Imam Darimi : 61
أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَزْهَرَ اللَّوْنِ كَأَنَّ عَرَقَهُ اللُّؤْلُؤُ إِذَا مَشَى تَكَفَّأَ وَمَا مَسِسْتُ حَرِيرَةً وَلَا دِيبَاجَةً أَلْيَنَ مِنْ كَفِّهِ وَلَا شَمِمْتُ رَائِحَةً قَطُّ أَطْيَبُ مِنْ رَائِحَتِهِ مِسْكَةً وَلَا غَيْرَهَا
Daf nu wax [Hajjaj bin Minhal] wax nu [Hammad bin Salamah] wax nu [Thabit] ci [Anas] mu ne; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nit ku der bu weex la woon, melni ñaqam mooy ay takkaay, suy dox jub, te musu ma laal soi wala leen bu gëna rafet loxoom, te musu ma xeeñ benn yoon xetu misk wala leneen lu gëna xeeñ loxoom.
Imam Darimi : 62
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ خَدَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا قَالَ لِي أُفٍّ قَطُّ وَلَا قَالَ لِي لِشَيْءٍ صَنَعْتُهُ لِمَ صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا أَوْ هَلَّا صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا وَقَالَ لَا وَاللَّهِ مَا مَسِسْتُ بِيَدِي دِيبَاجًا وَلَا حَرِيرًا أَلْيَنَ مِنْ يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا وَجَدْتُ رِيحًا قَطُّ أَوْ عَرْفًا كَانَ أَطْيَبَ مِنْ عَرْفِ أَوْ رِيحِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Daf nu wax [Abu Nu'man] wax nu [Hammad bin Zaid] ci [Thabit] ci [Anas bin Malik] Radliyallahu'anhu mu wax nu; Bu njëkk, jàppale naa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam te musu ma wax: 'Ah - yaw nit ku ñàkk xel, Huss, mu yuuxu ci man nii, wala mu wax ci lépp luma def: 'Lu tax ngay def lii ak lii?', wala 'Danga wara def lii ak lii?', wala 'Danga wara def lii ak lii?' Anas ne ko: Dédeet, musu ma laal mbàjji soi bu gëna rafet loxoy Rasulullah, te musu ma xeeñ parfum ak ñaq bu gëna xeeñ ñaq wala xetu Rasulullah.
Imam Darimi : 63
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الرِّفَاعِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ خُدْرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ بَنِي حُرَيْشٍ قَالَ كُنْتُ مَعَ أَبِي حِينَ رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ فَلَمَّا أَخَذَتْهُ الْحِجَارَةُ أُرْعِبْتُ فَضَمَّنِي إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَالَ عَلَيَّ مِنْ عَرَقِ إِبْطِهِ مِثْلُ رِيحِ الْمِسْكِ
Neena ñu [Muhamed bin Yazid Ar Rifa'i] ne [Abu Bakr] ci [Habib bin Khadrah] ne ma [kenn ci Bani Huraisy] mu ne; Bi ñu koy njëkka def, maa ngi woon ci sama pàppa bi Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam dóor Ma'iz bin Malik ay xeer, bi xeer yi ko dóore, ma lox, Rasulullah saw laxasu ma laxasu, ci noonu la ñaq di tuuru ci ay lëfam yuy xeeñ parfum.
Imam Darimi : 64
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ سَأَلَهُ رَجُلٌ قَالَ أَرَأَيْتَ كَانَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ السَّيْفِ قَالَ لَا مِثْلَ الْقَمَرِ
Neena nu [Abu Nu'aim] ne nu [Zuhair] ci [Abu Ishaq] ci [Barra] mu ne; kenn laaj ko; Ndax guiss nga kanam Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam bu mel ni safaan ? Mu tontu ko: 'Déedéet, kanamam dafa mel ni weer wi. '
Imam Darimi : 65
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْرَفُ بِاللَّيْلِ بِرِيحِ الطِّيبِ
[Yazid bin Harun] wax nanu [Sharia] ci [Al A'masy] ci [Ibrahim] mu wax; ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ñu ngi ko xàmmee ci guddi gi ci xet gu neex gi. '
Imam Darimi : 66
أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْهَاشِمِيُّ أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَسْلُكْ طَرِيقًا أَوْ لَا يَسْلُكُ طَرِيقًا فَيَتْبَعُهُ أَحَدٌ إِلَّا عَرَفَ أَنَّهُ قَدْ سَلَكَهُ مِنْ طِيبِ عَرْفِهِ أَوْ قَالَ مِنْ رِيحِ عَرَقِهِ
Daf nu wax [Malik bin Isma'il] wax nu [Ishaq bin Al Fadl bin Abdur Rahman Al Hasyimi] wax nu [Al Mughirah bin 'Athiyah] ci [Abu Zubair] ci [Jabir] ni Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam rombwul benn yoon- yoon ci xetu ñaq wala mu wax; ci ñaqam gu neex gi.
Imam Darimi : 67
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو اللَّيْثِيُّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْكُلُ الْهَدِيَّةَ وَلَا يَقْبَلُ الصَّدَقَةَ فَأَهْدَتْ لَهُ امْرَأَةٌ مِنْ يَهُودِ خَيْبَرَ شَاةً مَصْلِيَّةً فَتَنَاوَلَ مِنْهَا وَتَنَاوَلَ مِنْهَا بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ ثُمَّ رَفَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ هَذِهِ تُخْبِرُنِي أَنَّهَا مَسْمُومَةٌ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا حَمَلَكِ عَلَى مَا صَنَعْتِ فَقَالَتْ إِنْ كُنْتَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّكَ شَيْءٌ وَإِنْ كُنْتَ مَلِكًا أَرَحْتُ النَّاسَ مِنْكَ فَقَالَ فِي مَرَضِهِ مَا زِلْتُ مِنْ الْأَكْلَةِ الَّتِي أَكَلْتُ بِخَيْبَرَ فَهَذَا أَوَانُ انْقِطَاعِ أَبْهَرِي
Jafar bin Aun waxna nu Muhamed bin Amr Al Laitsi ci Abu Salamah muni ma; Bu njëkk, Rasulullah dafa bëggoon lekk - nangu - sarax te bëggul woon nangu sadaka, moo tax benn jigéen Juif bu Khaibar jox ko benn bëy buñ saaf, mu lekk ko, Bisyr bin Inde Barra' itam, ci la Yonent bi wax: bëy bii daf may wax ni dañu ko diw dangar. Bisyr bin Al Barra faatu, Yonent bi yónnee ko mu jàpp ko, mu laaj ko: Lan moo tax nga def jëf ju ñaaw jooju? Ndaw si tontu ko; 'Sudee dëgg-dëgg danga nekkoon yonent, kenn du la mëna lor, ci geneen wàll, sudee danga nekkoon buur, damaa xettali doomi Aadama yi ci yaw. Bi muy feebar, dafa wax ni: Ba leegi maa ngi yëg njeexitalu ñam yi ma lekkoon ci Khaibar, te leegi lañu dagg sama yaxu ndigg.
Imam Darimi : 68
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ أَنَّ يَهُودِيَّةً مِنْ أَهْلِ خَيْبَرَ سَمَّتْ شَاةً مَصْلِيَّةً ثُمَّ أَهْدَتْهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهَا الذِّرَاعَ فَأَكَلَ مِنْهَا وَأَكَلَ الرَّهْطُ مِنْ أَصْحَابِهِ مَعَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْفَعُوا أَيْدِيَكُمْ وَأَرْسَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ فَدَعَاهَا فَقَالَ لَهَا أَسَمَمْتِ هَذِهِ الشَّاةَ فَقَالَتْ نَعَمْ وَمَنْ أَخْبَرَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْنِي هَذِهِ فِي يَدِيَ الذِّرَاعُ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَمَاذَا أَرَدْتِ إِلَى ذَلِكَ قَالَتْ قُلْتُ إِنْ كَانَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّهُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ نَبِيًّا اسْتَرَحْنَا مِنْهُ فَعَفَا عَنْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُعَاقِبْهَا وَتُوُفِّيَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ الَّذِينَ أَكَلُوا مِنْ الشَّاةِ وَاحْتَجَمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى كَاهِلِهِ مِنْ أَجْلِ الَّذِي أَكَلَ مِنْ الشَّاةِ حَجَمَهُ أَبُو هِنْدٍ مَوْلَى بَنِي بَيَاضَةَ بِالْقَرْنِ وَالشَّفْرَةِ وَهُوَ مِنْ بَنِي ثُمَامَةَ وَهُمْ حَيٌّ مِنْ الْأَنْصَارِ
[Al Hakam bin Nafi'] wax nu [Syu'aib bin Abu Hamzah] ci [Az Zuhri] mu wax nu; [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu'anhu moo ko nettali; Benn jigeenu Juif bu dëkk Khaibar dafa def dangar ci yàppu bëy buñ saaf, daal di koy jox Yonent bi (saw) Yonent bi daal di jël yàpp wi ci ulnaam daal di ko lekk, ba noppi yenn ci ay àndadoom lekk ak moom. Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ne leen ci saasi : yékkaleen seeni loxo. Ginnaaw loolu, mu yónni kenn ngir mu jàpp jigéenu Yawut bi, laaj ko ay laaj, ne ko : ‘ Ndax danga diw takkaay ci bëy bi ? Mu tontu ko: 'Waaw, dëgg la. ’ Ndaw si laaj; 'Kan moo ko wax buur bi?' Yonent bi tontu ko: 'Ki ma wax mooy li nekk ci sama loxo,' - maanaam scapula - Ku jigéen ki niko, 'Waawaw, def naa dangar,' mu laaj ko, 'Loo bëgga wax ci loolu?' Mu tontu ko ne: “Li ma bëgg mooy firndeel rekk ne bu ko Yonent lorul, bu ko lorul, mucc nanu ci moom.” ' Kon Rasulullah Sallallahu 'Aleyhi wasallam jéggalu ko ci baña yar ko, ci noonu la yeneen àndadoom yi lekkoon yàppu bëy bi dee. Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam dafa jël ginaawam ngir dindi dangar bimu lekkoon ci yàppu bëy bi. Abu Hind moo ko laxasu, di maula bu Bani Bayadhah, ak ay bejjen ak ay jaxasoo, mingi cosaanoo Bani Tsumamah, bokk ci Ansar yi. '
Imam Darimi : 69
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا فَتَحْنَا خَيْبَرَ أُهْدِيَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَاةٌ فِيهَا سُمٌّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اجْمَعُوا لِي مَنْ كَانَ هَا هُنَا مِنْ الْيَهُودِ فَجُمِعُوا لَهُ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي سَائِلُكُمْ عَنْ شَيْءٍ فَهَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْهُ قَالُوا نَعَمْ يَا أَبَا الْقَاسِمِ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَبُوكُمْ قَالُوا أَبُونَا فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَذَبْتُمْ بَلْ أَبُوكُمْ فُلَانٌ قَالُوا صَدَقْتَ وَبَرَرْتَ فَقَالَ لَهُمْ هَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْ شَيْءٍ إِنْ سَأَلْتُكُمْ عَنْهُ فَقَالُوا نَعَمْ وَإِنْ كَذَبْنَاكَ عَرَفْتَ كَذِبَنَا كَمَا عَرَفْتَ فِي آبَائِنَا فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَنْ أَهْلُ النَّارِ فَقَالُوا نَكُونُ فِيهَا يَسِيرًا ثُمَّ تَخْلُفُونَا فِيهَا قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْسَئُوا فِيهَا وَاللَّهِ لَا نَخْلُفُكُمْ فِيهَا أَبَدًا ثُمَّ قَالَ لَهُمْ هَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْ شَيْءٍ إِنْ سَأَلْتُكُمْ عَنْهُ قَالُوا نَعَمْ قَالَ هَلْ جَعَلْتُمْ فِي هَذِهِ الشَّاةِ سُمًّا قَالُوا نَعَمْ قَالَ مَا حَمَلَكُمْ عَلَى ذَلِكَ قَالُوا أَرَدْنَا إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا أَنْ نَسْتَرِيحَ مِنْكَ وَإِنْ كُنْتَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّكَ
Neena ñu [Abdullah bin Salih] ne ma [Al Laits] ne ma [Sa'id bin Abu Sa'id Al Maqburi] ci [Abu Hurairah] Radliyallahu'anhu mu ne; 'Bi nu amee ndam ci Khaibar, ñu jox Rasulullah Sallallaahu 'Aleyhi wasallam benn bëy bu am dangar. Rasulullah aleyhi wasallam daal di wax ci saasi ne: Dajaleen Yawut yi fi nekk. ’ Ñu dajale leen ci moom. Rasulullah Sallallaahu 'Aleyhi wasallam niko: "Dama lay laaj dara, ndax dinga tontu ci dëggu? ', ñu tontu; 'Waaw, yaw Abu Qasim -Yonent bi Mohamed sallallahu 'aleyhi wasallam-. ’ Rasulullah Sallallaahu ‘Aleyhi wasallam laaj ko: ‘Kan mooy sa pàppa? ' Ñu tontu ko; 'Sunu pàppa noonu la. ’ Resulullah Sallallaahu ‘Aleyhi wasallam ni ko: “Yaa ngi fen!, waaye sa pàppa mooy noonu. ' Ñu tontu ko; Buur bi dëgg la wax. ’ Mu ne leen : ‘ Ndax dingeen dëggu bu ma leen laajee dara ? ' Ñu tontu ko; ‘Waaw, te sunu fen, dinga ko xam, ni nga xamee sunuy maam. ' Rasulullah Sallallaahu 'Aleyhi wasallam daal di leen laaj ne: “Kan ñooy waa sawara? ' Ñu tontu ko; 'Danu ci nekkoon ab diir ba noppi mu wecci nu ci biir. ' Kon Rasulullah lallaahu 'alaayihi wasallam ne leen: Di ngeen ci toroxal, Yàlla Subhanahu wa Ta'ala dunu leen ci wecci ba fàww. Bu ko defee Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam laaj leen ne: Ndax di ngeen wax dëgg ci laaj bi ma leen di laaj?, ñu tontu ko; Waaw. Mu ne ko: Ndax def nga daar ci yàppu bëy wa? Ñu tontu ko; Waaw, mu laaj: lu tax nga def loolu? Ñu tontu ko; Danu bëgga moom sunu bopp sudee fenkat nga, te dëgg-dëgg yonent nga, kon - dangar bi - du la lor.
Imam Darimi : 70
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ مَا سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا قَطُّ فَقَالَ لَا قَالَ أَبُو مُحَمَّد قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ وَعَدَ
Bimu nu jottali [Muhamed bin Yusuf] ci [Sufyan] ci [Ibnu Al Munkadir] ci [Jabir] mu ne; Yonent bi sallallaahu 'aleyhi wasallam musul a laaj dara ba noppi tontu ko déet. Abu Muhamed dafa wax; Ibnu Uyayna nee na; Sudee amul laaj bi, ci dëgg dina ko dige.
Imam Darimi : 71
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ زَمْعَةَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيِيًّا لَا يُسْأَلُ شَيْئًا إِلَّا أَعْطَاهُ
Abdullah bin Imran wax nu Abu Daud Al Thayalitsi ci Zam'ah ci Abu Hazim ci Sahl bin Sa'ad Radliyallahu'anhu mu ne; Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam ku nermeeku la woon, kenn du ko ñaan dara lu dul may ko.
Imam Darimi : 72
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ زَحَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ وَفِي رِجْلِي نَعْلٌ كَثِيفَةٌ فَوَطِئْتُ بِهَا عَلَى رِجْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَفَحَنِي نَفْحَةً بِسَوْطٍ فِي يَدِهِ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ أَوْجَعْتَنِي قَالَ فَبِتُّ لِنَفْسِي لَائِمًا أَقُولُ أَوْجَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَبِتُّ بِلَيْلَةٍ كَمَا يَعْلَمُ اللَّهُ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا إِذَا رَجُلٌ يَقُولُ أَيْنَ فُلَانٌ قَالَ قُلْتُ هَذَا وَاللَّهِ الَّذِي كَانَ مِنِّي بِالْأَمْسِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ وَأَنَا مُتَخَوِّفٌ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكَ وَطِئْتَ بِنَعْلِكَ عَلَى رِجْلِي بِالْأَمْسِ فَأَوْجَعْتَنِي فَنَفَحْتُكَ نَفْحَةً بِالسَّوْطِ فَهَذِهِ ثَمَانُونَ نَعْجَةً فَخُذْهَا بِهَا
Mu wax nu [Muhamed bin Ahmad bin Abu Khalaf] wax nu [Abdurahman bin Muhamed] ci [Muhamed bin Ishaq] wax ma [Abdullah bin Abu Bakr] ci [kenn ku bawoo Arabie] mu ne; Maa ngi doon joŋante ak Rasulullah ci xarab Hunain, ma sol dàll yu rëy, ginaaw ga ma tëdd ci tànki Rasulullah. Moo tax mu dóor ma dóor bi mu yor ci loxoom, niko: Bismillah, gaañ nga ma. Nettalikat bi - ab Araab - dafa wax; guddi gi ma wax sama bopp; Dama metti Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam. Ci noonu ma fanaan ci waxtu woowu Yàlla Subhanahu wa Ta'ala kese moo ko xam. Ci suba si, ci saasi kenn laaj ma; Fan la nii ak nii nekk? Nettalikat bi - ab Araab - dafa wax; Ma wax ci baat bu woyof; Wallahi Subhanahu wa Tahaala kii moy nit ki ma amoon jafe-jafe ak démb. Muni; Ma dem ak tiitaange. Ci noonu la Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ne ma: démb yaa teg samay tànk, nga feebarloo ma, ma dóor la ak mbagg, kon lii mooy juróom ñatti fukki mbaam xuux, nga jël leen ci sa palaas.
Imam Darimi : 73
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ إِنَّ جِبْرِيلَ قَالَ مَا فِي الْأَرْضِ أَهْلُ عَشَرَةِ أَبْيَاتٍ إِلَّا قَلَّبْتُهُمْ فَمَا وَجَدْتُ أَحَدًا أَشَدَّ إِنْفَاقًا لِهَذَا الْمَالِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Abdul Aziz bin Muhamed waxna nu ci Ibnu Akhi Az Zuhri mu wax nu. Jibril Aalaihissalam neena: Amul ci kaw suuf si boroom fukki tabax ludul man -Aalaihissalam- Bima leen wëlbati, gis naa kenn ku maye lu ëpp Rasulullah sallallaahu aleyhissalam.
Imam Darimi : 74
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكْثِرُ الذِّكْرَ وَيُقِلُّ اللَّغْوَ وَيُطِيلُ الصَّلَاةَ وَيُقْصِرُ الْخُطْبَةَ وَلَا يَأْنَفُ وَلَا يَسْتَنْكِفُ أَنْ يَمْشِيَ مَعَ الْأَرْمَلَةِ وَالْمِسْكِينِ فَيَقْضِيَ لَهُمَا حَاجَتَهُمَا
Daf nu wax [Muhamed bin Humaid] daf nu wax [Al Fadl bin Musa] daf nu wax [Al Husain bin Waqid] ci [Yahya bin 'Uqail] ci [Abdullah bin Abi Aufa] mu ne; Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam dafa daan yokk dhikr yi, wàññi - moytu - mbir yu yàqu, guddal ñaan yi, gàttal xutba yi, du def lu metti, du rus ci waxtaan ak jigéen ñi seen jëkkër génn àdduna ak néew doole yi ngir lijjanti seeni mbir.
Imam Darimi : 75
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ قَالَ الْعَبَّاسُ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ لَأَعْلَمَنَّ مَا بَقَاءُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِينَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَأَيْتُهُمْ قَدْ آذَوْكَ وَآذَاكَ غُبَارُهُمْ فَلَوْ اتَّخَذْتَ عَرِيشًا تُكَلِّمُهُمْ مِنْهُ فَقَالَ لَا أَزَالُ بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ يَطَئُونَ عَقِبِي وَيُنَازِعُونِي رِدَائِي حَتَّى يَكُونَ اللَّهُ هُوَ الَّذِي يُرِيحُنِي مِنْهُمْ قَالَ فَعَلِمْتُ أَنَّ بَقَاءَهُ فِينَا قَلِيلٌ
Neena ñu [Suleymaan bin Harb] wax nu [Hammad bin Zaid] ci [Ayyub] ci ['Ikrimah] mu ne; Abbas Radliyallahu'anhu neena; Dëgg la, xamnaa bu baax ba ñaata yoon la Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam dundu ak nun, nettalikat bi - Ikrimah - dafa wax; Yaw Yonent bi, gis naa ni dañu la sonal te seen pënd itam sonal na la, loo xamni su ma defaral la ab néegu nga waxtaan ak ñoom? mu tontu ko: dinaa nekk ci ñoom, doonte dañuy fëgg samay tànk, di xëcc sama mbàjj, ba Yàlla Subhanahu wa Ta'ala génne ma ci ñoom. Nettalikat bi dafa wax; Kon xamoon nanu ne du yàgg ak nun.
Imam Darimi : 76
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَلِيٍّ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا نَحْجُبُكَ فَقَالَ لَا دَعُوهُمْ يَطَئُونَ عَقِبِي وَأَطَأُ أَعْقَابَهُمْ حَتَّى يُرِيحَنِي اللَّهُ مِنْهُمْ
Daf nu wax [Al Hakam bin Musa] wax nu [Yahya bin Hamza] ci [Al'Auza'i] ci [Daud bin Ali] mu ne; Wax nañu ko ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam; Sudee noo ngi la muur? Mu tontu ko: Jarul, nañu ma teg samay taloŋ, ma teg samay taloŋ ba Yàlla Subhanahu wa Ta'ala génne ma ci ñoom.
Imam Darimi : 77
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ أُنَيْسِ بْنِ أَبِي يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ وَنَحْنُ فِي الْمَسْجِدِ عَاصِبًا رَأْسَهُ بِخِرْقَةٍ حَتَّى أَهْوَى نَحْوَ الْمِنْبَرِ فَاسْتَوَى عَلَيْهِ وَاتَّبَعْنَاهُ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَنْظُرُ إِلَى الْحَوْضِ مِنْ مَقَامِي هَذَا ثُمَّ قَالَ إِنَّ عَبْدًا عُرِضَتْ عَلَيْهِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا فَاخْتَارَ الْآخِرَةَ قَالَ فَلَمْ يَفْطِنْ لَهَا أَحَدٌ غَيْرُ أَبِي بَكْرٍ فَذَرَفَتْ عَيْنَاهُ فَبَكَى ثُمَّ قَالَ بَلْ نَفْدِيكَ بِآبَائِنَا وَأُمَّهَاتِنَا وَأَنْفُسِنَا وَأَمْوَالِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ هَبَطَ فَمَا قَامَ عَلَيْهِ حَتَّى السَّاعَةِ
Neena ñu [Zakaria bin Adi] ne nu [Hatim bin Ismail] ci [Unais bin Abu Yahya] ci [pàppaam] ci [Abu Sa'id Al Khudri] mu ne; Rasulullah shallallahu 'aleyhi wasallam génne ngir daje ak nun bimu feebaree ba mu dee. Nu nekkoon ci biir Jumaa ji - Jumaa ju Nabawi - di laxas boppam ak benn mbàjj, ba keroog mu jegesi mimbar bi daal di toog ci kaw. Nu ngi wéy di ko topp. Ba noppi mu wax: 'Maa ngi gis lak bu nekk ci sama ruuh ci loxoom. ’ Mu ne: “Dëgg la, amoon na benn jaam bu ñu wan àdduna ak ay takkaayam, mu tànn àllaaxira. Abu Sa'id alkhudzri neena: Ca jamono jooju kenn mënuwoon xam limu wax ludul Abu Bakr, bëtëm yi fees dell ak rangooñ, mu jooy ni; Ci dëgg-dëgg, dananu la jot ci sunuy baay ak sunuy yaay ak sunuy ruuh ak sunuy alal, yaw Yonent Yàlla! '. Nettalikat bi mooy nettali jaar-jaar bi; Ginaaw loolu mu wàcci ci mimbar bi, musul taxaw ci mimbar bi ba keroog mu dee.
Imam Darimi : 78
أَخْبَرَنَا خَلِيفَةُ بْنُ خَيَّاطٍ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ عُبَيْدٍ مَوْلَى الْحَكَمِ بْنِ أَبِي الْعَاصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي مُوَيْهِبَةَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي قَدْ أُمِرْتُ أَنْ أَسْتَغْفِرَ لِأَهْلِ الْبَقِيعِ فَانْطَلِقْ مَعِي فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِمْ قَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ يَا أَهْلَ الْمَقَابِرِ لِيُهْنِكُمْ مَا أَصْبَحْتُمْ فِيهِ مِمَّا أَصْبَحَ فِيهِ النَّاسُ أَقْبَلَتْ الْفِتَنُ كَقِطْعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يَتْبَعُ آخِرُهَا أَوَّلَهَا الْآخِرَةُ أَشَدُّ مِنْ الْأُولَى ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيَّ فَقَالَ يَا أَبَا مُوَيْهِبَةَ إِنِّي قَدْ أُوتِيتُ بِمَفَاتِيحِ خَزَائِنِ الدُّنْيَا وَالْخُلْدِ فِيهَا ثُمَّ الْجَنَّةُ فَخُيِّرْتُ بَيْنَ ذَلِكَ وَبَيْنَ لِقَاءِ رَبِّي قُلْتُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي خُذْ مَفَاتِيحَ خَزَائِنِ الدُّنْيَا وَالْخُلْدَ فِيهَا ثُمَّ الْجَنَّةَ قَالَ لَا وَاللَّهِ يَا أَبَا مُوَيْهِبَةَ لَقَدْ اخْتَرْتُ لِقَاءَ رَبِّي ثُمَّ اسْتَغْفَرَ لِأَهْلِ الْبَقِيعِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَبُدِئَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي وَجَعِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ
Daf nu wax [Khalifah bin Khayyat] daf nu wax [Bakar bin Suilaiman] daf nu wax [Ibn Ishaq] daf nu wax [abdullah bin Omar bin Ali bin 'Adi] ci ['Ubaid] - jaam bu njëkk bu Al Hakam bin Abu Al-Ash bi- ci [Abdulm-Ash] jaamu Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam- mu wax; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ne ma, 'Dëgg la, dañu ma digal ma ñaan jéggalu ñi dëkk ci bàmmeelu Baqi', ginaaw ga mu dem ak man ci xaaju guddi gi. Ba mu taxawee jàkkaarloo ak ñoom – bammeel ba – mu ne : ASSALAMU ‘ALAIKUM YAA AHLAL MAQAABIR – yal na barke am ci yéen waa bammeel bii –. Amnaa yaakaar ni li ngay dundu leegi moo gëna wóor ci yaw, moo gën li nit ñi di dundu leegi. Leegi fitna dafa tasaaroo ni ay piyeesu guddi gu ñuul, mujj gi topp ndoorte li. Te àllaaxira moo gën a metti dundug àddina. Mu wëlbatiku jàkkarloo ak man ni: Yaw Abu Muwaihiba, jox nañu ma caabi dencukaayu àdduna bi ak ba fàww ci biir. Ba noppi ñu may ma tànn ci loolu wala daje ak sama Yàlla. Man Abu Muwaihiba ma tontu; Ngir sama pàppa ak sama yaay ngir mucc, O buur, jëlal caabi dencukaay dundu àdduna ak dundu ba fàww ci biir, ginaaw ga asamaan si. Mu tontu ko ne: “Déedéet, wallaahi yaw Abuu Muwaihibah, dëgg-dëgg man maa tànn dajeek sama Boroom”. Ba noppi mu jéggalu waa Baqi daal di dem.
Imam Darimi : 79
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَبَّادِ بْنِ الْعَوَّامِ عَنْ هِلَالِ بْنِ خَبَّابٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاطِمَةَ فَقَالَ قَدْ نُعِيَتْ إِلَيَّ نَفْسِي فَبَكَتْ فَقَالَ لَا تَبْكِي فَإِنَّكِ أَوَّلُ أَهْلِي لِحَاقًا بِي فَضَحِكَتْ فَرَآهَا بَعْضُ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْنَ يَا فَاطِمَةُ رَأَيْنَاكِ بَكَيْتِ ثُمَّ ضَحِكْتِ قَالَتْ إِنَّهُ أَخْبَرَنِي أَنَّهُ قَدْ نُعِيَتْ إِلَيْهِ نَفْسُهُ فَبَكَيْتُ فَقَالَ لِي لَا تَبْكِي فَإِنَّكِ أَوَّلُ أَهْلِي لَاحِقٌ بِي فَضَحِكْتُ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَجَاءَ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَرَقُّ أَفْئِدَةً وَالْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ
Dafa nu nettali [Sa'id bin Sulaiman] ci ['Abbad bin Al'Awwam] ci [Hilal bin Khabbab] ci ['Ikrimah] ci [Ibn Abbas] Radliyallahu'anhu Bi aaya bi feeñee. -Laaj. 110: 1-. Mu woo Fatimah Radliyallahu'anha mu wax ko ci baat bu woyof niko: «Yégal nañu ma ni dama génn àdduna. Fatimah Radliyallahu'anha jooy, mu niko: 'Bul jooy, ci dëgg yaay ki njëkka daje ak man, ci noonu la Fatimah Radliyallahu'anha reetaan. Soxnay Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam seede nañu ko, ñu laaj; O Fatimah, nu njëkka gis ngay jooy, kon lu tax ngay wéy di ree? Faatima Radliyallah tontu ko; Mu waxma ni mingi waaja dee, ma daal di jooy. Muni ma: Bul jooy ndax yaa njëkka daje ak man, ma reetaan. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam nee na: “Bu ndimbalu Yàlla Subhaanahu wa Ta’ala ak ndam ñëwee, askanu Yemen dinañu ñëw, am nañu xol yu yomb a laal, ngëm – gu dëgër – moom waa Yemen la, te xel itam waa Yemen ñoo ko moom.
Imam Darimi : 80
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ رَجَعَ إِلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ مِنْ جَنَازَةٍ مِنْ الْبَقِيعِ فَوَجَدَنِي وَأَنَا أَجِدُ صُدَاعًا وَأَنَا أَقُولُ وَا رَأْسَاهُ قَالَ بَلْ أَنَا يَا عَائِشَةُ وَا رَأْسَاهُ قَالَ وَمَا ضَرَّكِ لَوْ مُتِّ قَبْلِي فَغَسَّلْتُكِ وَكَفَّنْتُكِ وَصَلَّيْتُ عَلَيْكِ وَدَفَنْتُكِ فَقُلْتُ لَكَأَنِّي بِكَ وَاللَّهِ لَوْ فَعَلْتَ ذَلِكَ لَرَجَعْتَ إِلَى بَيْتِي فَعَرَّسْتَ فِيهِ بِبَعْضِ نِسَائِكَ قَالَتْ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بُدِئَ فِي وَجَعِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ
Mu wax nu [Al Hakam bin Mubarak] wax nu [Muhamed bin Salamah] ci [Ibn Ishaq] ci [Yaqub bin 'Utbah] ci [Ibn Shihab] ci [Ubaydullah bin Abdullah bin Utbah] ci [Aisyah] Radliyallahu'anha mu ne; Rasulullah aleyhi wasallam, benn bis dama ñëw ci sama kër ginaaw bima suul neewam ci Baqi. ba noppi mu gis ni dama am bopp buy metti, mu tàmbali ñaxtu; Muni ma: 'Oh sama bopp, O Aisyah'. Mu newaat : ‘ Sudee danga dee balaa may dee, lan moo lay sonal ? ’ Ci dëgg dinaa la raxas, solal la, suul la. Ci noonu ma -Aisyah Radliyallahu'anha- ne; Daa melni loolu mooy li nga yaakaar, ci Yàlla Subhanahu wa Ta'ala, soo ko defee, dinga ñibbisi ci man. Gannaaw loolu buur bi tëdd fa ak yenn ci jabari buur yi. Aisyah Radliyallahu'anha neena; Rasulullah sallallaahu 'aleyhi wasallam muuñ ba noppi mu tàmbali feebar bu ko waral mu dee.