Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith

Hadith

Imam Darimi : 81

أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ

hi byerile [Farwah bin Abu Al Maghra`] u hi byerile [Ibrahim bin Mukhtar] ku suka eka [Muhammad bin Ishaq] ku suka eka [Muhammad bin Ka’ab] ku suka eka [’Urwah] ku suka eka [’Aisyah] Radliyallahu’anha u te: Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u vule loko a vabya: ‘Ndzi rhurhele mabakiti ya nkombo ya mati ku suka eka nkombo swihlovo swo hambana, leswaku ndzi ta huma eka vanhu ku hetisisa switshembiso swa vona' mutlhokovetseri u te: 'Kutani hi n'wi tshamisile ehenhla ka xibya xa Hafsah Radliyallahu'anha, hi n'wi fafazerile kumbe hi n'wi chela mati - hi chele ku kanakana ka vahleri kutani hi chela leswi ku suka eka Muhammad bin Ishaq -, kutani a kuma ku rhula, kutani a huma a khandziya pulpiti; loko a ri karhi a ku: ‘Vansar i vanhu lava ndzi va tshembaka ni vahlayisi va swihundla swa mina, laha ndzi tumbelaka kona, handle ka loko va tlula nawu hakunene. Tsundzuka, a ku ri na nandza wa Allah Subhanahu wa Ta’ala loyi a nyikiweke ntshunxeko wo hlawula exikarhi ka misava na leswi nga na Allah Subhanahu wa Ta’ala, kutani u hlawurile leswi nga na Allah Subhanahu wa Ta’ala’ Kutani Abu Bakr Radliyallahu’anhu a rila, a ehleketa leswaku marito ya Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ma kongomisiwe eka yena. Kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Yimani nyana, Wena Abu Bakr, pfala tinyangwa ta patu leri yaka emosque - Nabawi - handle ka nyangwa wa Abu Bakr, hikuva a ndzi tivi munhu loyi a nga wa nkoka swinene eka mina eka vunghana na ku tisirhelela ku tlula Abu Bakr Radliyallahu’anhu’.

Hadith

Imam Darimi : 82

أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ

hi byerile [Sa’id bin Manshur] u hi byerile [Fulaih bin Sulaiman] ku suka eka [Sulaiman bin Abdurrahman] ku suka eka [Al Qasim bin Muhammad] ku suka eka [’Aisyah] Radliyallahu’anha u te: ‘Rasulullah sallallaahu ‘Alaihi wa Aallam u pfumelele ku vitaniwa ka xikhongelo, kutani a ku: ‘Oda Abu Bakr ku rhangela xikhongelo. vanhu', kutani a wa a titivala. Loko a tlhela a titivala, u vutisile: ‘Xana ndzi lerisile Abu Bakr Radliyallahu’anhu leswaku a rhangela vanhu? Kutani mina - mutlhokovetseri - ndzi ku: 'Xana Abu Bakr a hi munhu wo olova loyi a rilaka hi ku olova, a wu fanelanga ku lerisa Umar ntsena?'. Kutani Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Ah, u fana na vamakwavo va Yusuf, lerisa Abu Bakr ku rhangela vanhu, i vanhu vangani lava lorhaka kambe Allah Subhaanallahu wa Ta’ala na vapfumeri a va swi lavi’.

Hadith

Imam Darimi : 83

َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا

hi byerile [Sulaiman bin Harb] u hi byerile [Hammad bin Zaid] ku suka eka [Ayyub] ku suka eka ['Ikrimah] u te: ' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u file hi Musumbhunuku kambe ntsumbu wa yena a wu nga si lahliwa siku rero, madyambu wolawo, na siku leri landzelaka, kutani u lahliwile hi Ravunharhu nivusiku, va te: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam has a nga fi, ntsena u tlhandlukele -empfhukeni- hi moya wa yena tani hi leswi Musa 'Aalaihissalam a pfuxiweke, Kutani Umar Radliyallahu'anhu a yima a ku: 'Hakunene Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam a nga fanga, kambe u pfuxiwile na moya wa yena -empfhukeni- tani hi leswi Musa 'Aalaihissalam a pfuxiweke.' Hi Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a nga fi ku kondza a va tsema mavoko na tindzimi. Umar Radliyallahu'anhu u ye emahlweni a vula - hi ndlela yaleyo - ku kondza makhon'wa ya nomu wa yena ya rhurhumela hikwalaho ka minxungeto na marito ya yena. Kutani Abbas Radliyallahu’anhu u yimile a ku: ‘Hakunene Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u file, hikuva a a ri munhu wo tolovelekile, naswona u cincile tanihi leswi vanhu va cincaka, kutani lahla munghana wa wena, hakunene a a ri wa xiyimo xa le henhla swinene emahlweni ka Allah Subhaanallahu wa Ta’ala ku tlula loko a file kambirhi, xana swa koteka leswaku u dlayiwile kan’we ivi a fa kambirhi hambi ku ri hambi leswi a a ri wa xiyimo xa le henhla swinene emahlweni ka Allah Subhaanallahu wa Ta’ala ku tlula vona? N’wina vanhu, lahlani munghana wa n’wina, kutani loko a fana na leswi mi swi vulaka, a swi nge nonon’hwi eka Allah Subhaanallahu wa Ta’ala ku n’wi kuma ndhawu yo lahla eka yona. Hi Allah, hakunene Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, a nga fanga ku kondza a siya manhaj leyi nga erivaleni, u endle leswaku leswi nga enawini swi va enawini, a yirisa leswi nga haram, u tekile no dlaya vukati, u endle nyimpi naswona u endle ku rhula. Naswona a ku nga ri na murisi loyi a a karhele no karhala ku landzelela timbuti ta yena ku ya fika etinhlohlorhini ta tintshava, a wisetela mirhi ya mitwa hi nhonga ya yena, a lunghisa swidziva swa yena swa mati hi mavoko ya yena, ku tlula Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena). Sweswi u le xikarhi ka n'wina, kutani lahla munghana wa n'wina'. U te: ‘Naswona Umm Aiman Radliyallahu’anha a a rila, kutani a vutisiwile, ‘Oho Umm Aiman, xana u rilela Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam? ' a hlamula a ku: 'Hi Allah, a ndzi rilele Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam.' Wa swi tiva leswaku ndza swi tiva ku antswa leswaku u ye etikweni ro antswa ku tlula misava leyi, kambe ndzi rila hikuva mahungu ya tilo -nhlavutelo- ya kavanyetiwile'. ' Hammad Rahimahullah: 'Ayyub u rile swinene loko marito ya Umm Aiman ma fika laha.

Hadith

Imam Darimi : 84

أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ

hi byerile [Abdul Wahab bin Sa’id Ad Dimasyqi] u hi byerile [Syu’aib Ibn Ishaq], u hi byerile [Al ‘Auza’i] u ndzi byerile [Ya’isy bin Al Walid] u ndzi byerile [Makhul] leswaku Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘ Loko un’wana wa n’wina a hlaseriwe hi khombo, kutani ehleketa leswaku khombo leri n’wi humelele a ndzi wela, kutani a ku ta va khombo lerikulu swinene’.

Hadith

Imam Darimi : 85

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ

Ku vikiwile eka hina leswaku [Abu Nu’aim] u hlamuserile na hina [Fithr] ku suka eka [‘Atha`] u te: Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam: ‘Loko khombo ri wela un’wana wa n’wina kutani ehleketa leswaku ri ndzi wela, kutani sweswo i rin’wana ra makhombo lamakulu’.

Hadith

Imam Darimi : 86

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى

hi byerile [Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf] u hi byerile [Sufyan] ku suka eka ['Amr bin Muhammad] ku suka eka [tata wa yena] u te: ' A ndzi twanga [Ibn Umar] a tsundzuka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam nikatsongo handle ka leswaku u rile'.

Hadith

Imam Darimi : 87

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى

[Abu An Nu’man] u hlamuserile na hina [Hammad bin Zaid] ku suka eka [Tsabit] ku suka eka [Anas bin Malik] Radliyallahu’anhu leswaku [Fatimah] Radliyallahu’anha u vutisile: ‘O Anas, xana u tsakela njhani ku fafazela misava esirheni ra Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam?’. Naswona Fatimah a ri karhi a hlaya swivilelo swa yena: ‘Oho tatana loyi a nga ekusuhi swinene na Hosi ya yena, O tatana loyi Paradeyisi ya yena ku nga ndhawu ya yena yo tlhelela eka yona, O tatana loyi hi n’wi tivisa Gabriel ‘Alaihissalam hi rifu ra yena, O tatana loyi a hlamulaka Hosi ya yena loko a n’wi vitana’. Hammad Rahimahullah u te: ‘Loko Thabit a hundzisela hadith leyi, u rile’. Thabit u te: ‘Anas Radliyallahu’anhu loko a hundzisa hadith leyi u rile’.

Hadith

Imam Darimi : 88

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

hi byerile ['Affan] u hi byerile [Hammad Salamah] ku suka eka [Tsabit] ku suka eka [Anas] Radliyallahu'anhu u tsundzukile Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, ' Ndzi n'wi vonile loko a nghena eMedina, a ndzi si tshama ndzi vona siku ro antswa no vangama ku tlula siku leri Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam a nga ta eMedina, naswona na mina ndzi vone siku leri a feke ha rona, kutani a ndzi vonanga siku leri a ri biha swinene. munyama ku tlula siku leri Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam’ a feke ha rona.

Hadith

Imam Darimi : 89

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ

hi byerile [Abdullah bin Muthi’] u hi byerile [Husyaim] ku suka eka [Abu Abdul Jalil] ku suka eka [Abu Hariz Al Azdi] u te: ‘Abdullah bin Salam u byele Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Oho Murhumiwa wa Allah, hi ku vonile u yime etlhelo ka Rabb ya wena, naswona xikandza xa wena xi hundzuka xo tshwuka - xi hundzuke xo tshwuka nyana - kasi xa wena nhloko yi khomiwe hi tingana hi Rabb ya wena hikwalaho ka swiendlo leswi endliweke hi vanhu va wena endzhaku ka loko u -fe- '.

Hadith

Imam Darimi : 90

أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا

Loko a hi vikile [Al Qasim bin Katsir] u te: ‘Ndzi twe [Abdurrahman bin Syuraih] a vula ku suka eka [Abu Al Aswad Al Qurasyi] ku suka eka [Abu Farwah] - khale ka hlonga ra Abu Jahl - ku suka eka [Abu Hurairah] Radliyallahu’anhu Ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘I ntiyiso, loko papila leri ri ri ku paluxile 'IDZAA JAA`A NASHRULLAHI WAL FATHU WA RAITANNASA YADKHULUNA FI DIINILLAHI AFWAAJAA' -Loko mpfuno wa Allah Suhaanallahu wa Ta'ala na ku hlula swi fikile. Naswona u vona vanhu va nghena eka vukhongeri bya Allah hi mintshungu- -Qs. An Nashr: 1-2-. Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Hakunene va ta tshika vukhongeri bya vona hi mintshungu tani hi leswi va ngheneke eka byona hi mintshungu’.

Hadith

Imam Darimi : 91

أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ

[Abu Bakr Al Mishri] u ndzi vikile ku suka eka [Sulaiman Abu Ayyub Al Khuza’i] ku suka eka [Yahya bin Sa’id Al Umawi] ku suka eka [Ma’ruf bin Kharrabudz Al Makki] ku suka eka [Khalid bin Ma’dan] u te: ‘[Abdullah bin Al Ahtam] u hlangane na ‘Umar bin Abdul’aziz na vanhu. Umar a nga endlanga nchumu, hi xitshuketa Abdullah bin Al Ahtam Rahimahullah a yime emahlweni ka yena kutani hi ku hatlisa a sungula ku vulavula, u dzunise Allah Subhaanallahu wa Ta’ala a n’wi dzunisa, kutani a ku: ‘Amma ba’d. Hakunene, Allah Subhaanallahu wa Ta’ala u tumbuluxe vanhu naswona a nga lavi ku yingisa ka vona, u tshama a hlayisekile eka swidyoho swa vona. Hi nkarhi wolowo vanhu a va ri eka swiyimo ni mavonelo yo hambana-hambana, naswona Maarabu a ma ri eka xiyimo lexi onhakeke swinene. Vaaki va le madorobeni, vaaki va le swimitanini na vaaki va le tintshaveni va siveriwile eka vunene bya misava na ntsako wa yona, hi ku angarhela a va swi tivi ku vutisa Allah Subhaanallahu wa Ta’ala, naswona a va hlayi buku ya Yena, lava va faka va le tiheleni naswona lava hanyaka eka xiyimo lexi nga voniki eka nkongomiso naswona va nga tengangiki, va na swiphiqo swo hlaya leswi nyenyetsaka no hlundzukisa. Loko Allah Subhaanallahu wa Ta'ala a lava ku hangalasa tintswalo ta Yena eka vona, U rhumele Murhumiwa ku suka eka vona, loyi a a ri na vumunhu bya ''AZIIZUN 'ALAIHIM MA ANITTUM HARIISUN 'ALAIKUM BIL MU'MININA RAUFURRAHIIM' -A twa ngopfu hi ku xaniseka ka wena, hakunene a lava ripfumelo na ku ponisiwa eka wena, a ri na tintswalo swinene na tintswalo eka vapfumeri- -Qs. Eka Taubah: 128. Onge Allah Subhaanallahu wa Ta'ala a nga n'wi nyika mikateko ya Yena, ku humelela, tintswalo na mikateko. Kambe, hi timfanelo ta yena hinkwato letinene, leswi a swi va sivela ku vavisa miri wa yena, swi n’wi nyika swithopo swo biha, hambi leswi a rhwale buku leyi vulavulaka ku suka eka Allah, a nga vulanga nchumu handle ka leswi A swi leriseke, a nga fambanga handle ka loko A n’wi nyika mpfumelelo. Kutani loko a lerisiwe ku tiyisa mbilu ya yena, ku rhwala ndzhwalo wa jihad, matimba ya yena ya andlalekile ku hetisisa swileriso swa Allah Subhaanallahu wa Ta’ala leswaku Allah a paluxa vumbhoni bya Yena na ku hlayisa marito ya Yena, xikan’we na ku kombisa ku chumayela ka yena. Naswona u fe a ri exiyin’weni xa ku chava Xikwembu ni ku basa. Kutani Abu Bakr Radliyallahu’anhu u n’wi sivile kutani a landzelela sunnah ya yena, a landzela ndlela ya yena, kambe - Maarabu man’wana u hambukile kumbe un’wana na un’wana exikarhi ka vona loyi a endleke tano, kutani Abu Bakr u arile ku va amukela endzhaku ka - rifu ra yena - Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam handle ka lava a va lava ku n’wi amukela u hoxe banga ra yena exifuveni xa rona kutani a lumeka ndzilo leswaku ri tshama hi tochi ya yena - a amukela pholisi ya yena ya nyimpi - kutani hi valweri va ntiyiso a herisa vubihi bya va-cultist. A nga kalanga a tshika ku lwa ni ku cheleta misava hi ngati ya vona, ku kondza entiyisweni a va tlherisela exifuveni xa vukhongeri lebyi va byi tshikeke, ni ku tlhela a va simeka eka tidyondzo leti va ti aleke. Naswona u kume rifuwo ra Allah - ghanimah - hi xivumbeko xa tikamela letitsongo, leti a a enerisekile hi tona, naswona u kume wansati wa Habasyah loyi a mamisa n’wana wa yena, leswi endzhaku a swi ehleketaka loko a fa swi ri xisirhelelo enon’wini wa yena. Eku heteleleni u nyiketile ntirho lowu eka khalifa endzhaku ka yena, naswona u siye misava yi ri eka xiyimo xa ku chava Xikwembu na ku basa hi ku seketela manhaj ya munghana wa yena - Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam -. Kutani Umar bin Khattab u ve khalifa endzhaku ka yena; u ake no humelela madoroba yo hlayanyana, u hlanganise ku tiya na ku olova, u phutsele mavoko ya yena na marhole ya yena - leswi vulaka leswaku u tirhile hi matimba hilaha a nga kotaka hakona -, u lulamise hinkwaswo leswi rhendzeleke xiphiqo, naswona u lunghiselele switirhisiwa hinkwaswo swa nyimpi, kutani loko hlonga ra Mughirah bin Syu`bah Radliyallahu’anhu ri n’wi tlhava, u byele Ibin Abbas Radliyallahu’anhu ku vutisa vanhu, ‘Xana vanhu va tiyisisile mudlayi?’. Loko ku fika mahungu ya leswaku mudlayi loyi i 'hlonga ra Mughirah bin Syu`bah' u huwelerile hi rito lerikulu a dzunisa Hosi ya yena, hikuva loyi a n'wi tlhaveke a hi munhu loyi a nga na mfanelo eka fai` kutani a nga kaneta leswaku u endle ngati ya yena yi va enawini hi xivangelo xo endla mfanelo ya yena. Umar u horile kwalomu ka makume-nhungu wa magidi ku tlula rifuwo ra Allah Subhaanallahu wa Ta’ala, naswona u xavise hambi ku ri yindlu ya yena hikuva a a vilerisiwa hi leswaku yi nga ha va leyi titshegeke hi vana va yena. Kutani u nyiketile xuma lexi eka khalifa loyi a nga ta endzhaku ka yena, naswona yena - Umar Radliyallahu’anhu - u siye misava eka xiyimo xa ku chava Xikwembu na ku basa hi ku ya hi manhaj ya munghana wa yena. Kutani, O Umar bin Abd Aziz, misava yi ku velekile mfumo naswona yi ku nyikile mavele ya yona mambirhi, naswona u kule kwalaho u lava ndhawu yo va kona, loko u nyikiwile matimba wolawo, ematshan’wini ya sweswo u ma lahlele laha Allah Subhaanallahu wa Ta’ala a ma lahleleke kona, u ma tshikile, u ma teke ma nyenyetsa, naswona u ma teke ma ri thyaka handle ka leswi u swi tekeke tanihi swakudya. Ku dzunisiwa a ku ve eka Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, hikwalaho ka Wena swidyoho swa hina swi basisiwile, makhombo ya hina ya paluxiwile, kutani hambetani u famba, u nga languti endzhaku, hikuva a ku na nchumu lowu nga hlulaka leswi lulameke, naswona a ku na nchumu lowu nga hlulaka leswi hoxeke. Swi ringene leswaku ndzi vula marito lawa, ndzi kombela Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ku rivaleriwa eka mina na le ka vapfumeri na vapfumeri. Khalid bin Ma’dan Rahimahullah u te: ‘Kutani Umar bin Abdul Aziz u vule swo karhi’. Ibn Haitsam u ndzi byele a ku: ‘Yana emahlweni u nga languti endzhaku. ' .

Hadith

Imam Darimi : 92

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ

Swi hi byeriwile [Abu Nu’man] u hi byerile [Sa’id bin Zaid] u hi byerile [Umar bin Malik An Nukri] u hi byerile [Abu Al Jauza` Aus bin Abdullah], u te: ‘Siku rin’wana vanhu va Medina va hlaseriwe hi dyandza lerikulu swinene, naswona hi nkarhi wolowo va vilerisiwile eka [Aisha] Radliyallahu’anha, kutani a ku: ‘Fambani ku ya esirheni ra Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, endla khumbi leri kongomaka empfhukeni naswona u nga pfumeleli ku va ni lwangu exikarhi ka rona ni xibakabaka. Kutani Abu Al Jauza` u yise emahlweni xitori xa yena: 'kutani vanhu va Medina va endle leswi Aisha Radliyallahu'anha a leriseke swona, endzhaku ka sweswo, mpfula yi na naswona byanyi byi mila naswona swifuwo swi hanye kahle.' Hikwalaho lembe rero ri vuriwa lembe ra ku hlula'.

Hadith

Imam Darimi : 93

أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

Ku vikiwile eka hina [Marwan bin Muhammad] ku suka eka [Sa’id bin Abdul Aziz] leswaku u te: ‘Loko ku ri na nguva yo oma yo chavisa, a ku nga ri na ku vitaniwa ka xikhongelo emosque ya Nabawi kanharhu, naswona a ku nga ri na iqamah. Naswona, [Sa’id bin Al Musayyib] a nga humi emosque ya Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. A nga swi tivi leswaku u fanele a khongela rini handle ka loko a twe marito lama humaka eka tlhelo ra sirha ra Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Kutani u boxe nhlamuselo ya yona.

Hadith

Imam Darimi : 94

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ

Swi hi byeriwile leswaku [Abdullah bin Salih] u ndzi byerile, [Al Laits] u ndzi byerile, [Khalid Ibnu Yazid], ku suka eka [Sa`id Ibnu Abu Hilal] ku suka eka [Nubaih bin Wahb] leswaku Ka’ab u tile ku ta endzela Aisyah Radliyallahu’anha. Kutani vanghana va boxa vito ra Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, [Ka’ab] u te: ‘ A ku na siku rin’we - leri hundzaka - handle ka loko gidi ra tintsumi ti xika ti rhendzela sirha ra Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, va rhurhumela timpapa ta vona va endla swikhongelo eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Kufikela loko madyambu ya fika, va pfuka -ku ya ehenhla empfhukeni,- naswona tintsumi ti rhelela ku fana na vona ti endla swiendlo swo fana na leswiya swa khale, kufikela loko misava yi avana, He shallallahu ‘alaihi wasallam u humile a heleketiwa hi tintsumi ta makume nkombo wa magidi’.

Hadith

Imam Darimi : 95

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ

hi byerile [Abu 'Ashim] u hi byerile [Tsaur bin Yazid] u ndzi byerile [Khalid bin Ma'dan] ku suka eka [Abdur Rahman bin 'Amr] ku suka eka ['Irbadl bin Sariah] u te; ' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u khongerile xikhongelo xa nimixo na hina, kutani a nyika xitsundzuxo hi switsundzuxo leswi dzikeke lerova -mihloti ya hina yi khuluka naswona -timbilu ta hina ti rhurhumela, kutani munhu un'wana a vutisa; ' O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, onge hi loko xitsundzuxo lexi xi ri rungula ro pfala -leri u ri nyikeke-, kutani hi nyike testamente. Kutani A ku: 'Ndzi mi lerisa ku chava Allah Subhaanallahu wa Ta'ala naswona minkarhi hinkwayo yingisa no yingisa -eka varhangeri-, hambi leswi a nga hlonga ra Habasyah, hakunene mani na mani eka n'wina loyi a hanyaka endzhaku ka mina hakunene u ta vona ku hambana ko tala, kutani u fanele ku landzelela sunnah ya mina na Sunnah yo kongoma ya khulafa`urrasyidin, u yi luma hi mavoya ya wena -yi khome hi matimba-, tivonela eka hinkwaswo leswi nga kona new -mhaka ya bid`ah-, hikuva nchumu wuntshwa i bid`ah'. Abu 'Ashim u te: 'U fanele ku tivonela eka swilo leswintshwa -eka vukhongeri-, hikuva bid`ah yin'wana na yin'wana i ya vugwinehi'.

Hadith

Imam Darimi : 96

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ

[Abu Al Mughirah] u hi vikile leswaku [Al `Auza'i] u hi hlamuserile ku suka eka [Yunus bin Yazid] ku suka eka [Az Zuhri] loyi a nga te: ‘Ku hava na un’we wa swidyondzi swa hina loyi a hundzeke emisaveni handle ka leswaku va ri: ‘Ku khomelela hi matimba eka sunnah i ku humelela, naswona vutivi byi ta tekiwa hi ku hatlisa, ku simekiwa ka vutivi i ku simekiwa ka vukhongeri na misava, naswona hi ku lahlekeriwa hi vutivi hinkwabyo ya sweswo swi lahlekile'.

Hadith

Imam Darimi : 97

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً

Ku vikiwile eka hina [Abu Al Mughirah] u hi byerile [Al `Auza'i] ku suka eka [Yahya bin Abu 'Amr As Saibani] ku suka eka [Abdullah bin Ad Dailami] u te: 'Mahungu ya fikile eka mina leswaku xo sungula xa swiphiqo swa vukhongeri lebyi tshikiwaka i sunnah, vukhongeri lebyi byi ta lahlekeriwa hi sunnah ya byona ha yin'we yin'we tani hi leswi thyaka ri tsemiwaka hakatsongo-tsongo'.

Hadith

Imam Darimi : 98

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ

Ku vikiwile eka hina leswaku [Abu Al Mughirah] u hi byerile [Al `Auza'i] ku suka eka [Hassan] leswaku u te: 'A hi vanhu lava endlaka bid`ah eka vukhongeri bya vona kambe Allah Subhaanallahu wa Ta'ala u ta susa eka sunnah ya vona swiphemu swo tano swa bid`ah - leswi va swi endlaka - kutani A nge he tlheriseli sunnah nakambe ku fikela hi Siku ra ku pfuka'.

Hadith

Imam Darimi : 99

أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ

Ku vikiwile eka hina [Muslim bin Ibrahim] u hi byerile [Wuhaib] u hi byerile [Ayyub] ku suka eka [Abu Kilabah] u te: ‘A nga kona loyi a endlaka vugwinehi handle ka loko a pfumelela ku tsemiwa ka banga’.

Hadith

Imam Darimi : 100

أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ

hi byerile [Sulaiman bin Harb] u hi byerile [Hammad bin Zaid] ku suka eka [Ayyub] ku suka eka [Abu Qilabah] u te: ‘Hakunene, vagandzeri va ku navela i vanhu lava hambukeke, naswona a ndzi voni makumu ya riendzo leri va ri tekaka handle ka tihele. Va ringete. A nga kona ni un’we wa vona loyi a tshaheke rito kumbe ku vulavula, ku kondza xiphiqo xi nga ri nchumu handle ka banga. Entiyisweni, vukanganyisi byi hundzuke xihlawulekisi xa vona. Kutani a hlaya ndzimana leyi nge 'WA MINHUM MAN 'AHADALLAHA' -Naswona exikarhi ka vona ku na vanhu lava endleke xihlambanyo eka Allah Subhaanallahu wa Ta'ala- -Qs. Eka Taubah: 75-, na ndzimana leyi nge 'WA MINHUM MAN YALMIZUKA FIS SHADAQAAT' -Naswona exikarhi ka vona ku na vanhu lava va ku solaka hi -ku hangalasiwa- ka zakat- -Qs. Eka Taubah: 58-, na ndzimana ya 'WAMINHUMULLADZINA YU`DZUUNANABIYYA' -Naswona exikarhi ka vona ku na 'vakanganyisi' lava vavisaka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam- -Qs. Attauba: 116-,. Kutani va kanetana ni ku nga twanani, naswona eku heteleleni va hlengeletane hi ku kanakana ni mavunwa. Entiyisweni, va hambana hi mavonelo naswona va ni vun’we eku lwisaneni ka mabanga. Naswona a ndzi ri voni riendzo ra vona handle ka ku ya etiheleni’. Hammad u te: ‘Ayyub u vule hi hadith leyi kumbe hadith yosungula, hi Allah Subhaanallahu wa Ta’ala, ari un’wana wa vativi va nawu vo tlhariha swinene, ndzi vula Abu Qilabah’.