Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
Безгә [Фәрва бин Әбү Әл Мәгъра] безгә [Ибраһим бин Мөхтар]дан [Мөхәммәд бин Исхак]дан [Мөхәммәд бин Кәгъб]дан [Урва]дан [Гайсә] радияллаһүганһә] сөйләде ул болай диде: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам авырганда: «Миңа җиде төрле коедан җиде чиләк су салыгыз, мин кешеләргә вәгъдәләрен үтәргә чыга алам», – диде. Риваятьче болай диде: «Без аны Хәфсә радияллаһүганһәнең савытына утырттык, аңа су сиптек яки сиптек – без редакция шикләрен әйттек яки моны Мөхәммәд бин Исхактан сиптек – аннары ул тынычлык тапты, аннары чыгып минбәргә менде; һәм болай диде: «Әнсарлар – минем ышанычлы кешеләрем һәм минем серләремне саклаучылар, мин анда сыенам, әгәр алар чыннан да законны бозмасалар». Исегездә тотыгыз, Аллаһ Сөбханә вә Тәгаләнең бер колы бар иде, аңа дөнья белән Аллаһ Сөбханә вә Тәгалә арасында сайлау иреге бирелгән иде, шуңа күрә ул Аллаһ Сөбханә вә Тәгалә янында булганны сайлады. Шуннан соң Әбү Бәкер Радлияллаһу'анһу елады, ул Пәйгамбәрнең сүзләре аңа юнәлтелгән дип уйлады. Шуннан соң Пәйгамбәр салләллаһу'ан ...
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
Безгә [Сәгыйд бин Маншур] безгә [Фүләйх бин Сөләйман] сөйләде, ул [Сөләйман бин Абдуррахман] әйтте, ул [Әл-Касим бин Мөхәммәд] әйтте, ул ['Гайсә] радыйаллаһу'анһа ул болай диде: "Рәсүлуллаһ салләллаһу галәйһи вә әл-Галәм намазга азан әйтергә рөхсәт итте, аннары ул: "Әбү Бәкергә намазга җитәкчелек итәргә боерыгыз, җәмәгать", - диде, аннары аңын югалтты. Аңына килгәч, ул сорады: "Мин Әбү Бәкергә радыйаллаһу'анһага халыкка җитәкчелек итәргә боердыммы?" Аннары мин - риваятьче - әйттем: "Әбү Бәкер йомшак кеше түгелме, син Гомәргә генә боерырга тиеш түгелме?". Шуңа күрә Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлам әйтте: "Әйе, син Йосыфның абыйлары кебек, Әбү Бәкергә халыкка җитәкчелек итәргә боерыгыз, күпме кеше хыяллана, ләкин Аллаһ Сөбхәнәллаһу вә Тәгалә һәм мөэминнәр моны теләми".
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
Безгә [Сөләйман бин Харб] безгә [Хәммәд бин Зәйд]дән [Әййубтан] [Икримәдән] сөйләде: "Рәсулаллаһ галәйһиссәлам дүшәмбе көнне вафат булды, ләкин аның гәүдәсе шул көнне, шул кичне һәм икенче көнне әле күмелмәгән иде, шуңа күрә ул чәршәмбе кичендә җирләнде, алар әйттеләр: "Рәсулаллаһ галәйһиссәлам үлмәде, ул Муса галәйһиссәлам күтәрелгән кебек рухы белән күккә күтәрелде." Аннары Гомәр радияллаху анху торып басты һәм әйтте: "Чыннан да, Аллаһның пәйгамбәре үлмәде, ләкин Муса галәйһиссәлам күтәрелгән кебек рухы белән күккә күтәрелде. Аллаһ Сөбхәнәллаһу вә Тәгалә белән ант итәм, Аллаһның пәйгамбәре аларның кулларын һәм телләрен кискәнче үлмәде." Гомәр радиаллаһу'анһу шулай дип дәвам итте - шулай - аның янаулары һәм сүзләре аркасында авызы күбекләнгәнче. Аннары Аббас радиаллаһу'анһу торып басты һәм әйтте: "Чыннан да, Рәсүлүллаһ салләллаһу'аләйһиссәлам үлде, чөнки ул гади кеше иде, һәм ул кешеләр үзгәргән кебек үзгәрде, шуңа күрә дустыгызны күмегез, ул Аллаһ каршында ике тапкыр үлгәннән дә хөрмәтлерәк иде. Сез бер тапкыр үтерелгән булырга мөмкинме, һәм ул Аллаһ каршында алардан да хөрмәтлерәк булса да, ике тапкыр үлгәнме? Әй кешеләр, дустыгызны күмегез, әгәр ул сез әйткәнчә булса, Аллаһка аның өчен җирләү урыны табу авыр булмас. Аллаһ белән ант итәм, Аллаһның Рәсүле салләллаһу'аләйһиссәлам, ул ачык манһаҗ калдырганчы, хәләлне хәләл иткәнче, харамны тыючы, өйләнгәнче һәм аерылышканчы, сугыш ясаганчы һәм тынычлык урнаштырганчы үлмәде". Аллаһның Рәсүленнән (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) кәҗәләре артыннан тау башларына менеп йөрүдән арыган һәм арыган бер көтүче дә юк иде. Ул таягы белән чәнечкеле агачларны җимерде, куллары белән су буаларын төзәтте. Хәзер ул сезнең арагызда, шуңа күрә дустыгызны күмегез. Ул әйтте: "Өммү Айман радлияллаһү'әнһә елады, аннары аңардан: "Әй, Өммү Айман, син Аллаһның Рәсүле саллаһү'аләйһиссәлам өчен елыйсыңмы?" - дип сорадылар. Ул җавап бирде: "Аллаһ белән ант итәм, мин Аллаһның Рәсүле саллаһү'аләйһиссәлам өчен еламыйм. Син беләсең, мин аның бу дөньядан да яхшырак илгә киткәнен яхшырак беләм, ләкин мин елыйм, чөнки җәннәт хәбәре өзелде". Хәммәд Рәхимәһулла: "Әййуб Өммү Айманның сүзләре монда җиткәч, бик каты елады.
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Безгә [Габдел Вахаб бин Сәгыйд Әд Димасыкый] безгә [Су'аиб Ибн Исхак] сөйләде, безгә [Әл-Әүзәи] миңа [Я'иси бин Әл-Вәлид] миңа [Мәхүл] Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәламнең: "Әгәр сезнең берәрегезгә бәла килсә, аның башына килгән бәла минем белән булган дип күз алдыгызга китерегез, бу иң зур бәла булыр иде", - дигәнен сөйләде.
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Безгә [Әбу Нуайм] безгә [Фитырны] ['Әса']дан сөйләгәне хәбәр ителде, ул болай диде: Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вәссәлам: "Әгәр сезнең берәрегезгә бәла килсә, ул миңа килә дип уйлагыз, бу иң зур бәлаләрнең берсе", - диде.
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
Безгә [Мөхәммәд бин Әхмәд бин Әбу Хәләф] безгә [Суфиян]дан ['Әмр бин Мөхәммәд]дан [атасыннан] ул болай диде: "Мин [Ибн Гомәрнең] Пәйгамбәрне саллаллоҳу алейхи һәмссәламне елаганнан башка искә алганын ишетмәдем".
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
[Әбу Ән Нуъман] безгә [Хәммәд бин Зәйд], [Сабит], [Әнәс бин Мәлик] Рәдлиаллаһуганһүдән риваять итә: [Фатимә] Рәдлиаллаһуганһү: "Әй Әнәс, Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең каберенә туфрак сибүне ничек яратасың?" – дип сораган. Фатима үзенең зарлануларын сөйли иде: "Әй Раббысына шулкадәр якын булган әтием, әй җәннәте аның кайту урыны булган әтием, әй без Җәбраилгә үлеме турында хәбәр иткән әтием, әй Раббысы аны чакырганда җавап биргән әтием". Хәммәд Рәхимаһуганһү: "Сабит бу хәдисне сөйләгәндә елады", – диде. Сабит: "Әнәс Рәдлиаллаһуганһү бу хәдисне сөйләгәндә елады", – диде.
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Безгә ['Әффан] безгә [Хәммәд Сәләмә]дән [Сабиттан] [Әнәс]дән Радлияллаху'анһу сөйләгән. Ул Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламне искә төшергән: "Мин аны Мәдинәгә кергәндә күрдем. Мин Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вәссәлам Мәдинәгә килгән көннән дә яхшырак һәм яктырак көн күргәнем юк, һәм мин аның үлгән көнен дә күрдем, шуңа күрә мин Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам үлгән көннән дә начаррак һәм начаррак, караңгырак көн күрмәдем".
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
Безгә [Абдуллаһ бин Мути] безгә [Хөсәйем]дән [Әбу Габдел Җәлилдән] [Әбу Хариз Әл-Әзди] сөйләгән: «Абдуллаһ бин Сәлам Пәйгамбәргә (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) болай диде: «Әй Аллаһның Илчесе, без сине Раббыбыз ягында басып торганыңны күрдек, йөзең кызарды - ул бераз кызарды - ә маңгаең синең үлемеңнән соң халкың кылган гамәлләр аркасында Раббыбыздан оялган иде».
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
Безгә [Аль Касыйм бин Кацир] хәбәр иткәннән соң, ул болай диде: 'Мин [Абдуррахман бин Сурайх] [Абу Аль Асвад Аль Курасийдан] - Абу Фәрвәдән - Абу Джахлның элеккеге колы - [Абу Хурайра] Радлияллахуанху Пәйгамбәребез саллаллаһу галәйһи вә сәлләмнең бу сәхифәсе ачылды. НАШРУЛЛАХИ ВАЛ ФАТУ ВА РАЙТАННАСА ЯДХУЛУНА ФИ ДИИНИЛЛАХИ АФВААЖАА '-Аллаһ Суханаллаху ва Таала ярдәме һәм җиңү килгәндә. Peopleәм сез кешеләрнең Алла диненә керүен күрәсез. Нашр: 1-2-. Пәйгамбәребез саллаллаһу галәйһи вә сәлләм (с.г.в.) әйтте: "Чыннан да, алар үз диннәрен көтүлектә калдырачаклар".
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
[Әбу Бәкер Әл-Мишри] миңа [Сөләйман Әбу Әйюб Әл-Хузагыйдан] [Яхья бин Сәгыйд Әл-Умәвидан] [Мәъруф бин Харрабудз Әл-Мәккидан] [Халид бин Мәгъданнан] ул болай диде: «[Абдуллаһ бин Әл-Әхтәм] Гомәр бин Габдел-Азиз белән халык арасында очрашты. Гомәр бернәрсә дә эшләмәгән иде, кинәт аның каршында Габдуллаһ бин Әл-Әхтәм Рәхимәһуллаһ басып тора һәм шунда ук сөйли башлый, ул Аллаһка сөннәт-сәнгать һәм мактаулар әйтә, аннары: «Әммә бәгъд. Чыннан да, Аллаһка сөннәт-сәнгать һәм ... Шәһәр халкы, авыл халкы һәм тау халкы дөнья ләззәтләреннән мәхрүм калган, гомумән алганда, алар Аллаһ Субханаллаһу вә Тәгаләдән ничек сорарга белмиләр һәм Аның китабын укымыйлар, үлүчеләр җәһәннәмдә, ә туры юлдан сукыр һәм пычрак хәлдә яшәүчеләрнең исә бихисап җирәнгеч һәм күңелсез проблемалары бар. Аллаһ Субханаллаһу вә Тәгалә аларга үзенең рәхмәтен таратырга теләсә, алардан бер пәйгамбәр җибәрде, ул "Әзиизүн 'аләйһим мә әнитүм хариизүн 'аләйкүм бил мө'минина рауфуррахиим" - Сезнең газаплануыгыздан бик нык кайгырган, сезгә иман һәм котылу теләгән, мөэминнәргә бик мәрхәмәтле һәм мәрхәмәтле - - Сораулар. Тәүбә сүрәсендә: 128. Аллаһ Субханаллаһу вә Тәгалә аңа үзенең бәрәкәтен, муллыгын, рәхмәтен һәм бәрәкәтен бирсен. Ләкин, аның барлык яхшы сыйфатлары белән дә, бу аларның аның тәненә зыян китерүләренә, аңа начар исемнәр бирүләренә комачауламады, хәтта ул Аллаһтан сүз сөйләгән китап йөртсә дә, Ул боерганнан башка бернәрсә дә әйтмәде, Аллаһ рөхсәт итмәсә, бармады. Шуңа күрә аңа йөрәген ныгытырга, җиһад йөген күтәрергә боерылгач, аның көче Аллаһ Субханаллаһу вә Тәгаләнең әмерләрен үтәргә сузылды, шуңа күрә Аллаһ Үз дәлилләрен күрсәтте һәм сүзләрен саклады, шулай ук аның вәгазьләрен күрсәтте. Һәм ул тәкъвалык һәм чисталык хәлендә үлде. Аннары Әбү Бәкер радиаллаһу'анһу аның урынына килде һәм аның сөннәтенә иярде, аның юлыннан барды, ләкин - кайбер гарәпләр диннән чыктылар яки алар арасында моны эшләгәннәр дә бар иде, аннары Әбү Бәкер аларны кабул итүдән баш тартты - аның үлеменнән соң - Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам аны кабул итәргә теләүчеләрдән тыш, кылычын кыныннан чыгарды һәм ут ягып, ул аның факелы белән калды - аның сугыш сәясәтен кабул итте - аннары хакыйкатьне яклаучылар белән ул динчеләрнең явызлыкларын юк итте. Ул сугыш алып барудан һәм җирне аларның каннары белән сугарудан туктамады, аларны чынлыкта ташлап киткән диннәренең куенына кайтарганчы һәм кире каккан тәгълиматларында яңадан ныгытканчы. Һәм ул Аллаһның хәзинәсен - ганимәне - яшь дөяләр рәвешендә алды, һәм ул аның баласын имезүче Хәбәшә хатынын алды, ул аның үлемендә тамагына тыгылу дип уйлады. Ниһаять, ул бу вазифаны үзеннән соң хәлифкә тапшырды һәм дусты - Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнең - манһаҗын саклап, тәкъвалык һәм чисталык хәлендә дөньядан китте. Аннары аннан соң Гомәр бин Хаттаб хәлиф булды; Ул берничә шәһәр төзеде һәм чәчәк атты, ныклыкны йомшаклык белән берләштерде, җиңнәрен җыйды һәм балтырларын җыйды - ягъни ул мөмкин кадәр тырышып эшләде - ул проблеманы хәл итү өчен барысын да җайга салды һәм сугышка барлык җиһазларны әзерләде, шуңа күрә Мугирә бин Сюба Рәдлиаллаһу'анһуның колы аны пычак белән кадагач, ул Ибн Аббас Рәдлиаллаһу'анһуга кешеләрдән: "Халык үтерүчене расладымы?" - дип сорарга кушты. Үтерүченең "Мугирә бин Сюбаның колы" булуы турында хәбәр килгәч, ул каты кычкырып Раббысын мактады, чөнки аны пычак белән кадаган кеше файда хакы булмаган, шуңа күрә ул үз хакын түләү өчен канын хәләл иткән дип әйтә алды. Гомәр Аллаһ Сүбхәнәллаһу вә Тәгаләнең байлыгыннан якынча сиксән мең күбрәк акча эшләгән, хәтта ул үз йортын саткан, чөнки ул аның балалары өчен бәйле кеше булып калыр дип борчылган. Аннары ул бу хәзинәләрне үзеннән соң килгән хәлифкә тапшырды, һәм ул - Гомәр Радлияллаху'анһу - дустының манһаҗы буенча тәкъвалык һәм чисталык хәлендә дөньядан китте. Аннары, әй Гомәр бин Габдель Азиз, дөнья сиңа патшалык бирде һәм сиңа аның ике имчәген бирде, һәм син анда яшәү урыны эзләп үстең, сиңа шул көч бирелгәч, син аны Аллаһ Сөбхәнәллаһу вә Тәгалә ташлаган урынга ташладың, син аны ташладың, син аны җирәнгеч дип санадың һәм син аны азык итеп алганнан башка пычрак дип санадың. Аллаһ Сөбхәнәллаһу вә Тәгаләгә мактаулар булсын, Синең аркаңда гөнаһларыбыз чистартылды, бәлаларыбыз ачылды, шуңа күрә алга бар, кире борылып карама, чөнки бернәрсә дә дөресне җиңә алмый, бернәрсә дә ялгышны җиңә алмый. Миңа бу сүзләрне әйтү җитә, мин Аллаһ Сөбхәнәллаһу вә Тәгаләдән үзем өчен һәм мөэминнәр һәм мөэминнәр өчен гафу сорыйм. Халид бин Ма'дан Рәхимәһуллах әйтте: "Шуннан соң Гомәр бин Габдель Азиз нәрсәдер әйтте". Ибн Хәйтсам миңа: «Дәвам ит һәм артыңа борылып карама», – диде.
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
Безгә [Әбу Ну'ман] безгә [Сәгыйд бин Зәйд] безгә [Гомәр бин Мәлик ән Нукри] безгә [Әбу Әл Җәүзә` Аус бин Абдуллаһ] сөйләгәнчә, ул болай дигән: "Беркөнне Мәдинә халкы бик көчле корылыктан интегә, һәм шул вакытта алар [Айшә] Радлияллаһуга зарланганнар, аннары ул болай дигән: "Пәйгамбәрнең каберенә барыгыз, күккә таба тишек ясагыз һәм аның белән күк арасында түбә калмасын". Аннары Әбу Әл Җәүзә үз хикәясен дәвам итә: "Шуннан соң Мәдинә халкы Айшә Радлияллаһуга кушканны үтәгәннәр, аннан соң яңгыр яуган, үлән үскән, терлекләр сәламәтләнгән. Шуңа күрә бу ел җиңү елы дип атала".
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Безгә [Мәрван бин Мөхәммәд] [Сәгыйд бин Габдел Азиз] болай дип хәбәр итте: "Куркыныч корылык чорында Нәбәви мәчетендә өч тапкыр азан әйтелмәде, һәм икамәт тә әйтелмәде. Һәм [Сәгыйд бин Әл-Мусайиб] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам мәчетеннән чыкмады. Ул кайчан намаз укырга кирәклеген белмәде, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам кабере ягыннан тавышлар ишеткәч кенә. Аннары ул аның мәгънәсен әйтте."
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
Безгә [Абдуллаһ бин Салих] миңа, [Әл-Ләйтс] миңа [Халид Ибн Язид] сөйләгәнчә, [Сәгыйд Ибн Әбу Хилал]дан [Нүбәйһ бин Вахб] Кәгъбнең Гайшә разыяллаһуганһага кунакка килүен әйттеләр. Аннары сәхабәләр Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең исемен телгә алдылар, [Кәгъб] әйтте: "Бер көн дә - мең фәрештә төшеп, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең каберен әйләндереп алмаганчы - үтми, алар канатларын кагып, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламгә дога кылмыйлар. Кич җиткәнче, алар күккә күтәрелделәр, фәрештәләр алар кебек төштеләр һәм элеккеге гамәлләрне кылдылар, җир ярылганчы, Аллаһ Тәгалә җитмеш мең фәрештә белән чыкты".
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Безгә [Әбу Әшим] безгә [Цауыр бин Язид] миңа [Халид бин Мәдан] [Абдуррахман бин Әмр] [Ирбадл бин Сәрия] сөйләде ул: «Рәсулуллаһ галәйһиссәлам безнең белән иртәнге намазны укыды, аннары шулкадәр тирән киңәшләр бирде ки, күз яшьләребез ага, йөрәкләребез калтырый башлады, аннары берәү сорады: «Әй, Рәсүлуллаһ галәйһиссәлам, бу киңәш син биргән соңгы хәбәр кебек, безгә васыять әйт». Аннары Ул әйтте: «Мин сезгә Аллаһтан куркырга һәм һәрвакыт җитәкчеләрне тыңларга һәм аларга буйсынырга боера, хәтта ул Хәбәшия колы булса да. Чыннан да, миннән соң яшәүче һәркем күп аермалар күрәчәк, шуңа күрә сез минем сөннәтемне һәм халәфә-үррашидиннарның туры сөннәтен үтәргә, аны азу тешләрегез белән тешләргә, нык тотарга, һәр яңа нәрсәдән сак булырга, чөнки яңа нәрсә бидгать». Әбү 'Ашим әйтте: «Сез диндәге яңа нәрсәләрдән сак булырга тиеш, чөнки һәр бидгать бидгать».
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
[Әбү әл-Мугирә] безгә [Әл-Әүзәи] безгә [Юныс бин Язидтан] [әз-Зүһридән] сөйләгәнен җиткерде. Ул болай диде: "Безнең бер генә галимебез дә үлмәде, алар: "Сөннәткә тотыну уңышка китерә, һәм гыйлем тиз арада юкка чыгачак, гыйлемнең урнашуы дин һәм дөньяны урнаштыру, һәм гыйлем югалса, болар барысы да югала", - диделәр.
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
Безгә [Әбу әл-Мугирә] безгә [Әл-Әүзәи] [Яхья бин Әбу Әмр әс-Сайбани] [Абдулла бин әд-Дәйләми] сөйләгән хәбәрдә, ул болай дигән: «Миңа хәбәр килде: диннең ташлап кителгән беренче проблемасы - сөннәт, бу дин үзенең сөннәтен берәм-берәм югалтачак, чөнки җеп әкренләп өзелә».
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Безгә [Әбү әл-Мугирә] безгә [Әл-Әүзәи] [Хәсән]дән болай дип сөйләгәне хәбәр ителде: ул болай диде: «Бу халык үз динендә бидгать эшләми, ләкин Аллаһ Сөбхәнәллаһу вә Тәгалә аларның сөннәтеннән алар эшләгән бидгать өлешләрен бетерәчәк, аннары Ул Кыямәт көненә кадәр сөннәтне кире кайтармаячак».
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
Безгә [Мөслим бин Ибраһим] безгә [Вуһайб] безгә [Әййуб]га [Әбү Киләбәдә] болай дип сөйләгән: "Кеше кылычны чабарга рөхсәт итмәсә, бидгать кыла алмый".
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
Безгә [Сөләйман бин Харб] безгә [Хәммәд бин Зәйд] сөйләде, [Әййуб] ул әйтте, [Әбү Киләбәдә] ул болай диде: "Чынлыкта, нәфескә табынучылар адашкан кешеләр, һәм мин аларның юлының ахырын җәһәннәмнән башка күрмим. Аларны сынап карагыз. Аларның берсе дә бер сүз дә әйтмәде һәм сөйләмәде, проблема кылычтан башка бернәрсә дә булмаганчы. Чынлыкта, икейөзлелек аларның сыйфатына әйләнде. Аннары ул "ВА МИНҺУМ МӘН 'ӘҺАДАЛЛАҺА" аятен укыды. "Һәм алар арасында Аллаһка нәзер биргән кешеләр дә бар. Субханаллаһу вә Тәгалә" - Тәүбә сүрәсенең 75 нче аятендә һәм "ВА МИНҺУМ МӘН ЯЛМИЗУКА ФИС ШӘДАКАТ" аятен укыды. "Һәм алар арасында зәкятне бүлү турында сезне тәнкыйтьләүче кешеләр дә бар." Тәүбә сүрәсендә: 58- һәм "ВӘМИНҺУМУЛЛАДЗИНА ЮДЗУНАНАБИЙЯ" аяте: "Һәм алар арасында Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламгә зыян китергән "монафыйклар" да бар. Әтәүбә сүрәсе: 116-. Аннары алар төрле фикердә булдылар һәм килешмәделәр, һәм ахыр чиктә алар шик һәм ялганда җыелдылар. Чынлыкта, алар фикердә төрлечә фикердә булдылар һәм кылычлар бәрелешүендә берләштеләр. Мин аларның юлын җәһәннәмнән башка күрмим". Хәммәд болай диде: "Әййуб бу хәдис яки беренче хәдис турында, Аллаһ Субханаллаһу вә Тәгалә белән ант итеп әйтәм, ул иң акыллы фикһ галимнәренең берсе иде, мин Әбу Киләбәдә дип әйтәм".