Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith
Hadith
Imam Darimi : 61
أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَزْهَرَ اللَّوْنِ كَأَنَّ عَرَقَهُ اللُّؤْلُؤُ إِذَا مَشَى تَكَفَّأَ وَمَا مَسِسْتُ حَرِيرَةً وَلَا دِيبَاجَةً أَلْيَنَ مِنْ كَفِّهِ وَلَا شَمِمْتُ رَائِحَةً قَطُّ أَطْيَبُ مِنْ رَائِحَتِهِ مِسْكَةً وَلَا غَيْرَهَا
އަޅުގަނޑުމެން [ޙައްޖާޖު ބިން މިންހާލް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙައްމާދު ބިން ސަލާމާ] [ޙައްމާދު ބިން ސަލާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ތަބިތު] [އަނަސް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަކީ ތެދުވެ ހިނގާއިރު ފޮތިގަނޑު ޖަވާހިރެއް ފަދައިން ހަންގަނޑު ފަނޑު މީހެއް ކަމަށާއި، އޭނާގެ އަތްތިލައަށްވުރެ ރީތި ސިލްކް ނުވަތަ އުނދުން ފޮތިގަނޑެއްގައި އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް އަތް ނުލާ ކަމަށެވެ އަތުން، އަދި އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް މުސްކުޅި ތެލުގެ ވަހެއް ނުވަތަ އޭނާގެ ވަހަށްވުރެ މީރުވަސް ދުވާ އެހެން އެއްޗެއްގެ ވަހެއް ނުދުވަމެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 62
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ خَدَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا قَالَ لِي أُفٍّ قَطُّ وَلَا قَالَ لِي لِشَيْءٍ صَنَعْتُهُ لِمَ صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا أَوْ هَلَّا صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا وَقَالَ لَا وَاللَّهِ مَا مَسِسْتُ بِيَدِي دِيبَاجًا وَلَا حَرِيرًا أَلْيَنَ مِنْ يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا وَجَدْتُ رِيحًا قَطُّ أَوْ عَرْفًا كَانَ أَطْيَبَ مِنْ عَرْفِ أَوْ رِيحِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[އަބޫ ނޫމާން] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙައްމަދު ބިން ޒައިދު] [ތަބިތު] އިން [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ: އަޅުގަނޑު ކުރިން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް އެހީތެރިވެދެއްވި ކަމަށާއި، ދުވަހަކުވެސް ނުބުނެވޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ނުވަތަ 'ތިޔަ ކަންތައް ކުރަންވީ މިހެން؟' އަދި އަނަސް ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 63
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الرِّفَاعِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ خُدْرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ بَنِي حُرَيْشٍ قَالَ كُنْتُ مَعَ أَبِي حِينَ رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ فَلَمَّا أَخَذَتْهُ الْحِجَارَةُ أُرْعِبْتُ فَضَمَّنِي إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَالَ عَلَيَّ مِنْ عَرَقِ إِبْطِهِ مِثْلُ رِيحِ الْمِسْكِ
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޔަޒީދު އާރިފާޢީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބޫބަކުރު] [ޙަބީބު ބިން ޚަދްރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވީ [ބަނޫ ޙުރައިރިޝްގެ މީހަކު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ކަމަށެވެ. ހިލަތައް އޭނާގެ ގައިގައި ޖެހުމުން އަހަރެން ތުރުތުރު އަޅަމުން ދިޔައެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެންގެ ގައިގައި ބައްދާލެއްވުމުން، އޭނާގެ ކަކުލުން ފޮތިގަނޑެއް ފައިބައިގެން ދިޔައިރު، އޭގެ ވަސް މުސްކުޅިއެއް ފަދައެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 64
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ سَأَلَهُ رَجُلٌ قَالَ أَرَأَيْتَ كَانَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ السَّيْفِ قَالَ لَا مِثْلَ الْقَمَرِ
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫ ނޫޢިމް] އަށް [ޒުހައިރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އިސްޙާޤު] ގެ ކިބައިން [ބައްރާ`] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މީހަކު އޭނާއާ ސުވާލުކުރިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ މޫނުފުޅު ކަނޑިއެއް ފަދައިން ފެންނަނީ ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ނޫން، އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ހަނދު ފަދައިންނެވެ.'
Hadith
Imam Darimi : 65
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْرَفُ بِاللَّيْلِ بِرِيحِ الطِّيبِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޒީދު ބިން ހާރޫން] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޝަރީޢީކް] [އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްމާސީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ: 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރޭގަނޑު އެނގިވަޑައިގަތީ އޭނާގެ މީރުވަސް ދުވާ ވަހުންނެވެ.'
Hadith
Imam Darimi : 66
أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْهَاشِمِيُّ أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَسْلُكْ طَرِيقًا أَوْ لَا يَسْلُكُ طَرِيقًا فَيَتْبَعُهُ أَحَدٌ إِلَّا عَرَفَ أَنَّهُ قَدْ سَلَكَهُ مِنْ طِيبِ عَرْفِهِ أَوْ قَالَ مِنْ رِيحِ عَرَقِهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާލިކު ބިން އިސްމާޢީލް]، [އިޝާޤު ބިން އަލް ފަދުލް ބިން ޢަބްދުރަޙްމާން އަލް ޙާޝިމީ] ގެ އަރިހުން، [އަލް މުޣީރާ ބިން ޢަތިއްޔާ] ގެ އަރިހުން، [އަބޫ ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން، [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއްވެސް މަގަކުން ނުފެންނަ ނުވަތަ މަގެއްގެ ތެރެއިން ފާއިތުވެވަޑައިގެންނެވި ނަމަވެސް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ އޭގެ ތެރެއިން ފާއިތުވީ އޭނާގެ ފޮތިގަނޑުގެ ވަހުން، ނުވަތަ އޭނާ ބުންޏެވެ. އޭނާގެ މީރުވަސްދުވާ ފޮތިގަނޑުންނެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 67
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو اللَّيْثِيُّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْكُلُ الْهَدِيَّةَ وَلَا يَقْبَلُ الصَّدَقَةَ فَأَهْدَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مِنْ يَهُودِ خَيْبَرَ شَاةً مَصْلِيَّةً فَتَنَاوَلَ مِنْهَا وَتَنَاوَلَ مِنْهَا بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ ثُمَّ رَفَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ هَذِهِ تُخْبِرُنِي أَنَّهَا مَسْمُومَةٌ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا حَمَلَكِ عَلَى مَا صَنَعْتِ فَقَالَتْ إِنْ كُنْتَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّكَ شَيْءٌ وَإِنْ كُنْتَ مَلِكًا أَرَحْتُ النَّاسَ مِنْكَ فَقَالَ فِي مَرَضِهِ مَا زِلْتُ مِنْ الْأَكْلَةِ الَّتِي أَكَلْتُ بِخَيْبَرَ فَهَذَا أَوَانُ انْقِطَاعِ أَبْهَرِي
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަޢުފަރު ބިން ޢައުން] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަމްރު އަލް ލައިޘީ] ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ: އަބޫ ސަލާމާ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. ޚައިބަރުގެ ޔަހޫދީ އަންހެނަކު އެކަލޭގެފާނަށް صلى الله عليه وسلم ޙަދިޔާކޮށް ރޯކޮށްފައިވާ ބަކަރިއެއް ހަދިޔާ ކުރުމުން އޭނާ އެ ބަކަރި ކެއީ، އަދި ބިޝާރު ބިން ބާރާ ވެސް އެގޮތަށެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަތް އުފުއްލަވައި ވިދާޅުވަނީ: މި ބަކަރި އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެނީ މި ބަކަރިއަށް ވިހަ ޖަހާފައިވާ ވާހަކައެވެ. ބިޝާރު ބިން ބާރާ އަވަހާރަވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަމަނާ ހިފެހެއްޓުމަށް މީހަކު ފޮނުއްވައި ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެ އަންހެންމީހާ ޖަވާބު ދިނީ: ތިބާއަކީ ނަބިއްޔާއެއްނަމަ އެއްވެސް މީހަކު ތިބާއަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބޭނެ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ތިބާއަކީ ރަސްކަލަކަށް ވީނަމަ އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ އަތުން ރައްޔިތުން މިނިވަންކޮށްލީހެވެ. އޭނާ ބަލި ދުވަސްވަރު ބުނީ: ޚައިބަރުގައި ކެއި ކާނާގެ އަސަރުތައް އަދިވެސް އިހުސާސް ކުރެވޭ ކަމަށާއި، މިއީ އަހަރެންގެ ބުރަކަށި ކަނޑާލި ވަގުތެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 68
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ أَنَّ يَهُودِيَّةً مِنْ أَهْلِ خَيْبَرَ سَمَّتْ شَاةً مَصْلِيَّةً ثُمَّ أَهْدَتْهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهَا الذِّرَاعَ فَأَكَلَ مِنْهَا وَأَكَلَ الرَّهْطُ مِنْ أَصْحَابِهِ مَعَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْفَعُوا أَيْدِيَكُمْ وَأَرْسَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ فَدَعَاهَا فَقَالَ لَهَا أَسَمَمْتِ هَذِهِ الشَّاةَ فَقَالَتْ نَعَمْ وَمَنْ أَخْبَرَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْنِي هَذِهِ فِي يَدِيَ الذِّرَاعُ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَمَاذَا أَرَدْتِ إِلَى ذَلِكَ قَالَتْ قُلْتُ إِنْ كَانَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّهُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ نَبِيًّا اسْتَرَحْنَا مِنْهُ فَعَفَا عَنْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُعَاقِبْهَا وَتُوُفِّيَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ الَّذِينَ أَكَلُوا مِنْ الشَّاةِ وَاحْتَجَمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى كَاهِلِهِ مِنْ أَجْلِ الَّذِي أَكَلَ مِنْ الشَّاةِ حَجَمَهُ أَبُو هِنْدٍ مَوْلَى بَنِي بَيَاضَةَ بِالْقَرْنِ وَالشَّفْرَةِ وَهُوَ مِنْ بَنِي ثُمَامَةَ وَهُمْ حَيٌّ مِنْ الْأَنْصَارِ
އަލްޙަކަމް ބިން ނާފީޢު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ޝުޢޫޢިބު ބިން އަބޫ ޙަމްޒާ އަޒްޒުހްރީގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުﷲ ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭގެ ކުރިއަތްތިލައިން މަސް ނަގައި ކައިގެން، އެކަލޭގެފާނުގެ ބައެއް އެކުވެރިން އެކަލޭގެފާނާއެކު ކެއީއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއުރެންނަށް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން އޭނާ ފޮނުއްވީ ޔަހޫދީ އަންހެންމީހާ ހައްޔަރުކޮށް ސުވާލު ކުރުމަށެވެ: ކަލޭ ބަކަރިއަށް ވިހަ ދިނީ ހެއްޔެވެ؟ އެކަމަނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: އާދެ، އެއީ ތެދެކެވެ. އަންހެންމީހާ ސުވާލުކުރީ: ކާކު ބުނީ؟ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވީ: އަހަރެންގެ އަތުގައި އަހަންނަށް ކިޔައިދެނީ ކޮން އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ: އާދެ، އަހަރެން ވިހަ ދިނީމެވެ. އޭނާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: އެކަން ކުރުމުން ކޮން މާނައެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ، 'އަޅުގަނޑު ހަމައެކަނި ސާބިތުކޮށްދޭން ބޭނުންވަނީ ރަސޫލަކު އޭނާއަށް ގެއްލުމެއް ނުދޭނެކަން ޔަޤީންވެއްޖެނަމަ އަދި ނުލިބިއްޖެނަމަ އަޅުގަނޑުމެން އެކަލޭގެފާނުގެ ކިބައިން މިނިވަންވެއްޖެނަމައެވެ. ' ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞަލަވާތް ދެއްވުން އެކަލޭގެފާނަށް އަދަބު ނުދީ މަޢާފް ކުރެއްވިއިރު، ބަކަރިމަސް ކެއި އެހެން ބައެއް އެކުވެރިން މަރުވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ ބުރަކަށީގެ މަތީބައި ތަށިކޮށްލީ ބަކަރިމަހުން ކެއި ވިހަ ނައްތާލުމަށެވެ. އޭނާ ވަޅުލާފައިވަނީ ބާނީ ބަޔާދަހުގެ މައުލާ އަބޫ ހިންދު ކަމަށާއި އޭނާ ވަޅުލާފައިވަނީ ކަނޑިއަކާއި މެޗެޓެއް ހިފައިގެން ކަމަށާއި އޭނާ އަކީ އަންސާރު ޤަބީލާގެ ބައެއް ކަމަށްވާ ބަނީ ޓްސުމާމާގެ މީހެކެވެ. ' .
Hadith
Imam Darimi : 69
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا فَتَحْنَا خَيْبَرَ أُهْدِيَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَاةٌ فِيهَا سُمٌّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اجْمَعُوا لِي مَنْ كَانَ هَا هُنَا مِنْ الْيَهُودِ فَجُمِعُوا لَهُ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي سَائِلُكُمْ عَنْ شَيْءٍ فَهَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْهُ قَالُوا نَعَمْ يَا أَبَا الْقَاسِمِ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَبُوكُمْ قَالُوا أَبُونَا فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَذَبْتُمْ بَلْ أَبُوكُمْ فُلَانٌ قَالُوا صَدَقْتَ وَبَرَرْتَ فَقَالَ لَهُمْ هَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْ شَيْءٍ إِنْ سَأَلْتُكُمْ عَنْهُ فَقَالُوا نَعَمْ وَإِنْ كَذَبْنَاكَ عَرَفْتَ كَذِبَنَا كَمَا عَرَفْتَ فِي آبَائِنَا فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَنْ أَهْلُ النَّارِ فَقَالُوا نَكُونُ فِيهَا يَسِيرًا ثُمَّ تَخْلُفُونَا فِيهَا قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَئُوا فِيهَا وَاللَّهِ لَا نَخْلُفُكُمْ فِيهَا أَبَدًا ثُمَّ قَالَ لَهُمْ هَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْ شَيْءٍ إِنْ سَأَلْتُكُمْ عَنْهُ قَالُوا نَعَمْ قَالَ هَلْ جَعَلْتُمْ فِي هَذِهِ الشَّاةِ سُمًّا قَالُوا نَعَمْ قَالَ مَا حَمَلَكُمْ عَلَى ذَلِكَ قَالُوا أَرَدْنَا إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا أَنْ نَسْتَرِيحَ مِنْكَ وَإِنْ كُنْتَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّكَ
އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުﷲ ބިން ޞާލިޙް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަލްލައިތު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ސަޢީދު ބިން އަބޫ ސަޢީދު އަލް މަޤްބުރީ] [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން، الله ރުހިވޮޑިގަންނަވާ، އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުން އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް ޖަމާވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެއުރެން ޖަވާބު ދިނެވެ: އާދެ، އޭ އަބޫ ޤާސިމް -ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައެވެ.' الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ އަހަރެމެންގެ ބައްޕައަކީ ފައްކާ މީހެކެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަކު ކަލޭގެ ބައްޕައަކީ ފައްކާ މީހެކެވެ.' އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ: 'އޭނާ ބުނަނީ ތެދު ވާހަކައެވެ.' އެކަލޭގެފާނު އެއުރެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ: އާދެ، އަދި އަހަރެމެން ދޮގު ހަދާނަމަ، އަހަރެމެންގެ ބައްޕައިންނަށް އެނގޭ ފަދައިން، ކަލޭމެންނަށް އެކަން އެނގޭނެއެވެ.' الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއުރެންނާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ: 'އަހަރެމެން އެކަމުގައި ދުވަސްކޮޅަކު ތިއްބާ ދެން ތިޔަބައިމީހުން އަހަރެމެންގެ ބަދަލުގައި އެކަމުގައި ތިއްބެވެ.' އެކަލޭގެފާނުގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއުރެންނަށް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: އެކަމުގައި ނިކަމެތިވެ، الله ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ސަބަބުން އަހަރެމެން އެކަމުގައި ތިޔަބައިމީހުންގެ ބަދަލެއް އަބަދަށްޓަކައި ނުނަގާނަމެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއުރެންނާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ: އާނއެކޭ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: ކަލޭ ބަކަރިގެ -މަހަށް- ވިހަ ލެއްވީ ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ: އާދެ، އޭނާ ސުވާލުކުރީ: ތިބާ އެކަން ކުރަން މެދުވެރިވީ ކޮން ސަބަބަކާ ހުރެ ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ: އަހަރެމެން ބޭނުންވަނީ މިނިވަންވާން ތިބާއަކީ ދޮގުވެރިއެއްނަމަ އަދި ތިބާއަކީ ނަބިއްޔާއެއްނަމަ ދެން އެ -ވިހައިން- ތިބާއަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބޭނެއެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 70
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ مَا سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا قَطُّ فَقَالَ لَا قَالَ أَبُو مُحَمَّد قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ وَعَدَ
[މުޙައްމަދު ބިން ޔޫސުފް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [އިބްނު އަލް މުންކަދިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ދުވަހަކުވެސް އެއްވެސް ކަމެއް އެދިފައި ނުވާތީ، އެކަލޭގެފާނު ނޫނެކޭ ބުންޏެވެ. އަބޫ މުޙައްމަދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އިބްނު އުއްޔިނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެ އެދުން އޭނާގެ އަތުގައި ނެތްނަމަ އޭނާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ވަޢުދުވީހެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 71
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ زَمْعَةَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيِيًّا لَا يُسْأَلُ شَيْئًا إِلَّا أَعْطَاهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން އިމްރާން] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބޫދާވުދު އަލް ތަޔަލީތުސީ] [ޘަމްޢަތުން] [އަބޫ ޙާޒިމް] ގެ އަރިހުން [ޞަޙްލު ބިން ސަޢާދު] ރަދުލިޔަالله ޢަންހޫގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 72
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ زَحَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ وَفِي رِجْلِي نَعْلٌ كَثِيفَةٌ فَوَطِئْتُ بِهَا عَلَى رِجْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَفَحَنِي نَفْحَةً بِسَوْطٍ فِي يَدِهِ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ أَوْجَعْتَنِي قَالَ فَبِتُّ لِنَفْسِي لَائِمًا أَقُولُ أَوْجَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَبِتُّ بِلَيْلَةٍ كَمَا يَعْلَمُ اللَّهُ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا إِذَا رَجُلٌ يَقُولُ أَيْنَ فُلَانٌ قَالَ قُلْتُ هَذَا وَاللَّهِ الَّذِي كَانَ مِنِّي بِالْأَمْسِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ وَأَنَا مُتَخَوِّفٌ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكَ وَطِئْتَ بِنَعْلِكَ عَلَى رِجْلِي بِالْأَمْسِ فَأَوْجَعْتَنِي فَنَفَحْتُكَ نَفْحَةً بِالسَّوْطِ فَهَذِهِ ثَمَانُونَ نَعْجَةً فَخُذْهَا بِهَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަޙްމަދު ބިން އަބޫ ޚަލަފް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މުޙައްމަދު] [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޢަބްދުالله ބިން އަބޫބަކުރު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަރަބި މީހެއްގެ ކިބައިން] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ؛ އަހަރެން ޙުނައިންގެ ހަނގުރާމައިގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ފިއްތާލައިގެން ހުރެ ބޮޑެތި ސެންޑަލްތަކެއް އަޅައިގެން ހުރެ، ދެން އަހަރެން ފިޔަވަޅު އެޅީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ފައިމައްޗަށެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާގެ އަތުގައި ވަޅިއެއް ޖަހައިގެން އަހަރެންގެ ގައިގައި ޖަހާފައި ބުންޏެވެ: الله ގެ އިސްމުފުޅުގައި ކަލޭ އަހަންނަށް އަނިޔާއެއް ކޮށްފިއެވެ. ވާހަކަ ކިޔައިދޭ މީހާ - ޢަރަބި މީހަކު - ބުންޏެވެ؛ ރޭގަނޑު އަހަރެން އަމިއްލަ ނަފްސަށް ގިސްލަމުން ބުނީމެވެ: އަހަރެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަށް އަނިޔާއެއް ދީފިން. ދެން އެވަގުތު އަހަރެން ރޭގަނޑު ހޭދަކުރީ ހަމައެކަނި الله ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވައެވެ. ހެނދުނު ކުއްލިއަކަށް މީހަކު އަހާލިއެވެ؛ ކޮބާ ފަލަކުއްޖާ؟ ވާހަކަ ކިޔައިދޭ މީހާ - ޢަރަބި މީހަކު - ބުންޏެވެ؛ އަހަރެން ހީނލީމެވެ؛ الله ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ހަޟްރަތުން މިއީ އަހަރެންނާ މެދު އިއްޔެ މައްސަލައެއް ދިމާވި މީހާއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ އަހަރެން ބިރުން ބޭރަށް ނިކުތީމެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ، މާތްالله ޞަލަވާތް ލައްވާށި އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވިއެވެ: އިއްޔެ އަހަރެންގެ ފައިމައްޗަށް ފިޔަވަޅު އަޅައި އަހަރެން ބަލިކޮށްލީ ކަލޭ ކަމުން އަހަރެން ކަލޭގެ ގައިގައި ވަޅިން ޖަހާލީމެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 73
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ إِنَّ جِبْرِيلَ قَالَ مَا فِي الْأَرْضِ أَهْلُ عَشَرَةِ أَبْيَاتٍ إِلَّا قَلَّبْتُهُمْ فَمَا وَجَدْتُ أَحَدًا أَشَدَّ إِنْفَاقًا لِهَذَا الْمَالِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
ޔަޢުޤޫބު ބިން ޙުމައިދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން މުޙައްމަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިބްނު އަޚީ އަޒް ޒުހުރީގެ އަރިހުން އަޒް ޒުހުރީގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: ޖިބްރީލް صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެތަކެތި ތަކުރާރުކޮށް އަނބުރާލިއިރު، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ވުރެ ބޮޑު ޚަރަދެއް ކުރާ މީހަކު ނުފެނުނެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 74
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكْثِرُ الذِّكْرَ وَيُقِلُّ اللَّغْوَ وَيُطِيلُ الصَّلَاةَ وَيُقْصِرُ الْخُطْبَةَ وَلَا يَأْنَفُ وَلَا يَسْتَنْكِفُ أَنْ يَمْشِيَ مَعَ الْأَرْمَلَةِ وَالْمِسْكِينِ فَيَقْضِيَ لَهُمَا حَاجَتَهُمَا
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޙުމައިދު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަލްފާދުލް ބިން މޫސާ] އަށް [އަލްޙުސައިން ބިން ވަޤީދު] [ޢަބްދުﷲ ބިން އަބީ އައުފާ] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ ބިން ޢުޤައިލް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ: ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިތުރަށް اللهގެ މަތިން ހަނދުމަ ކުރައްވާ، ބޭކާރު ވާހަކަތަކުން ދުރުހެލިވުން މަދު، ދުޢާ ދިގުކޮށް، އޭނާގެ ދުޢާ ކުރުކުރުން ދަރުސްތައް ދިނުމާއި، ހަރުކަށި ނުވުމާއި، ޚަވާރިޖުންނާއި ފަގީރުންނާ ވާހަކަ ދައްކައިގެން އެމީހުންގެ ކަންކަން ހައްލު ކުރަން ލަދު ނުގަތުމެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 75
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ قَالَ الْعَبَّاسُ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ لَأَعْلَمَنَّ مَا بَقَاءُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِينَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَأَيْتُهُمْ قَدْ آذَوْكَ وَآذَاكَ غُبَارُهُمْ فَلَوْ اتَّخَذْتَ عَرِيشًا تُكَلِّمُهُمْ مِنْهُ فَقَالَ لَا أَزَالُ بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ يَطَئُونَ عَقِبِي وَيُنَازِعُونِي رِدَائِي حَتَّى يَكُونَ اللَّهُ هُوَ الَّذِي يُرِيحُنِي مِنْهُمْ قَالَ فَعَلِمْتُ أَنَّ بَقَاءَهُ فِينَا قَلِيلٌ
[ސުލައިމާން ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމަދު ބިން ޒައިދު] [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން [ޢިކްރިމާ] އިން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. [އައްބާސް] ރަދުލިޔައްالله ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގޭ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންނާއެކު ހުންނެވީ ކިހާ ދުވަހެއް ވަންދެންކަން، ރާވީ -އިކްރީމާ- ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އޭ الله ގެ ރަސޫލާ އަހަރެންނަށް ފެނުނީ އެމީހުން ކަލޭގެފާނަށް އަނިޔާކޮށް އެމީހުންގެ ދޮންވެލިގަނޑުން ވެސް ކަލޭގެފާނަށް އަނިޔާ ލިބިފައިވާ ކަމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: الله ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އަހަރެން އެމީހުންގެ ކިބައިން މިނިވަން ކުރެވެންދެން އެމީހުން އަހަރެންގެ ފައިގައި ފިރުމާލައި އަހަރެންގެ ޝޯލް ދަމައިގަތް ނަމަވެސް އަހަރެން އެއުރެންގެ ތެރޭގައި ދެމިހުންނާނަމެވެ. ވާހަކަ ކިޔައިދިން މީހާ ބުންޏެވެ؛ އެހެންކަމުން އޭނާ އަހަރެމެންނާއެކު މަޑުކުރާނީ އެންމެ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކަށްކަން އަހަރެމެންނަށް އެނގެއެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 76
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَلِيٍّ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا نَحْجُبُكَ فَقَالَ لَا دَعُوهُمْ يَطَئُونَ عَقِبِي وَأَطَأُ أَعْقَابَهُمْ حَتَّى يُرِيحَنِي اللَّهُ مِنْهُمْ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އަލްޙަކަމް ބިން މޫސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޙަމްޒާޙް] [އަލްޢައުޒާޢީ] ގެ ކިބައިން [ދާއުދު ބިން ޢަލީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. އެއީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ބުނެވިފައިވާ ކަމެކެވެ؛ އަހަރެމެން ކަލޭ ކަވަރު ކުރާނަމަ ކިހިނެއް ވާނީ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: ބޭނުމެއް ނެތް، އެމީހުން އަހަރެންގެ ފަހަތުގައި ފިޔަވަޅު އަޅާށެވެ އަދި އަހަރެން އެމީހުންގެ ފަހަތުގައި ފިޔަވަޅު އަޅަންވީ الله ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އަހަރެން އެމީހުންގެ ކިބައިން މިނިވަން ކުރެވެންދެންނެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 77
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ أُنَيْسِ بْنِ أَبِي يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ وَنَحْنُ فِي الْمَسْجِدِ عَاصِبًا رَأْسَهُ بِخِرْقَةٍ حَتَّى أَهْوَى نَحْوَ الْمِنْبَرِ فَاسْتَوَى عَلَيْهِ وَاتَّبَعْنَاهُ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَنْظُرُ إِلَى الْحَوْضِ مِنْ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ قَالَ إِنَّ عَبْدًا عُرِضَتْ عَلَيْهِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا فَاخْتَارَ الْآخِرَةَ قَالَ فَلَمْ يَفْطِنْ لَهَا أَحَدٌ غَيْرُ أَبِي بَكْرٍ فَذَرَفَتْ عَيْنَاهُ فَبَكَى ثُمَّ قَالَ بَلْ نَفْدِيكَ بِآبَائِنَا وَأُمَّهَاتِنَا وَأَنْفُسِنَا وَأَمْوَالِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ هَبَطَ فَمَا قَامَ عَلَيْهِ حَتَّى السَّاعَةِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒަކަރިއްޔާ ބިން ޢަދީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙާތިމް ބިން އިސްމާޢީލް] [އުނައިސް ބިން އަބޫ ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންނާ ބައްދަލުކުރައްވަން ނުކުމެވަޑައިގަތީ އެކަލޭގެފާނު މަރުވެވަޑައިގެންނެވި ބަލިމަޑުކަމުގެ ދުވަސްވަރުގައެވެ. އަހަރެމެން ތިބީ މިސްކިތުގައި - ރަސޫލާގެ މިސްކިތުގައި - އެކަލޭގެފާނު ފޮތިގަނޑަކުން ބޯ އޮޅާލަމުން، ޕަލްޕިޓާ ކައިރިވެވަޑައިގެން އެތަނުގައި އިށީނދެވަޑައިގަންނަވަންދެންނެވެ. އަހަރެމެން ކުރިއަށް ދިޔައީ އޭނާގެ ފަހަތުންނެވެ. ދެން ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެންގެ ނަފްސު އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް މީހާގެ ކިބައިން އަހަރެންނަށް ފެންނަނީ އަހަރެން ހުރި ތަނުން ލޭކެއް.' ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ރިވާވެރިޔާ -އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީ- ވިދާޅުވިއެވެ: އެވަގުތު އަބޫބަކުރު ފިޔަވައި އެކަލޭގެފާނުގެ ވާހަކަފުޅު އެއްވެސް މީހަކަށް ނުވިސްނޭތީ، އަބޫބަކުރުގެ ލޮލުން ކަރުނަތައް ފުރިގެން ގޮސް ރޮއިގަނެ ވިދާޅުވީ: އޭގެ ބަދަލުގައި އަހަރެމެން ކަލޭގެފާނު ފިދާކުރާނަން އަހަރެމެންގެ ބައްޕައިންނާއި، އަހަރެމެންގެ މައިންނާއި، އަހަރެމެންގެ ފުރާނައާއި، އަހަރެމެންގެ މުދަލާއި އެކު، އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ!' ވާހަކަ ކިޔައިދިން މީހާ ރިވާކުރެއްވިއެވެ؛ ދެން އޭނާ ޕަލްޕިޓުން ފައިބައިގެން އައިސް މަރުވާންދެން ދުވަހަކުވެސް ޕަލްޕިޓްގައި ނުހުރެއެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 78
أَخْبَرَنَا خَلِيفَةُ بْنُ خَيَّاطٍ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ عُبَيْدٍ مَوْلَى الْحَكَمِ بْنِ أَبِي الْعَاصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي مُوَيْهِبَةَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي قَدْ أُمِرْتُ أَنْ أَسْتَغْفِرَ لِأَهْلِ الْبَقِيعِ فَانْطَلِقْ مَعِي فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِمْ قَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ يَا أَهْلَ الْمَقَابِرِ لِيُهْنِكُمْ مَا أَصْبَحْتُمْ فِيهِ مِمَّا أَصْبَحَ فِيهِ النَّاسُ أَقْبَلَتْ الْفِتَنُ كَقِطْعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يَتْبَعُ آخِرُهَا أَوَّلَهَا الْآخِرَةُ أَشَدُّ مِنْ الْأُولَى ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيَّ فَقَالَ يَا أَبَا مُوَيْهِبَةَ إِنِّي قَدْ أُوتِيتُ بِمَفَاتِيحِ خَزَائِنِ الدُّنْيَا وَالْخُلْدِ فِيهَا ثُمَّ الْجَنَّةُ فَخُيِّرْتُ بَيْنَ ذَلِكَ وَبَيْنَ لِقَاءِ رَبِّي قُلْتُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي خُذْ مَفَاتِيحَ خَزَائِنِ الدُّنْيَا وَالْخُلْدَ فِيهَا ثُمَّ الْجَنَّةَ قَالَ لَا وَاللَّهِ يَا أَبَا مُوَيْهِبَةَ لَقَدْ اخْتَرْتُ لِقَاءَ رَبِّي ثُمَّ اسْتَغْفَرَ لِأَهْلِ الْبَقِيعِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَبُدِئَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي وَجَعِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚަލީފާ ބިން ޚައްޔަތު] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ބަކުރު ބިން ސުލައިމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި [އިބްނު އިސްޙާޤު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު ބިން ޢަލީ ބިން ޢާދީ] [ޢުބައިދު] ގެ އަރިހުން - އަލްޙަކަމް ބިން އަބޫ އަލް ޢާޝްގެ ކުރީގެ އަޅުން - [ޢަބްދުالله ބިން ޢަމްރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މުވައިހިބާ] - الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ކުރީގެ އަޅާ - އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވިއެވެ: ހަމަކަށަވަރުން، ބަޤީގެ އަހުލުވެރިންނަށްޓަކައި މަޢާފަށް އެދުމަށް އަޅުގަނޑަށް އަމުރުކުރެވިފައި ވާތީ، ރޭގަނޑުގެ ވަގުތެއްގައި އަޅުގަނޑާއެކު ފުރައިގެން ދިޔައެވެ. އެމީހުންނާ - ސަހަރާއާ ދިމާއަށް ހުއްޓިވަޑައިގަތުމުން - ވިދާޅުވީ: އައްސާލަމު ޢަލައިކުމް ޔާ އަޙްލާލް މަޤާބިރު - އޭ މި ސަހަރާގެ ރައްޔިތުންނޭ ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ -... ރައްޔިތުންގެ މިހާރުގެ ޙާލަތަށްވުރެ މިހާރުގެ ޙާލަތު ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ރައްކާތެރިކަން ދެއްވާށި. މިހާރު، ފިތުނަ ފެތުރިފައިވަނީ ކަޅު ރެއެއްގެ ކޮޅެއް ފަދައިން، އޭގެ ނިމުމަކީ އޭގެ ފެށުމާ ގުޅިގެންނެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ދުނިޔޭގެ ޙަޔާތަށްވުރެ އާޚިރަތް މާ އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑާ ދިމާއަށް އެނބުރުއްވައި ވިދާޅުވިއެވެ: އޭ އަބޫ މުވައިހިބާ، ދުނިޔޭގެ ގުދަނުގެ ތަޅުދަނޑި އަދި އޭގައި ދާއިމީކަން އަހަންނަށް ދެއްވިއްޖެއެވެ. ދެން އެކަމާއި ނުވަތަ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއާ ބައްދަލުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން އަހަންނަށް ލިބުނެވެ. އަހަރެން - އަބޫ މުވައިހިބާ - ޖަވާބު ދިނީ: އަހަރެންގެ ބައްޕައާއި މަންމަގެ ކިބައިން ފިދާއެއްގެ ގޮތުގައި، އޭ ރަސްގެފާނު، ހަމައެކަނި ދުނިޔޭގެ ޙަޔާތާއި އޭގައި ދާއިމީކަމުގެ ގުދަނުގެ ތަޅުދަނޑި ނަގާށެވެ، ދެން ސުވަރުގެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. ދެން ބާޤީގެ ރައްޔިތުންނަށް މަޢާފަށް އެދިވަޑައިގެން އެތަނުން ފުރައިގެން ދިޔައެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 79
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَبَّادِ بْنِ الْعَوَّامِ عَنْ هِلَالِ بْنِ خَبَّابٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاطِمَةَ فَقَالَ قَدْ نُعِيَتْ إِلَيَّ نَفْسِي فَبَكَتْ فَقَالَ لَا تَبْكِي فَإِنَّكِ أَوَّلُ أَهْلِي لِحَاقًا بِي فَضَحِكَتْ فَرَآهَا بَعْضُ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْنَ يَا فَاطِمَةُ رَأَيْنَاكِ بَكَيْتِ ثُمَّ ضَحِكْتِ قَالَتْ إِنَّهُ أَخْبَرَنِي أَنَّهُ قَدْ نُعِيَتْ إِلَيْهِ نَفْسُهُ فَبَكَيْتُ فَقَالَ لِي لَا تَبْكِي فَإِنَّكِ أَوَّلُ أَهْلِي لَاحِقٌ بِي فَضَحِكْتُ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَجَاءَ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَرَقُّ أَفْئِدَةً وَالْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ
[ސަޢީދު ބިން ސުލައިމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޢައްބާދު ބިން އަލް ޢައްވާމް] އިން [ހިލާލް ބިން ޚައްބާބު] އިން [ޢިކްރިމާ] އިން [އިބްނު ޢައްބާސް] ރަދުލިޔަالله ޢަންހޫ އިން ޢިދްޒާޖާ`އަ ނަޝްރުالله ވަލް ފާތު އާޔަތް -الله ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ އެހީތެރިކަމާއި ނަސްރު ތިބާއަށް ލިބިއްޖެހިނދު - -Qs. އަން ނަޝްރު/110: 1-. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފާތިމަތު ރަދުލިޔަالله ޢަންހާއަށް ގޮވާލައްވައި އެކަމަނާއަށް ވިސްނައިދިނީ: އަހަރެންގެ މަރުގެ މަޢުލޫމާތު އަހަންނަށް ލިބިއްޖެއެވެ. ދެން ފާތިމަތު ރަދުލިޔަالله ޢަންހާ ރޮއިގަތުމުން އޭނާ ބުންޏެވެ: ‘ނުރޮއި، ހަމަކަށަވަރުން ތިބާއަކީ އަޅުގަނޑާ އެންމެ ފުރަތަމަ ބައްދަލުވި މީހާ، ދެން ފާތިމަތު ރަދުލިޔަالله ޢަންހާ ހީގަތެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން އެކަމަށް ހެކިވެވަޑައިގެން އެމީހުން ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: އޭ ފާތިމަތު ފުރަތަމަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނުނީ ކަލޭ ރޮމުން ދިޔަތަން، ދެން ކީއްވެގެންތޯ ހޭން ކުރިއަށް ދިޔައީ،؟ ފާޠިމަތު ރަދުލިޔަالله ޢަންހާ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: އޭނާ އަވަހާރަވުމުގެ ގާތްކަން އަހަންނަށް އަންގަވައިދެއްވުމުން އަހަރެން ރޮއެގަތީމެވެ. ދެން އޭނާ އަހަރެންނަށް ބުނީ: އަހަރެންނާ އެންމެ ފުރަތަމަ ބައްދަލުވި މީހާއަކީ ކަލޭ ކަމަށް ވާތީ ނުރޮއި، އެހެންވެ އަހަރެން ހީގަތީމެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Darimi : 80
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ رَجَعَ إِلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ مِنْ جَنَازَةٍ مِنْ الْبَقِيعِ فَوَجَدَنِي وَأَنَا أَجِدُ صُدَاعًا وَأَنَا أَقُولُ وَا رَأْسَاهُ قَالَ بَلْ أَنَا يَا عَائِشَةُ وَا رَأْسَاهُ قَالَ وَمَا ضَرَّكِ لَوْ مُتِّ قَبْلِي فَغَسَّلْتُكِ وَكَفَّنْتُكِ وَصَلَّيْتُ عَلَيْكِ وَدَفَنْتُكِ فَقُلْتُ لَكَأَنِّي بِكَ وَاللَّهِ لَوْ فَعَلْتَ ذَلِكَ لَرَجَعْتَ إِلَى بَيْتِي فَعَرَّسْتَ فِيهِ بِبَعْضِ نِسَائِكَ قَالَتْ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بُدِئَ فِي وَجَعِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ
އަލްޙަކަމް ބިން މުބާރަކް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާގެ އަރިހުން އިބްނު އިސްޙާޤުގެ އަރިހުން ޔަޤޫބު ބިން އުތުބާގެ އަރިހުން އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން އުތުބާގެ އަރިހުން ޢާއިޝާ (الله ރުހިވޮޑިގެންވާ) ގެ އަރިހުން ކަމަށާއި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ އަހަރެން ބޮލުގައި ރިއްސާތީ ފެނި ޝަކުވާ ކުރީ: 'އޯ އަހަރެންގެ ބޮލުގައި!' އޭނާ ބުންޏެވެ: 'އޭ އަހަރެންގެ ބޮލުގައި އޭ އައިޝާ' އެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެންގެ ކުރިން މަރުވެއްޖެނަމަ ތިބާ ދެރަވާނީ ކޮން ކަމަކާ ހެއްޔެވެ؟' ހަމަކަށަވަރުން ކަލޭ ފެންވަރައި ކަފުން ކަފުންކޮށް ވަޅުލާނަމެވެ. ދެން އަހަރެން (الله ރުހިވޮޑިގެންވާ) ބުނީމެވެ: ހީވަނީ އެއީ އޭނާ އުންމީދުކުރާ ކަމެއްހެން، الله ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ހަޟްރަތުން އޭނާ އެކަން ކޮށްފިނަމަ އަހަރެންގެ ގެއަށް އެނބުރި ދާނެހެންނެވެ. ދެން އެތަނުގައި އޭނާގެ ބައެއް އަނބިންނާ ޖިމާޢުވިއެވެ. އައިޝަތު ރަދުލިޔަالله ޢަންހާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހިނިތުންވެލެއްވުމުން ދެން އޭނާ މަރުވާން މެދުވެރިވި ބައްޔެއްގެ ޝިކާރައަކަށް ވާން ފެށިއެވެ.
