Imam Darimi : 1
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُؤَاخَذُ الرَّجُلُ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا كَانَ عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ
I ngei wecu iwa [Muhammad bin Yusuf] kud i [Sufyan] kud i [Al A'masy] kud i [Abu Wa`il] kud i [Abdullah], ewacu; Jadit moku ubino ibang jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam man ewacu kumae: O jakwenda pa Allah, nyo ngati moko jubipoko lembe marac i kume pi timo marac ma etimo i kare mi ngec? Jakwenda udwoko kumae: Ngati moko ci ma timo maber i kare pare mi Islam, jubipoko ngo ire pi timo pare marac i kare mi ngec ungo, ento ngati moko ci ma timo marac - marac - i kare pare mi Islam, jubipoko ire -pi dubo pare- kadi i kare mukadho nyo i anyim.
Imam Darimi : 2
أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ النَّضْرِ الرَّمْلِيُّ عَنْ مَسَرَّةَ بْنِ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ أَبِي الْحَرَامِ مِنْ لَخْمٍ عَنْ الْوَضِينِ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ جَاهِلِيَّةٍ وَعِبَادَةِ أَوْثَانٍ فَكُنَّا نَقْتُلُ الْأَوْلَادَ وَكَانَتْ عِنْدِي ابْنَةٌ لِي فَلَمَّا أَجَابَتْ وَكَانَتْ مَسْرُورَةً بِدُعَائِي إِذَا دَعَوْتُهَا فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَاتَّبَعَتْنِي فَمَرَرْتُ حَتَّى أَتَيْتُ بِئْرًا مِنْ أَهْلِي غَيْرَ بَعِيدٍ فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا فَرَدَّيْتُ بِهَا فِي الْبِئْرِ وَكَانَ آخِرَ عَهْدِي بِهَا أَنْ تَقُولَ يَا أَبَتَاهُ يَا أَبَتَاهُ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى وَكَفَ دَمْعُ عَيْنَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْزَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كُفَّ فَإِنَّهُ يَسْأَلُ عَمَّا أَهَمَّهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَعِدْ عَلَيَّ حَدِيثَكَ فَأَعَادَهُ فَبَكَى حَتَّى وَكَفَ الدَّمْعُ مِنْ عَيْنَيْهِ عَلَى لِحْيَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ وَضَعَ عَنْ الْجَاهِلِيَّةِ مَا عَمِلُوا فَاسْتَأْنِفْ عَمَلَكَ
Jular jukoro iwa [Al Walid bin An Nadlr Ar Ramli] kud i [Masarrah bin Ma'bad] - kud i Bani Al Harith bin Abu Al Haram kud i Lakhmin - kud i [Al Wadliin] nia ngati moko ubino i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam man ewacu kumae: O jakwenda pa Allah, wabedu dhanu ma ngeyo ngo lembe ma wabeworo, man wanego awiya mwa wabedu ku awiya ma gibedo kud anyonga kinde ma alwonge. Nindu acel alwonge man egamu ndhundhu man eluba. Kinde ma atuc i vur pa juru ot, amako cinge pio pio man abolo i vur, eno ubedu thum pa sawa para kude. Elwongo 'O wora, O wora.' ' Jakwenda pa Allah ukok nitundo pi wange ucwir. I ngeye ngati moku ma ubedu ku Rasulullah shallalahu 'alaihi wasallam uwacu ni jal ne kumae: Iketho Rasulullah shallalahu 'alaihi wasallam bedo ku can. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam uwacu ni jal ne: wek ebed pilembe ebepenjo pi piny moko ma pire tek ma enwange kudu, edong jakwenda uwacu ni jadhum ne: Dwog lembe peri kendu, edok edwoko lembe ne man jakwenda ukok kendu nitundo pi wange ucwir, edwogo yie pare, e ewacu kumae: Allah subhanahuta udaru timo dubo mi ngec ungo i kare mi kare ne. kumeno, cak timo peri ku lembe manyen maleng.
Imam Darimi : 3
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْمُؤَدِّبِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَوْلَايَ أَنَّ أَهْلَهُ بَعَثُوا مَعَهُ بِقَدَحٍ فِيهِ زُبْدٌ وَلَبَنٌ إِلَى آلِهَتِهِمْ قَالَ فَمَنَعَنِي أَنْ آكُلَ الزُّبْدَ لِمَخَافَتِهَا قَالَ فَجَاءَ كَلْبٌ فَأَكَلَ الزُّبْدَ وَشَرِبَ اللَّبَنَ ثُمَّ بَالَ عَلَى الصَّنَمِ وَهُوَ إِسَافٌ وَنَائِلَةُ قَالَ هَارُونُ كَانَ الرَّجُلُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا سَافَرَ حَمَلَ مَعَهُ أَرْبَعَةَ أَحْجَارٍ ثَلَاثَةً لِقِدْرِهِ وَالرَّابِعَ يَعْبُدُهُ وَيُرَبِّي كَلْبَهُ وَيَقْتُلُ وَلَدَهُ
Ewecu iwa [Harun bin Mu`awiyah] kud i [Ibrahim bin Sulaiman Al Mu`addib] kud i [Al A'masy] kud i [Mujahid], [jatic para macon] uwacu ira; nia juru ot pare giweko ajeni ma juketho i iye cheese man cak pi ni mio ni mungu migi, ewacu; juru ot para ukwero camu cheese pi lworo pa mungu eni; i ngeye gwok moko ubinu, ucamu cheese man emadhu cak man ucwalu iwi cal pa Iqaf ku Nailah. Harun uwacu: i ceng macon mi ngec ungo, ka ngati moko umito wotho ebed etingo kidi angwen kude, adek ikin gi ubedu mi cwaku/tingo agulu - agulu/piny - man mir angwen ubedu mi woro, mi ponjo gwok pare, man mi nego nyathin pare.
Imam Darimi : 4
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ السَّامِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا أَصَبْنَا حَجَرًا حَسَنًا عَبَدْنَاهُ وَإِنْ لَمْ نُصِبْ حَجَرًا جَمَعْنَا كُثْبَةً مِنْ رَمْلٍ ثُمَّ جِئْنَا بِالنَّاقَةِ الصَّفِيِّ فَتَفَاجُّ عَلَيْهَا فَنَحْلُبُهَا عَلَى الْكُثْبَةِ حَتَّى نَرْوِيَهَا ثُمَّ نَعْبُدُ تِلْكَ الْكُثْبَةَ مَا أَقَمْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الصَّفِيُّ الْكَثِيرَةُ الْأَلْبَانِ
Juyero iwa [Mujahid bin Musa] uwacu iwa [Raihan Ibnu Sa'id As Sami] uwacu iwa ['Abbad Ibnu Mansur] kud i [Abu Raja'], ewacu: i ceng mi ngec, ka wanwango kidi maber, wawore man ka wanwango ngo maber, wacoko lum. I ngeye wakelo shafi camel, kinde ma camel ubedo iwi kore, wa diyo cak pare mi pii pii iwi lum ma wa coko, man waworo lum ne pi kare ma wabekwo i kabedu ne. Abu Muhammad uwacu: Shafi camels ubedo camels ma cak madwong.
Imam Darimi : 5
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ قَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مَكْتُوبًا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ وَأُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ وَيَحْمَدُونَهُ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيَتَأَزَّرُونَ عَلَى أَنْصَافِهِمْ وَيَتَوَضَّئُونَ عَلَى أَطْرَافِهِمْ مُنَادِيهِمْ يُنَادِي فِي جَوِّ السَّمَاءِ صَفُّهُمْ فِي الْقِتَالِ وَصَفُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ سَوَاءٌ لَهُمْ بِاللَّيْلِ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ وَمَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجِرُهُ بِطَابَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ
Ewecu iwa [Al Hasan bin Ar Rabi'] ewacu iwa [Abul Ahwash] kud i [Al A'masy] kud i [Abu Salih], ewacu; [Ka'ab] uwacu; wanwango nia egoro kumae: Muhammad Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ebedo ngo ku cwiny ma tek i wec pare, ebedo ngo ku kura ma tek, ebed eweco ngo ku dwal ma tek kinde ma etiye i soko, edwoko ngo rac ku rac, ento edwoko wang lembe ku weko dubo man weko dubo, dhanu pare gibedo dhanu ma nja timo tahmid -paku Allah- maku rwom pa Allah i kabedo ma malu, nyoke lwiny- gipako Allah Subhanahu wa Ta'ala i ot ceke, gi ketho bongo i dyere migi, gitimo ablution i kum ngati acel acel mi ablution migi, lwong'o migi mi rwo uwinjiri i polo, shaf migi i kare mi lwiny ubedo calu shaf migi i kare mi rwo, dwol migi - ka gisomo Koran man gitimo dhikr - ubedo calu koko pa kic, kabedo pare mi nyol i Mecca man emigration utiye i Thah - Medina - man ker pare utiye i Sham.
Imam Darimi : 6
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّا لَنَجِدُ صِفَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا وَحِرْزًا لِلْأُمِّيِّينَ أَنْتَ عَبْدِي وَرَسُولِي سَمَّيْتُهُ الْمُتَوَكِّلَ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا صَخَّابٍ بِالْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ مِثْلَهَا وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَتَجَاوَزُ وَلَنْ أَقْبِضَهُ حَتَّى نُقِيمَ الْمِلَّةَ الْمُتَعَوِّجَةَ بِأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْتَحُ بِهِ أَعْيُنًا عُمْيًا وَآذَانًا صُمًّا وَقُلُوبًا غُلْفًا قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ كَعْبًا يَقُولُ مِثْلَ مَا قَالَ ابْنُ سَلَامٍ
Ewecu iwa [Abdullah bin Salih] ewacu ira [Al Laits] ewacu ira [Khalid Ibnu Yazid] kud i [Sa'id Ibn Abu Hilal] kud i [Hilal bin Usamah] kud i ['Atha' bin Yasar] kud i [Ibn Salam], nia ewacu; wa nwango kura pa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam 'Andha wa cwalu in calu janeno, jawang lembe maber man calu jawang', ma konyo Ummi, in ibedo jatic para Jakwenda para, amiye nyinge Al Mutawakkil, wec pare ubedu tek man kura pare ubedu marac ungo, ekok ngo i soko man edwoko ngo rac, ento ku rac ka waweko dubo pare, wadwoko dini moko ma ukadhu kud i lembe ma jukoro nia mungu epe. etiye ku twero mi bedo juwor pa Allah Subhanahu wa Ta'ala, ku lembatuca eni wacopo yabo wang ma winjo, ith ma winjo man adunde ma cego. ['Atha` bin Yasar] uwacu; [Abu waqid Al Laitsi] uwacu ira niya ewinjo [Ka'ab] de uwacu lembe ma Ibn Salam uwacu.
Imam Darimi : 7
أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ عَوْفٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ كَعْبٍ فِي السَّطْرِ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَبْدِي الْمُخْتَارُ لَا فَظٌّ وَلَا غَلِيظٌ وَلَا صَخَّابٌ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَهِجْرَتُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ وَفِي السَّطْرِ الثَّانِي مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ مَنْزِلَةٍ وَيُكَبِّرُونَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ رُعَاةُ الشَّمْسِ يُصَلُّونَ الصَّلَاةَ إِذَا جَاءَ وَقْتُهَا وَلَوْ كَانُوا عَلَى رَأْسِ كُنَاسَةٍ وَيَأْتَزِرُونَ عَلَى أَوْسَاطِهِمْ وَيُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَأَصْوَاتُهُمْ بِاللَّيْلِ فِي جَوِّ السَّمَاءِ كَأَصْوَاتِ النَّحْلِ
Ewecu iwa [Zaid bin Yusuf] ewacu iwa [Abu 'Awanah] kud i [Abdul Malik bin Umair] kud i [Dzakwan Abu Salih] kud i [Ka'ab] nia i paragraf mir acel jugoro; Muhammad ubedo jakwenda pa Allah Subhanahu wa Ta'ala, man jatic para ma ayero, wec pare epe tek, kura pare epe, eweco ngo matek i soko, edwoko ngo rac ku rac ento edwoko ku weko dubo man weko dubo, kabedu pare utiye i Mecca man kabedo pare mi wotho utiye i Thaibahpower man ker pare utiye i Shaibam. Man i paragraf mir aryo jukyewo kumae, Muhammad, jakwenda pa Allah Subhanahu wa Ta'ala, dhanu pare gi dhanu ma gipaku Allah pi dwong' zo, ju ma gi gwoko ceng - ni ngeyo sawa mi lega - gitimo lega ka sawa wok, kadi nang gitiye i kabedu ma cido, gi ketho bongo i dyere, gi lwoko bongo pa dhanu ceke, man ecopu bedu i yadi i dyewor yamu calu koko pa kic - pi woro migi man ywak migi -.
Imam Darimi : 8
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَأَلَ كَعْبَ الْأَحْبَارِ كَيْفَ تَجِدُ نَعْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ كَعْبٌ نَجِدُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُولَدُ بِمَكَّةَ وَيُهَاجِرُ إِلَى طَابَةَ وَيَكُونُ مُلْكُهُ بِالشَّامِ وَلَيْسَ بِفَحَّاشٍ وَلَا صَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَافِئُ بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَغْفِرُ أُمَّتُهُ الْحَمَّادُونَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي كُلِّ سَرَّاءَ وَضَرَّاءَ وَيُكَبِّرُونَ اللَّهَ عَلَى كُلِّ نَجْدٍ يُوَضِّئُونَ أَطْرَافَهُمْ وَيَأْتَزِرُونَ فِي أَوْسَاطِهِمْ يُصَفُّونَ فِي صَلَوَاتِهِمْ كَمَا يُصَفُّونَ فِي قِتَالِهِمْ دَوِيُّهُمْ فِي مَسَاجِدِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُسْمَعُ مُنَادِيهِمْ فِي جَوِّ السَّمَاءِ
Eyero iwa [Mujahid biun Musa] ewacu iwa [Ma'n ibn 'Isa] ewacu iwa [Mu'awiyah bin Salih] kud i bang [Abu Farwah] kud i bang [Ibn 'Abbas] Radliyallahu'anhu, nia epenju Ka'ab Al Ahbar; Inwango nenedi kit pa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam i Torah?, [Ka'ab] udwoko; wanwango ni Muhammad bin Abdullah unyolere i Mecca, ecidho i Thaabah nyoke Medina, ker pare bibedo i Syria, etiye ngo dhanu ma rac, etimo ngo koko madit i soko, edwoko ngo rac pi rac ento eweko dubo man eweko dubo, dhanu pare gipake kare ku kare. Gipako Allah Subhanahu wa Ta'ala kadi i kare maber nyo marac, gipako Allah Subhanahu wa Ta'ala i kare mi loyo lwiny moko ci, gi lwoko dhanu migi mi lwoko kum, gi ketho bongo i dyere migi, gi cung i rwom mi rwo calu ju ma giwotho i lwiny, dwol migi i mosque migi ubedo calu koko pa kic, dwol pa lum migi juwinjo i polo.
Imam Darimi : 9
أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمِيثَمِيُّ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ إِلَيْكُمْ لَيْسَ بِوَهِنٍ وَلَا كَسِلٍ لِيَخْتِنَ قُلُوبًا غُلْفًا وَيَفْتَحَ أَعْيُنًا عُمْيًا وَيُسْمِعَ آذَانًا صُمًّا وَيُقِيمَ أَلْسِنَةً عُوجًا حَتَّى يُقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ
Eyero iwa [Haiwah bin Syuraih] ewacu iwa [Baqiyyah bin Al Walid Al Maitami] ewacu iwa [Buhair bin Sa'ad] kud i [Khalid bin Ma'dan] kud i [Jubair bin Nufair Al Hadlrami]; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Jakwenda moko ubinu iri ma epe ku tego man epe, -juoro ni- nyayu adunde ma timo ngo lembe, yabu wang ma cego, man ni ketho ith ma ith gi winjo, ni dwoko leb ma goro, kara juwec; Mungu moko mbe ma utiye ku twero mi woro mako Allah Subhanahu wa Ta'ala kende.
Imam Darimi : 10
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَمَشَى مَعَهُ حَتَّى دَخَلَ قَالَ فَإِحْدَى رِجْلَيْهِ فِي الْبَيْتِ وَالْأُخْرَى خَارِجَهُ كَأَنَّهُ يُنَاجِي فَالْتَفَتَ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ كُنْتُ أُكَلِّمُ إِنَّ هَذَا مَلَكٌ لَمْ أَرَهُ قَطُّ قَبْلَ يَوْمِي هَذَا اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَيَّ قَالَ إِنَّا آتَيْنَاكَ أَوْ أَنْزَلْنَا الْقُرْآنَ فَصْلًا وَالسَّكِينَةَ صَبْرًا وَالْفُرْقَانَ وَصْلًا
Ewecu iwa [Muhammad bin Yazid Al Hizami] ewacu iwa [Ishaq bin Sulaiman] kud i ['Amr bin Abu Qais] kud i ['Atha`], ewacu; Ngati acel ikin jurimo pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ubedu ku yeny pare. Ewotho kude, nitundu ikare ma emondo i ot man tyende acel ubedo i ot man acel woko, ebedo calu jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ubedo ka wecu ku ngati moko, i ngeye eloko wange man ewacu ni jarimbe: Ingeyo ngati ma abeweco kude? ebedo malaika ma fodi aneno ngo, malaika ne upenju twero pa Rwoth pare ni wecu ira. Allah uwacu: 'Andha, wabinu iri nyo waoro piny Qur'an calu jatel wi lembe man As Sakinah calu bedo moth man Al Furqon calu jatel wi dhanu.
Imam Darimi : 11
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا رَيْحَانُ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ هُوَ ابْنُ مَنْصُورٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَطِيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيَّ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لِتَنَمْ عَيْنُكَ وَلْتَسْمَعْ أُذُنُكَ وَلْيَعْقِلْ قَلْبُكَ قَالَ فَنَامَتْ عَيْنَايَ وَسَمِعَتْ أُذُنَايَ وَعَقَلَ قَلْبِي قَالَ فَقِيلَ لِي سَيِّدٌ بَنَى دَارًا فَصَنَعَ مَأْدُبَةً وَأَرْسَلَ دَاعِيًا فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَرَضِيَ عَنْهُ السَّيِّدُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلْ الدَّارَ وَلَمْ يَطْعَمْ مِنْ الْمَأْدُبَةِ وَسَخِطَ عَلَيْهِ السَّيِّدُ قَالَ فَاللَّهُ السَّيِّدُ وَمُحَمَّدٌ الدَّاعِي وَالدَّارُ الْإِسْلَامُ وَالْمَأْدُبَةُ الْجَنَّةُ
Ewecu iwa [Mujahid bin Musa] ewacu iwa [Raihan Ibnu Sa'id] ewacu iwa ['Abbad Ibnu Mansur] kud i [Ayyub] kud i [Abu Qilabah] kud i ['Athiyah] nia ewinjo [Rabi'ah Al Jurasyi] uwacu; Jukelo jabila sallallaahu 'alaihi wasallam man juwacu ire kumae, akwayi wek wang'i unindu, it peri uwinj, man cwinyi upar. Eyero kumae: eka wanga bineno, it para biwinjo, man cwinya biparu. Ewecu; Anwango lembe 'Nitie rwoth moko ma gigero ot, man eketho cam, man eoro ngati moku ni lwongu i cam, ngati moko ci ma dwoko lwongo pa jal ma lwongo man emondo i ot man ecamu cam, rwoth bibedo kud anyonga i kume. Icing ling acel, ngati moko ci ma dwoko ngo lwongo pa jal ma lwongo man emondo ngo i ot man ecamu ngo cam, eca rwoth bibedo ku ngei ikume. I ngeye ewacu: Jadit ubedo Allah Subhanahu Wa Ta'ala, jalwong ubedo Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam, ot ubedo Islam, man cam ubedo polo.
Imam Darimi : 12
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْبَطْحَاءِ وَمَعَهُ ابْنُ مَسْعُودٍ فَأَقْعَدَهُ وَخَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ لَا تَبْرَحَنَّ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلَا تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لَنْ يُكَلِّمُوكَ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَرَادَ ثُمَّ جَعَلُوا يَنْتَهُونَ إِلَى الْخَطِّ لَا يُجَاوِزُونَهُ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ جَاءَ إِلَيَّ فَتَوَسَّدَ فَخِذِي وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ فِي النَّوْمِ نَفْخًا فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي رَاقِدٌ إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمْ الْجِمَالُ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنْ الْجَمَالِ حَتَّى قَعَدَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِهِ وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ فَقَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَنَامَانِ وَإِنَّ قَلْبَهُ لَيَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا سَيِّدٌ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَتَدْرِي مَنْ هَؤُلَاءِ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُمْ الْمَلَائِكَةُ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوهُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ الرَّحْمَنُ بَنَى الْجَنَّةَ فَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ وَعَذَّبَهُ
Jular jukoro iwa [Al Hasan bin 'Ali] uwacu iwa [Abu Usamah] kud i [Ja'far bin Maimun At Tamimi] kud i [Abu Uthman An Nahdi] nia Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ucidho i Bathha` man kude Ibn Mas'ud Radliyallahu'anhu, i ngeye Rasulullah 'alaihi wasallam ucidho i Bathha` Batha ku Ibn Mas'ud, egam epenju ni Ibn Mas'ud ubed piny man etimo rwom mi poko ire. E ewacu kumae: Kud wuwok kud i kabedu eni, kum dhanu moko bi rombu kudwu man wubeweco kudgi ngo, man gibiweco kudwu ngo. I ngeye, jabila sallallaahu 'alaihi wasallam umediri ku wotho pare kama emito. I ngeye dhanu utuc i dhu dhu dhu man gi kadho ngo, man gi cidho ibang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam. I thum pa dyewor ebino i banga man ecidho nindu etiyo ku tyende calu kavuto pare, man ka enindu ewinjo yuyu pare. Kinde ma Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ubedo ka nindu iwi tyend koma, coo bino ku wang ma leng man kendi ma tar. Sigh, kite ma gi leng kudu! kara dul moko migi ubedo iwi wi jabila sallallaahu 'alaihi wasallam man dul mange i thenge mwa man giwacu ikindgi kumae: wabedu ngo ku jatic moko ma jumiyu ire mic calu ma jumiyo ni jabila sallallaahu 'alaihi wasallam. Wang ngati eni nindo ento adundene ucere, tim lapor ire. Ber, etiye calu rwoth ma gieru ot pa rwoth, man etimo dek man elwongo dhanu ni camu man madhu, man dhanu uidho malu i polo. I ngeye, jakwenda pa Mungu (kuc man mugisa pa Allah ubed iwie) ucere man ewacu ira kumae: ingeyo nia gin anga? man adwoko kumae: Allah Subhanahu wa Ta'ala ku jakwenda pare gingeyo maber. I ng’eye ewacu kumae: gin malaika. Egam ewacu kendu: ingeyo ango ma juporo kudu? Awacu ni Allah Subhanahu wa Ta'ala man jakwenda pare ma ngeyo maber ugam udwoko kumae: Ar Rahman ugiero polo, man elwongo -elwongo- jurutic pare i bange, ngati moko ci ma yio ebimondo i polo man ngati moko ci ma kwero eca ebipoko lembe i kume man ebinyayu can i kume.
Imam Darimi : 13
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ كَيْفَ كَانَ أَوَّلُ شَأْنِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ حَاضِنَتِي مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنٌ لَهَا فِي بَهْمٍ لَنَا وَلَمْ نَأْخُذْ مَعَنَا زَادًا فَقُلْتُ يَا أَخِي اذْهَبْ فَأْتِنَا بِزَادٍ مِنْ عِنْدِ أُمِّنَا فَانْطَلَقَ أَخِي وَمَكَثْتُ عِنْدَ الْبَهْمِ فَأَقْبَلَ طَائِرَانِ أَبْيَضَانِ كَأَنَّهُمَا نَسْرَانِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ الْآخَرُ نَعَمْ فَأَقْبَلَا يَبْتَدِرَانِي فَأَخَذَانِي فَبَطَحَانِي لِلْقَفَا فَشَقَّا بَطْنِي ثُمَّ اسْتَخْرَجَا قَلْبِي فَشَقَّاهُ فَأَخْرَجَا مِنْهُ عَلَقَتَيْنِ سَوْدَاوَيْنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ ائْتِنِي بِمَاءِ ثَلْجٍ فَغَسَلَ بِهِ جَوْفِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِمَاءِ بَرَدٍ فَغَسَلَ بِهِ قَلْبِي ثُمَّ قَالَ ائْتِنِي بِالسَّكِينَةِ فَذَرَّهُ فِي قَلْبِي ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ حُصْهُ فَحَاصَهُ وَخَتَمَ عَلَيْهِ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اجْعَلْهُ فِي كِفَّةٍ وَاجْعَلْ أَلْفًا مِنْ أُمَّتِهِ فِي كِفَّةٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْأَلْفِ فَوْقِي أُشْفِقُ أَنْ يَخِرَّ عَلَيَّ بَعْضُهُمْ فَقَالَ لَوْ أَنَّ أُمَّتَهُ وُزِنَتْ بِهِ لَمَالَ بِهِمْ ثُمَّ انْطَلَقَا وَتَرَكَانِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفَرِقْتُ فَرَقًا شَدِيدًا ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَأَشْفَقَتْ أَنْ يَكُونَ قَدْ الْتَبَسَ بِي فَقَالَتْ أُعِيذُكَ بِاللَّهِ فَرَحَلَتْ بَعِيرًا لَهَا فَجَعَلَتْنِي عَلَى الرَّحْلِ وَرَكِبَتْ خَلْفِي حَتَّى بُلْغَتِنَا إِلَى أُمِّي فَقَالَتْ أَدَّيْتُ أَمَانَتِي وَذِمَّتِي وَحَدَّثَتْهَا بِالَّذِي لَقِيتُ فَلَمْ يَرُعْهَا ذَلِكَ وَقَالَتْ إِنِّي رَأَيْتُ حِينَ خَرَجَ مِنِّي يَعْنِي نُورًا أَضَاءَتْ مِنْهُ قُصُورُ الشَّامِ
Ewecu iwa [Nu'aim bin Hammad] ewacu iwa [Baqiyyah] kud i [Bahir] kud i [Khalid bin Ma'dan] ewacu iwa ['Abdur Rahman bin 'Amr As Sulami] kud i ['Utbah bin 'Abd As Sulami] nia ewacu igi, man ebedo acel m'ikind jurimo pa Prophellahialah, ' ngati moko upenju Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: acaki pa kwo peri ubedu ango, O Jakwenda pa Mungu? edwoko kumae: Min ot para i kare ne ubedo dhaku pa Bani Sa'd bin Bakr. I saa maeca an ku nyathin mange ma nok mi thek meno wabedu ka gwoko lei. Pien wakelo ngo cam, apenju jahera para kumae: O umira, dok i pacu ipenj cam ni minwa. I ngeye umira uweko man an adong kende ka gwoko lei. Ndhu winy ario ma tar bino calu winy, acel uwacu ni wadi, andha en e? udwoko mange; Eyo! man gin ario zoo gi guro an man gi ywayo an man gi poko ira woko, man gi turo ic para man gi golo adunde para, gi turo man gi goyo lum ario macol. I ngeye ngati acel ikind ju aryo uwacu ni jarimbe kumae: Mi ira pii mi pee man ebi tiyo kudu pi lwoko ic para. I ngeye ewacu kendu: mi ira pii mangic'. Man ebed e lwoko cwinya. I ngeye ewacu: mi ira As Sakinah -kuc-! man ebolo i adundena. I ngeye ngati acel uwacu ni jarimbe kumae: yube! man edaru tiyo kudu man eketho lanyuth iwie ku khatam nubuwah -cover of the prophets-. I ngeye ngati acel uwacu ni jarimbe kumae: keth iwi pimo acel man iketh dhanu pare elifu acel iwi pimo acel. I ngeye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: i saa maeca aneno dhanu elifu acel malu ira, lworo unyayu lworo nia jumoko m'ikindgi copo podho i wiya, man jadhum ne uwacu kendu: tek dhanu pare jupimo kude, ecopo bedu pek uloyu dhanu pare man gin ario zoo giweko an. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam uwacu: Abedo ku lworo madit man aringo ibang nurse para man awecu ire lembe ma utimere ira. Ebedo ku lworo nia piny moko bitimere ira man ewacu kumae: Akwayo Allah Subhanahu wa Ta'ala pi gwok peri. I ngeye eyubu gari pare mi cidho man eketho an iwi ngamia man ecidho i ngeye nitundo ma watuc i bang min ot para, man ewacu ni min ot para kumae: Atimo tic man peko ma juketho iwia, man ewacu ira ango ma utimere. Ento eca unyayu can i iye ngo, andha min ot para udwoko ire kumae: I kare mukadho aneno en kinde ma ewok kud i ic para, niwacu lero ma ryeny iwi komker pa Syria.
Imam Darimi : 14
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عُثْمَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ عَلِمْتَ أَنَّكَ نَبِيٌّ حَتَّى اسْتَيْقَنْتَ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَانِي مَلَكَانِ وَأَنَا بِبَعْضِ بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَوَقَعَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْأَرْضِ وَكَانَ الْآخَرُ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ أَهُوَ هُوَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزِنْهُ بِرَجُلٍ فَوُزِنْتُ بِهِ فَوَزَنْتُهُ ثُمَّ قَالَ فَزِنْهُ بِعَشَرَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِمِائَةٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ ثُمَّ قَالَ زِنْهُ بِأَلْفٍ فَوُزِنْتُ بِهِمْ فَرَجَحْتُهُمْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَنْتَثِرُونَ عَلَيَّ مِنْ خِفَّةِ الْمِيزَانِ قَالَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ لَوْ وَزَنْتَهُ بِأُمَّتِهِ لَرَجَحَهَا
Ewecu iwa [Abdullah bin Imran] ewacu iwa [Abu Daud] ewacu iwa [Ja'far bin Utsman Al Qurasyi] kud i [Uthman bin Urwah bin Az Zubair] kud i [baba pare] kud i [Abu Dzar Al Ghifari] Radliyallahu'anhu, ewacu; Apenju, O Jakwenda pa Allah, icopo bedo ku genogen nenedi nia ibedo jabila? Jakwenda udwoko kumae: O Abu Dzar, malaika ario bino i banga kinde ma abedo i lum i Makkah. acel m'ikindgi udok piny i ng'om man mukende utiye ikind polo ku ng'om. Ngati acel uwacu ni jarimbe kumae: en andha? edong jarimbe udwoko kumae: ee! man ewacu kendu: dong pim ku ngati moko, eka jubi pima ku dhanu apar man abedo pek uloyu. I ng’eye edok ewacu kendo kumae: ‘Wupim ku dhanu dak acel’, pieno jupima man abedo ku pek ma sagugi. I ng’eye ewacu kendo kumae: ‘Ka dong’ pim peri ku dhanu elufu acel’, i ng’eye jupima man abedo ku pek ma sagugi. I saa maeca nen calu aneno gi ka giwotho pi nyap pa pek, e acel ikind malaika aryo uwacu ni jarimbe kumae: kadi nang jupime ku dhanu pare zo, ecopo bedu pek uloyu.
Imam Darimi : 15
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِيهِمْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ
Eyero iwa [Ismail bin Khalil] ewacu iwa [Ali bin Mushir] ewacu iwa [Al A'masy] kud i bang [Abu Salih], ewacu; Jakwenda sallallahu 'alaihi wasallam ulwongo gi wang moko; O dhanu, andha atiye kisa man jatel wi dhanu.
Imam Darimi : 16
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَقْبَلَ أَعْرَابِيٌّ فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ إِلَى أَهْلِي قَالَ هَلْ لَكَ فِي خَيْرٍ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ وَمَنْ يَشْهَدُ عَلَى مَا تَقُولُ قَالَ هَذِهِ السَّلَمَةُ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَأَقْبَلَتْ تَخُدُّ الْأَرْضَ خَدًّا حَتَّى قَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَشْهَدَهَا ثَلَاثًا فَشَهِدَتْ ثَلَاثًا أَنَّهُ كَمَا قَالَ ثُمَّ رَجَعَتْ إِلَى مَنْبَتِهَا وَرَجَعَ الْأَعْرَابِيُّ إِلَى قَوْمِهِ وَقَالَ إِنْ اتَّبَعُونِي أَتَيْتُكَ بِهِمْ وَإِلَّا رَجَعْتُ فَكُنْتُ مَعَكَ
Eyero iwa [Muhammad bin Tharif] ewacu iwa [Muhammad bin Fudlail] ewacu iwa [Abu Hayyan] kud i ['Atha`] kud i [Ibn Umar] Radliyallahu'anhu, ewacu; Kinde ma wabedu ku Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam i wotho, waromo ku Bedouin Arab man ingey wawok i bange Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam uwacu ire kumae: Ibecidho kani? Bedouin Arab udwoko kumae: Amito abed ku juru ot para. I ngeye Jakwenda uwacu: imito piny moko maber? edwoko kumae: ber en ango? Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam uwacu: niwacu, wunyutho nia mungu moko mbe ma ber ni woro ento Allah Subhanahu wa Ta'ala man wunyutho nia Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam utiye jatic pare man jakwenda pare. Bedouin Arab uwacu: dong nga ma copo nyutho lemandha pa lembe ma iwacu? Jakwenda udwoko kumae: yen mi Salamah, kumeno Nabi ulwonge kinde ma yen ne ubedo i dhu got, eka yen ne utuc ibang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ku poko ngom nitundu yen ne utuc in kore pa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Jakwenda upenje nya etim sadeni wang adek. En de etimo sadeni wang adek calu ma jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu man i ngeye yen ne udwogo kama edongo i iye. Bedouin Arab udwogo ibang dhanu pare man ewacu kumae; Ka giluba, abitero gi ni rombu ku rwoth -Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-, ka epe abidok ibang rwoth man abedo kude.
Imam Darimi : 17
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَكَانَ لَا يَأْتِي الْبَرَازَ حَتَّى يَتَغَيَّبَ فَلَا يُرَى فَنَزَلْنَا بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ لَيْسَ فِيهَا شَجَرٌ وَلَا عَلَمٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ اجْعَلْ فِي إِدَاوَتِكَ مَاءً ثُمَّ انْطَلِقْ بِنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى لَا نُرَى فَإِذَا هُوَ بِشَجَرَتَيْنِ بَيْنَهُمَا أَرْبَعُ أَذْرُعٍ فَقَالَ يَا جَابِرُ انْطَلِقْ إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَقُلْ يُقَلْ لَكِ الْحَقِي بِصَاحِبَتِكِ حَتَّى أَجْلِسَ خَلْفَكُمَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهَا فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُمَا ثُمَّ رَجَعَتَا إِلَى مَكَانِهِمَا فَرَكِبْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَعَرَضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا يَأْخُذُهُ الشَّيْطَانُ كُلَّ يَوْمٍ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَتَنَاوَلَ الصَّبِيَّ فَجَعَلَهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ مُقَدَّمِ الرَّحْلِ ثُمَّ قَالَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَأْ عَدُوَّ اللَّهِ أَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَيْهَا فَلَمَّا قَضَيْنَا سَفَرَنَا مَرَرْنَا بِذَلِكَ الْمَكَانِ فَعَرَضَتْ لَنَا الْمَرْأَةُ مَعَهَا صَبِيُّهَا وَمَعَهَا كَبْشَانِ تَسُوقُهُمَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْبَلْ مِنِّي هَدِيَّتِي فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عَادَ إِلَيْهِ بَعْدُ فَقَالَ خُذُوا مِنْهَا وَاحِدًا وَرُدُّوا عَلَيْهَا الْآخَرَ قَالَ ثُمَّ سِرْنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا كَأَنَّمَا عَلَيْنَا الطَّيْرُ تُظِلُّنَا فَإِذَا جَمَلٌ نَادٌّ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ سِمَاطَيْنِ خَرَّ سَاجِدًا فَحَبَسَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَلَيَّ النَّاسَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ فَإِذَا فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا هُوَ لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا شَأْنُهُ قَالُوا اسْتَنَيْنَا عَلَيْهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَكَانَتْ بِهِ شُحَيْمَةٌ فَأَرَدْنَا أَنْ نَنْحَرَهُ فَنَقْسِمَهُ بَيْنَ غِلْمَانِنَا فَانْفَلَتَ مِنَّا قَالَ بِيعُونِيهِ قَالُوا لَا بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَمَّا لِي فَأَحْسِنُوا إِلَيْهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ قَالَ الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ أَحَقُّ بِالسُّجُودِ لَكَ مِنْ الْبَهَائِمِ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِشَيْءٍ أَنْ يَسْجُدَ لِشَيْءٍ وَلَوْ كَانَ ذَلِكَ كَانَ النِّسَاءُ لِأَزْوَاجِهِنَّ
Enyutho iwa [Ubaidullah bin Musa] kud i [Isa bin Abdul Malik] kud i [Abu Az Zubair] kud i [Jabir] Radliyallahu'anhu, ewacu; Awok woko ku jabila sallallaahu 'alaihi wasallam i wotho moko man kinde ma emito ewek kwo pare ebed ekwore kara dhanu kud unene. I saa maeca wabedo i podho madit ma yen man lanyuth mi kwo epe i iye man ewacu kumae: O Jabir, kwany pii moko kud i pii peri, man wek wamedara ku wotho mwa. Jabir uwacu, wamedara wotho nitundu waneno ngo. Ndhu ndhu yen ario ma bor migi romo futi angwen. Eyero kumae: Akwayi icidhi ibang yen, penje ni wecu, ebidwoko, iwac ire 'bin i yen ma ceng'ini kara abed in ngeye wun ario'. Yen ne ubinu - jarimbe, yen ma ceng kudu - man jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ubedo in ngeye migi ario, man yen ario ne gidwogo i kabedu migi. I ngeye wamondo iwi godi mwa, man calu iwi wiwa winyo moko ubedo ka umu wa, eka dhaku moko ku nyathin pare gi mako jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu; O Jakwenda pa Allah, nyathin para juyike ku jajok wang adek kubang ceng. Jabir uwacu; man Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam utingo nyathin ne man ekethe i nyim mutukari pare man ewacu; Woth cen, O jadegi pa Allah! An a Jakwenda pa Allah. Jakwenda uwacu lembe eni wang adek. I ng’eye, edwoko ire ni dhakune. Kinde ma wadok kud i wotho mwa, wakadhu kud i yo macon, man dhaku moko ku nyathin pare ugam ucungo iwa ku rombe ario ma ebedu ka gwoko. I ngeye ewacu kumae; 'O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, akwayi igam mic eni kud i bang'a, pi bero pa ngati m'uoro in andha, jajok bidok kendo ngo. ' Ewacu: kwany acel man idok mange ire. I ngeye wamedara ku wotho mwa man winy nen calu ube umu wa, ndhundhu ngamia moko uringo, ento ikare ma etuc i lum ario, epodho piny man jabila sallallaahu 'alaihi wasallam umake. Jakwenda upenju dhanu kumae: 'Wubin keni, dhanu, nga ma won ngamia eni? Dong aradu moko mapol kud i Ansar udwoko; etiye mwa, O Jakwenda pa Allah, epenju: ango ma etiye ka wok kud i iye? Gidwoko kumae; Waol ku gwoko kude pi oro pyer aryo man ebedo ku moo madwong - edoko moo - ci wamito wanege man wapoko ikind awiya mwa, ento eringo kud i bangwa. Ewecu kumae: 'Aya, dong iwil ira kende. '. Gidwoko kumae; 'Oh, epe, won ot, ento ngamia bibedo mic ni rwoth peri. Jakwenda uwacu; 'Eyo, ka etiye para, bed ber ire, nitundu etho. I kare meno ju Muslim giwacu; O Jakwenda pa Allah, watiye ku twero madit mi rwoth pa lei, ewacu: Eber ungo ni lei acel ni rwoth pa lei mange, tek eca ubedu ber, mon de jubi yio ni rwoth pa coggi.
Imam Darimi : 18
حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا الْأَجْلَحُ عَنْ الذَّيَّالِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دُفِعْنَا إِلَى حَائِطٍ فِي بَنِي النَّجَّارِ فَإِذَا فِيهِ جَمَلٌ لَا يَدْخُلُ الْحَائِطَ أَحَدٌ إِلَّا شَدَّ عَلَيْهِ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ فَدَعَاهُ فَجَاءَ وَاضِعًا مِشْفَرَهُ عَلَى الْأَرْضِ حَتَّى بَرَكَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ هَاتُوا خِطَامًا فَخَطَمَهُ وَدَفَعَهُ إِلَى صَاحِبِهِ ثُمَّ الْتَفَتَ فَقَالَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ إِلَّا يَعْلَمُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَّا عَاصِيَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
Ewecu iwa [Ya'la] ewacu iwa [Al Ajlah] kud i [Adz Dzayyal bin Harmalah] kud i [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu'anhu ewacu; wadok kud i wotho ku jabila sallallaahu 'alaihi wasallam. I kare ma wawok i caru pa Bani Najjar, ndhundhu eca ngamia moko ucungo iwi dhanu ceke ma mitu mondo i podho. Eni jukoro ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ci ecidho i bange man elwongo ngamia. Ngamia ubinu man ebolo dhoge iwi ngom nitundo egoro tyende i nyime. Man ewacu kumae: kel ira thung, man etweyo ku thung man edwoke ni wone. Egam eneno ngeye man ewacu: Ng'atu moko mbe ikind polo ku ng'om ento engeyo nia an atiye jakwenda pa Allah Subhanahu wa Ta'ala kende kende ju ma gikwero; kud i bang jinn man dhanu.
Imam Darimi : 19
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ بِابْنٍ لَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي بِهِ جُنُونٌ وَإِنَّهُ يَأْخُذُهُ عِنْدَ غَدَائِنَا وَعَشَائِنَا فَيُخَبَّثُ عَلَيْنَا فَمَسَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَدَعَا فَثَعَّ ثَعَّةً وَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ مِثْلُ الْجِرْوِ الْأَسْوَدِ فَسَعَى
Jular jukoro iwa [Al Hajjaj bin Minhal] uwacu iwa [Hammad bin Salamah] kud i [Farqad As Sabakhi] kud i [Sa'id bin Jubair] kud i [Ibn Abbas] Radliyallahu'anhu, nia dhaku moko ubinu ni kelo nyathin pare ibang Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam man ewacu: jinn, jok bino kare ku kare ka wabecamu cam mi diewor man mi diewor. wa, man weco marac iwa. 'I ngeye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam man elego pire. I ngeye edaru man piny moko - calu nyathin gwok macol - uwok kud i dhoge man eweko.
Imam Darimi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ
Ewecu iwa [Muhammad bin Sa'id] ewacu iwa [Yahya bin Abu Bakr Al 'Abdi] kud i [Ibrahim bin Thahman] kud i [Simak] kud i [Jabir bin Samurah] Radliyallahu'anhu ewacu; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Angeyo andha nia kidi moko nuti i Mecca ma ebed efoyo kudu ma podi juora ngo. Andha angeyu andha kawoni'.