Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith
Hadith
Imam Darimi : 161
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ مِهْرَانَ قَالَ كَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا وَرَدَ عَلَيْهِ الْخَصْمُ نَظَرَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ وَجَدَ فِيهِ مَا يَقْضِي بَيْنَهُمْ قَضَى بِهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْكِتَابِ وَعَلِمَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْأَمْرِ سُنَّةً قَضَى بِهِ فَإِنْ أَعْيَاهُ خَرَجَ فَسَأَلَ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ أَتَانِي كَذَا وَكَذَا فَهَلْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِي ذَلِكَ بِقَضَاءٍ فَرُبَّمَا اجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّفَرُ كُلُّهُمْ يَذْكُرُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ قَضَاءً فَيَقُولُ أَبُو بَكْرٍ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِينَا مَنْ يَحْفَظُ عَلَى نَبِيِّنَا فَإِنْ أَعْيَاهُ أَنْ يَجِدَ فِيهِ سُنَّةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ رُءُوسَ النَّاسِ وَخِيَارَهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَإِنْ أَجْمَعَ رَأْيُهُمْ عَلَى أَمْرٍ قَضَى بِهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އައްޝަލްތު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޒުހައިރު] [ޖަޢުފަރު ބިން ބުރުޤާން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި [މައިމޫން ބިން މިޙްރާން] ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ ނަމަވެސް އެއީ الله ގެ ފޮތުން ނުފެނުނު ނަމަ އަދި އެކަމުގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތެއް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނަމަ އެކަމާ އެކު ގޮތެއް ނިންމަވާނެ ކަމަށާއި ނަމަވެސް އެކަން ނުފެނިއްޖެނަމަ ވަގުތުން ނުކުމެ މުސްލިމުންނާ އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ 'އަލައިހި ވަސައްލަމް ދުވަހަކުވެސް ގާނޫނީ ހުކުމަކާއެކު މި މައްސަލައިގައި ގޮތެއް ނިންމިތަ؟' އާންމުކޮށް އެތައް ބަޔަކު އެއްވުމަށްފަހު އެއިން ކޮންމެ މީހަކުވެސް ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ޤާނޫނީ ޙުކުމެއް ފޯރުކޮށްދޭއިރު، އާންމުކޮށް އަބޫބަކުރު ރަޑިޔާالله އަންހޫ ވިދާޅުވާނެއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތުން އެކަން ނުފެނިއްޖެނަމަ، ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން ޢިއްޒަތްތެރިންނާއި ޚިޔާރުކުރެވޭ މީހުން އެއްކޮށް، އެމީހުން އެއްބަސްވެއްޖެނަމަ - އެމީހުންގެ ޚިޔާލުތައް - ދެން އެ އިއްތިފާޤުން ނިންމުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤާނޫނީ ޙުކުމެއް ދެއްވައެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 162
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى وَعَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ قَالَ كَانَ عَلَى امْرَأَتِي اعْتِكَافُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَسَأَلْتُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَعِنْدَهُ ابْنُ شِهَابٍ قَالَ قُلْتُ عَلَيْهَا صِيَامٌ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ لَا يَكُونُ اعْتِكَافٌ إِلَّا بِصِيَامٍ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ عُمَرَ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ عُثْمَانَ قَالَ لَا قَالَ عُمَرُ مَا أَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا فَخَرَجْتُ فَوَجَدْتُ طَاوُسًا وَعَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ فَسَأَلْتُهُمَا فَقَالَ طَاوُسٌ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَا يَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا إِلَّا أَنْ تَجْعَلَهُ عَلَى نَفْسِهَا قَالَ وَقَالَ عَطَاءٌ ذَلِكَ رَأْيِي
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްރާހިމް ބިން މޫސާ] އަދި [ޢަމްރޫ ބިން ޒުރާރާ] އަށް [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން މުޙައްމަދު] [އަބޫ ސުހައިލް] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. ދެން، އެވަގުތު ޝިހާބުގެ އަރިހުގައި ހުންނެވި ޢުމަރު ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީޒް (ރަޙިމަހުﷲ) ގާތު އެދުނީމެވެ. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ: 'އޭނާގެ މައްޗަށް ރޯދަ ހިފުން ވާޖިބު ހެއްޔެވެ؟' އިބްނު ޝިހާބު ޖަވާބު ދެއްވީ: ރޯދަ ހިފައިގެން ހުރެގެން ނޫނީ އިޢުތިކާފެއް ނެތެވެ. އެދުވަސްވަރު ޢުމަރު ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ރަޙިމަހުﷲ އެ ސުވާލު ކުރައްވަމުން ގެންދެވީ: ‘ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން މިފަދަ އެއްވެސް ބަސްފުޅެއް އޮވެއެވެ؟’ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'ނޫން' އެވެ. ދެން ޢުމަރު ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ރަޙިމަހުﷲ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ނޫން'، އެކަލޭގެފާނު ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ: 'އުމަރު ރަޟިޔަالله ޢަންހުގެ އަރިހުން އެއްވެސް ބަސްފުޅެއް އޮވެއެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ނޫން'، އެކަލޭގެފާނު ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ: 'އުމަރު ރަޟިޔަالله ޢަންހުގެ އަރިހުން އެއްވެސް ބަސްފުޅެއް އޮވެއެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'ނޫން' އެވެ. ޢުމަރު ރަޙިމަހުﷲ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން ބޭރަށް ނުކުމެ ތައުސް އާއި 'އަތާ' ބިން އަބޫ ރައްބާއާ ބައްދަލުކޮށް، އެދެމީހުންގެ ކިބައިން އަހާލީމެވެ. [ތައުސް] ޖަވާބު ދެއްވީ: 'މާޒީގައި [އިބްނު ޢައްބާސް] ރަޙިމަހުﷲ - އެއްފަހަރަކު ފަތުވާއެއް ނެރުއްވި - އަންހެނަކު ރޯދަ ހިފުން ފަރުޟު ނުވާނެ ކަމަށް.' ދެން 'އަތާ' ބުންޏެވެ: 'އެއީ އަހަރެންގެ ވެސް ޚިޔާލެވެ.''
Hadith
Imam Darimi : 163
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبُو عَقِيلٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ لَمَّا قَدِمَ أَبُو سَلَمَةَ الْبَصْرَةَ أَتَيْتُهُ أَنَا وَالْحَسَنُ فَقَالَ لِلْحَسَنِ أَنْتَ الْحَسَنُ مَا كَانَ أَحَدٌ بِالْبَصْرَةِ أَحَبَّ إِلَيَّ لِقَاءً مِنْكَ وَذَلِكَ أَنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ تُفْتِي بِرَأْيِكَ فَلَا تُفْتِ بِرَأْيِكَ إِلَّا أَنْ تَكُونَ سُنَّةٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ كِتَابٌ مُنْزَلٌ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުސްލިމް ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބޫ ޢަޤީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސަޢީދު އަލް ޖުރައިރީ] [އަބޫ ނަދުލުރާޙް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. '، ކަލެއަށް ވުރެ ބޮޑަށް އަހަރެން ބައްދަލުކުރަން ބޭނުންވާ މީހަކު މި ސިޓީގައި ނެތް'، އެއީ ކަލޭގެ ބުއްދިގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކަލޭ ފަތުވާއެއް ދިން ކަމުގެ ޚަބަރު އަޅުގަނޑާ ހަމައަށް ފޯރާތީއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ނުވަތަ ބާވައިލެއްވި ފޮތުން - އަލްޤުރުއާން- '' އިން މެނުވީ، ތިމާގެ ރައުޔުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ފަތުވާއެއް ނުދޭށެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 164
أَخْبَرَنَا عِصْمَةُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عُقْبَةَ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ لَقِيَهُ فِي الطَّوَافِ فَقَالَ لَهُ يَا أَبَا الشَّعْثَاءِ إِنَّكَ مِنْ فُقَهَاءِ الْبَصْرَةِ فَلَا تُفْتِ إِلَّا بِقُرْآنٍ نَاطِقٍ أَوْ سُنَّةٍ مَاضِيَةٍ فَإِنَّكَ إِنْ فَعَلْتَ غَيْرَ ذَلِكَ هَلَكْتَ وَأَهْلَكْتَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިޝްމާ ބިން އަލް ފަދުލާލް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޒައިދު ބިން އަލް ޙުބާބު] [ޔަޒީދު ބިން ޢުޤްބާޙް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި [އަލްދުލަހަކް] [ޖާބިރު ބިން ޒައިދު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ: [އިބްނު ޢުމަރު] އޭނާއާ ބައްދަލުވީ އޭނާ ތަވާފް ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު، ދެން އޭނާ - އިބްނު ޢުމަރު (الله ރުހިވޮޑިގެންވަޑައިގަންނަވައެވެ) - އޭނާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ: އޭ އަބޫ ޝަޢްޠާ، ކަލޭގެފާނެވެ ބަޞްރާގެ ފިޤުހުވެރިންގެ ތެރެއިން އެކަކު ކަމުން ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މެނުވީ ފަތުވާ ނުދެއްވާށެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 165
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ لَسْنَا نَقْضِي وَلَسْنَا هُنَالِكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ قَدَّرَ مِنْ الْأَمْرِ أَنْ قَدْ بَلَغْنَا مَا تَرَوْنَ فَمَنْ عَرَضَ لَهُ قَضَاءٌ بَعْدَ الْيَوْمِ فَلْيَقْضِ فِيهِ بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَقْضِ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ وَلَا يَقُلْ إِنِّي أَخَافُ وَإِنِّي أُرَى فَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَالْحَلَالَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ
[މުޙައްމަދު ބިން ޔޫސުފް] ގެ އަރިހުން [ސުފްޔާން] އިން [އަލް އަޢުމާޝް] ގެ ކިބައިން [ޢުމަރާ ބިން ޢުމައިރު] ގެ އަރިހުން [ޙުރައިޘް ބިން ޒުހައިރު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން މަސްޢޫދު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި: ‘އަޅުގަނޑުމެންގެ މައްޗަށް އަޅުގަނޑުމެން ނިންމާނެ ބައެއް ނޫން އަދި އެވަގުތު އަޅުގަނޑުމެން ޙާޟިރު ނުވާނެ ވަގުތެއް އަންނާނެއެވެ. އަދި ތިބާއަށް ނުފެންނަ ކަމެއް - އަދި ނުވާ ކަމެއް الله ތަޢާލާ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވެއެވެ. ފަހެ، މިދުވަހަށްފަހު ދެބަސްވުމެއް އޮތް މީހަކު الله ސުބްޙާނަالله ވަތަޢާލާގެ ފޮތުގައިވާ ގޮތަށް ގޮތެއް ނިންމަވާށެވެ. އެކަމަކު ކީރިތި ޤުރުއާނާއި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ނިންމެވުމުގައި ނުވާ މައްސަލައެއް ނަމަ، ޞާލިޙުން ނިންމާފައިވާ ގޮތަށް ގޮތެއް ނިންމަވާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ޙަރާމް ކަންތައް ސާފުވެ، ޙަލާލު ކަންތައް ސާފުވެ، އެދެމެދުގައި މުޠައްޝަބީޙުގެ މައްސަލަ - އޮޅުން ބޮޅުން ބޮޑުވެގެންވެއެވެ. އެހެންކަމުން ޝައްކު ކުރެވޭ ކަންތައް ދޫކޮށްލާފައި ޝައްކު ނުކުރާ ކަމެއްގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓާށެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 166
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِذَا سُئِلَ عَنْ الْأَمْرِ فَكَانَ فِي الْقُرْآنِ أَخْبَرَ بِهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْقُرْآنِ وَكَانَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَ بِهِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ قَالَ فِيهِ بِرَأْيِهِ
އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު އުއްޔިނާ] [ޢުބައިދުالله ބިން އަބޫ ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ‘ކުރިން [އިބްނު ޢައްބާސް] ކަމަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން އެކަން ޤުރުއާނުގައި ވާއިރު، އެ ވާހަކަ ރިވާކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ. އެއީ ޤުރުއާނުގައި ނުވާނަމަ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ބަޔާނެއް ދެއްވާނެއެވެ. އެއީ ރަސޫލާގެ ސުންނަތުގައި ނުވާނަމަ، އަބޫބަކުރުއާއި ޢުމަރު ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ބަޔާނެއް ދެއްވާނެ ކަމުގައި ވިޔަސް، އެދެމީހުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ބަޔާނެއް ނެތްނަމަ، އެކަލޭގެފާނު ވެރިކަން ކުރައްވާނީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ރައުޔަކަށެވެ.'
Hadith
Imam Darimi : 167
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ شُرَيْحٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ كَتَبَ إِلَيْهِ إِنْ جَاءَكَ شَيْءٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَاقْضِ بِهِ وَلَا تَلْفِتْكَ عَنْهُ الرِّجَالُ فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَانْظُرْ سُنَّةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاقْضِ بِهَا فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِيهِ سُنَّةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْظُرْ مَا اجْتَمَعَ عَلَيْهِ النَّاسُ فَخُذْ بِهِ فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَتَكَلَّمْ فِيهِ أَحَدٌ قَبْلَكَ فَاخْتَرْ أَيَّ الْأَمْرَيْنِ شِئْتَ إِنْ شِئْتَ أَنْ تَجْتَهِدَ رَأْيَكَ ثُمَّ تَقَدَّمَ فَتَقَدَّمْ وَإِنْ شِئْتَ أَنْ تَأَخَّرَ فَتَأَخَّرْ وَلَا أَرَى التَّأَخُّرَ إِلَّا خَيْرًا لَكَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢުޔައިނާ] އަށް [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [އައްޝަޢުބީ] ގެ އަރިހުން [ޝުރައިޙް] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ: ‘[ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] ރަޑިޔަالله ޢާންހޫ] އެއްފަހަރަކު އެކަލޭގެފާނަށް ލިޔުއްވާފައި ވެއެވެ އަޣުލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔަށް، އަދި ތިބާއަށް ޚިލާފެއް އައިސް ޤުރުއާނުން އެކަން ނުފެނިއްޖެނަމަ، ދެން ބަލާލަމާ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތަށް، އަދި އެއާއެކު ނިންމުން، އަދި ޤުރުއާނާއި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތުގައި ނުހިމެނޭ ޚިލާފެއް ކަލޭގެފާނަށް އައިސްފިނަމަ، ދެން މީސްތަކުންގެ އިއްތިފާޤުތަކަށް ބަލާށެވެ - ޢިލްމުވެރިން -، އަދި ޤުރުއާނުން، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތުން ނުފެންނަ ޚިލާފެއް އައިސްފިނަމަ، އަދި ތިބާގެ ކުރިން އެވާހަކަ އެއްވެސް މީހަކު ވިދާޅުވެފައި ނުވާނަމަ، ދެން އެ ދެ ކަންތައް އިޚްތިޔާރު ކުރައްވާށެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 168
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ابْنِ أَخِي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ نَاسٍ مِنْ أَهْلِ حِمْصٍ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ كَيْفَ تَقْضِي قَالَ أَقْضِي بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي وَلَا آلُو قَالَ فَضَرَبَ صَدْرَهُ ثُمَّ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَا يُرْضِي رَسُولَ اللَّهِ
ޔަޙްޔާ ބިން ހައްމާދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ޝުޢޫބާއިން މުޙައްމަދު ބިން ޢުބައިދުالله އަލް ތަޤާފީ ޢަމްރު ބިން އަލް ހާރިޘުން - އަލް މުޣީރާ ބިން ޝުޢޫބާގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޭކަލުން - [މުޢާޛުގެ ބައެއް އަޞްޙާބުން ހިމްޝްގެ އަހުލުވެރިންގެ ކިބައިން]، [މުޢާޛު] ގެ އަރިހުން؛ އެއީ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޔަމަނަށް ފޮނުއްވިއިރު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'އަހަރެން އިޖްތިހާދު ކުރާނީ އަހަރެންގެ ރައުޔުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އަދި އިތުރު އެއްވެސް ކަމެއް ނޫނެވެ.' އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 169
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ قَالَ أَحْسَبُهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ قَالَ قَدْ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ وَمَا نُسْأَلُ وَمَا نَحْنُ هُنَاكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَدَّرَ أَنْ بَلَغْتُ مَا تَرَوْنَ فَإِذَا سُئِلْتُمْ عَنْ شَيْءٍ فَانْظُرُوا فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَفِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ فَمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِيمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ فَاجْتَهِدْ رَأْيَكَ وَلَا تَقُلْ إِنِّي أَخَافُ وَأَخْشَى فَإِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَالْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَهُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بِنَحْوِهِ
ޔަޙްޔާ ބިން ހައްމާދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ޝުޢޫބާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ސުލައިމާނުގެ އަރިހުން އުމަރާ ބިން އުމައިރުގެ އަރިހުން ހުރައިޘް ބިން ޒުހައިރުގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ ތަޢާލާ، އެކަމަކު الله ގެ ފޮތުން ނުފެންނަނަމަ، ދެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތަށް ބަލާށެވެ. އެހެނީ ޙަލާލު ކަންތައްތައް ސާފުވެ، ޙަލާލު ކަންތައްތައް ސާފުވެ، އެހުރިހާ ކަމެއްގެ މެދުގައި ޝައްކު ނުކުރެވޭ ކަންތައްތަކަށް ދޫކޮށްލާށެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ [ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަލްއަޢުމާސީ] އިން [އަލްޤާސިމް ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އެހެން ރިޑަކްޝަން ވެސް’.
Hadith
Imam Darimi : 170
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ سَتُحْدِثُونَ وَيُحْدَثُ لَكُمْ فَإِذَا رَأَيْتُمْ مُحْدَثَةً فَعَلَيْكُمْ بِالْأَمْرِ الْأَوَّلِ قَالَ حَفْصٌ كُنْتُ أُسْنِدُ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ثُمَّ دَخَلَنِي مِنْهُ شَكٌّ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙާރޫން ބިން މުޢާވިޔަތު] [ޙަފްޝް ބިން ޣިޔާތު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަލްއަޢުމާސީ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: [ޢަބްދުالله] ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ: 'އޭ މީސްތަކުންނޭވެ، ތިޔަބައިމީހުން އާ އެއްޗެހި އީޖާދު ކުރާނެއެވެ އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން ދެން އެއަށްފަހު އަހަރެން ޝައްކުކުރީ'.
Hadith
Imam Darimi : 171
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ لِأَبِي مَسْعُودٍ أَلَمْ أُنْبَأْ أَوْ أُنْبِئْتُ أَنَّكَ تُفْتِي وَلَسْتَ بِأَمِيرٍ وَلِّ حَارَّهَا مَنْ تَوَلَّى قَارَّهَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އައްޝަލްތު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު އަލް މުބާރަކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޢައުން] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ ތިޔަބޭފުޅުން ފަތުވާ ދޫކުރައްވަމުން ގެންދެވީ - އޭރު - ލީޑަރެއް ނޫން އިރު؟ ހޭ،،، އޭގެ ފޮނިކަން ލިބިފައި ހުރި މީހާއަށް ނުބައިކަމުގެ ރިސްކް ދޭށެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 172
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ الَّذِي يُفْتِي النَّاسَ فِي كُلِّ مَا يُسْتَفْتَى لَمَجْنُونٌ
[މުޙައްމަދު ބިން ޔޫސުފް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢުމާޝް] އިން [އަބޫ ވަޢީލް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު މަސްޢޫދު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 173
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ إِمَامٌ أَوْ وَالٍ وَرَجُلٌ يَعْلَمُ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ الْمَنْسُوخِ قَالُوا يَا حُذَيْفَةُ وَمَنْ ذَاكَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސަޢީދު ބިން ޢާމިރު] [ޙިޝާމް] ގެ ކިބައިން [މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [ހުދައިފާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވަނީ: 'ފަތުވާ ދޭ ތިން ވައްތަރެއްގެ މީހުން - އެއީ -: އިމާމެއް، ނުވަތަ ވަލީވެރިއަކު - މުސްލިމުންގެ ކަންތައްތައް ރެގިއުލޭޓް ކުރާ މީހަކު - ނުވަތަ ޤުރުއާނުގައިވާ އުވާލުމާއި އުވާލުންތައް އެނގޭ މީހަކު، އެމީހުން ސުވާލުކުރެއެވެ: 'އ ހުދައިފާ ދެން އެއީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ '، އެއީ ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު، الله ރުހިވޮޑިގަންނަވާ، ނުވަތަ އަމިއްލައަށް ލާޒިމުކުރާ މޮޔައެކެވެ''.
Hadith
Imam Darimi : 174
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ حُذَيْفَةَ قَالَ قَالَ حُذَيْفَةُ إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ أَحَدُ ثَلَاثَةٍ رَجُلٌ عَلِمَ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ مَنْسُوخِهِ قَالُوا وَمَنْ ذَاكَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ وَأَمِيرٌ لَا يَجِدُ بُدًّا أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ ثُمَّ قَالَ مُحَمَّدٌ فَلَسْتُ بِوَاحِدٍ مِنْ هَذَيْنِ وَأَرْجُو أَنْ لَا أَكُونَ الثَّالِثَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޢުސާމާ] ގެ އަރިހުން [ޙިޝާމް ބިން ޙަސަން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޢުބައިދާ ބިން ޙުދައިފާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: '[ހުދައިފާ] ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'އަނެއްކާގެ މައްޗަށް ފަތުވާއެއް ނެރުނު މީހަކީ ތިން ޖަމާޢަތެއްގެ ތެރެއިން އެއް ބައެކެވެ: ޤުރުއާނުގައި ބާތިލުކުރުމާއި އުވާލުން އެނގޭ މީހާ’، އެމީހުން އެދުނެވެ: 'އޭނާއަކީ ކާކު؟ '، ޢުމަރު ބިން ޚައްޠަބު ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'ނުވަތަ ބިރެއް ނުގަންނަ ލީޑަރެއް، ނުވަތަ އަމިއްލައަށް ލާޒިމުކުރާ މޮޔައެއް''. ދެން މުޙައްމަދު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަޅުގަނޑަކީ ދެ މިންގަނޑުގެ ތެރެއިން އެއް މިންގަނޑެއް ނޫން - ފުރަތަމަ މިންގަނޑު - އަދި ތިންވަނަ މިންގަނޑުގެ ބައެއް ނޫން ކަމަށް އުންމީދު ކުރަމެވެ'.
Hadith
Imam Darimi : 175
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ مَنْ عَلِمَ مِنْكُمْ عِلْمًا فَلْيَقُلْ بِهِ وَمَنْ لَمْ يَعْلَمْ فَلْيَقُلْ لِمَا لَا يَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ فَإِنَّ الْعَالِمَ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لَا يَعْلَمُ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ لِرَسُولِهِ { قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ }
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަޢުފަރު ބިން ޢައުން] [އަލްއަޢުމާސީ] ގެ ކިބައިން [މުސްލިމް] ގެ ކިބައިން [މަސްރޫޤު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވަނީ: ‘ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ޢިލްމު ހުރި މީހަކު އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދައްކަވާށެވެ އޭނާއަށް ނޭނގޭ އެއްޗެއް، ވިދާޅުވާނެ: 'الله ޢައްލަމް' އަދި ހަމަކަށަވަރުން الله ތަޢާލާ އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: 'QUL MAA AS`ALUKUM `'LAIHI MIN ``AJRIN WA MAA ANA MINAL MUTAKALLIFIN' -އޭ މުޙައްމަދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. ސާދު: 86-'.
Hadith
Imam Darimi : 176
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ أَنَّ أَبَا مُوسَى قَالَ فِي خُطْبَتِهِ مَنْ عَلِمَ عِلْمًا فَلْيُعَلِّمْهُ النَّاسَ وَإِيَّاهُ أَنْ يَقُولَ مَا لَا عِلْمَ لَهُ بِهِ فَيَمْرُقَ مِنْ الدِّينِ وَيَكُونَ مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ [ޔާޒީދު ބިން ހާރޫން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހުމައިދަށް] [އަބޫ ރާޖާ`] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އަލް މުޙައްލަބު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ: '[އަބޫ މޫސާ] ރަދުލިއަالله އަންހޫ އޭނާގެ ދަރުސްގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ: 'އެއްވެސް ޢިލްމެއް އެނގޭ މީހަކު އެ ޢިލްމެއް މީހުންނަށް ދަސްކޮށްދޭށެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 177
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ وَزَاذَانَ قَالَا قَالَ عَلِيٌّ وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ إِذَا سُئِلْتُ عَمَّا لَا أَعْلَمُ أَنْ أَقُولَ اللَّهُ أَعْلَمُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ [ޢަމްރު ބިން ޢައުން] ގެ އަރިހުން [ޚާލިދު ބިން ޢަބްދުالله] އިން [އަތޯ` ބިން އަސް ސަޢީބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އަލް ބަޚްތާރީ] އާއި [ޒަޢަދްޒާން] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ: ' [ޢަލީ] ވިދާޅުވީ: ' މި ހިތަކީ ކިހާ ފިނި އެއްޗެއްތޯ، އަޅުގަނޑާ އަޅުގަނޑަށް ނޭނގޭ ކަމެއް ސުވާލު ކޮށްފިނަމަ، ދެން އަޅުގަނޑު ބުނަމެވެ: الله ޢަލާމް''.
Hadith
Imam Darimi : 178
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ يَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ أَنْ تَقُولَ لِمَا لَا تَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ނޫޢީމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޝަރީކު] [އަތޯ` ބިން އަސް ސަޢީބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އަލް ބަޚްތާރީ] ގެ އަރިހުން [ޢަލީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 179
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عُمَيْرُ بْنُ عَرْفَجَةَ حَدَّثَنَا رَزِينٌ أَبُو النُّعْمَانِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَ إِذَا سُئِلْتُمْ عَمَّا لَا تَعْلَمُونَ فَاهْرُبُوا قَالُوا وَكَيْفَ الْهَرَبُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ تَقُولُونَ اللَّهُ أَعْلَمُ
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޔޫސުފް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢުމައިރު ބިން ޢަރުފާޖާ] [ޢަލީ ބިން އަބޫ ޠާލިބު] ގެ އަރިހުން [ޢަލީ ބިން އަބޫ ޠާލިބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ރަޒިން އަބޫ އަން ނޫޢުމާން] ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުން ސުވާލުކުރީ: 'އޭ އީމާންތެރިންގެ ކޮމާންޑަރ، ތިބާ އެކަމުން ދުރުހެލިވާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'الله ޢާލަމް އޭ ކިޔައިގެން'' އެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 180
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ عَزْرَةَ التَّمِيمِيِّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَالُوا وَمَا ذَلِكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ أَنْ يُسْأَلَ الرَّجُلُ عَمَّا لَا يَعْلَمُ فَيَقُولُ اللَّهُ أَعْلَمُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ހުމައިދަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޖަރީރު] [މަންސޫރު] އިން [މުސްލިމް އަލް ބަޠީން] ގެ އަރިހުން [ޢަޒްރާ އެތު ތަމީމީ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ: '[ޢަލީ] ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ: 'މި ހިތަކީ ކިހާ ފިނި ހިތެއް'، -އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅުތައް ތިން ފަހަރު ތަކުރާރު ކުރެއްވި-، އެމީހުން ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: 'އެއީ ކޮންކަމެއްތޯ، އޭ ވަފާތެރިންގެ ކޮމާންޑަރ؟'، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ ޖަވާބު ދިނީ: '-އެމީހަކު ނޭނގޭ ކަމެއްގެ ވާހަކަ ސުވާލު ކުރުމުން އޭނާ ބުނަނީ: الله ތަޢާލާ'' އެވެ.
