Imam Darimi : 161
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ مِهْرَانَ قَالَ كَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا وَرَدَ عَلَيْهِ الْخَصْمُ نَظَرَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ وَجَدَ فِيهِ مَا يَقْضِي بَيْنَهُمْ قَضَى بِهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْكِتَابِ وَعَلِمَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْأَمْرِ سُنَّةً قَضَى بِهِ فَإِنْ أَعْيَاهُ خَرَجَ فَسَأَلَ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ أَتَانِي كَذَا وَكَذَا فَهَلْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِي ذَلِكَ بِقَضَاءٍ فَرُبَّمَا اجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّفَرُ كُلُّهُمْ يَذْكُرُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ قَضَاءً فَيَقُولُ أَبُو بَكْرٍ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِينَا مَنْ يَحْفَظُ عَلَى نَبِيِّنَا فَإِنْ أَعْيَاهُ أَنْ يَجِدَ فِيهِ سُنَّةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ رُءُوسَ النَّاسِ وَخِيَارَهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَإِنْ أَجْمَعَ رَأْيُهُمْ عَلَى أَمْرٍ قَضَى بِهِ
हामीलाई [मुहम्मद बिन अस शाल्त] ले हामीलाई [जुहैर] ले [जाफर बिन बुरकान] ले हामीलाई [मैमुन बिन मिहरान] ले भनेका छन्: 'विगतमा [अबू बकर रज़ियल्लाहु अन्हु, यदि उहाँसँग कुनै समस्या थियो - विवाद - उहाँले तुरुन्तै अल्लाहको किताबमा खोज्नुहुन्थ्यो, यदि उहाँसँग कुनै स्पष्टीकरण थियो भने उहाँले समस्याको समाधान उहाँसँग गर्नुहुन्थ्यो, तर यदि उहाँले अल्लाहको किताबमा फेला पार्नुभएन र उहाँलाई रसूलल्लाहु अलैहि वसल्लमको सुन्नत थाहा छ भने, उहाँले त्यसै अनुसार निर्णय गर्नुहुन्छ, तर यदि उहाँले त्यो फेला पार्नुभएन भने, उहाँ तुरुन्तै बाहिर निस्कनुहुन्छ र मुस्लिमहरूलाई सोध्नुहुन्छ, अनि भन्नुहुन्छ: 'मेरो यो र यो समस्या छ, के तपाईंलाई कहिल्यै थाहा छ कि रसूलल्लाहु अलैहि वसल्लमले एक पटक यस विषयमा कानुनी निर्णय गर्नुभएको थियो?, सामान्यतया धेरै मानिसहरू भेला भएपछि, तिनीहरूमध्ये प्रत्येकले रसूलल्लाहु अलैहि वसल्लमबाट कानुनी निर्णय सुनाउँछन्, सामान्यतया अबू बकर अल्लाह उनीसँग खुसी हुँदै अन्हुले भने: 'अल्लाहको प्रशंसा होस् जसले हाम्रा मानिसहरूलाई पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमको सुन्नत कण्ठ गर्न सक्षम बनाउनुभयो। यदि उनले पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमको सुन्नतमा यो पाएनन् भने, उनले प्रतिष्ठित व्यक्तिहरूलाई भेला गरे र आफ्ना साथीहरूबाट मानिसहरूलाई सल्लाह गर्न रोजे, यदि तिनीहरू सहमत भए भने - उनीहरूको राय - त्यसपछि यस सर्वसम्मत निर्णयको आधारमा उनले कानुनी निर्णय दिए।'
Imam Darimi : 162
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى وَعَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ قَالَ كَانَ عَلَى امْرَأَتِي اعْتِكَافُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَسَأَلْتُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَعِنْدَهُ ابْنُ شِهَابٍ قَالَ قُلْتُ عَلَيْهَا صِيَامٌ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ لَا يَكُونُ اعْتِكَافٌ إِلَّا بِصِيَامٍ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ عُمَرَ قَالَ لَا قَالَ فَعَنْ عُثْمَانَ قَالَ لَا قَالَ عُمَرُ مَا أَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا فَخَرَجْتُ فَوَجَدْتُ طَاوُسًا وَعَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ فَسَأَلْتُهُمَا فَقَالَ طَاوُسٌ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَا يَرَى عَلَيْهَا صِيَامًا إِلَّا أَنْ تَجْعَلَهُ عَلَى نَفْسِهَا قَالَ وَقَالَ عَطَاءٌ ذَلِكَ رَأْيِي
हामीलाई [इब्राहिम बिन मुसा] र [अम्रु बिन जुरारह] ले [अब्दुल अजीज बिन मुहम्मद] बाट [अबु सुहेल] बाट रिपोर्ट गरेपछि उनले भने; 'पहिले मेरी श्रीमतीले ग्रान्ड मस्जिदमा तीन दिनसम्म इतिकाफ गर्ने वाचा गरेकी थिइन्। त्यसपछि, मैले उमर बिन अब्दुल अजीज रहिमहल्लाहुलाई सोधें जो त्यतिबेला साइहाबसँग थिए। मैले सोधें: 'के उनले पनि रोजा राख्नु पर्छ?', इब्न शिहाबले जवाफ दिए: 'रोजा राखेर नगरेसम्म इतिकाफ हुँदैन'। त्यस समयमा उमर बिन अब्दुल अजीज रहिमहल्लाहुले सोध्न जारी राखे: 'के पैगम्बर सल्लल्लाहु 'अलीही वा सल्लमबाट यस्तो कुनै जानकारी छ?' उनले जवाफ दिए: 'होइन'। त्यसपछि, उमर बिन अब्दुल अजीज (अल्लाह उनीसँग प्रसन्न रहुन्) ले सोधे: 'के अबू बकर रदियल्लाहु 'अन्हुबाट कुनै जानकारी छ?' उनले जवाफ दिए: 'केही छैन', उनले सोधे: 'के उमर रदियल्लाहु 'अन्हुबाट कुनै जानकारी छ?' ', उनले जवाफ दिए: 'केही छैन' उनले सोधे: 'के उस्मान रदिअल्लाहु 'अन्हुबाट कुनै जानकारी छ?', उनले जवाफ दिए: 'केही छैन'। उमर रहिहुल्लाहुले भने: 'मलाई लाग्दैन कि महिलाको लागि रोजा राख्नु अनिवार्य छ'। त्यसपछि म बाहिर गएँ र थौस र 'अथो' बिन अबू रब्बालाई भेटें, मैले उनीहरू दुवैलाई सोधें। [थौस] ले जवाफ दिए: 'विगतमा [इब्न अब्बास] रदिअल्लाहु 'अन्हुले फतवा दिएका थिए - कि महिलाले रोजा राख्न बाध्य छैन, जबसम्म उनले रोजा राख्ने वाचा गरेकी थिइनन्'। त्यसपछि 'अथा' ले भने: 'मेरो विचार पनि त्यस्तै हो'।
Imam Darimi : 163
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبُو عَقِيلٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ لَمَّا قَدِمَ أَبُو سَلَمَةَ الْبَصْرَةَ أَتَيْتُهُ أَنَا وَالْحَسَنُ فَقَالَ لِلْحَسَنِ أَنْتَ الْحَسَنُ مَا كَانَ أَحَدٌ بِالْبَصْرَةِ أَحَبَّ إِلَيَّ لِقَاءً مِنْكَ وَذَلِكَ أَنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ تُفْتِي بِرَأْيِكَ فَلَا تُفْتِ بِرَأْيِكَ إِلَّا أَنْ تَكُونَ سُنَّةٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ كِتَابٌ مُنْزَلٌ
हामीलाई [मुस्लिम बिन इब्राहिम] ले बताएका छन् [अबू 'अकील' ले हामीलाई [सईद अल जुरैरी] ले [अबू नदलराह] बाट बताएका छन् उनले भने: 'जब [अबू सलामाह] बसराह शहरमा आए, म र अल हसनले उनलाई भेट्यौं, तब उनले अल हसनलाई भने: 'के तपाईं अल हसन हुनुहुन्छ? 'यस शहरमा तपाईं भन्दा बढी भेट्न चाहने कोही छैन', यो किनभने मलाई खबर आएको छ कि तपाईंले आफ्नो मनमा फतवा गर्नुभएको छ। आफ्नो विचारको साथ फतवा नदिनुहोस्, जबसम्म यो पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमको सुन्नतमा आधारित छैन, वा अवतरित पुस्तक - कुरान - '' बाट।
Imam Darimi : 164
أَخْبَرَنَا عِصْمَةُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عُقْبَةَ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ لَقِيَهُ فِي الطَّوَافِ فَقَالَ لَهُ يَا أَبَا الشَّعْثَاءِ إِنَّكَ مِنْ فُقَهَاءِ الْبَصْرَةِ فَلَا تُفْتِ إِلَّا بِقُرْآنٍ نَاطِقٍ أَوْ سُنَّةٍ مَاضِيَةٍ فَإِنَّكَ إِنْ فَعَلْتَ غَيْرَ ذَلِكَ هَلَكْتَ وَأَهْلَكْتَ
हामीलाई ['इश्माह बिन अल फदलाल'ले हामीलाई [जैद बिन अल हुबाब'ले] [यजीद बिन 'उकबा'ले] हामीलाई [अल दलाहक] ले [जबिर बिन जैद] बाट बताएका छन्: [इब्नू उमर] ले तवाफ गर्ने क्रममा उनलाई भेटे, त्यसपछि उनले - इब्नू उमर र अल्लाह उनिसँग प्रसन्न हुनुहोस् - ले उनलाई भने: 'हे अबू शत्स', तिमी बसरा शहरका फिक्ह विज्ञहरू मध्ये एक हौ, त्यसो भए कुरान र सुन्नतको आधारमा बाहेक फतवा नदेऊ, किनकि यदि तिमीले त्यसो गरेनौ भने तिमीलाई निश्चित रूपमा हानि हुनेछ र अरु मानिसहरूलाई हानि हुनेछ।'
Imam Darimi : 165
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ لَسْنَا نَقْضِي وَلَسْنَا هُنَالِكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ قَدَّرَ مِنْ الْأَمْرِ أَنْ قَدْ بَلَغْنَا مَا تَرَوْنَ فَمَنْ عَرَضَ لَهُ قَضَاءٌ بَعْدَ الْيَوْمِ فَلْيَقْضِ فِيهِ بِمَا فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ جَاءَهُ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَقْضِ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْيَقْضِ بِمَا قَضَى بِهِ الصَّالِحُونَ وَلَا يَقُلْ إِنِّي أَخَافُ وَإِنِّي أُرَى فَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَالْحَلَالَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ
हामीलाई [मुहम्मद बिन युसुफ] ले [सुफयान] ले [अल आमसी] ले [उमारा बिन 'उमैर] ले [हुरैत्स बिन झुहैर] ले [अब्दुल्लाह बिन मसूद] ले रिपोर्ट गरेका छन्, उनले भने: 'हामीमाथि एउटा यस्तो समय आउनेछ, हामी निर्णय गर्ने होइनौं र हामी त्यतिबेला त्यहाँ थिएनौं, र वास्तवमा अल्लाहले त्यस्तो कुरा पहिले नै तय गरिसकेका छन् जुन तपाईंले देख्नुभएको छैन - अहिलेसम्म भएको छैन -। त्यसैले आज पछि जसलाई समस्या छ, उसले अल्लाहको किताब अनुसार निर्णय गरोस् सुब्हानल्लाहु व तआला, यदि समस्या कुरानमा छैन भने, उसले पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले निर्णय गरेको अनुसार निर्णय गरोस्। तर यदि उसलाई कुनै समस्या आयो जुन कुरानमा छैन र अल्लाहका रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमको निर्णयमा छैन भने, उसले धर्मी मानिसहरूले निर्णय गरेको अनुसार निर्णय गरोस्, र 'म डराएको छु' वा 'मेरो विचारमा' नभनोस्।' वास्तवमा, हराम भएका कुराहरू स्पष्ट छन् र हलाल भएका कुराहरू स्पष्ट छन् र यी दुईको बीचमा मुतास्यबीह - अस्पष्ट - कुराहरू छन्। त्यसैले तिमीलाई शंका लागेको कुरा छोड र तिमीलाई शंका नभएको कुरालाई दृढतापूर्वक समातिराख।'
Imam Darimi : 166
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِذَا سُئِلَ عَنْ الْأَمْرِ فَكَانَ فِي الْقُرْآنِ أَخْبَرَ بِهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي الْقُرْآنِ وَكَانَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَ بِهِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فَعَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ قَالَ فِيهِ بِرَأْيِهِ
यो हामीलाई बताइएको छ [अब्दुल्लाह बिन मुहम्मद] ले हामीलाई [इब्न 'उयैनाह] लाई [उबैदुल्लाह बिन अबू याजिद] बाट बताउँछन्, उनले भने: 'विगतमा, [इब्न अब्बास] अल्लाह उनीसँग प्रसन्न होऊन्, यदि उनलाई कुनै कुराको बारेमा सोधिएको थियो र त्यो कुरान मा पाइन्थ्यो भने, उनी त्यसको बारेमा रिपोर्ट गर्थे। यदि यो कुरान मा थिएन भने, उनले पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम बाट व्याख्या दिए। यदि यो पैगम्बर को सुन्नत मा थिएन भने, उनले अबु बकर र उमर, अल्लाह उनीसँग प्रसन्न होऊन्, बाट व्याख्या दिए, तर यदि तिनीहरू मध्ये कुनैबाट पनि कुनै व्याख्या थिएन भने, उनले आफ्नै रायले निर्णय गरे।'
Imam Darimi : 167
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ شُرَيْحٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ كَتَبَ إِلَيْهِ إِنْ جَاءَكَ شَيْءٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَاقْضِ بِهِ وَلَا تَلْفِتْكَ عَنْهُ الرِّجَالُ فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَانْظُرْ سُنَّةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاقْضِ بِهَا فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِيهِ سُنَّةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْظُرْ مَا اجْتَمَعَ عَلَيْهِ النَّاسُ فَخُذْ بِهِ فَإِنْ جَاءَكَ مَا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَلَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَتَكَلَّمْ فِيهِ أَحَدٌ قَبْلَكَ فَاخْتَرْ أَيَّ الْأَمْرَيْنِ شِئْتَ إِنْ شِئْتَ أَنْ تَجْتَهِدَ رَأْيَكَ ثُمَّ تَقَدَّمَ فَتَقَدَّمْ وَإِنْ شِئْتَ أَنْ تَأَخَّرَ فَتَأَخَّرْ وَلَا أَرَى التَّأَخُّرَ إِلَّا خَيْرًا لَكَ
हामीलाई [मुहम्मद बिन 'उयैनाह] ले [अली बिन मुशिर] बाट [अबु इसहाक] बाट [अस शाबी] बाट [सुरैह] बाट रिपोर्ट गरेका छन्: '[उमर बिन खत्थब] रदियल्लाहु 'अन्हुले एक पटक उनलाई पत्र लेखे: 'यदि तपाईंलाई कुनै समस्या आउँछ र त्यो अल्लाहको किताबमा छ भने, त्यसलाई विचार गरेर निर्णय गर्नुहोस्, र धेरै मानिसहरूको विचारमा नफर्कनुहोस्, र यदि तपाईंलाई कुनै समस्या आउँछ र तपाईंले कुरानमा त्यो पाउनुहुन्न भने, पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमको सुन्नत हेर्नुहोस्, र तदनुसार निर्णय गर्नुहोस्।' अनि यदि तपाईंलाई कुनै समस्या आइपर्छ जुन कुरान र पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमको सुन्नतमा छैन भने, मानिसहरूको इज्मा हेर्नुहोस् - उलेमाहरू - र यदि तपाईंलाई कुनै समस्या आइपर्छ जुन तपाईंले कुरानमा, पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमको सुन्नतमा पाउनुहुन्न, र तपाईंभन्दा पहिले कसैले पनि त्यो कुरा भनेका छैनन् भने, दुई कुराहरू मध्ये एक छनौट गर्नुहोस्: यदि तपाईं आफ्नो विचारले इज्तिहाद गर्न चाहनुहुन्छ भने निर्णय गर्नुहोस्, र यदि तपाईं ढिलाइ गर्न चाहनुहुन्छ भने ढिलाइ गर्नुहोस्। र म तपाईंको लागि राम्रो बाहेक कुनै ढिलाइ देख्दिन।
Imam Darimi : 168
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ابْنِ أَخِي الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ نَاسٍ مِنْ أَهْلِ حِمْصٍ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذٍ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ كَيْفَ تَقْضِي قَالَ أَقْضِي بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي وَلَا آلُو قَالَ فَضَرَبَ صَدْرَهُ ثُمَّ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَا يُرْضِي رَسُولَ اللَّهِ
हामीलाई [याह्या बिन हम्मद] ले [स्यु'बा] लाई [मुहम्मद बिन 'उबैदिल्लाह अल त्सकाफी] बाट [अम्र बिन अल हरिथ] - अल मुगीरा बिन स्यु'बाका काका-, [हिमशका मानिसहरूका केही मुअद्जका साथीहरू] बाट, [मुअद्ज] बाट बताएका छन्; जब पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमले उनलाई यमन देशमा पठाउनुभयो, उनले भने: 'यदि तपाईंलाई कुनै समस्या प्रस्तुत गरियो भने, तपाईं कसरी निर्णय गर्नुहुन्छ?', उनले जवाफ दिए: 'मैले अल्लाहको किताब सुब्हानल्लाहु व ता'आलाको साथ निर्णय गरें', उनले सोधे: 'त्यसो भए के हुन्छ यदि यो अल्लाहको किताब सुब्हानल्लाहु व ता'आलाको किताबमा छैन भने?', उनले जवाफ दिए: 'मैले पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमको सुन्नतको साथ निर्णय गरें', उनले सोधे: 'यदि यो रसूलल्लाहु अलैहि वसल्लमको सुन्नतमा छैन भने के हुन्छ?' ', उनले जवाफ दिए: 'म मेरो विचारले इज्तिहाद गर्नेछु र अरु केहि पनि गर्नेछैन'। उनले भने: 'त्यसबेला उनले आफ्नो छातीमा हात राखे, त्यसपछि भने: 'अल्लाहको प्रशंसा होस् जसले आफ्नो रसूलको दूतलाई त्यस्तो चीज प्रदान गर्नुभयो जुन उसको रसूललाई मन पर्थ्यो'।'
Imam Darimi : 169
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ ظُهَيْرٍ قَالَ أَحْسَبُهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ قَالَ قَدْ أَتَى عَلَيْنَا زَمَانٌ وَمَا نُسْأَلُ وَمَا نَحْنُ هُنَاكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَدَّرَ أَنْ بَلَغْتُ مَا تَرَوْنَ فَإِذَا سُئِلْتُمْ عَنْ شَيْءٍ فَانْظُرُوا فِي كِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَفِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوهُ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ فَمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِيمَا أَجْمَعَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ فَاجْتَهِدْ رَأْيَكَ وَلَا تَقُلْ إِنِّي أَخَافُ وَأَخْشَى فَإِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَالْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَدَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يَرِيبُكَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَهُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بِنَحْوِهِ
हामीलाई [याह्या बिन हम्मद] ले [स्यु'बा] ले [सुलेमान] ले [उमारा बिन 'उमैर] ले [हुरैत्स बिन झुहैर] ले [स्यु'बा] लाई बताएका छन् उनले भने: 'मलाई पक्का छ, [अब्दुल्लाह] ले एक पटक भनेका थिए: 'साँच्चै हामीमाथि यस्तो युग आएको छ जसको बारेमा हामीलाई कहिल्यै सोधिएको छैन, र हामीले कहिल्यै अनुभव गरेका छैनौं। र अल्लाहले आदेश दिएका छन् कि म तपाईंलाई कस्तो देखिनु पर्छ भनेर बताउनेछु। हेर्नुहोस्, यदि तपाईंलाई केहि सोधिएको छ भने, अल्लाहको पुस्तकमा हेर्नुहोस्, तर यदि तपाईंले अल्लाहको पुस्तकमा फेला पार्नुभएन भने पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमको सुन्नतमा हेर्नुहोस्, त्यसपछि यदि तपाईंले सुन्नतमा फेला पार्नुभएन भने, मुस्लिमहरूले सहमति जनाएको कुरा प्रयोग गर्नुहोस्, र यदि तपाईंले इज्मामा फेला पार्नुभएन भने, आफ्नो रायमा इज्तिहाद गर्नुहोस्, र नभन्नुहोस्: 'म साँच्चै डराएको छु।' किनकि हलाल कुराहरू स्पष्ट छन् र हराम कुराहरू स्पष्ट छन्, र यी कुराहरू मध्ये ती सबै मुत्स्याबीह - अस्पष्ट - कुराहरू हुन्, त्यसोभए तपाईंले शंका गर्ने कुरा छोड्नुहोस् जुन कुरामा तपाईंलाई शंका छैन। यो हामीलाई [याह्या बिन हम्मद] ले [अबु 'अवानाह] बाट [सुलेमान] बाट र ['उमाराह बिन 'उमैर] ले [अब्दुर रहमान बिन याजिद] बाट [अब्दुल्लाह] बाट सम्पादकहरूबाट बताएका छन्। हामीलाई [अब्दुल्लाह बिन मुहम्मद] ले [जारिर] ले [अल आमसी] बाट [अल कासिम बिन अब्दुर रहमान] बाट [उनको बुबा] बाट [अब्दुल्लाह] बाट साथै उनका सम्पादकबाट बताएका छन्।
Imam Darimi : 170
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ سَتُحْدِثُونَ وَيُحْدَثُ لَكُمْ فَإِذَا رَأَيْتُمْ مُحْدَثَةً فَعَلَيْكُمْ بِالْأَمْرِ الْأَوَّلِ قَالَ حَفْصٌ كُنْتُ أُسْنِدُ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ثُمَّ دَخَلَنِي مِنْهُ شَكٌّ
हामीलाई [हारुन बिन मुआवियाह] ले [हाफश बिन घियात्स] बाट बताउँछन् [अल आमसी] ले भनेका छन्: [अब्दुल्लाह] ले भने: 'हे मानिसहरू, तिमीहरूले नयाँ कुराहरू आविष्कार गर्नेछौ, र त्यहाँ मानिसहरू छन् जसले तिमीहरूलाई अनुसरण गर्न नयाँ कुराहरू आविष्कार गर्छन्, त्यसैले यदि तिमीहरूले धर्ममा केही नयाँ देख्छौ भने, तिमीहरूले अघिल्लो पुस्ताले राखेको कुरालाई पक्रिराख्नुपर्छ।'' हाफशले भने: 'मैले हबीबबाट अबू अब्दुर रहमानबाट वर्णन गरें त्यसपछि मलाई शंका लाग्यो'।
Imam Darimi : 171
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ لِأَبِي مَسْعُودٍ أَلَمْ أُنْبَأْ أَوْ أُنْبِئْتُ أَنَّكَ تُفْتِي وَلَسْتَ بِأَمِيرٍ وَلِّ حَارَّهَا مَنْ تَوَلَّى قَارَّهَا
हामीलाई [मुहम्मद बिन अस शाल्त] ले [इब्नू अल मुबारक] लाई [इब्न 'औन] बाट [मुहम्मद] बाट बताएका छन् उनले भने: '[उमर] रद्लियाल्लाहु 'अन्हुले इब्न मसूद रद्लियाल्लाहु 'अन्हुलाई भने: 'के मैले भनेको थिइनँ वा भनिएको थिइनँ - कथावाचकले सम्पादकले भनेको वा भनिएको निश्चिततामा शंका गर्छन् - कि तपाईंले फतवा दिनुभयो जबकि तपाईं - त्यस समयमा - नेता हुनुहुन्नथ्यो?, हेह,,, यसको मिठासको आनन्द लिइसकेका मानिसहरूलाई दुष्टताको जोखिम दिनुहोस्।'
Imam Darimi : 172
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ الَّذِي يُفْتِي النَّاسَ فِي كُلِّ مَا يُسْتَفْتَى لَمَجْنُونٌ
हामीलाई [मुहम्मद बिन युसुफ] ले [सुफयान] बाट [अल आमसी] बाट [अबु वाइल] बाट [इब्न मसूद] बाट रिपोर्ट गरेका छन् कि उनले भनेका छन्: 'जो व्यक्ति आफूसँग सोधिएको हरेक कुरामा सधैं फतवा दिन्छ त्यो पागल हो'।
Imam Darimi : 173
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ إِمَامٌ أَوْ وَالٍ وَرَجُلٌ يَعْلَمُ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ الْمَنْسُوخِ قَالُوا يَا حُذَيْفَةُ وَمَنْ ذَاكَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ
हामीलाई [सैद बिन 'अमिर] ले [हिश्याम] बाट [मुहम्मद] बाट [हुजैफा] बाट बताएपछि उनले भने: 'फतवा दिने तीन समूहहरू छन् - अर्थात् -: एक इमाम, वा संरक्षक - जसले मुस्लिमहरूको मामिलालाई नियमन गर्दछ - वा कुरानमा नासिख र मनसुखलाई चिन्ने व्यक्ति, तिनीहरूले सोध्छन्: 'हे हुजैफा, त्यसो भए उनी को हुन्?', त्यो उमर बिन खत्थब हो, अल्लाह उनीसँग प्रसन्न होऊन्, वा मूर्ख जसले आफूलाई जबरजस्ती गर्छ'।
Imam Darimi : 174
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ حُذَيْفَةَ قَالَ قَالَ حُذَيْفَةُ إِنَّمَا يُفْتِي النَّاسَ أَحَدُ ثَلَاثَةٍ رَجُلٌ عَلِمَ نَاسِخَ الْقُرْآنِ مِنْ مَنْسُوخِهِ قَالُوا وَمَنْ ذَاكَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ وَأَمِيرٌ لَا يَجِدُ بُدًّا أَوْ أَحْمَقُ مُتَكَلِّفٌ ثُمَّ قَالَ مُحَمَّدٌ فَلَسْتُ بِوَاحِدٍ مِنْ هَذَيْنِ وَأَرْجُو أَنْ لَا أَكُونَ الثَّالِثَ
हामीलाई [अब्दुल्लाह बिन सईद] ले [अबु 'उसामाह] लाई [हिस्याम बिन हसन] बाट [मुहम्मद] बाट [अबु 'उबैदाह बिन हुजैफाह] बाट जानकारी गराएका छन् उनले भने: '[हुजैफाह] ले भने: 'अरूलाई फतवा दिने व्यक्ति तीन समूहमध्ये एक हो: कुरानमा नासिख र मनसुखलाई चिन्ने व्यक्ति', उनीहरूले सोधे: 'उहाँ को हुनुहुन्छ?', उमर बिन खत्थब अल्लाह उनीसँग प्रसन्न हुनुहोस् भन्नुभयो: 'वा एक नेता जो डराउँदैन, वा एक मूर्ख जसले आफूलाई थोप्छ'। त्यसपछि मुहम्मदले भने: 'म दुई मापदण्डहरू मध्ये एक होइन - पहिलो - र म आशा गर्छु कि तेस्रो हुनेछैन'।
Imam Darimi : 175
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ مَنْ عَلِمَ مِنْكُمْ عِلْمًا فَلْيَقُلْ بِهِ وَمَنْ لَمْ يَعْلَمْ فَلْيَقُلْ لِمَا لَا يَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ فَإِنَّ الْعَالِمَ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لَا يَعْلَمُ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ لِرَسُولِهِ { قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ }
हामीलाई [जाफर बिन 'औन] ले [अल आमसी] ले [मुस्लिम] ले [मसरूक] ले [अब्दुल्लाह] बाट बताउँदै भन्नुभयो: 'तिमीहरूमध्ये जसलाई केही ज्ञान छ, उसले त्यो भनोस्, र जसलाई ज्ञान छैन, उसले नजानेको कुरामा भनोस्: 'अल्लाहु अलाम' - अल्लाहलाई राम्ररी थाहा छ - किनभने विद्वान त्यो हो जसलाई यदि उसलाई थाहा नभएको कुराको बारेमा सोधियो भने, उसले भन्नेछ: 'अल्लाहु अलाम' र वास्तवमा, अल्लाहले आफ्ना रसूललाई भन्नुभएको छ: 'कुल मा असलकुम ``लैही मिन ``अजरिन वा मा आना मिनाल मुतकल्लीफिन'' - हे मुहम्मद भन्नुहोस्: 'म मेरो दावीको लागि तपाईंबाट कुनै प्रतिफल माग्दिन, र म आफैलाई जबरजस्ती गर्नेहरू मध्ये एक होइन' - प्रश्न। शाद: ८६-'।
Imam Darimi : 176
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ أَنَّ أَبَا مُوسَى قَالَ فِي خُطْبَتِهِ مَنْ عَلِمَ عِلْمًا فَلْيُعَلِّمْهُ النَّاسَ وَإِيَّاهُ أَنْ يَقُولَ مَا لَا عِلْمَ لَهُ بِهِ فَيَمْرُقَ مِنْ الدِّينِ وَيَكُونَ مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ
[यजीद बिन हारुन] ले हामीलाई जानकारी दिएका छन् कि [हुमैद] ले हामीलाई [अबू राजा`] बाट [अबू अल मुहल्लब] बाट बताएका छन्: '[अबू मुसा] रजियल्लाहु 'अन्हुले आफ्नो धर्मोपदेशमा भन्नुभयो: 'जसलाई कुनै ज्ञान छ, उसले त्यो मानिसहरूलाई सिकाउनुपर्छ, र जो कोहीले त्यस्तो कुरा भन्छ जसको बारेमा उसलाई ज्ञान छैन, त्यसबाट होसियार रहनुहोस्, ऊ धर्मबाट विचलित हुनेछ र आफूलाई जबरजस्ती गर्नेहरू मध्ये एक हुनेछ।'
Imam Darimi : 177
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ وَزَاذَانَ قَالَا قَالَ عَلِيٌّ وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ إِذَا سُئِلْتُ عَمَّا لَا أَعْلَمُ أَنْ أَقُولَ اللَّهُ أَعْلَمُ
['अम्र बिन 'औन' ले हामीलाई [खालिद बिन अब्दुल्लाह] बाट ['असौ' बिन अस साइब] बाट [अबु अल बख्तारी] र [ज़ादजान] दुवैले भनेका छन्: '['अली' ले भने: 'यो हृदय कति शीतल छ, यदि मलाई त्यस्तो कुराको बारेमा सोधियो जुन मलाई थाहा छैन भने, म भन्छु: अल्लाहु अलाम'।'
Imam Darimi : 178
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ يَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ أَنْ تَقُولَ لِمَا لَا تَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ
हामीलाई [अबु नुआइम] ले [शारिक] ले [अथो' बिन अस साइब] ले [अबु अल बख्तारी] ले [अली] बाट बताएका छन्, उनले भने: 'हे यो हृदयको शीतलता, जब तिमीले नजानेका कुराहरूमा 'अल्लाहु अलाम' भन्छौ।'
Imam Darimi : 179
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عُمَيْرُ بْنُ عَرْفَجَةَ حَدَّثَنَا رَزِينٌ أَبُو النُّعْمَانِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَ إِذَا سُئِلْتُمْ عَمَّا لَا تَعْلَمُونَ فَاهْرُبُوا قَالُوا وَكَيْفَ الْهَرَبُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ تَقُولُونَ اللَّهُ أَعْلَمُ
हामीलाई [मुहम्मद बिन युसुफ] ले बताएका छन् [उमैर बिन 'अरफजाह] ले हामीलाई [रज़िन अबू अन नु'मान] ले [अली बिन अबू तालिब] बाट बताएका छन्, अल्लाह उनीसँग प्रसन्न होऊन्, उनले भने: 'जब तिमीलाई कुनै कुराको बारेमा सोधिन्छ जुन तिमीलाई थाहा छैन भने त्यसबाट बच्नु'। उनीहरूले सोधे: 'हे अमिरुल मु'मिनिन, तिमी कसरी बच्न सक्छौ?', उनले जवाफ दिए: 'तिमीले अल्लाहु अलाम भन्दै।'
Imam Darimi : 180
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ عَزْرَةَ التَّمِيمِيِّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَا بَرْدَهَا عَلَى الْكَبِدِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَالُوا وَمَا ذَلِكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ أَنْ يُسْأَلَ الرَّجُلُ عَمَّا لَا يَعْلَمُ فَيَقُولُ اللَّهُ أَعْلَمُ
हामीलाई [मुहम्मद बिन हुमैद] ले बताएका छन् [जारिर] ले [मन्सुर] ले [मुस्लिम अल बाथिन] ले [अज्रह अत तमीमी] ले भनेका छन्: '[अली] रद्वियाल्लाहु 'अन्हुले भन्नुभयो: 'यो हृदय कति शीतल छ', उनले आफ्ना शब्दहरू तीन पटक दोहोर्याए--, तिनीहरूले सोधे: 'हे अमिरुल मु'मिनिन, त्यो के हो?', उनले जवाफ दिए: '-जब- कुनै व्यक्तिलाई त्यस्तो कुराको बारेमा सोधिन्छ जुन उसलाई थाहा छैन तब उसले भन्छ: अल्लाहु अलाम'।'