Imam Darimi : 81
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ قَالَتْ فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ فَوَجَدَ رَاحَةً فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ وَدَعَا لَهُمْ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَأً أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ
Ewecu iwa [Farwah bin Abu Al Maghra`] ewacu iwa [Ibrahim bin Mukhtar] kud i [Muhammad bin Ishaq] kud i [Muhammad bin Ka'ab] kud i ['Urwah] kud i ['Aisyah] Radliyallahu'anha ewacu kumae: Nabi sallallaahu 'alaihial ewacu nia silam ubedo i polo: pii kud i vur abiro matung tung, kara acopu wok woko ibang dhanu ni timo lembang'ola migi' jagor uwacu: 'Eka wakethe iwi yei pa Hafsah Radliyallahu'anha, wapongo nyo wapongo pii iwie - wapongo lembe ma nyayu jiji nyo wapongo eni kud i bang Muhammad bin Ishaq - man enwangu kuc, man ewok kud i wi got; ma ewacu kumae: 'Ju Ansar gitiye dhanu para ma ageno man ju ma gwoko lembe para ma pire tek, kama anwango i iye, tek gi turo cik andha. Poi nia, jatic pa Allah Subhanahu wa Ta'ala ubedu nuti ma jumiye twero mi yero kind ng'om man gin ma ubedu ibang Allah Subhanahu wa Ta'ala, ci eyero gin ma ubedu ku Allah Subhanahu wa Ta'ala' I ngeye Abu Bakr Radliyallahu'anhu ukok, eparu niya wec pa jabila sallahualahiallam ubedu ka wacu ire. I ngeye jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Kur nyanok, O Abu Bakr, cego dhugola mi yo ma cidho i mosque - Nabawi - mako dhugola pa Abu Bakr, kum angeyo ngati moko mbe ma pire tek ira i bedo jurimo man gwoko lembe ma sagu Abu Bakr Radliyahuan'.
Imam Darimi : 82
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ
Ewecu iwa [Sa'id bin Manshur] ewacu iwa [Fulaih bin Sulaiman] kud i [Sulaiman bin Abdurrahman] kud i [Al Qasim bin Muhammad] kud i ['Aisyah] Radliyallahu'anha ewacu kumae: 'Rasulullah sallallaahu 'Alaihi wa Aallam uyio lwong'o mi rwo, man Aburder uwacu: Bakr ni telo wi rwo. dhanu', man epodho ma engeyo ngo. Kinde ma enwango paru pare, epenju kumae: 'Adaru cik ni Abu Bakr Radliyallahu'anhu ni telo wi dhanu? I ngeye an - jagor - awacu: 'Nyo Abu Bakr epe ngati ma mwol ma ywak yot, umitu ngo iket Umar kende?'. Pieno Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Ah, wun calu umego pa Yusuf, cik Abu Bakr ni telo wi dhanu, dhanu adi ma lek ento Allah Subhaanallahu wa Ta'ala man juyic gimito ngo'.
Imam Darimi : 83
َخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ فَحُبِسَ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ وَلَيْلَتَهُ وَالْغَدَ حَتَّى دُفِنَ لَيْلَةَ الْأَرْبِعَاءِ وَقَالُوا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنْ عُرِجَ بِرُوحِهِ كَمَا عُرِجَ بِرُوحِ مُوسَى وَاللَّهِ لَا يَمُوتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِيَ أَقْوَامٍ وَأَلْسِنَتَهُمْ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ حَتَّى أَزْبَدَ شِدْقَاهُ مِمَّا يُوعِدُ وَيَقُولُ فَقَامَ الْعَبَّاسُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَ وَإِنَّهُ لَبَشَرٌ وَإِنَّهُ يَأْسُنُ كَمَا يَأْسُنُ الْبَشَرُ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ أَنْ يُمِيتَهُ إِمَاتَتَيْنِ أَيُمِيتُ أَحَدَكُمْ إِمَاتَةً وَيُمِيتُهُ إِمَاتَتَيْنِ وَهُوَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ فَإِنْ يَكُ كَمَا تَقُولُونَ فَلَيْسَ بِعَزِيزٍ عَلَى اللَّهِ أَنْ يَبْحَثَ عَنْهُ التُّرَابَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا مَاتَ حَتَّى تَرَكَ السَّبِيلَ نَهْجًا وَاضِحًا فَأَحَلَّ الْحَلَالَ وَحَرَّمَ الْحَرَامَ وَنَكَحَ وَطَلَّقَ وَحَارَبَ وَسَالَمَ مَا كَانَ رَاعِي غَنَمٍ يَتَّبِعُ بِهَا صَاحِبُهَا رُءُوسَ الْجِبَالِ يَخْبِطُ عَلَيْهَا الْعِضَاهَ بِمِخْبَطِهِ وَيَمْدُرُ حَوْضَهَا بِيَدِهِ بِأَنْصَبَ وَلَا أَدْأَبَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِيكُمْ أَيْ قَوْمِ فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ قَالَ وَجَعَلَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَبْكِي فَقِيلَ لَهَا يَا أُمَّ أَيْمَنَ تَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَبْكِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَّا أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ ذَهَبَ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ الدُّنْيَا وَلَكِنِّي أَبْكِي عَلَى خَبَرِ السَّمَاءِ انْقَطَعَ قَالَ حَمَّادٌ خَنَقَتْ الْعَبْرَةُ أَيُّوبَ حِينَ بَلَغَ هَا هُنَا
En uwacu iwa [Sulaiman bin Harb] uwacu iwa [Hammad bin Zaid] niai kud i [Ayyub] niai kud i ['Ikrimah] ewacu kumae: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam utho iceng' soko ento avu pare podi juyike ngo ceng' eca, uthieno eca, man ceng' ma lubo, pieno juyike iceng' adek dyewor, giwacu:'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam utho ceng' yenga maeni: Wasallam utho ngo, kende kende eidho -i polo- ku tipo pare calu Musa 'Aalaihissalam utingo malu, I ngeye Umar Radliyallahu'anhu ucungu man ewacu: 'Andha, jakwenda pa Allah shallallahu 'alaihi wasallam utho ngo, ento etingo malu ku tipo pare -i polo- calu Musa 'Aalaihissalam utingo malo'. Ku Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam utho ngo nitundu eturu cing gi man leb migi. Umar Radliyallahu'anhu umediri ku wecu - kumeno - nitundu dhu dhoge ucaku wok pi lworo man wec pare. I ngeye Abbas Radliyallahu'anhu ucungu man ewacu: 'Andha Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam utho, kum ebedo dhanu ma rwom pare lapiny, man elokore calu dhanu lokore, dong yik jarimu peri, andha ebedo ngati ma pire tek i wang Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ma sagu ka etho wang aryo, ecopu bedu nia junego wang aryo man etho wang aryo kadi nya ebedo ber uloyu i wang Allah Subhaanallahu wa Ta'ala makadhu gi? O dhanu, yik jarimu peri, ka etiye calu ma iwacu, ebibedo tek ungo ni Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ni nwangu kabedo mi yik ire. Ku nying pa Allah, andha jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, etho ngo nitundu eweko manhaj maleng, eketho gin ma cik yio, ekwero gin ma haram, egamu man epokiri, etimo lwiny man etimo kuc. Man jakwath moko mbe ma olo man olo ni lubo tok diegi pare nitundo iwi got, epodho yen ma kuthe ku lum pare, eyubu pii pare ku cinge, ma sagu Jakwenda pa Allah (kuc man mugisa pa Allaah ubed iwie). Kawoni etiye ikindwu, dong yik jarimu peri'. Eyero kumae: 'Man Umm Aiman Radliyallahu'anha ubedu ka ywak, man jupenje kumae, 'O Umm Aiman, ibe ywak pi Jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam? ' edwoko kumae: 'Ku Mungu, akwayo ngo pi Jakwenda pa Mungu. Ingeyo niya angeyo maber nia ecidho i ngom maber uloyu ngom eni, ento abe ywak pi lembe mi polo -nyuthu- ju turo'. ' Hammad Rahimahullah: 'Ayyub ukok matek kinde ma wec pa Umm Aiman utuc kany.
Imam Darimi : 84
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَعِيشُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصِيبَتَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Eyero iwa [Abdul Wahab bin Sa'id Ad Dimasyqi] ewacu iwa [Syu'aib Ibn Ishaq], ewacu iwa [Al 'Auza'i] ewacu ira [Ya'isy bin Al Walid] ewacu ira [Makhul] nia jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: peko ma wok i kume ugam wok ira, eca ecopo bedu peko madit uloyu.
Imam Darimi : 85
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا فِطْرٌ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ مُصِيبَةٌ فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِي فَإِنَّهَا مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ
Eyero iwa [Abu Nu'aim] ewacu iwa [Fithr] kud i ['Atha`] ewacu: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Ka peko moko wok ikum ngati acel ikind wu, kepar nia peko moko wok ikuma, eca bibedo acel ikin peko madongo'.
Imam Darimi : 86
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلَّا بَكَى
Eyero iwa [Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf] ewacu iwa [Sufyan] kud i ['Amr bin Muhammad] kud i [baba pare] ewacu kumae: 'Awinjo ngo [Ibn Umar] ka poi i kum jabila sallallaahu 'alaihi wasallam kadi nyanok kende ento ekok'.
Imam Darimi : 87
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَتْ يَا أَنَسُ كَيْفَ طَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ وَقَالَتْ يَا أَبَتَاهْ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهْ وَا أَبَتَاهْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهْ وَا أَبَتَاهْ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهْ وَا أَبَتَاهْ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهْ قَالَ حَمَّادٌ حِينَ حَدَّثَ ثَابِتٌ بَكَى و قَالَ ثَابِتٌ حِينَ حَدَّثَ أَنَسٌ بَكَى
Ewecu iwa [Abu An Nu'man] ewacu iwa [Hammad bin Zaid] kud i [Tsabit] kud i [Anas bin Malik] Radliyallahu'anhu nia [Fatimah] Radliyallahu'anha upenju kumae: 'O Anas, ibemito nenedi ni cwalo ngom iwi -liel pa- Rasulullah sallahu'alahial was? Man Fatimah ma ubeweco kumae: 'O wora ma ceng'ini ku Rabb pare, O wora ma paradiso pare ubedo kabedu pare mi dwogo, O wora ma Jibril 'Aalaihissalam wayero ire tho pare, O wora ma upong'o Rabb pare kinde ma elwong'e'. Hammad Rahimahullah uwacu: 'Kinde ma Thabit umiyu hadith eni, ekok'. Thabit uwacu: 'Anas Radliyallahu'anhu kinde ma enyutho hadith eni ekwak'.
Imam Darimi : 88
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَوْتِهِ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
En uwacu iwa ['Affan] uwacu iwa [Hammad Salamah] niai kud i [Tsabit] niai kud i [Anas] Radliyallahu'anhu epoi i kum jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, 'Anene kinde ma emondo i Medina, aneno ngo ceng maber man maleng uloyu ceng ma Jakwenda pa Allah sallalahu 'alaihi wasallam ubedo i iye Medina, man an de waneno ceng ma etho i iye, ci aneno ngo ceng moko marac man marac. macol uloyu ceng ma jabila sallallaahu 'alaihi wasallam' utho i iye.
Imam Darimi : 89
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي عَبْدِ الْجَلِيلِ عَنْ أَبِي حَرِيزٍ الْأَزْدِيِّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَجِدُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَائِمًا عِنْدَ رَبِّكَ وَأَنْتَ مُحْمَارَّةٌ وَجْنَتَاكَ مُسْتَحْيٍ مِنْ رَبِّكَ مِمَّا أَحْدَثَتْ أُمَّتُكَ مِنْ بَعْدِكَ
Eyero iwa [Abdullah bin Muthi'] ewacu iwa [Husyaim] kud i [Abu Abdul Jalil] kud i [Abu Hariz Al Azdi] ewacu kumae: 'Abdullah bin Salam uwacu ni jabila sallallaahu 'alaihi wasallam: 'O Jakwenda pa Allah, waneno in icungu inget Rabb peri, man wang'i udoko makwar pi kare manok - wic ubedo ku lewic ikum Rabb peri pi lembe ma dhanu peri gitimo ingey -tho- '.
Imam Darimi : 90
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شُرَيْحٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي قُرَّةَ مَوْلَى أَبِي جَهْلٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ هَذِهِ السُّورَةَ لَمَّا أُنْزِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَخْرُجُنَّ مِنْهَا أَفْوَاجًا كَمَا دَخَلُوهُ أَفْوَاجًا
I ngei tito iwa [Al Qasim bin Katsir] ewacu: 'Awinjo [Abdurrahman bin Syuraih] uwacu kud i bang [Abu Al Aswad Al Qurasyi] kud i bang [Abu Farwah] - opii pa Abu Jahl macon - kud i bang [Abu Hurairah] Radliyallahu'anhu I bang jabila sallaahu'alailam, kinde ma juyero, In unyutho 'IDZAA JAA`A NASHRULLAHI WAL FATHU WA RAITANNASA YADKHULUNA FI DIINILLAHI AFWAAJAA' -Ka kony pa Allah Suhaanallahu wa Ta'ala man loyo bino. Man ineno dhanu ma gimondo i dini pa Allah i dul- -Qs. An Nashr: 1-2-. Jakwenda sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Andha gibiweko dini migi i dul calu ma gimondo i iye i dul'.
Imam Darimi : 91
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ أَبِي أَيُّوبَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيِّ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيِّ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَهْتَمِ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ مَعَ الْعَامَّةِ فَلَمْ يُفْجَأْ عُمَرُ إِلَّا وَهُوَ بَيْنَ يَدَيْهِ يَتَكَلَّمُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ غَنِيًّا عَنْ طَاعَتِهِمْ آمِنًا لِمَعْصِيَتِهِمْ وَالنَّاسُ يَوْمَئِذٍ فِي الْمَنَازِلِ وَالرَّأْيِ مُخْتَلِفُونَ فَالْعَرَبُ بِشَرِّ تِلْكَ الْمَنَازِلِ أَهْلُ الْحَجَرِ وَأَهْلُ الْوَبَرِ وَأَهْلُ الدَّبَرِ يُحْتَازُ دُونَهُمْ طَيِّبَاتُ الدُّنْيَا وَرَخَاءُ عَيْشِهَا لَا يَسْأَلُونَ اللَّهَ جَمَاعَةً وَلَا يَتْلُونَ لَهُ كِتَابًا مَيِّتُهُمْ فِي النَّارِ وَحَيُّهُمْ أَعْمَى نَجِسٌ مَعَ مَا لَا يُحْصَى مِنْ الْمَرْغُوبِ عَنْهُ وَالْمَزْهُودِ فِيهِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَنْشُرَ عَلَيْهِمْ رَحْمَتَهُ بَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ { عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ } صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمْ يَمْنَعْهُمْ ذَلِكَ أَنْ جَرَحُوهُ فِي جِسْمِهِ وَلَقَّبُوهُ فِي اسْمِهِ وَمَعَهُ كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ نَاطِقٌ لَا يُقَدَّمُ إِلَّا بِأَمْرِهِ وَلَا يُرْحَلُ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَلَمَّا أُمِرَ بِالْعَزْمَةِ وَحُمِلَ عَلَى الْجِهَادِ انْبَسَطَ لِأَمْرِ اللَّهِ لَوْثُهُ فَأَفْلَجَ اللَّهُ حُجَّتَهُ وَأَجَازَ كَلِمَتَهُ وَأَظْهَرَ دَعْوَتَهُ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ فَسَلَكَ سُنَّتَهُ وَأَخَذَ سَبِيلَهُ وَارْتَدَّتْ الْعَرَبُ أَوْ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُمْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا الَّذِي كَانَ قَابِلًا انْتَزَعَ السُّيُوفَ مِنْ أَغْمَادِهَا وَأَوْقَدَ النِّيرَانَ فِي شُعُلِهَا ثُمَّ رَكِبَ بِأَهْلِ الْحَقِّ أَهْلَ الْبَاطِلِ فَلَمْ يَبْرَحْ يُقَطِّعُ أَوْصَالَهُمْ وَيَسْقِي الْأَرْضَ دِمَاءَهُمْ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ فِي الَّذِي خَرَجُوا مِنْهُ وَقَرَّرَهُمْ بِالَّذِي نَفَرُوا عَنْهُ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بَكْرًا يَرْتَوِي عَلَيْهِ وَحَبَشِيَّةً أَرْضَعَتْ وَلَدًا لَهُ فَرَأَى ذَلِكَ عِنْدَ مَوْتِهِ غُصَّةً فِي حَلْقِهِ فَأَدَّى ذَلِكَ إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبِهِ ثُمَّ قَامَ بَعْدَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَمَصَّرَ الْأَمْصَارَ وَخَلَطَ الشِّدَّةَ بِاللِّينِ وَحَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَشَمَّرَ عَنْ سَاقَيْهِ وَأَعَدَّ لِلْأُمُورِ أَقْرَانَهَا وَلِلْحَرْبِ آلَتَهَا فَلَمَّا أَصَابَهُ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَمَرَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَسْأَلُ النَّاسَ هَلْ يُثْبِتُونَ قَاتِلَهُ فَلَمَّا قِيلَ قَيْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اسْتَهَلَّ يَحْمَدُ رَبَّهُ أَنْ لَا يَكُونَ أَصَابَهُ ذُو حَقٍّ فِي الْفَيْءِ فَيَحْتَجَّ عَلَيْهِ بِأَنَّهُ إِنَّمَا اسْتَحَلَّ دَمَهُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ حَقِّهِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَ مِنْ مَالِ اللَّهِ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا فَكَسَرَ لَهَا رِبَاعَهُ وَكَرِهَ بِهَا كَفَالَةَ أَوْلَادِهِ فَأَدَّاهَا إِلَى الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَفَارَقَ الدُّنْيَا تَقِيًّا نَقِيًّا عَلَى مِنْهَاجِ صَاحِبَيْهِ ثُمَّ إِنَّكَ يَا عُمَرُ بُنَيُّ الدُّنْيَا وَلَّدَتْكَ مُلُوكُهَا وَأَلْقَمَتْكَ ثَدْيَيْهَا وَنَبَتَّ فِيهَا تَلْتَمِسُهَا مَظَانَّهَا فَلَمَّا وُلِّيتَهَا أَلْقَيْتَهَا حَيْثُ أَلْقَاهَا اللَّهُ هَجَرْتَهَا وَجَفَوْتَهَا وَقَذِرْتَهَا إِلَّا مَا تَزَوَّدْتَ مِنْهَا فَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَلَا بِكَ حَوْبَتَنَا وَكَشَفَ بِكَ كُرْبَتَنَا فَامْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ فَإِنَّهُ لَا يَعِزُّ عَلَى الْحَقِّ شَيْءٌ وَلَا يَذِلُّ عَلَى الْبَاطِلِ شَيْءٌ أَقُولُ قَوْلِي وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُ فِي الشَّيْءِ قَالَ لِيَ ابْنُ الْأَهْتَمِ امْضِ وَلَا تَلْتَفِتْ
Eyero ira [Abu Bakar Al Mishri] kud i [Sulaiman Abu Ayyub Al Khuza'i] kud i [Yahya bin Sa'id Al Umawi] kud i [Ma'ruf bin Kharrabudz Al Makki] kud i [Khalid bin Ma'dan] ewacu kumae: '[Abdullah bin Al Ahtam] urombo ku 'Umar bin Abdul'az ku dhanu. Umar podi etimu ngo piny moko, ndhundhu Abdullah bin Al Ahtam Rahimahullah ucungu i nyime man ndhundhu ewok pi wecu, epaku Allah Subhaanallahu wa Ta'ala man epako, man ewacu: 'Amma ba'd. Andha, Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ucwio dhanu man emito ngo woro migi, etiye maber nja kud i woro migi. I kare meno dhanu ubedu i rwom matung tung man paru matung tung, man ju Arab ubedu i rwom migi ma rac uloyu. Ju ma bedo i adhura, ju ma bedo i caru man ju ma bedo i got jukwero gi kud i berocwiny mi ng'om man bero pare, i rwom ma malu gingeyo ngo ka kwayo Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, man gisomo ngo buku pare, ju ma tho gitiye i nam mac man ju ma gikwo i kwo ma wang gi lith man ma leng, gitiye ku peko mapol ma rac man ma nyayu can. Kinde ma Allah Subhaanallahu wa Ta'ala umitu enyayu kisa pare igi, eoro jakwenda kud i bang gi, ma ubedu ku kura pa ''AZIIZUN 'ALAIHIM MA ANITTUM HARIISUN 'ALAIKUM BIL MU'MININA RAUFURRAHIIM' -Awinjo marac pi can peri, amito kisa man yioyic peri mandha ikum juyic- -Qs. I Taubah: 128. Allah Subhaanallahu wa Ta'ala umio ire mugisa, lonyo, kisa man mugisa pare. Ento, ku kura pare maber, eni ukwero ngo gi ni nyayu ret i kume, miyo ire nying marac, kadi nang etingo buku ma weco kud ibang Allah, ewacu ngo lembe mange ma ewacu ngo, ecidho ngo ka emiyo ire twero. Pieno, kinde ma juyero ire nia eketh cwinye ucung matek, eting tic mi jihad, tego pare umedere ni timo cik pa Allah Subhaanallahu wa Ta'ala kara Allah unyuth lembe pare man egwoko wec pare, man enyuth rweyo lembanyong'a pare. Man etho i kwo mi woro man maleng. I ngeye Abu Bakr Radliyallahu'anhu ugam uloko kabedo pare man elubo sunnah pare, elubo yo pare, ento - ju Arab moko ma giweko yioyic nyo ngati moko ci ikind gi ma utimo kumeno, i ngeye Abu Bakr ukwero ni jolo gi ingey - tho pare - Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam muweko ju ma gimito gi jolo pala pare kud i cinge man ecaku timo kumeno udong ku mac pare - eyio cik pare mi lwiny - man ku ju ma gicungo pi lemandha enyotho timo marac pa ju ma lubo dini. Eweko ngo lwiny man pii iwi ngom ku rimo migi, nitundu edwoko gi i kor dini ma giweko, man edwoko gi i ponji ma gikwero. Man enwangu lonyo pa Allah - ghanimah - i kit thwol ma nyathin, ma ebedo kud anyonga ikume, man enwangu dhaku moko ma Habasyah ma umio cak ic pa nyathin pare, ma egam eparu i tho pare ni ubedo cinge i kore. I ajiki emiyo tic eni ni caliph ingeye, man eweko ng'om i bedo maleng man maleng ni gwoko manhaj pa jarimbe - jabila sallallaahu 'alaihi wasallam -. I ngeye Umar bin Khattab udoko caliph ingeye; egero man etimo adhura madwong, eketho bedo moth ku mwolo, edwoko cinge man tyende - ma nyutho nia etiyo matek kite ma ecopu -, eyubu piny ceke ma mako peko, man eyubu jam lwiny zo, pieno kinde ma Mughirah bin Syu`bah Radliyallahu'anhu unego Abn Ibn Ibas Radliyallahu'anhu ni penjo dhanu, 'Bedu ku dhanu yio janeko ne?' Kinde ma lembe wok nia janek ne ubedo 'jatic pa Mughirah bin Syu`bah' ekok matek ma epako Rwoth pare, kum ngati ma unego ne ubedu ngo ngati ma ubedu ku twero i fai` pieno ecopo wacu nia etimo rimu pare ni cik pi the lembe mi timo twero pare. Umar unwangu sente ma romo elufu pyer abora ma sagu lonyo pa Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, man eloko ot pare pi en ebedo ku lworo nia ecopo doko ot pare ni awiya pare. I ngeye emiyo lonyo eni ni caliph ma ulubo toke, man en - Umar Radliyallahu'anhu - eweko ng'om i bedo maleng man maleng nimakere ku manhaj pa jarimbe. I ngeye, O Umar bin Abd Aziz, ng'om unyolo ker iri man emiyu iri thwon ario, man idongo keca ka yenyo kabedo mi kwo, kinde ma jumiyo iri tego eno, ibolo kama Allah Subhaanallahu wa Ta'ala ubolo i iye, iweke, ineno ni piny ma rac, man ineno ni piny ma rac ma mako ngo piny ma imiyo iri. Pak ni Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, piri dubo mwa lwoko, peko mwa unyuthire, dong mediri wotho, kud inen ngeye, kum piny moko ope ma copo loyo gin maber, man piny moko ope ma copo loyo gin marac. Eromo ira ni wacu lembe eni, akwayo Allah Subhaanallahu wa Ta'ala pi kisa ira man pi juyic man juyic. Khalid bin Ma'dan Rahimahullah uwacu: 'I ngeye Umar bin Abdul Aziz uwacu lembe moko'. Ibn Haitsam uwacu ira kumae: 'Medre man kud inen ngeye. '
Imam Darimi : 92
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُحِطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاجْعَلُوا مِنْهُ كِوًى إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ قَالَ فَفَعَلُوا فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ وَسَمِنَتْ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ
Ewecu iwa [Abu Nu'man] ewacu iwa [Sa'id bin Zaid] ewacu iwa [Umar bin Malik An Nukri] ewacu iwa [Abu Al Jauza` Aus bin Abdullah], ewacu kumae: 'Nindu acel dhanu mi Medina ugam unwangu koth ma tek, man i saa maeca gicaku koko ni [Aisyah Radhullah], man ewacu ni Ghali:' liel pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, tim vur ma lubo polo man kud iwek ot ubed ikinde ku polo. I ngeye Abu Al Jauza` umediri ku wec pare: 'I ngeye dhanu mi Medina gitimo gin ma Aisyah Radliyallahu'anha ungolo, i ngeye, koth upodhu man lum udongo man lei udoko maber. Pieno oro eca julwonge oro mi loyo'.
Imam Darimi : 93
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ لَمَّا كَانَ أَيَّامُ الْحَرَّةِ لَمْ يُؤَذَّنْ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَلَمْ يُقَمْ وَلَمْ يَبْرَحْ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَكَانَ لَا يَعْرِفُ وَقْتَ الصَّلَاةِ إِلَّا بِهَمْهَمَةٍ يَسْمَعُهَا مِنْ قَبْرِ النَّبِيِّ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Jukoro iwa [Marwan bin Muhammad] kud ibang [Sa'id bin Abdul Aziz] nia ewacu kumae: 'Kinde ma koth ubedo marac, lwongo mi rwo ope i Nabawi mosque wang adek, man iqamah de ubedu pe. Man, [Sa'id bin Al Musayyib] uweko ngo ot lega pa jabila sallallallaahu 'alaihi wasallam. Engeyo ngo sawa mi rwo kende kende ingey winjo dwal kud i thenge mi liel pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam. I ngeye enyutho the lembe.
Imam Darimi : 94
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ أَنَّ كَعْبًا دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَعْبٌ مَا مِنْ يَوْمٍ يَطْلُعُ إِلَّا نَزَلَ سَبْعُونَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يَحُفُّوا بِقَبْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْرِبُونَ بِأَجْنِحَتِهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا أَمْسَوْا عَرَجُوا وَهَبَطَ مِثْلُهُمْ فَصَنَعُوا مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا انْشَقَّتْ عَنْهُ الْأَرْضُ خَرَجَ فِي سَبْعِينَ أَلْفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ يَزِفُّونَهُ
Juyero iwa [Abdullah bin Salih] uwacu ira, [Al Laits] uwacu ira, [Khalid Ibnu Yazid], kud ibang [Sa`id Ibnu Abu Hilal] kud ibang [Nubaih bin Wahb] nia Ka'ab ubinu ni limo Aisyah Radliyallahu'anha. I ngeye ju wadi gi wacu nying jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, [Ka'ab] uwacu: 'Nindo acel de mbe - kadhu - kawang malaika elufu acel bino piny man giguro liel pa jabila sallallalaahu 'alaihi wasallam, gi goyo bwome migi man gi timo lega ni jabila sallallaihi wasallam. Nitundu uthieno wok, gi ay malu -i polo,- man malaika gi piny calu gi man gitimo tic calu ma con, nitundu ma ngom upokere, E shallallahu 'alaihi wasallam uwok ku malaika elufu pyer abiro'.
Imam Darimi : 95
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ وَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهَا مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَأَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسَنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَالْمُحْدَثَاتِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ و قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Ewecu iwa [Abu 'Ashim] ewacu iwa [Tsaur bin Yazid] ewacu ira [Khalid bin Ma'dan] kud i [Abdur Rahman bin 'Amr] kud i ['Irbadl bin Sariah] ewacu; ' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam utimo rwo mi uthieno kudwa, man emiyo paru ku paru ma thuc ma -pi wang-wa- ucwir man -cwinywa- ungwel, man ngati moko upenju; ' O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, calu ka juk eni ubedo lembe ma tok cen -ma imiyo-, dong imii iwa waraga mi lembariba. I ngeye ewacu: 'Acikowu ni lworo Allah Subhaanallahu wa Ta'ala man ni winjo man ni winjo -ni judongo-, kadi nang etiye opii pa Habasyah, andha ngati moko ci ma bikwo i ngei para binenu tung tung madwong, dong umitu ilub sunnah para man Sunnah ma atira pa khulafaurfaurasyah, ku molar peri -make kude matek-, bed ma ling ku piny manyen - lembe pa bid`ah-, kum piny manyen ubedo bid`ah'. Abu 'Ashim uwacu: 'Umitu ibed ma ling ikum piny manyen -i dini-, kum bid`ah moko ci utiye ma rwinyo'.
Imam Darimi : 96
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ مَنْ مَضَى مِنْ عُلَمَائِنَا يَقُولُونَ الِاعْتِصَامُ بِالسُّنَّةِ نَجَاةٌ وَالْعِلْمُ يُقْبَضُ قَبْضًا سَرِيعًا فَنَعْشُ الْعِلْمِ ثَبَاتُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا وَفِي ذَهَابِ الْعِلْمِ ذَهَابُ ذَلِكَ كُلِّهِ
Juyero iwa [Abu Al Mughirah] uwacu iwa [Al `Auza'i] kud i [Yunus bin Yazid] kud i [Az Zuhri] ewacu kumae: 'Juponj mwa moko acel de mbe ma giweko ento giwacu: 'Lubu Sunnah ubedo adwogi maber, man ngec jubi dwoko piny pio pio, gwoko ngec eni ubedo rwenyo dini, man ngec mi ng'om zoo ma rwinyo'.
Imam Darimi : 97
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو السَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ أَوَّلَ الدِّينِ تَرْكًا السُّنَّةُ يَذْهَبُ الدِّينُ سُنَّةً سُنَّةً كَمَا يَذْهَبُ الْحَبْلُ قُوَّةً قُوَّةً
Jular jukoro iwa [Abu Al Mughirah] uwacu iwa [Al `Auza'i] kud i [Yahya bin Abu 'Amr As Saibani] kud i [Abdullah bin Ad Dailami] ewacu kumae: 'Lembe wok ira nia peko mir acel mi dini ma jubeweko ubedo sunnah, dini eni bi rwenyo ceng pare acel acel calu ma ubetimere nok nok manok'.
Imam Darimi : 98
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَسَّانَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ قَوْمٌ بِدْعَةً فِي دِينِهِمْ إِلَّا نَزَعَ اللَّهُ مِنْ سُنَّتِهِمْ مِثْلَهَا ثُمَّ لَا يُعِيدُهَا إِلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Jukoro iwa nia [Abu Al Mughirah] uwacu iwa [Al `Auza'i] kud i [Hassan] nia ewacu: 'Eni dhanu ma timo bid`ah i dini migi ento Allah Subhaanallahu wa Ta'ala biwodho kud i sunnah migi thenge moko mi bid`ah - ma gitimo - man Hennah bidok kendo ngo nitundu ceng' mi cer'.
Imam Darimi : 99
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ مَا ابْتَدَعَ رَجُلٌ بِدْعَةً إِلَّا اسْتَحَلَّ السَّيْفَ
Jular jukoro iwa [Muslim bin Ibrahim] uwacu iwa [Wuhaib] uwacu iwa [Ayyub] niai kud i [Abu Kilabah] ewacu kumae: 'Ngatu moko mbe ma timo lembe mi yioyic tek eyio ngo juwodh pala'.
Imam Darimi : 100
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا ثُمَّ تَلَا { وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ } { وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ } { وَمِنْهُمْ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ } فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا النَّارَ قَالَ حَمَّادٌ ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
Ewecu iwa [Sulaiman bin Harb] ewacu iwa [Hammad bin Zaid] kud i [Ayyub] kud i [Abu Qilabah] ewacu: 'Andha, ju ma woro mitu pa dhanu gi dhanu ma giwotho, man aneno ngo ajik pa wotho ma giwotho i iye kende kende nam mac. Tem gi. Ng'atu acel de mbe m'ikindgi ma uwacu lembe moko nyo m'uweco, nitundu peko ne ubedo kende kende pala pala. I andha, timo mi ndra udoko kura migi. I ngeye esomo verse 'WA MINHUM MAN 'AHADALLAHA' -Man ikind gi dhanu moko nuti ma gitimo lembariba ni Allah Subhaanallahu wa Ta'ala- -Qs. I Taubah: 75-, man verse 'WA MINHUM MAN YALMIZUKA FIS SHADAQAAT' -Man ikind gi dhanu moko utiye ma nyayu lembe ikum -poko- pa zakat- -Qs. I Taubah: 58-, man verse 'WAMINHUMULLADZINA YU`DZUUNANABIYYA' -Man ikind gi utiye 'ju ma timo lembe marac' ma nyayu can i kum jabila sallallaahu 'alaihi wasallam- -Qs. Attaubah: 116-,. I ngeye gipokiri man gikwero, man i ajiki gicokiri karacelu ku jiji man ndra. I andha, paru migi tung tung man gitiye karacelu i lwiny mi pala. Man aneno ngo wotho migi kende kende i nam mac. Hammad uwacu: 'Ayyub uwacu ikum hadith eni nyo hadith macon, ku Allah Subhaanallahu wa Ta'ala, ebedo ngat acel ikind ju ma rieko, amito wacu Abu Qilabah'.