N’agamba nti: ‘Ggwe eyatta Hamza?’. Wahsyi n’addamu nti, ‘Ensonga eri nga bwe yakutuuseeko’. Yagamba nti: ‘Oyinza okunzigyako amaaso go?’. Wahsyi n’agamba nti, ‘Awo nadda eka. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bwe yafa, Musailamah Al Kadzab yalabika, nagamba nti, ‘Nja kugezaako okunoonya Musailamah, nsuubira nti nsobola okumutta era ntangirira ensobi yange ey’okutta Hamzah,’ olwo ne nfuluma n’abantu abaali bagenda okulwana ne Musailamah. Omukisa gwe mbadde nnindirira. Olwo ne ndaba omusajja ng’ayimiridde ku kimu ku bbugwe w’ennyumba ng’engamiya enzirugavu ng’erina enviiri ezikutte. Wahsyi yayongeddeko nti, ‘Oluvannyuma ne nsuula effumu lyange okutuusa lwe lyamukuba wakati ddala mu kifuba okutuusa lwe lyayingira mu kibegabega kye.’ Wahsyi yagambye nti, ‘Awo omusajja ow’e Ansar n’amulumba n’asobola okumusalako omutwe n’ekitala’. [Abdullah bin Al Fadl] yagamba nti, yali antegeezezza [Sulaiman bin Yasar] nti yawulira [Abdullah bin Umar] ng’agamba nti, ‘Awo omukazi eyali mu kisenge eky’okungulu mu nnyumba ye n’agamba nti, ‘Amirul Mukminin attiddwa omuddu omuddugavu - ekitegeeza Wahsyi -pent-’.