Hadith Representative
Kisah Wahsyi: Masuk Islam setelah membunuh Hamzah, lalu menebus kesalahannya dengan membunuh Musailamah Al-Kaddhab
Imam Bukhari : 3764حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ قَالَخَرَجْتُ مَعَ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ فَلَمَّا قَدِمْنَا حِمْصَ قَالَ لِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَدِيٍّ هَلْ لَكَ فِي وَحْشِيٍّ نَسْأَلُهُ عَنْ قَتْلِ حَمْزَةَ قُلْتُ نَعَمْ وَكَانَ وَحْشِيٌّ يَسْكُنُ حِمْصَ فَسَأَلْنَا عَنْهُ فَقِيلَ لَنَا هُوَ ذَاكَ فِي ظِلِّ قَصْرِهِ كَأَنَّهُ حَمِيتٌ قَالَ فَجِئْنَا حَتَّى وَقَفْنَا عَلَيْهِ بِيَسِيرٍ فَسَلَّمْنَا فَرَدَّ السَّلَامَ قَالَ وَعُبَيْدُ اللَّهِ مُعْتَجِرٌ بِعِمَامَتِهِ مَا يَرَى وَحْشِيٌّ إِلَّا عَيْنَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ يَا وَحْشِيُّ أَتَعْرِفُنِي قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ لَا وَاللَّهِ إِلَّا أَنِّي أَعْلَمُ أَنَّ عَدِيَّ بْنَ الْخِيَارِ تَزَوَّجَ امْرَأَةً يُقَالُ لَهَا أُمُّ قِتَالٍ بِنْتُ أَبِي الْعِيصِ فَوَلَدَتْ لَهُ غُلَامًا بِمَكَّةَ فَكُنْتُ أَسْتَرْضِعُ لَهُ فَحَمَلْتُ ذَلِكَ الْغُلَامَ مَعَ أُمِّهِ فَنَاوَلْتُهَا إِيَّاهُ فَلَكَأَنِّي نَظَرْتُ إِلَى قَدَمَيْكَ قَالَ فَكَشَفَ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ أَلَا تُخْبِرُنَا بِقَتْلِ حَمْزَةَ قَالَ نَعَمْ إِنَّ حَمْزَةَ قَتَلَ طُعَيْمَةَ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ بِبَدْرٍ فَقَالَ لِي مَوْلَايَ جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍ إِنْ قَتَلْتَ حَمْزَةَ بِعَمِّي فَأَنْتَ حُرٌّ قَالَ فَلَمَّا أَنْ خَرَجَ النَّاسُ عَامَ عَيْنَيْنِ وَعَيْنَيْنِ جَبَلٌ بِحِيَالِ أُحُدٍ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ وَادٍ خَرَجْتُ مَعَ النَّاسِ إِلَى الْقِتَالِ فَلَمَّا أَنْ اصْطَفُّوا لِلْقِتَالِ خَرَجَ سِبَاعٌ فَقَالَ هَلْ مِنْ مُبَارِزٍ قَالَ فَخَرَجَ إِلَيْهِ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ يَا سِبَاعُ يَا ابْنَ أُمِّ أَنْمَارٍ مُقَطِّعَةِ الْبُظُورِ أَتُحَادُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ شَدَّ عَلَيْهِ فَكَانَ كَأَمْسِ الذَّاهِبِ قَالَ وَكَمَنْتُ لِحَمْزَةَ تَحْتَ صَخْرَةٍ فَلَمَّا دَنَا مِنِّي رَمَيْتُهُ بِحَرْبَتِي فَأَضَعُهَا فِي ثُنَّتِهِ حَتَّى خَرَجَتْ مِنْ بَيْنِ وَرِكَيْهِ قَالَ فَكَانَ ذَاكَ الْعَهْدَ بِهِ فَلَمَّا رَجَعَ النَّاسُ رَجَعْتُ مَعَهُمْ فَأَقَمْتُ بِمَكَّةَ حَتَّى فَشَا فِيهَا الْإِسْلَامُ ثُمَّ خَرَجْتُ إِلَى الطَّائِفِ فَأَرْسَلُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَسُولًا فَقِيلَ لِي إِنَّهُ لَا يَهِيجُ الرُّسُلَ قَالَ فَخَرَجْتُ مَعَهُمْ حَتَّى قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا رَآنِي قَالَ آنْتَ وَحْشِيٌّ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ أَنْتَ قَتَلْتَ حَمْزَةَ قُلْتُ قَدْ كَانَ مِنْ الْأَمْرِ مَا بَلَغَكَ قَالَ فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُغَيِّبَ وَجْهَكَ عَنِّي قَالَ فَخَرَجْتُ فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجَ مُسَيْلِمَةُ الْكَذَّابُ قُلْتُ لَأَخْرُجَنَّ إِلَى مُسَيْلِمَةَ لَعَلِّي أَقْتُلُهُ فَأُكَافِئَ بِهِ حَمْزَةَ قَالَ فَخَرَجْتُ مَعَ النَّاسِ فَكَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا كَانَ قَالَ فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ فِي ثَلْمَةِ جِدَارٍ كَأَنَّهُ جَمَلٌ أَوْرَقُ ثَائِرُ الرَّأْسِ قَالَ فَرَمَيْتُهُ بِحَرْبَتِي فَأَضَعُهَا بَيْنَ ثَدْيَيْهِ حَتَّى خَرَجَتْ مِنْ بَيْنِ كَتِفَيْهِ قَالَ وَوَثَبَ إِلَيْهِ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَضَرَبَهُ بِالسَّيْفِ عَلَى هَامَتِهِقَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ فَأَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ فَقَالَتْ جَارِيَةٌ عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ وَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَتَلَهُ الْعَبْدُ الْأَسْوَدُ
Һөйләне миңә [Әбү Джәғфәр Мөхәммәт бин Абдулла] беҙгә әйтте [Хөжәйен бин Әл Мусанна] беҙгә әйтте [Ғәбдел Әзиз бин Абдулла бин Әбү Сәләмә] [Ғабдулла бин Әл Фадл] [Сөләймән бин Ясар] [Сөләймән бин Ясар менән] [Джәфәр бин Әмрү бин менән беҙ Д Ғөбәйҙуллаһ бин Ады бин Һияр Шамға. Химшкә барып еткәс, Ғөбәйҙуллаһ бин Әди миңә: «Беҙ [Вәхсигә] барып, Хәмзәне үлтергән -ваҡиға- тураһында һорашайыҡмы?» Мин яуап бирҙем: «Ярай». Вахсый ул ваҡытта Химштә йәшәй ине, беҙ уның тураһында һорашҡас, беҙгә күрһәттеләр: Вәхсий шул ваҡытта өйө күләгәһендә, әйтерһең дә, ҡара кеше ине'. Йәғфәр бин Әмрү Әд-Дләмри: «Беҙ һуңынан уның алдында торғансы яҡынлаштыҡ, сәләм бирҙек, ул яуап бирҙе», — тине. Ғөбәйҙулла ул ваҡытта баш ҡаплауын йыйып ала, Вәхси уны Өбәйҙулланың ике күҙенән һәм ике аяғынан башҡа күрә алмай. Ғөбәйҙулла: «Эй, Вәхсий, һин мине таныйһыңмы?» Вахсый ҙа быға иғтибар иткән, шунан: «Аллаһ менән ант итәм, юҡ! Мин һине таныманым, тик Адый бин Хыярҙың Әбү Әл Иштең ҡыҙы Өммө Ҡытал тигән ҡатынға өйләнгәнен белеүемдән башҡа. Унан Мәккәлә бала тыуҙы, шуға күрә уны икенсе кеше имеҙергә ҡуштылар шуға күрә мин бәләкәй баланы әсәһе менән алып киттем, мин уны уға тапшырҙым, әйтерһең дә, мин уны шулай уҡ күрҙем, әгәр мин һинең ике аяғыңа ҡараһам'. Джәғфәр бин Әмрү Әд-Дләмри әйткән, шунан һуң Ғөбәйҙуллаһ йөҙөн асҡандан һуң: «Хәмзәнең үлтерелеүе тураһында һөйләйһеңме?» Вәхси яуап бирҙе: «Ярай, Хәмзә Бәҙер һуғышында Туғәймә бин Әдиҙе үлтергәндә, шул саҡта минең хужам Зөбәйер бин Мөсхим миңә: «Әгәр ҙә һин абзыйымдың үлеменә үс итеп Хәмзәне үлтерергә өлгөрһәң, тимәк, һин азат буласаҡһың», — тигән. Халыҡ бер юлы Әйнәнгә, - ҡалҡыулыҡтан айырылған Өхөдтән түбәнерәк бәләкәй генә тауға - сыҡҡас, мин улар менән бергә һуғышҡа ҡушылырға сыҡтым, ғәскәрҙәр һуғышырға йөҙгә-йөҙ килгәс, Сиба сыҡты: «Кем һуғышырға баҙнат итә?» Быны ишеткәс, Хәмзә бин Ғәбдел Әл Мөнтәлиб сығып: «Эй, бала - ҡатын-ҡыҙ енси ите киҫәктәренән сыҡҡан - кемгәлер ҡарата кәмһетеүҙәр һәм кәмһетеүҙәр теле - пент -, һин Аллаһҡа һәм Уның рәсүленә саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмгә ҡаршы сығырға йыйынаһыңмы?» шунан Хәмзә уны бөтөрөп өлгөрҙө. Шунан йәшерен рәүештә ҙур ҡая артында Хәмзәне ниәтләнем, тик ул минең яндан үтеп киткәс, ул миңә бик яҡын ине, шунда уҡ һөңгөмдө ырғыттым һәм ул уның ҡорһағы аҫтындағы урынға бәрелде, һөңгө бәрелгән урында нимә бар, шуның менән сығып китте». Вахси артабан: «Ә мин шуны вәғәҙә итәм», — тип дауам итте. Халыҡ өйҙәренә ҡайтҡас, мин дә улар менән ҡайттым'. Вахси артабан: «Мин Мәккәлә Ислам дине таралғансы йәшәнем, шунан Таифҡа киттем, Таиф халҡы Аллаһ Рәсүленә бер нисә илсе ебәргәс, шул саҡта илселәрҙең береһе миңә: «Ул илсегә зыян килтермәйәсәк», — тине. Вахсий артабан: «Мин улар менән Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үсәллам менән осрашҡансы барҙым», — тип дауам итте. Мине күргәс: «Һин Вахсыймы?» Мин яуап бирҙем: «Дөрөҫ». Ул: «Хәмзәне үлтергән кеше һинме?» Вахси: «Эш һиңә нисек килде, шулай», — тип яуап бирә. Ул: «Минән йөҙөңдө бороп алаһыңмы?» Вахсый: «Улайһа, мин өйгә ҡайттым», — тине. Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһи васаллам вафат булғас, Мөсәйләмә Әл Ҡәҙбәп күренде, мин: “Мөсәйләмәне табырға тырышырмын, өмөтләнәм, уны үлтереп, Хәмзәне үлтергән хатамды ғәфү итә алам”, – тинем, шунан Мөсәйләмә менән һуғышасаҡ кешеләр менән сығып киттем. Мөмкинлек көткән төш. Мин шул саҡта өйҙөң бер стенаһына ҡаршы сәстәре ҡырҡылған һоро дөйә кеүек торған кешене күрҙем. Вахси артабан: «Шунан мин һөңгөмдө тап күкрәгенең уртаһына елкәһенә үтеп ингәнсе ырғыттым». Вахсий: «Шунан бер ансар кешеһе уға һөжүм итеп, ҡылыс менән башын ҡырҡып өлгөргән», — тигән. [Ғабдулла бин Әл Фәҙл] әйтте, ул миңә [Сөләймән бин Ясарға] хәбәр иткән, тип ишеткән [Ғабдулла бин Ғүмәр]: «Шунан һуң бер ҡатын, үҙенең өйөнөң мансардаһында булған: «Әмирүл Мөкмининды ҡара ҡол үлтергән - йәғни Вахси -пент-», — тигән.