Imam Darimi : 1
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ
Loko a hi byerile [Muhammad bin Yusuf] ku suka eka [Sufyan] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Abu Wa`il] ku suka eka [Abdullah], u te; Wanuna un’wana u tile eka Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam kutani a ku: Wena Murhumiwa wa Allah, xana munhu u ta xupuriwa hikwalaho ka swiendlo swo biha leswi a swi endleke hi nkarhi wa ku pfumala vutivi? Muapostola u hlamurile: Loyi a tikhomeke kahle hi nkarhi wa yena wa Vuislem, a nga xupuriwi hikwalaho ka swiendlo swa yena swo biha hi nkarhi wa ku pfumala vutivi, kambe loyi a tikhomeke hi ndlela yo biha - hi ndlela yo biha - hi nkarhi wa yena wa Vuislem, u xupuriwile -hikwalaho ka swidyoho swa yena- hambi swa nkarhi lowu hundzeke kumbe swa nkarhi lowu taka.
Imam Darimi : 2
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ عَنْ الْوَضِينِ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةٌ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ يَا أَبَتَاهُ يَا أَبَتَاهُ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ فَأَعَادَهُ فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ
Ku vikiwile eka hina [Al Walid bin An Nadlr Ar Ramli] ku suka eka [Masarrah bin Ma’bad] - ku suka eka Bani Al Harith bin Abu Al Haram ku suka eLakhmin - ku suka eka [Al Wadliin] leswaku wanuna un’wana u tile eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam kutani a ku: O Murhumiwa wa Allah, hi tshame hi va vanhu lava nga riki na vutivi lava a va gandzela swifaniso naswona hi dlaye vana va hina, hi nkarhi wolowo a hi ri na vana lava a va tsakile loko ndzi n’wi bela riqingho. Siku rin’wana ndzi n’wi fonerile kutani hi ku hatlisa a hlamula a ndzi landzela. Loko ndzi fika exihlobyeni xa ndyangu, ndzi hatle ndzi n’wi khoma hi voko ndzi n’wi hoxa exihlobyeni, sweswo a ku ri makumu ya nkarhi wa mina na yena. U vitanile ‘Oho tata wa mina, O tata wa mina. ' Murhumiwa wa Allah u rile ku kondza mihloti ya yena yi khuluka. Kutani munhu un’wana loyi a a tshamile na Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam a ku eka wanuna loyi: u endle leswaku Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam a vavisa. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u te eka wanuna loyi: a a ve hikuva a vutisa hi nchumu wa nkoka lowu a langutane na wona, kutani Muapostola a ku eka wanuna loyi: Phindha xitori xa wena nakambe, kutani a phindha xitori ivi Muapostola a rila nakambe ku kondza mihloti ya yena yi khuluka, a tsakamisa malebvu ya yena, kutani a ku: Allah subhanahu wata'ala u sula swidyoho leswi endliweke hi nkarhi wa ku pfumala vutivi, hikwalaho, sungula swiendlo swa wena hi xiletelo lexintshwa lexi tengeke.
Imam Darimi : 3
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَوْلَايَ أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ قَالَ فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا قَالَ فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ إِسَافٌ وَنَائِلَةُ قَالَ هَارُونُ كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ
[Harun bin Mu`awiyah] u hi tivise ku suka eka [Ibrahim bin Sulaiman Al Mu`addib] ku suka eka [Al A’mash] ku suka eka [Mujahid], [khale ka hlonga ra mina] u ndzi byerile; leswaku ndyangu wa yena wu tshembise xibya lexi teleke chizi ni masi leswaku xi nyikeriwa eka swikwembu swa vona, u vule tano; ndyangu wa ka hina wu ndzi yirise ku dya chizi hikwalaho ko chava swikwembu sweswo; kutani ku fika mbyana, yi dya chizi yi nwa masi yi tlhela yi chulula eka swifaniso, ku nga swifaniso swa Iqaf na Nailah. Harun u te: emasikwini ya ku pfumala vutivi loko wanuna a lava ku famba a a teka maribye ya mune, manharhu ya wona a ku ri ku seketela/ku seketela mbita - xigwitsirisi/xibya - naswona ya vumune a ku ri ya yena ku gandzela, ku letela mbyana ya yena, na ku dlaya n’wana wa yena.
Imam Darimi : 4
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا عَبَدْنَاهُ وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجُّ عَلَيْهَا فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ
Swi hi byeriwile [Mujahid bin Musa] u hi byerile [Raihan Ibnu Sa’id As Sami] u hi byerile [‘Abbad Ibnu Mansur] ku suka eka [Abu Raja’], u te: emasikwini ya ku pfumala vutivi, loko hi kuma ribye lerinene, a hi ri gandzela naswona loko hi nga kumi lerinene, a hi hlengeleta sava. Kutani hi tise kamela ya shafi, loko kamela yi ri karhi yi yi rhendzelekisa, hi tsindziyela masi ya yona leswaku hi cheleta nhulu ya sava leyi hi yi hlengeleteke, kutani hi gandzela nhulu ya sava ntsena loko hi tshama endhawini yoleyo. Abu Muhammad u te: Tikamela ta Shafi i tikamela leti nga na masi yo tala.
Imam Darimi : 5
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ قَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مَكْتُوبًا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ وَمَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجِرُهُ بِطَابَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ
hi byerile [Al Hasan bin Ar Rabi’] u hi byerile [Abul Ahwash] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Abu Salih], u te; [Ka’ab] u te; hi kume swi tsariwile: Muhammad Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, a nga ri na tihanyi eka mbulavulo wa yena, a nga ri na vukarhi hi vumunhu, a nga vulavuli hi rito leri tlakukeke loko a ri emakete, a nga hakeli vubihi hi vubihi, kambe a hlamula hi ku rivalela no rivalela, vanhu va yena a ku ri vanhu lava minkarhi hinkwayo a va endla tahmid -ku dzunisa Allah- bertakbir -ku dzunisa Allah- eka ndhawu yin'wana na yin'wana leyi tlakukeke/ku khandziya, kumbe nyimpi, va va dzunise Allah Subhanahu wa Ta'ala endlwini yin'wana na yin'wana, va ambale ti sarongs eka swiphemu swa vona swa le xikarhi, va endla ku hlamba eka xirho xin'wana na xin'wana xa ku hlamba ka vona, ku vitaniwa ka vona ka xikhongelo ku twiwa exibakabakeni, shaf ya vona hi nkarhi wa nyimpi yi fana na shaf ya vona hi nkarhi wa xikhongelo, marito ya vona - loko va hlaya Koran na ku endla dhikr - ya fana na ku rhurhumela ka tinyoxi, ndhawu ya yena yo rhurhela yi le Mecca naswona ndhawu ya yena yo rhurhela yi le Thaabah - Medina - naswona mfumo wa yena wu le Sham.
Imam Darimi : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَحِرْزًا لِلْأُمِّيِّينَ أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى نُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ
hi byerile [Abdullah bin Salih] u ndzi byerile [Al Laits] u ndzi byerile [Khalid Ibnu Yazid] ku suka eka [Sa’id Ibn Abu Hilal] ku suka eka [Hilal bin Usamah] ku suka eka [‘Atha’ bin Yasar] ku suka eka [Ibn Salam], leswaku u te; hi tshubule vumunhu bya Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam 'Hakunene Hi ku rhumile tani hi mbhoni, munyiki wa mahungu lamanene na tani hi mutsundzuxi', loyi a pfunaka Ummi, u nandza wa Mina Murhumiwa wa Mina, ndzi n'wi thye vito ra Al Mutawakkil, mbulavulo wa yena a wu nga ri na tihanyi naswona mikhuva ya yena a yi nga ri na tihanyi, a nga huwelelanga emakete naswona a nga hakelanga vubihi eka vubihi, kambe hi ku n’wi rivalela hi lulamise vukhongeri lebyi a byi hambukile eka vumbhoni bya leswaku a ku na xikwembu. u na mfanelo yo gandzeriwa handle ka Allah Subhanahu wa Ta'ala, hi vumbhoni lebyi hi nga pfula mahlo lama nga voniki, tindleve leti feke tindleve na timbilu leti pfalekeke. [‘Atha` bin Yasar] u te; [Abu waqid Al Laitsi] u ndzi byerile leswaku u twe [Ka’ab] na yena a vula leswi Ibn Salam a swi vuleke.
Imam Darimi : 7
أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ كَعْبٍ فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَبْدِي الْمُخْتَارُ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيُكَبِّرُونَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ
hi byerile [Zaid bin Yusuf] u hi byerile [Abu 'Awanah] ku suka eka [Abdul Malik bin Umair] ku suka eka [Dzakwan Abu Salih] ku suka eka [Ka'ab] leswaku eka ndzimana yo sungula swi tsariwile; Muhammad i murhumiwa wa Allah Subhanahu wa Ta'ala, naswona nandza wa Mina loyi a hlawuriweke, mbulavulo wa yena a wu na tihanyi, mikhuva ya yena a yi twala ngopfu, a nga vulavuli hi rito leri tlakukeke endhawini ya makete, a nga hakeli vubihi hi vubihi kambe u hlamula hi ku rivalela na ku rivalela, ndhawu ya yena yo velekiwa yi le Mecca naswona ndhawu ya yena yo rhurhela yi le Thaibah naswona mfumo/matimba ya yena yi le Sham. Naswona eka ndzimana ya vumbirhi ku tsariwile, Muhammad i murhumiwa wa Allah Subhanahu wa Ta’ala, vanhu va yena i vanhu lava tshamaka va dzunisa Allah hikwalaho ka ku vangama ka yena hinkwako, vahlaleri va dyambu - ku tiva nkarhi wa xikhongelo - va endla xikhongelo loko nkarhi wu fika, hambi leswi va nga endhawini leyi thyakeke, va ambale sarong exikarhi, va hlamba swiphemu hinkwaswo swa ku hlamba ka vona, naswona marito ya vona nivusiku ya twiwa emoyeni ku fana na lava ku rhurhumela ka tinyoxi - hikwalaho ka ku phikelela ka tona eku gandzela ni ku rila.
Imam Darimi : 8
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ يُصَفُّونَ فِي صَلَوَاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ
hi byerile [Mujahid biun Musa] u hi byerile [Ma’n ibn ‘Isa] u hi byerile [Mu’awiyah bin Salih] ku suka eka [Abu Farwah] ku suka eka [Ibn ‘Abbas] Radliyallahu’anhu, leswaku u vutisile Ka’ab Al Ahbar; Xana u xi kume njhani vumunhu bya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam eka Torah?, [Ka’ab] u hlamurile; hi kume leswaku Muhammad bin Abdullah u velekiwile eMecca, u rhurhele eThaabah kumbe eMedina, mfumo wa yena wu ta va eSyria, a hi munhu wa tihanyi, a nga endli huwa leyikulu endhawini ya makete, a nga hakeli vubihi hi vubihi kambe wa rivalela ni ku rivalela, vanhu va yena va tshama va n’wi dzunisa. Va dzunisa Allah Subhanahu wa Ta'ala hambi hi minkarhi leyinene kumbe yo biha, va tshama va dzunisa Allah Subhanahu wa Ta'ala eka ku hlula kun'wana na kun'wana, va hlamba swirho swa vona swo hlamba, va ambala ti sarong eka swiphemu swa vona swa le xikarhi, va fola layini hi xikhongelo onge va macha enyimpini, marito ya vona eka timosque ta vona ya fana na ku rhurhumela ka tinyoxi, rito ra mu`dzin ya vona ri nga twiwa exibakabakeni.
Imam Darimi : 9
أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمِيثَمِيُّ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ وَلَا كَسِلٍ لِيَخْتِنَ قُلُوبًا غُلْفًا وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا وَيُقِيمَ أَلْسِنَةً عُوجًا حَتَّى يُقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ
hi byerile [Haiwah bin Syuraih] u hi byerile [Baqiyyah bin Al Walid Al Maitami] u hi byerile [Buhair bin Sa’ad] ku suka eka [Khalid bin Ma’dan] ku suka eka [Jubair bin Nufair Al Hadlrami]; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u te: 'Ku fikile eka n'wina murhumiwa loyi a nga tsanangiki kumbe ku loloha, -la rhumeriweke ku- pfuxa timbilu leti nga riki na vukheta, ku pfula mahlo lama pfalekeke, ni ku endla leswaku tindleve leti feke tindleve ti twa, a lulamisa tindzimi leti gombonyokeke, leswaku ku vuriwa leswaku; A ku na xikwembu lexi nga na mfanelo yo gandzeriwa handle ka Allah Subhanahu wa Ta'ala ntsena.
Imam Darimi : 10
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ قَالَ فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَهُ كَأَنَّهُ يُنَاجِي فَالْتَفَتَ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ قَالَ إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا
hi byerile [Muhammad bin Yazid Al Hizami] u hi byerile [Ishaq bin Sulaiman] ku suka eka [‘Amr bin Abu Qais] ku suka eka [‘Atha`], u vurile; Un’wana wa vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a a ri na xilaveko xa yena. U fambe na yena, ku kondza loko a nghene endlwini naswona milenge ya yena yin’wana yi ri endzeni kasi yin’wana yi ri ehandle ka yindlu, a swi fana na loko Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ri karhi a burisana na wanuna, endzhaku ka sweswo u hundzuluke a vulavula na munghana: Xana wa swi tiva leswaku a ndzi vulavula na mani? a ri ntsumi leyi a ndzi nga si tshama ndzi yi vona, ntsumi yi kombele mpfumelelo wa Hosi ya yona ku ndzi xeweta. Allah u ri: ‘Hakunene, hi tile eka wena kutani hi rhumela Qur’an ehansi tanihi muendli wa xiboho xa milandzu na As Sakinah tanihi ku lehisa mbilu na Al Furqon tanihi mukongomisi.
Imam Darimi : 11
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَطِيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لِتَنَمْ عَيْنُكَ وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ قَالَ فَنَامَتْ عَيْنَايَ وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ وَعَقَلَ قَلْبِي قَالَ فَقِيلَ لِي سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً وَأَرْسَلَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ قَالَ فَاللَّهُ السَّيِّدُ وَمُحَمَّدٌ الدَّاعِي وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْمَأْدُبَةُ الْجَنَّةُ
hi byerile [Mujahid bin Musa] u hi byerile [Raihan Ibnu Sa’id] u hi byerile [‘Abbad Ibnu Mansur] ku suka eka [Ayyub] ku suka eka [Abu Qilabah] ku suka eka [’Athiyah] leswaku u twe [Rabi’ah Al Jurasyi] a ku; Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u tisiwa naswona ku vuriwile eka yena, ndzi kombela u tshika mahlo ya wena ya etlela, tindleve ta wena ti twa, na mbilu ya wena yi ehleketa. A ku: kutani mahlo ya mina ya vona, tindleve ta mina ti twa, mbilu ya mina yi ehleketa. U te; Ndzi kume mahungu 'Ku na hosi leyi akaka yindlu, yi tlhela yi nyika nkhuvo, kutani yi rhumela munhu ku ya rhamba enkhubyeni, loyi a hlamulaka xirhambo xa mufoyini ivi a nghena endlwini a dya swakudya, hosi yi ta n'wi tsakela.' Hi hala tlhelo, loyi a nga hlamuriki xirhambo xa mufoyini naswona a nga ngheni endlwini naswona a nga dyi swakudya, kutani N’wini u ta n’wi hlundzukela. Kutani a ku: N’wini i Allah Subhanahu Wa Ta’ala, mufoyini i Muhammad shallallahu ‘alaihi wasallam, yindlu i Islam, naswona swakudya i tilo.
Imam Darimi : 12
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فِي النَّوْمِ نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي رَاقِدٌ إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ فَقَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ
hi tivise [Al Hasan bin 'Ali] u hi byerile [Abu Usamah] ku suka eka [Ja'far bin Maimun At Tamimi] ku suka eka [Abu Uthman An Nahdi] leswaku Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam u humile a ya eBatha` naswona na yena Ibn Mas'ud Radliyallahu'anhu, kutani Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam u humile eBatha` na Ibn Mas’ud Radliyallahu’anhu, kutani a tshamisa Ibn Mas’ud kutani a n’wi endlela layini. Kutani a ku: U nga tshuki u suka endhawini leyi, hikuva vavanuna van’wana va ta hlangana na wena u nga vulavuli na vona, na vona a va nge vulavuli na wena. Kutani Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u ye emahlweni ni riendzo rakwe kun’wana ni kun’wana laha a lavaka kona. Kutani va fika eka layini naswona a va yi hundzanga, kutani va ya eka Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam. Ku fikela loko vusiku byi hela a fika eka mina a ya etlela a tirhisa xitombo xa mina tani hi mubedo wa yena, loko a etlela a twa ku hefemula ka yena. Loko Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam a etlele hi xitombo xa mina, vavanuna va tile na swikandza swo saseka va ambale swiambalo hinkwaswo swo basa. Hefemuteka, va sasekile swonghasi! leswaku ntlawa wa vona wu tshame enhlokweni ya Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam na ntlawa wun’wana etlhelo ka hina naswona va byelana va ku: a hi si tshama hi va na nandza loyi a nyikiweke nyiko yo fana na leyi nyikiweke Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Mahlo ya munhu loyi ya etlele kambe mbilu ya yena yi pfukile, n'wi endlele xifaniso. Kahle kahle, u fana na n’wini loyi a akaka xigodlho, ivi a endla xibya ivi a rhamba vanhu ku dya ni ku nwa, ivi vanhu va tlhandlukela exibakabakeni. Kutani Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) u pfukile kutani a ku eka mina: xana wa swi tiva leswaku i vamani? kutani ndzi hlamula ndzi ku: Allah Subhanahu wa Ta’ala na Murhumiwa wa Yena va tiva ku antswa. Kutani a ku: i tintsumi. Kutani a tlhela a ku: xana wa swi tiva leswaku xifaniso lexi i yini? Ndzi te Allah Subhanahu wa Ta'ala na Murhumiwa wa Yena loyi a tivaka ku antswa va hlamurile: Ar Rahman u ake tilo, kutani a vitaniwa -a rhambiwa- malandza ya yena eka yena, loyi a amukelaka u ta nghena etilweni naswona loyi a alaka kutani u ta n'wi xupula no n'wi xanisa.
Imam Darimi : 13
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا فَقُلْتُ يَا أَخِي اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ الْآخَرُ نَعَمْ فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ حُصْهُ فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ فَقَالَ لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي فَقَالَتْ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلْغَتِنَا إِلَى أُمِّي فَقَالَتْ أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ وَقَالَتْ إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي يَعْنِي نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ
hi byerile [Nu'aim bin Hammad] u hi byerile [Baqiyyah] ku suka eka [Bahir] ku suka eka [Khalid bin Ma'dan] u hi byerile ['Abdur Rahman bin 'Amr As Sulami] ku suka eka ['Utbah bin 'Abd As Sulami] Leswaku u va byerile, naswona a a ri un'wana wa vanghana va Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, wanuna loyi a vutiseke Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: Xana masungulo ya vutomi bya wena a ku ri yini, Wena Murhumiwa wa Allah? u hlamule a ku: Manana wa mina wa muwundli hi nkarhi wolowo a a ri wansati wo huma eBani Sa’d bin Bakr. Hi nkarhi wolowo mina ni n’wana un’wana lontsongo wa rixaka rero a hi ri eku risa swifuwo. Leswi a hi nga tisanga swakudya, ndzi vutise munghana wa mina ndzi ku: Wena makwerhu, famba ekaya u ya kombela mana wa hina swakudya. Kutani makwerhu wa mina a famba kutani ndzi sala ndzi ri ndzexe ndzi langutela swifuwo. Hi xitshuketa ku fike swinyenyana swimbirhi swo basa ku fana na tintsumi, xin’wana xa swona xi ku eka xin’wana, xana i yena hakunene? ku hlamula un’wana; Ina! kutani havumbirhi bya vona va ndzi rhendzela va ndzi koka va ndzi hangalasa, ivi va ndzi tsema khwiri ivi va humesa mbilu ya mina, va yi tsema va humesa swirhumbana swimbirhi swa ntima. Kutani un’wana wa lavambirhi a ku eka munghana wa yena: Ndzi nyike mati ya gamboko ivi a tirhisa ku hlamba khwiri ra mina. Kutani a tlhela a ku: ndzi nyike mati yo kufumela'. Naswona a a tolovele ku hlamba mbilu ya mina. Kutani a ku: ndzi nyike Tanihi Sakinah -ku rhula-! kutani a yi fafazela embilwini ya mina. Kutani un’wana wa vona a ku eka munghana wa yena: n’wi rhungele! kutani a yi rhunga kutani a yi fungha hi khatam nubuwah -xifunengeto xa vaprofeta-. Kutani un'wana wa vona a ku eka munghana wa yena: n'wi veke eka xikalo xin'we u veka gidi ra vanhu va yena eka xikalo xin'we. Kutani Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: hi nkarhi wolowo ndzi vone gidi ra vanhu ehenhla ka mina kutani ndzi chava leswaku van’wana va vona va ta wela eka mina, kutani wanuna loyi a tlhela a ku: loko vanhu va yena a va pimiwa na yena, hakunene a a ta tika ku tlula vanhu va yena ivi havambirhi va ndzi siya. Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve na yena) u te: A ndzi chava swinene, kutani ndzi tsutsumele eka muongori wa mina la tsakamaka kutani ndzi n’wi byela leswi ndzi humeleleke. A a vilerisiwa hi leswaku ku nga ha humelela swo karhi eka mina, kutani a ku: Ndzi lava vutumbelo eka Allah Subhanahu wa Ta’ala hikwalaho ka wena. Kutani a lunghiselela ntshava ya yena ku famba a ya ndzi khandziyisa kamela a khandziya endzhaku ka mina ku kondza hi fika eka manana, kutani a ku eka yena: Ndzi hetisisile ku tshemba ni ndzhwalo lowu ndzi vekiweke wona, kutani a n’wi byela leswi ndzi humeleleke. Kambe sweswo a swi n’wi hlundzukisanga, entiyisweni manana u hlamurile a ku: Entiyisweni, ndzi n’wi vonile loko a ha ku huma ekhwirini ra mina, ku nga ku vonakala loku voningaka xiluvelo xa Siriya.
Imam Darimi : 14
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِمِائَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِأَلْفٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ قَالَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا
hi byerile [Abdullah bin Imran] u hi byerile [Abu Daud] u hi byerile [Ja’far bin Utsman Al Qurasyi] ku suka eka [Uthman bin Urwah bin Az Zubair] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Abu Dzar Al Ghifari] Radliyallahu’anhu, u te; Ndzi vutisile, Wena Murhumiwa wa Allah, u nga tiyiseka njhani leswaku u muprofeta? Muprofeta u hlamurile: O Abu Dzar, tintsumi timbirhi ti tile eka mina loko ndzi ri enkoveni eMakkah. Yin’wana ya tona yi rhelela emisaveni kasi leyin’wana yi le xikarhi ka tilo ni misava. Un'wana wa vona a ku eka munghana wa yena: xana hi yena hakunene? kutani munghana wa yena a hlamula a ku: ina! kutani a ku nakambe: kutani u n’wi pima ni munhu, kutani ndzi ta pimiwa hi vanhu va khume naswona ndzi tika ku va tlula. Kutani a tlhela a ku: ‘N’wi pime hi vanhu va dzana’, kutani ndzi pimiwe naswona ndzi tika ku va tlula. Kutani a tlhela a ku: ‘Kutani tika hi vanhu va gidi’, kutani ndzi pimiwe naswona ndzi tika ku tlula vona. Hi nkarhi wolowo, a ndzi vonaka ndzi va vona va ri karhi va rhurhumela hikuva swikalo a swi tsindziyerile ngopfu, kutani yin’wana ya tintsumi timbirhi yi ku eka munghana wa yona: hambiloko a pimiwa ni vanhu va yena hinkwavo, a ta ha tika ku va tlula.
Imam Darimi : 15
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ
hi byerile [Ismail bin Khalil] u hi byerile [Ali bin Mushir] u hi byerile [Al A’masy] ku suka eka [Abu Salih], u vurile; Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u tshame a va vitana; N’wina vanhu, hakunene ndzi musa ni mukongomisi.
Imam Darimi : 16
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ إِلَى أَهْلِي قَالَ هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ هَذِهِ السَّلَمَةُ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ وَقَالَ إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ وَإِلَّا رَجَعْتُ فَكُنْتُ مَعَكَ
hi byerile [Muhammad bin Tharif] u hi byerile [Muhammad bin Fudlail] u hi byerile [Abu Hayyan] ku suka eka [‘Atha`] ku suka eka [Ibn Umar] Radliyallahu’anhu, u vurile; Loko hi ri na Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam eka riendzo hi hlangane na Muarabu wa Mubedouin naswona endzhaku ka loko hi n'wi tshinelela Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u te eka yena: u ya kwihi? Muarabu wa Mubedouin u hlamule a ku: Ndzi lava ku hlangana ni ndyangu wa ka hina. Kutani Muapostola a ku: xana u lava nchumu lowunene? a hlamula a ku: vunene i yini? Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u te: hi leswaku, u nyikela vumbhoni bya leswaku a ku na xikwembu lexi faneleke ku gandzeriwa handle ka Allah Subhanahu wa Ta'ala naswona u nyikela vumbhoni bya leswaku Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam i nandza na Murhumiwa wa Yena. Muarabu wa Mubedouin u te: kutani i mani loyi a nga kombisaka ntiyiso wa leswi u swi vuleke? Muprofeta u hlamurile: murhi wa Salamah, kutani Muprofeta u n’wi vitanile loko murhi wu ri etlhelo ka xitsunga, kutani murhi wu tshinelela Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam hi ku avanyisa misava ku kondza murhi wu fika emahlweni ka Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam. Muapostola u n’wi komberile ku nyikela vumbhoni kanharhu. U tlhele a nyikela vumbhoni kanharhu tani hi leswi swi vuriweke hi Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ivi murhi wu tlhelela endhawini leyi wu milaka eka yona. Muarabu wa Mubedouin u tlhelele eka vanhu va yena kutani a ku; Loko va ndzi landzela, ndzi ta va teka ndzi ya hlangana na hosi -Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-, loko swi nga ri tano ndzi ta tlhelela eka hosi ndzi tshama na yona.
Imam Darimi : 17
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرٌ وَلَا عَلَمٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ فَقَالَ يَا جَابِرُ انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْ يُقَلْ لَكِ الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَا ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ فَقَالَ خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا فَحَبَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا شَأْنُهُ قَالُوا اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا فَانْفَلَتَ مِنَّا قَالَ بِيعُونِيهِ قَالُوا لَا بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا لِي فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ
Ubaidullah bin Musa u hi vikile ku suka eka Isa bin Abdul Malik ku suka eka Abu Az Zubair ku suka eka Jabir (Onge Allah a nga n’wi tsakela) loyi a nga te: Ndzi humile na Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena) eka riendzo, naswona nkarhi wun’wana na wun’wana loko a lava ku ti ntshunxa, a a tumbela leswaku a nga voniwi. A hi ri ensin’wini leyikulu leyi pfulekeke leyi nga riki na mirhi kumbe swikombiso swa vutomi, kutani a ku: Wena Jabir, teka mati ni xibya xa wena, hi ya emahlweni ni riendzo ra hina. Jabir a ku, Hi ye emahlweni ni riendzo ra hina ku kondza hi nga voniwi. Hi xitshuketa, ku humelele mirhi yimbirhi, yi hambanile swisungunu swa mune. A ku: Ndzi kombela u tshinelela nsinya wolowo u vulavula na wona, wu ta hlamula, kutani u wu byela u ku: Famba eka murhi lowu nga ekusuhi na wena leswaku ndzi ta tshama endzhaku ka n’wina havumbirhi bya n’wina. Murhi wu tshinelela munghana wa wona, murhi lowu a wu ri ekusuhi na wona, kutani Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena) a tshama endzhaku ka vona, kutani mirhi leyimbirhi yi tlhelela etindhawini ta yona. Endzhaku ka sweswo hi khandziye tintshava ta hina, naswona onge hi loko ehenhla ka hina a ku ri ni xinyenyana lexi hi funengetaka, kutani wansati un’wana ni n’wana wakwe va kavanyeta Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te; We Murhumiwa wa Allah, n’wana wa mina entiyisweni u karhatiwa hi diyavulosi kanharhu siku na siku. Jabir u te; kutani Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u teke n'wana a n'wi veka emahlweni ka movha wa yena kutani a ku; Famba, Wena nala wa Allah! Hi mina Murhumiwa wa Allah. Muapostola u swi vule kanharhu. Kutani a yi tlherisela eka wansati yoloye. Loko hi vuya eriendzweni ra hina, hi hundze egondzweni ro sungula, kutani wansati un’wana ni n’wana wakwe va hi kavanyetile hi tinyimpfu timbirhi leti a a ti risa. Kutani a ku; 'O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, ndzi kombela u amukela nyiko leyi ku suka eka mina, hikwalaho ka Loyi a ku rhumeke hakunene, diyavulosi a nge he vuyi. ' A ku: teka yin'we u n'wi tlherisela yin'wana. Kutani hi ye emahlweni ni riendzo ra hina naswona swinyenyana swi vonaka swi hi sirhelela, hi xitshuketa kamela yi balekile, kambe loko yi fika eka swihlahla swimbirhi swa mirhi, yi hatle yi nkhinsama yi nkhinsama naswona Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam u yi khomile. Murhumiwa u vutisile vanhu a ku: ‘Tanani laha, n’wina vanhu, i mani n’wini wa kamela leyi?’. Kutani majaha man’wana lama humaka eAnsar ma hlamule ma ku: ‘I ya hina, Wena Murhumiwa wa Allah,’ u vutisile a ku: ‘I yini lexi hoxeke hi swona?’. Va hlamurile va ku: 'Hi karhele ku yi hlayisa kuringana makume mbirhi wa malembe naswona yi engetele mafurha yotala - yi hundzuke mafurha - hikokwalaho hi lave ku yi dlaya hi lava ku yi avelana na vana va hina, kambe yi balekile eka hina.' U te: 'Swi lulamile, kutani ndzi xavisele yona.' Va hlamurile va ku: ‘Oho, a swi bohi, Hosi ya Wena, kambe yi ringanerile tanihi nyiko ya Hosi ya Wena.’ Muprofeta u te: 'Okay, loko kuri ya mina kutani yi khome kahle, ku kondza rifu ra yona ri fika.' Hi nkarhi wolowo Mamoslem ma te; O Murhumiwa wa Allah, hi na mfanelo yo tala yo nkhinsama eka hosi ya swiharhi, u te: A swi lulamanga leswaku -xivumbiwa- xin’wana xi nkhinsama eka xin’wana -xivumbiwa, loko sweswo a swi pfumeleriwa kutani vavasati a va ta pfumeleriwa ku nkhinsama eka vavanuna va vona.
Imam Darimi : 18
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ هَاتُوا خِطَامًا فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
hi byerile [Ya’la] u hi byerile [Al Ajlah] ku suka eka [Adz Dzayyal bin Harmalah] ku suka eka [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu u te; hi vuyile hi le ku fambeni na Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Ku fikela loko hi fika eximutanini xa Bani Najjar, hi xitshuketa ku ve ni kamela leyi a yi sivela un’wana ni un’wana loyi a a lava ku nghena ensin’wini. Leswi swi vikiwile eka Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, kutani u ye eka yena a vitana kamela. Kamela yi fika yi veka milomu ya yona emisaveni kukondza yi korhamisa matsolo emahlweni ka yona. Kutani a ku: ndzi kumeleni ntambhu, ivi a yi boha hi ntambhu a yi tlherisela eka n’wini wa yona. Kutani a languta endzhaku kutani a ku: A ku na munhu exikarhi ka tilo na misava kambe wa swi tiva leswaku hakunene ndzi murhumiwa wa Allah Subhanahu wa Ta’ala handle ka lava nga yingisiki; ku suka eka jinn ni vanhu.
Imam Darimi : 19
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ فَسَعَى
Ku vikiwile eka hina [Al Hajjaj bin Minhal] u hi byerile [Hammad bin Salamah] ku suka eka [Farqad As Sabakhi] ku suka eka [Sa’id bin Jubair] ku suka eka [Ibn Abbas] Radliyallahu’anhu, leswaku wansati un’wana u tile ku ta tisa n’wana wa yena eka Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kutani a ku: ‘O Rasulullah, n’wana wa mina a a ri na a jinn, genie yi tshama yi nghena loko hi ri karhi hi dya swakudya swa ninhlikanhi na swa madyambu. hina, na hi badmouth. 'Kutani Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam a n'wi khongelela.' Kutani a hlanta kutani swin’wana - ku fana na mbyana ya ntima - swi huma enon’wini wa yena ivi swi famba.
Imam Darimi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ
hi byerile [Muhammad bin Sa’id] u hi byerile [Yahya bin Abu Bakr Al ‘Abdi] ku suka eka [Ibrahim bin Thahman] ku suka eka [Simak] ku suka eka [Jabir bin Samurah] Radliyallahu’anhu u te; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u te: 'Ndza swi tiva hakunene leswaku ku na ribye eMecca leri a a ndzi xeweta ha rona ndzi nga si rhumeriwa.' Hakunene ndza swi tiva hakunene sweswi'.