Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith
Hadith
Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
Mae wedi dweud wrthym fod [Farwah bin Abu Al Maghra`] wedi dweud wrthym [Ibrahim bin Mukhtar] oddi wrth [Muhammad bin Ishaq] oddi wrth [Muhammad bin Ka'ab] oddi wrth ['Urwah] oddi wrth ['Aisyah] Dywedodd Radliyallahu'anha: Dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam pan oedd yn sâl: 'Arllwyswch saith bwced o ddŵr i mi o saith ffynnon wahanol, fel y gallaf ddod allan at bobl i gyflawni eu haddewidion' meddai'r adroddwr: 'Felly fe'i eisteddom ar lestr yn eiddo i Hafsah Radliyallahu'anha, fe daenellu neu fe dywalltom ddŵr arno - fe dywalltom amheuon golygyddol neu fe dywalltom hyn gan Muhammad bin Ishaq -, yna cafodd heddwch, yna daeth allan a dringo'r pulpud; gan ddweud: 'Yr Ansar yw fy mhobl ymddiriedus a cheidwaid fy nghyfrinachau, lle rwy'n cymryd lloches, oni bai eu bod yn torri'r gyfraith mewn gwirionedd.' Cofiwch, roedd gwas i Allah Subhanahu wa Ta'ala a gafodd y rhyddid i ddewis rhwng y byd a'r hyn oedd gydag Allah Subhanahu wa Ta'ala, felly dewisodd yr hyn oedd gydag Allah Subhanahu wa Ta'ala' Yna gwaeddodd Abu Bakr Radliyallahu'anhu, gan feddwl bod geiriau'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wedi'u cyfeirio ato ef. Yna dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Arhoswch funud, O Abu Bakr, caewch ddrysau'r ffordd sy'n arwain at y mosg - Nabawi - ac eithrio drws Abu Bakr, oherwydd nid wyf yn adnabod unrhyw un sy'n bwysicach i mi mewn cyfeillgarwch ac amddiffyniad nag Abu Bakr Radliyallahu'anhu'.
Hadith
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
Mae wedi dweud wrthym fod [Sa'id bin Manshur] wedi dweud wrthym [Fulaih bin Sulaiman] gan [Sulaiman bin Abdurrahman] gan [Al Qasim bin Muhammad] gan ['Aisyah] Radliyallahu'anha dywedodd: 'Caniataodd Rasulullah sallallaahu 'Alaihi wa Aallam i'r alwad i weddïo gael ei galw, yna dywedodd: 'Gorchymynnwch i Abu Bakr arwain y bobl', yna aeth yn anymwybodol. Pan ddaeth yn ôl at ei ymwybyddiaeth, gofynnodd: 'Ydw i wedi gorchymyn i Abu Bakr Radliyallahu'anhu arwain y bobl? Yna dywedais i - yr adroddwr: 'Onid yw Abu Bakr yn ddyn meddal sy'n crio'n hawdd, oni ddylech chi orchymyn i Umar?'. Felly dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'A, rydych chi fel brodyr Yusuf, gorchymynnwch i Abu Bakr arwain y bobl, faint o bobl sy'n breuddwydio ond nid yw Allah Subhaanallahu wa Ta'ala a'r credinwyr ei eisiau'.
Hadith
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
Mae wedi dweud wrthym [Sulaiman bin Harb] fod wedi dweud wrthym [Hammad bin Zaid] gan [Ayyub] gan ['Ikrimah] dywedodd: 'Bu farw Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ddydd Llun ond nid oedd ei gorff wedi'i gladdu y diwrnod hwnnw, y noson honno, a'r diwrnod canlynol, felly claddwyd ef nos Fercher, dywedasant: 'Nid yw Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wedi marw, dim ond iddo esgyn - i'r awyr - gyda'i ysbryd wrth i Musa 'Aalaihissalam gael ei atgyfodi, Yna safodd Umar Radliyallahu'anhu i fyny a dweud: 'Yn wir nid yw Negesydd Allah shallallahu 'alaihi wasallam wedi marw, ond fe'i atgyfodwyd gyda'i ysbryd - i'r awyr - wrth i Musa 'Aalaihissalam gael ei atgyfodi. Gan Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, ni fu farw Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nes iddo dorri eu dwylo a'u tafodau i ffwrdd.' Parhaodd Umar Radliyallahu'anhu i ddweud - fel 'na - nes bod corneli ei geg yn ewynnog oherwydd ei fygythiadau a'i eiriau. Yna cododd Abbas Radliyallahu'anhu a dweud: 'Yn wir, mae Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wedi marw, oherwydd ei fod yn fod dynol cyffredin, ac fe newidiodd fel mae bodau dynol yn newid, felly claddwch eich ffrind, yn wir roedd yn fwy bonheddig yng ngolwg Allah Subhaanallahu wa Ta'ala nag y byddai pe bai wedi marw ddwywaith, a yw'n bosibl eich bod wedi cael eich lladd unwaith ac iddo farw ddwywaith er ei fod yn fwy bonheddig yng ngolwg Allah Subhaanallahu wa Ta'ala na nhw? O bobl, claddwch eich ffrind, yna os yw fel yr hyn a ddywedwch, ni fydd yn anodd i Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ddod o hyd i le claddu iddo.' Wrth Allah, yn wir Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, ni fu farw nes iddo adael manhaj clir, gwnaeth yn gyfreithlon yr hyn sy'n gyfreithlon, gwaharddodd yr hyn sy'n haram, priododd ac ysgarodd, gwnaeth ryfel a gwnaeth heddwch. Ac nid oedd bugail a oedd yn fwy blinedig a blinedig o ddilyn ei eifr i gopaon y mynyddoedd, fe dorrodd goed drain i lawr gyda'i ffon, fe atgyweiriodd ei byllau dŵr gyda'i ddwylo, na Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno). Nawr mae yn eich plith, felly claddwch eich ffrind'. Dywedodd: 'Ac roedd Umm Aiman Radliyallahu'anha yn crio, yna gofynnwyd iddo, 'O Umm Aiman, ydych chi'n crio am Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam? ' atebodd: 'Trwy Allah, nid wyf yn crio am Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam.' Rydych chi'n gwybod fy mod i'n gwybod yn well ei fod wedi mynd i wlad well na'r byd hwn, ond rwy'n crio oherwydd bod newyddion y nefoedd - y datguddiad - wedi'i dorri'n ôl'. ' Hammad Rahimahullah: 'Wylodd Ayyub yn chwerw pan gyrhaeddodd geiriau Umm Aiman yma.
Hadith
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Mae wedi dweud wrthym fod [Abdul Wahab bin Sa'id Ad Dimasyqi] wedi dweud wrthym [Syu'aib Ibn Ishaq], wedi dweud wrthym fod [Al 'Auza'i] wedi dweud wrthyf fod [Ya'isy bin Al Walid] wedi dweud wrthyf [Makhul] fod y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dweud: 'Os yw un ohonoch yn cael ei daro gan drychineb, yna dychmygwch fod y drychineb a ddigwyddodd iddo wedi digwydd i mi, yna byddai'n drychineb mwyaf'.
Hadith
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Adroddwyd i ni fod [Abu Nu'aim] wedi adrodd wrthym [Fithr] gan ['Atha`] ei fod wedi dweud: Negesydd Allah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Os bydd trychineb yn digwydd i un ohonoch yna dychmygwch ei fod yn digwydd i mi, yna dyna un o'r trychinebau mwyaf'.
Hadith
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
Mae wedi dweud wrthym [Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf] fod wedi dweud wrthym [Sufyan] gan ['Amr bin Muhammad] gan [ei dad] ei fod wedi dweud: 'Ni chlywais [Ibn Umar] yn cofio'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam o gwbl heblaw ei fod wedi llefain'.
Hadith
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
Adroddodd [Abu An Nu'man] wrthym [Hammad bin Zaid] o [Tsabit] o [Anas bin Malik] Radliyallahu'anhu fod [Fatimah] Radliyallahu'anha wedi gofyn: 'O Anas, sut wyt ti'n hoffi taenellu pridd ar fedd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam?' Ac roedd Fatimah yn adrodd ei chwynion: 'O fy nhad sydd mor agos at ei Arglwydd, O fy nhad y mae dy Baradwys yn lle dychwelyd iddo, O fy nhad yr ydym yn hysbysu Gabriel 'Alaihissalam am ei farwolaeth, O fy nhad yr hwn y mae'n ateb ei Arglwydd pan fydd yn ei alw'. Dywedodd Hammad Rahimahullah: 'Pan gyfleodd Thabit yr hadith hwn, wylodd'. Dywedodd Thabit: 'Anas Radliyallahu'anhu pan gyfleodd yr hadith hwn wylodd'.
Hadith
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Mae wedi dweud wrthym fod ['Affan] wedi dweud wrthym [Hammad Salamah] o [Tsabit] o [Anas] Radliyallahu'anhu ei fod yn cofio'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, ' Gwelais ef pan aeth i mewn i Medina, ni welais erioed ddiwrnod gwell a mwy disglair na'r diwrnod y daeth Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam i Medina, a gwelais hefyd y diwrnod y bu farw, felly ni welais ddiwrnod gwaeth a gwaeth. Tywyllach na'r diwrnod y bu farw'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam'.
Hadith
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
Mae wedi dweud wrthym [Abdullah bin Muthi'] wedi dweud wrthym [Husyaim] gan [Abu Abdul Jalil] gan [Abu Hariz Al Azdi] dywedodd: 'Dywedodd Abdullah bin Salam wrth y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'O Negesydd Allah, gwelsom ni di'n sefyll ar ochr dy Rabb, a throdd dy wyneb yn goch - daeth ychydig yn goch - tra bod dy dalcen yn gywilyddus o'th Rabb oherwydd y gweithredoedd a gyflawnwyd gan dy bobl ar ôl i ti -farw-'.
Hadith
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
Ar ôl adrodd i ni [Al Qasim bin Katsir] dywedodd: 'Clywais [Abdurrahman bin Syuraih] yn dweud gan [Abu Al Aswad Al Qurasyi] gan [Abu Farwah] - cyn-gaethwas Abu Jahl - gan [Abu Hurairah] Radliyallahu'anhu O'r Proffwyd sallallaahu 'alaihiall' pan ddatgelwyd y llythyr hwn JAA: 'A alaihiall': NASHRULLAHI WAL FATHU WA RAITANNASA YADKHULUNA FI DIINILLAHI AFWAAJAA' -Pan fydd help Allah Suhaanallahu wa Ta'ala a buddugoliaeth wedi dod. Ac rydych chi'n gweld pobl yn mynd i mewn i grefydd Allah mewn porthmon- -Qs. An Nashr: 1-2-. Dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Yn wir, byddant yn gadael eu crefydd yn llu wrth iddynt fynd i mewn iddi mewn llu'.
Hadith
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
Mae [Abu Bakr Al Mishri] wedi adrodd i mi gan [Sulaiman Abu Ayyub Al Khuza'i] gan [Yahya bin Sa'id Al Umawi] gan [Ma'ruf bin Kharrabudz Al Makki] gan [Khalid bin Ma'dan] dywedodd: 'Cyfarfu [Abdullah bin Al Ahtam] ag 'Umar bin Abdul'aziz gyda'r bobl. Nid oedd Umar wedi gwneud dim, yn sydyn roedd Abdullah bin Al Ahtam Rahimahullah yn sefyll o'i flaen ac ar unwaith dechreuodd siarad, canmolodd Allah Subhaanallahu wa Ta'ala a'i ganmol, yna dywedodd: 'Amma ba'd. Yn wir, creodd Allah Subhaanallahu wa Ta'ala fodau dynol ac nid oes angen eu hufudd-dod arno, mae bob amser yn ddiogel rhag eu pechodau. Ar y pryd roedd bodau dynol ar wahanol lefelau a safbwyntiau, ac roedd yr Arabiaid ar y lefel fwyaf llygredig. Mae trigolion dinasoedd, trigolion pentrefi a thrigolion mynyddoedd yn cael eu hatal rhag daioni'r byd a'i bleserau, yn gyffredinol nid ydynt yn gwybod sut i ofyn i Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, ac nid ydynt yn darllen Ei lyfr, mae'r rhai sy'n marw yn uffern a'r rhai sy'n byw mewn cyflwr sy'n ddall i arweiniad ac yn aflan, mae ganddynt broblemau ffiaidd a blino dirifedi. Pan oedd Allah Subhaanallahu wa Ta'ala eisiau lledaenu Ei drugaredd iddynt, anfonodd Negesydd oddi wrthynt, a oedd â chymeriad ''AZIIZUN 'ALAIHIM MA ANITTUM HARIISUN 'ALAIKUM BIL MU'MININA RAUFURRAHIIM' -Yn teimlo'n drwm gan eich dioddefaint, yn wirioneddol eisiau ffydd ac iachawdwriaeth i chi, yn drugarog ac yn drugarog iawn tuag at y credinwyr- -Qs. Yn Taubah: 128. Bydded i Allah Subhaanallahu wa Ta'ala roi Ei fendithion, ei ffyniant, ei drugaredd a'i fendithion iddo. Fodd bynnag, gyda'i holl rinweddau da, ni wnaeth hyn eu hatal rhag anafu ei gorff, gan roi teitlau drwg iddo, er ei fod yn cario llyfr a lefarodd gan Allah, ni ddywedodd unrhyw beth heblaw'r hyn a orchmynnodd, ni aeth oni bai ei fod yn rhoi caniatâd iddo. Felly pan orchmynnwyd iddo dawelu ei galon, cario baich jihad, ymestynnodd ei nerth i gyflawni gorchmynion Allah Subhaanallahu wa Ta'ala fel bod Allah yn datgelu Ei dystiolaeth ac yn cadw Ei eiriau, yn ogystal â dangos ei bregethu. A bu farw mewn cyflwr o dduwioldeb a glendid. Yna disodlodd Abu Bakr Radliyallahu'anhu ef a dilyn ei sunnah, gan ddilyn ei lwybr, ond - rhai Arabiaid a apostateiddiodd neu unrhyw un yn eu plith a wnaeth hynny, yna gwrthododd Abu Bakr eu derbyn ar ôl - ei farwolaeth - Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ar wahân i'r rhai a oedd am ei dderbyn tynnodd ei gleddyf o'i wain a chynnau tân fel ei fod yn aros gyda'i ffagl - derbyniodd ei bolisi rhyfel - yna gyda amddiffynwyr y gwirionedd diflannodd ddrwg y cwltwyr. Ni pheidiodd byth â rhyfela a dyfrio'r ddaear â'u gwaed, nes iddo eu dychwelyd i fynwes y grefydd yr oeddent wedi'i gadael, a'u hailsefydlu yn yr athrawiaethau a wrthodasant. Ac fe gafodd drysor Allah - ghanimah - ar ffurf camelod ifanc, yr oedd yn fodlon â nhw, a chafodd fenyw Habasyah a fwydodd ei blentyn ar y fron, yr oedd wedyn yn ei ystyried ar ei marwolaeth yn gloc yn ei wddf. Yn olaf, trosglwyddodd y dasg hon i'r caliph ar ei ôl, a gadawodd y byd mewn cyflwr o dduwioldeb a glendid trwy gynnal manhaj ei ffrind - y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam -. Yna daeth Umar bin Khattab yn galiph ar ei ôl; Adeiladodd a ffynnodd sawl dinas, cyfunodd gadernid ag addfwynder, rholiodd ei lewys a'i loi i fyny - sy'n golygu ei fod yn gweithio mor galed ag y gallai -, trefnodd bopeth o amgylch y broblem, a pharatoodd yr holl offer ar gyfer rhyfel, felly pan drywanodd caethwas Mughirah bin Syu`bah Radliyallahu'anhu ef, dywedodd wrth Ibn Abbas Radliyallahu'anhu am ofyn i bobl, 'A yw'r bobl wedi cadarnhau'r llofrudd?' Pan ddaeth y newyddion mai 'caethwas Mughirah bin Syu`bah' oedd y llofrudd, gwaeddodd yn uchel gan ganmol ei Arglwydd, oherwydd nid oedd yr un a'i drywanodd yn berson a oedd â hawl mewn fai` felly gallai ddadlau ei fod wedi gwneud ei waed yn gyfreithlon er mwyn gwneud ei hawl. Mae Umar wedi ennill tua wyth deg mil yn fwy na chyfoeth Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, a gwerthodd hyd yn oed ei dŷ oherwydd ei fod yn poeni y gallai ddod yn ddibynnydd i'w blant. Yna trosglwyddodd y trysorau hyn i'r caliph a ddaeth ar ei ôl, ac fe adawodd ef - Umar Radliyallahu'anhu - y byd mewn cyflwr o dduwioldeb a glendid yn unol â manhaj ei ffrind. Yna, O Umar bin Abd Aziz, mae'r byd wedi rhoi genedigaeth i deyrnas i chi a rhoi ei ddwy deth i chi, a thyfaist yno yn chwilio am le i fodoli, pan roddwyd y pŵer hwnnw i chi, yn lle hynny fe'i taflaist lle taflodd Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ef, fe'i gadawsoch, fe'i hystyriaist yn ffiaidd, ac fe'i hystyriaist yn fudr ac eithrio'r hyn a gymerasoch fel darpariaethau. Canmoliaeth i Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, o'th achos di mae ein pechodau wedi'u glanhau, mae ein trychinebau wedi'u datgelu, felly daliwch ati i gerdded, peidiwch ag edrych yn ôl, oherwydd ni all dim drechu'r hyn sy'n iawn, ac ni all dim drechu'r hyn sy'n anghywir. Mae'n ddigon i mi ddweud y geiriau hyn, gofynnaf i Allah Subhaanallahu wa Ta'ala am faddeuant i mi ac i'r credinwyr a'r credinwyr. Dywedodd Khalid bin Ma'dan Rahimahullah: 'Yna dywedodd Umar bin Abdul Aziz rywbeth'. Dywedodd Ibn Haitsam wrthyf: 'Ewch ymlaen a pheidiwch ag edrych yn ôl.'
Hadith
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
Dywedwyd wrthym fod [Abu Nu'man] wedi dweud wrthym fod [Sa'id bin Zaid] wedi dweud wrthym fod [Umar bin Malik An Nukri] wedi dweud wrthym [Abu Al Jauza` Aus bin Abdullah], dywedodd: 'Un diwrnod cafodd pobl Medina eu taro gan sychder difrifol iawn, ac ar y pryd fe gwynon nhw wrth [Aisha] Radliyallahu'anha, yna dywedodd hi: 'Ewch at fedd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, gwnewch dwll tua'r awyr a pheidiwch â gadael i do fod rhyngddo a'r awyr. Yna parhaodd Abu Al Jauza` â'i stori: 'yna gwnaeth pobl Medina yr hyn a orchmynnodd Aisha Radliyallahu'anha, ar ôl hynny, syrthiodd glaw a thyfodd y glaswellt a daeth y da byw yn iach. Felly gelwir y flwyddyn honno'n flwyddyn buddugoliaeth'.
Hadith
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Adroddwyd i ni [Marwan bin Muhammad] gan [Sa'id bin Abdul Aziz] ei fod wedi dweud: 'Pan oedd tymor sych ofnadwy, nid oedd galwad i weddïo ym mosg Nabawi dair gwaith, ac nid oedd iqamah. Ac, ni adawodd [Sa'id bin Al Musayyib] fosg y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. Ni wyddai pryd i weddïo ac eithrio ar ôl clywed lleisiau o gyfeiriad bedd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. Yna nododd ei ystyr.'
Hadith
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
Dywedwyd wrthym fod [Abdullah bin Salih] wedi dweud wrthyf, [Mae Al Laits] wedi dweud wrthyf, [Khalid Ibnu Yazid], gan [Sa`id Ibnu Abu Hilal] gan [Nubaih bin Wahb] fod Ka'ab wedi dod i ymweld ag Aisyah Radliyallahu'anha. Yna soniodd y cyfeillion am enw'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, dywedodd [Ka'ab: 'Nid oes un diwrnod - yn mynd heibio - oni bai bod mil o angylion yn disgyn ac yn amgylchynu bedd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, maent yn fflapio eu hadenydd ac yn offrymu gweddïau i'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. Hyd nes y daeth yr hwyr, codasant - i fyny i'r awyr, - a disgynnodd angylion fel hwy a gwneud gweithredoedd fel y rhai o'r blaen, hyd nes i'r ddaear hollti, Daeth Efe 'alaihi wasallam allan yng nghwmni saith deg mil o angylion'.
Hadith
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Mae wedi dweud wrthym [Abu 'Ashim] fod [Tsaur bin Yazid] wedi dweud wrthyf [Khalid bin Ma'dan] gan [Abdur Rahman bin 'Amr] gan ['Irbadl bin Sariah] dywedodd; 'Gweddïodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam y weddi foreol gyda ni, yna rhoddodd gyngor mor ddwfn nes i -ein- dagrau lifo a -ein- calonnau grynu, yna gofynnodd rhywun; 'O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, fel pe bai'r cyngor hwn yn neges gloi -a roddaist ti-, yna rho dystawrwydd i ni. Yna dywedodd: ‘Rwy’n eich gorchymyn i ofni Allah Subhaanallahu wa Ta’ala a gwrando ac ufuddhau bob amser -i’r arweinwyr-, er ei fod yn gaethwas i Habasyah, yn wir bydd pwy bynnag ohonoch sy’n byw ar fy ôl i yn sicr o weld llawer o wahaniaethau, yna rhaid i chi ddilyn fy sunnah a Sunnah syth y khulafa`urrasyidin, ei frathu â’ch molarau - ei ddal yn gadarn-, byddwch yn ofalus gyda phopeth sy’n newydd - achos bid`ah-, oherwydd rhywbeth newydd yw bid`ah’. Dywedodd Abu ‘Ashim: ‘Dylech fod yn ofalus o bethau newydd -mewn crefydd-, oherwydd mae pob bid`ah yn heretig’.
Hadith
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
Mae [Abu Al Mughirah] wedi adrodd i ni fod [Al `Auza'i] wedi adrodd i ni gan [Yunus bin Yazid] gan [Az Zuhri] a ddywedodd: 'Nid oes yr un o'n hysgolheigion wedi marw ond dywedasant: 'Mae glynu wrth y sunnah yn llwyddiant, a bydd gwybodaeth yn cael ei chymryd i ffwrdd yn gyflym, sefydlu gwybodaeth yw sefydlu crefydd a'r byd, a chyda cholli gwybodaeth mae hynny i gyd yn cael ei golli'.
Hadith
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
Adroddwyd i ni [bod Abu Al Mughirah] wedi dweud wrthym [Al `Auza'i] gan [Yahya bin Abu 'Amr As Saibani] gan [Abdullah bin Ad Dailami] ei fod wedi dweud: 'Mae'r newyddion wedi dod ataf mai'r gyntaf o broblemau'r grefydd sy'n cael ei gadael yw'r sunnah, bydd y grefydd hon yn colli ei sunnah fesul un wrth i edau gael ei thorri fesul tipyn'.
Hadith
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Adroddwyd i ni fod [Abu Al Mughirah] wedi dweud wrthym [Al `Auza'i] gan [Hassan] ei fod wedi dweud: 'Nid pobl sy'n cyflawni bid`ah yn eu crefydd ond bydd Allah Subhaanallahu wa Ta'ala yn tynnu o'u sunnah y rhannau hynny o'r bid`ah - y maent yn eu cyflawni - yna ni fydd yn dychwelyd y sunnah eto tan Ddydd yr Atgyfodiad'.
Hadith
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
Adroddwyd i ni [Muslim bin Ibrahim] fod wedi dweud wrthym [Wuhaib] fod wedi dweud wrthym [Ayyub] gan [Abu Kilabah] ei fod wedi dweud: 'Nid oes neb yn cyflawni heresi oni bai ei fod yn caniatáu torri'r cleddyf'.
Hadith
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
Wedi dweud wrthym [Sulaiman bin Harb] wedi dweud wrthym [Hammad bin Zaid] gan [Ayyub] gan [Abu Qilabah] dywedodd: 'Yn wir, pobl sydd ar gyfeiliorn yw addolwyr chwant, ac nid wyf yn gweld diwedd y daith maen nhw'n ei chymryd ac eithrio uffern. Profwch nhw. Nid oes yr un ohonyn nhw wedi dyfynnu gair na llefaru, nes bod y broblem yn ddim byd ond y cleddyf. Mewn gwirionedd, mae rhagrith wedi dod yn nodwedd ohonynt. Yna darllenodd y pennill 'WA MINHUM MAN 'AHADALLAHA' -Ac yn eu plith mae pobl sydd wedi gwneud adduned i Allah Subhaanallahu wa Ta'ala- -Qs. Yn Taubah: 75-, a'r pennill 'WA MINHUM MAN YALMIZUKA FIS SHADAQAAT' -Ac yn eu plith mae pobl sy'n eich beirniadu am -ddosbarthu- zakat- -Qs. Yn Taubah: 58-, a'r adnod 'WAMINHUMULLADZINA YU`DZUUNANABIYYA' -Ac yn eu plith mae 'rhagrithwyr' sy'n brifo'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam- -Qs. Attaubah: 116-,. Yna roedden nhw'n anghytuno ac yn anghytuno, ac yn y diwedd fe wnaethon nhw ymgynnull mewn amheuaeth a chelwyddau. Mewn gwirionedd, maen nhw'n anghytuno o ran barn ac yn unedig yng ngwrthdaro cleddyfau. Ac nid wyf yn gweld eu taith ac eithrio i uffern'. Dywedodd Hammad: 'Dywedodd Ayyub am yr hadith hwn neu'r hadith cynnar, wrth Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, roedd yn un o'r cyfreithegwyr mwyaf deallus, rwy'n golygu Abu Qilabah'.
