Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith

Hadith

Imam Darimi : 41

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُومُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَيُسْنِدُ ظَهْرَهُ إِلَى جِذْعٍ مَنْصُوبٍ فِي الْمَسْجِدِ فَيَخْطُبُ النَّاسَ فَجَاءَهُ رُومِيٌّ فَقَالَ أَلَا أَصْنَعُ لَكَ شَيْئًا تَقْعُدُ عَلَيْهِ وَكَأَنَّكَ قَائِمٌ فَصَنَعَ لَهُ مِنْبَرًا لَهُ دَرَجَتَانِ وَيَقْعُدُ عَلَى الثَّالِثَةِ فَلَمَّا قَعَدَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ذَلِكَ الْمِنْبَرِ خَارَ الْجِذْعُ كَخُوَارِ الثَّوْرِ حَتَّى ارْتَجَّ الْمَسْجِدُ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمِنْبَرِ فَالْتَزَمَهُ وَهُوَ يَخُورُ فَلَمَّا الْتَزَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَكَنَ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ لَمْ أَلْتَزِمْهُ لَمَا زَالَ هَكَذَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدُفِنَ

Muhamed bin Ahmad bin Abu Khalaf daf nu wax Omar bin Yunus daf nu wax Ikrimah bin 'Ammar daf nu wax Ishaq bin Abu Talhah daf nu wax Anas bin Malik ni Yonent bi صَلَّى اللسَّهُ علَليْداه -wax- ci jéng ginaawam ci garab gu takk ci Jumaa ji, mu wax -ci- nit ñi. Jekk saa am ku joge Rome, mu wax; Ndax ma defaral la barab booy mëna toog, nga xool ndax danga taxaw? Ku góor ki defaral ko platform bu am ñaari escalier, mu toog ci ñatteelu etaas bi. Bi Yonent bi صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, toogee ci kaw mimbar bi, yaram wi - bu njëkk - onku ni nag buy onku ba Jumaa ji yépp di yëngu, ndax dafa mettiwoon lool bi Rasulullah bàyyee ko. Ginaaw loolu Rasulullah wàcc. Allah SWT, ci mimbar bi daal di jegesi ko daal di koy laxasu bi garab gi di onku ba leegi. Bimu wéyee diko laxasu, mu noppi. Ba noppi mu wax; Ci ki sama ruuh nekk ci loxoom, su ma ko laxasuwul dina wéy nii ba bis pénc, ndax maa ngi naqarlu bàyyi ginaaw Yonent Yàlla bi صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, . Ci la Rasulullah صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, digal ñu suul ko, ñu def ko.

Hadith

Imam Darimi : 42

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ أَيْمَنَ الْمَكِّيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتَهُ مِنْهُ أَرْوِيهِ عَنْكَ فَقَالَ جَابِرٌ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفُرُهُ فَلَبِثْنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ لَا نَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْهِ فَعَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ كُدْيَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ كُدْيَةٌ قَدْ عَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ فَرَشَشْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ فَأَخَذَ الْمِعْوَلَ أَوْ الْمِسْحَاةَ ثُمَّ سَمَّى ثَلَاثًا ثُمَّ ضَرَبَ فَعَادَتْ كَثِيبًا أَهْيَلَ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ايْذَنْ لِي قَالَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ امْرَأَتِي فَقُلْتُ ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ فَقُلْتُ قَدْ رَأَيْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا لَا صَبْرَ لِي عَلَيْهِ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَتْ عِنْدِي صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ قَالَ فَطَحَنَّا الشَّعِيرَ وَذَبَحْنَا الْعَنَاقَ وَسَلَخْتُهَا وَجَعَلْتُهَا فِي الْبُرْمَةِ وَعَجَنْتُ الشَّعِيرَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَبِثْتُ سَاعَةً ثُمَّ اسْتَأْذَنْتُهُ الثَّانِيَةَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ فَإِذَا الْعَجِينُ قَدْ أَمْكَنَ فَأَمَرْتُهَا بِالْخَبْزِ وَجَعَلْتُ الْقِدْرَ عَلَى الْأَثَاثِي قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّمَا هِيَ الْأَثَافِيُّ وَلَكِنْ هَكَذَا قَالَ ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنَّ عِنْدَنَا طُعَيِّمًا لَنَا فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تَقُومَ مَعِي أَنْتَ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلَانِ مَعَكَ فَقَالَ وَكَمْ هُوَ قُلْتُ صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى أَهْلِكَ وَقُلْ لَهَا لَا تَنْزِعْ الْقِدْرَ مِنْ الْأَثَافِيِّ وَلَا تُخْرِجْ الْخُبْزَ مِنْ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ قُومُوا إِلَى بَيْتِ جَابِرٍ قَالَ فَاسْتَحْيَيْتُ حَيَاءً لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ قَدْ جَاءَكِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصْحَابِهِ أَجْمَعِينَ فَقَالَتْ أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَكَ كَمْ الطَّعَامُ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَتْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَدْ أَخْبَرْتَهُ بِمَا كَانَ عِنْدَنَا قَالَ فَذَهَبَ عَنِّي بَعْضُ مَا كُنْتُ أَجِدُ وَقُلْتُ لَقَدْ صَدَقْتِ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ ثُمَّ قَالَ لِأَصْحَابِهِ لَا تَضَاغَطُوا ثُمَّ بَرَّكَ عَلَى التَّنُّورِ وَعَلَى الْبُرْمَةِ قَالَ فَجَعَلْنَا نَأْخُذُ مِنْ التَّنُّورِ الْخُبْزَ وَنَأْخُذُ اللَّحْمَ مِنْ الْبُرْمَةِ فَنُثَرِّدُ وَنَغْرِفُ لَهُمْ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَجْلِسْ عَلَى الصَّحْفَةِ سَبْعَةٌ أَوْ ثَمَانِيَةٌ فَإِذَا أَكَلُوا كَشَفْنَا عَنْ التَّنُّورِ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ فَإِذَا هُمَا أَمْلَأُ مَا كَانَا فَلَمْ نَزَلْ نَفْعَلُ ذَلِكَ كُلَّمَا فَتَحْنَا التَّنُّورَ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ وَجَدْنَاهُمَا أَمْلَأَ مَا كَانَا حَتَّى شَبِعَ الْمُسْلِمُونَ كُلُّهُمْ وَبَقِيَ طَائِفَةٌ مِنْ الطَّعَامِ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ أَصَابَتْهُمْ مَخْمَصَةٌ فَكُلُوا وَأَطْعِمُوا فَلَمْ نَزَلْ يَوْمَنَا ذَلِكَ نَأْكُلُ وَنُطْعِمُ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُمْ كَانُوا ثَمَانَ مِائَةٍ أَوْ قَالَ ثَلَاثَ مِائَةٍ قَالَ أَيْمَنُ لَا أَدْرِي أَيُّهُمَا قَالَ

Abdullah bin Omar bin Abaan waxna nu [abdullah bin Muhammad Al Muharibi] ci [abdul Wahid bin Aiman ​​Al Makki] ci [pàppaam] mu ne; Ma wax Jabir Bun Abdalla Radliyallahu’anhu, mu ne ma; Nettalil ma xadiis bu jóge ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam bu ngeen dégg ci moom te man naa leen ko nettali. Jabir neena; Bi ñu koy njëkka def, danu nekkoon ak Rasulullah ci jamonoy xare Khandaq, nu doon gas ay foss. Ñatti fan nu lekkul, te mënu nu woon am luñu lekk. Ci biir fosoŋ bi ma gis benn piyeesu suuf su dëgër, ma dem ci Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam. Mani ko; 'Yaa Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, suuf su dëgër si moo tere ñu gas pax mi, doonte danu ko sotti ndox'. Ginaaw loolu Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam taxaw mu takk biir bi ak xeer, ba noppi mu jël benn mbàjj, daal di jàng Bismillah ñatti yoon. Mu dóor ko mu soppi nekk pënd bu nooy. Bima gisee ni Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam tolluwaayam nii, ma ni ko; 'Yaw Yonent Yàlla, may ma dem sama kër ab diir, ci la may ma -ma dellu sama kër ab diir-. ' Ba noppi ma ñëw ci sama jabar, ma ne ko; 'Situasion bi tarna lool'. Ma ne sama jabar; 'Maa ngi seede limu Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam nekk, moo tax mënu ma ko tëye. Ndax am nga lu ngay lekk?' Mu tontu ko: "Amna benn sha" farine bu dëgër ak benn bëy bu jigéen. Jabir ne ko: 'Ci noonu lanu jël farine bu dëgër bi mën ko sàqami, nu ray benn bëy, nu xolli ko der, nu dugal ko ci céebi. Ma wéyal di jamb farine bi ba noppi ma dellusi ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ma noppi ab diir. Ba noppi ma ñaanaat ndigal ma ñibbi ñaareelu yoon. Mu may ma ndigal, bima daje ak sama jabar ma gis ni farinu blé bi ñor na, ma wax sama jabar mu defar mburu, ma daal di teg pot bi ci kaw xeer wi ñuy toggee. Abdurrahman neena; maanaam mingi ci kaw fuur bi/waañ wi. Yabir ne ko; ci la ma daje ak Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam. ma ne ko: 'Amuma lekk lu bari, oh, soo bëggee, yaw Yonent Yàlla, mën nga ñëw sama kër ak benn wala ñaari nit. ’ Mu laaj : ‘ Ñaata ñam la am ? Ma tontu; 'Benn peppu blé ak benn bëy bu ndaw. ’ Ndaw si ni ko: ‘Demal ci sa waa kër, nga wax ko mu baña jël kaas bi ci waañ wi, ba noppi mu baña dindi mburu mi ci toster bi ba ma ñëw. ’ Mu ne ñi mu àndaloon : ‘ Nanu dem kër Yabir. Jabir ne ko: “Dama amoon kersa ci gàcce gu réy lool te kenn xamul ku dul Yàlla. '- -ndax Yonent bi dafa invite ay xaritam, ak doonte bariwaayu lekk bi bariwul noonu- --- ma ne sama soxna: Waawaa... jafe-jafe bi dafay gëna tar... Yonent bi dafa ñëw ak ay xaritam yépp. ' Sama jabar ne ko: 'Ndax ndaw si laaj nala bu njëkk ñaata ñam lañu am?'. Ma tontu 'waaw, leeral naa ko'! ba noppi sama jabar niko: 'Yàlla ak Yonent bi ñoo gëna xam, li leer mooy nga wax ko bariwaayu lekk yi nu am'. Jabir neena; 'Wax ji sama jabar wax daf ma dalal lépp luma doon jaaxal. ’ Ma ne ko : ‘ Dëgg la wax nga dëgg. ' Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam daal di ñëw dugg, ba noppi wax ay àndadoom 'Moytuleen, buleen leen jaxasoo! ' Ginaaw loolu Rasulullah Sallallaahu 'Aleyhi wasallam barkeel toster bi ak pot bi. Jabir niko: 'Ci noonu lanu jëlee mburu ci gril ak yàpp ci pot bi, nu yëngal ko ba noppi nu jox ko kuddu. ' Ci la Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam wax 'Na juróom ñaari nit wala juróom ñatti nit ku nekk bokk toog ci benn palaat.' Bi ñu ko lekkee ba noppi, nu ubbiwaat muur gi ci kaw gril bi ak ci pot bi, nu gis ni ñoom ñaar ñu ngi fees ni ko njëkkoon. Loolu wéy ba Jullit yépp lekk, ñu des ci lekk. Kon Yonent bi Yàlla na ko Yàlla dolli xéewël ak mucc daf nuy wax : « Dëgg la ñépp a suur, lekkleen leegi, yéen ak seeni njaboot ! ’ Kon bés boobu, lekk nanu mburu ak yàpp bi ay yoon yu bare. Jabir neena; 'Neena ñu ma ni limu xarit yi lekkoon ci kër Jabir tolluwoon na ci juróom ñatti téemeeri nit wala ñetti téemeeri nit. Aiman ​​niko: Xamuma ban ci ñoom mooy dëgg.

Hadith

Imam Darimi : 43

أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ هُوَ ابْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَمَرَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ أَنْ تَجْعَلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا يَأْكُلُ مِنْهُ قَالَ ثُمَّ بَعَثَنِي أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ بَعَثَنِي إِلَيْكَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ لِلْقَوْمِ قُومُوا فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ مَعَهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا صَنَعْتُ طَعَامًا لِنَفْسِكَ خَاصَّةً فَقَالَ لَا عَلَيْكَ انْطَلِقْ قَالَ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ قَالَ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ كَمَا صَنَعَ فِي الْمَرَّةِ الْأُولَى وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ بِثَمَانِينَ رَجُلًا قَالَ وَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُ الْبَيْتِ وَتَرَكُوا سُؤْرًا

Neena nu [Zakaria bin Adi] ne nu [Ubaydullah Ibn 'Amr] ci [Abdul Malik bin Umair] ci [Abdur Rahman bin Abu Laila] ci [Anas bin Malik] mu ne; Abu Talhaa digal na Ummu Sulayim mu defaral Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ñam wu mu lekk. Muni; ci la Abu Talhah yónnee ma ci Yonent bi saw. Daje naa ak moom, ma ni ko; Abu Talhah moo ma yónnee ci buur bi, mu ne ko; 'Yéen Jullit yi, nanu dem. ’ Mu dem, ay àndadoo daal di dem. Nettalikat bi dafa wax; ba noppi ñu indi ñam wi ba noppi Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam daal di koy def ay loxoom ñaanal ko barke ci ñam wi ni; ’ Jox ko fukki nit. Nettalikat bi dafa wax; ba noppi ñu jox leen ñam wi. Muni leen: “Lekkleen ci turu Yàlla Subhaanahu wa Tahaala”. Ba noppi ñu lekk ba suur, ba noppi ñu jog ngir mu defal lii juróom ñatti fukki nit. Nettalikat bi dafa wax; Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam lekkoon na ak boroom kër ga te ba leegi amna bool bu rëy.

Hadith

Imam Darimi : 44

أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ هُوَ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ أَنَّهُ طَبَخَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِدْرًا فَقَالَ لَهُ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ وَكَانَ يُعْجِبُهُ الذِّرَاعُ فَنَاوَلَهُ الذِّرَاعَ ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَنَاوَلَهُ ذِرَاعًا ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَكَمْ لِلشَّاةِ مِنْ ذِرَاعٍ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ أَنْ لَوْ سَكَتَّ لَأُعْطِيتُ أَذْرُعًا مَا دَعَوْتُ بِهِ

Mu ne nu [Muslim bin Ibrahim] ne nu [Abaan Al 'Athar] ne nu [Qatadah] ci [Syahr bin Hausyab] ci [Abu Ubaid] ni dafa toggal Yonent bi céeb. Mu ne ko: “Jox ma sampil bi”, mu daal di yàppu sampil bi la gënoon neex. Mu jox Yonent bi itam xaaj ci ulna -sampil- bi. Muni ma: 'Maa ngi lay saraxu, nga jox ma yàpp ulna', mu daal di koy jox yàpp ulna. ' ba noppi mu newaat: 'Jox ma yàppu yaxu ndigg li', ma tontu ko; 'Yaw Yonent Yàlla Subhanahu wa Ta'ala - dëgg la - ñaata meetar la bëy am?' Mu tontu ko ni: 'Maa ngi wax ci Ki ma nekk ci loxoom, soo noppee, dinga ma mëna jox yàpp wi ma ñaan. '

Hadith

Imam Darimi : 45

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ لِيُقَاتِلَهُمْ فَقَالَ أَبِي عَبْدُ اللَّهِ يَا جَابِرُ لَا عَلَيْكَ أَنْ تَكُونَ فِي نَظَّارِي أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى تَعْلَمَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُنَا فَإِنِّي وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي أَتْرُكُ بَنَاتٍ لِي بَعْدِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ تُقْتَلَ بَيْنَ يَدَيَّ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي النَّظَّارِينَ إِذْ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي وَخَالِي لِتَدْفِنَهُمَا فِي مَقَابِرِنَا فَلَحِقَ رَجُلٌ يُنَادِي إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَرُدُّوا الْقَتْلَى فَتَدْفِنُوهَا فِي مَضَاجِعِهَا حَيْثُ قُتِلَتْ فَرَدَدْنَاهُمَا فَدَفَنَّاهُمَا فِي مَضْجَعِهِمَا حَيْثُ قُتِلَا فَبَيْنَا أَنَا فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ أَثَارَ أَبَاكَ عُمَّالُ مُعَاوِيَةَ فَبَدَا فَخَرَجَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي دَفَنْتُهُ لَمْ يَتَغَيَّرْ إِلَّا مَا لَمْ يَدَعْ الْقَتِيلَ قَالَ فَوَارَيْتُهُ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ فَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي التَّقَاضِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أُصِيبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَإِنَّهُ تَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ وَإِنَّهُ قَدْ اشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي الطَّلَبِ فَأُحِبُّ أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ لَعَلَّهُ أَنْ يُنْظِرَنِي طَائِفَةً مِنْ تَمْرِهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ نَعَمْ آتِيكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَ وَمَعَهُ حَوَارِيُّوهُ قَالَ فَجَلَسُوا فِي الظِّلِّ وَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْنَا قَالَ وَقَدْ قُلْتُ لِامْرَأَتِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَائِيَّ الْيَوْمَ وَسَطَ النَّهَارِ فَلَا يَرَيَنَّكِ وَلَا تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ وَلَا تُكَلِّمِيهِ فَفَرَشَتْ فِرَاشًا وَوِسَادَةً وَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ فَقُلْتُ لِمَوْلًى لِي اذْبَحْ هَذِهِ الْعَنَاقَ وَهِيَ دَاجِنٌ سَمِينَةٌ فَالْوَحَى وَالْعَجَلَ افْرُغْ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَيْقِظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَكَ فَلَمْ نَزَلْ فِيهَا حَتَّى فَرَغْنَا مِنْهَا وَهُوَ نَائِمٌ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يَسْتَيْقِظُ يَدْعُو بِطَهُورِهِ وَأَنَا أَخَافُ إِذَا فَرَغَ أَنْ يَقُومَ فَلَا يَفْرُغَ مِنْ طُهُورِهِ حَتَّى يُوضَعَ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ قَالَ يَا جَابِرُ ايْتِنِي بِطَهُورٍ قَالَ نَعَمْ فَلَمْ يَفْرُغْ مِنْ وُضُوئِهِ حَتَّى وُضِعَتْ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ كَأَنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ حُبَّنَا اللَّحْمِ ادْعُ أَبَا بَكْرٍ ثُمَّ دَعَا حَوَارِيِّيهِ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوُضِعَ قَالَ فَوَضَعَ يَدَهُ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ كُلُوا فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَ مِنْهَا لَحْمٌ كَثِيرٌ وَقَالَ وَاللَّهِ إِنَّ مَجْلِسَ بَنِي سَلَمَةَ لَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِمْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَعْيُنِهِمْ مَا يَقْرَبُونَهُ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْذُوهُ ثُمَّ قَامَ وَقَامَ أَصْحَابُهُ فَخَرَجُوا بَيْنَ يَدَيْهِ وَكَانَ يَقُولُ خَلُّوا ظَهْرِي لِلْمَلَائِكَةِ قَالَ فَاتَّبَعْتُهُمْ حَتَّى بَلَغْتُ سَقُفَّةَ الْبَابِ فَأَخْرَجَتْ امْرَأَتِي صَدْرَهَا وَكَانَتْ سَتِيرَةً فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلِّ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى زَوْجِكِ ثُمَّ قَالَ ادْعُوا لِي فُلَانًا لِلْغَرِيمِ الَّذِي اشْتَدَّ عَلَيَّ فِي الطَّلَبِ فَقَالَ أَنْسِ جَابِرًا طَائِفَةً مِنْ دَيْنِكَ الَّذِي عَلَى أَبِيهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ مَا أَنَا بِفَاعِلٍ قَالَ وَاعْتَلَّ وَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مَالُ يَتَامَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ جَابِرٌ قَالَ قُلْتُ أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كِلْ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا الشَّمْسُ قَدْ دَلَكَتْ قَالَ الصَّلَاةُ يَا أَبَا بَكْرٍ قَالَ فَانْدَفَعُوا إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُلْتُ لِغَرِيمِي قَرِّبْ أَوْعِيَتَكَ فَكِلْتُ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَجِئْتُ أَسْعَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِهِ كَأَنِّي شَرَارَةٌ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كِلْتُ لِغَرِيمِي تَمْرَهُ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ فَجَاءَ يُهَرْوِلُ قَالَ سَلْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ غَرِيمِهِ وَتَمْرِهِ قَالَ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ إِذْ أَخْبَرْتَ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَدَّدَ عَلَيْهِ وَرَدَّدَ عَلَيْهِ هَذِهِ الْكَلِمَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ وَكَانَ لَا يُرَاجَعُ بَعْدَ الْمَرَّةِ الثَّالِثَةِ فَقَالَ مَا فَعَلَ غَرِيمُكَ وَتَمْرُكَ قَالَ قُلْتُ وَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَرَجَعْتُ إِلَى امْرَأَتِي فَقُلْتُ أَلَمْ أَكُنْ نَهَيْتُكِ أَنْ تُكَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَقَالَتْ تَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُورِدُ نَبِيَّهُ فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ وَلَا أَسْأَلُهُ الصَّلَاةَ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي

Neena ñu [Abu An Nu'man] ne nu [Abu 'Awanah] ci [Aswad] ci [Nubaih Al'Anazi] ci [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu'anhu mu ne; Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam génn ngir xeex mushirk yi. Sama pàppa -Abdullah- dafa wax; 'Bul dem xare, yaw Jabir, yaa ngi dëkk Medina, sa liggéey mooy xool xibaar yi ci tolluwaayu soldaari jullit yi. Kon ngeen xam bu baax sunu ëlëg. Ngir Yàlla Subhaanahu wa Ta’ala, bu dul woon ci samay doom yu jigéen yi ginaaw sama faatu, dama doon kontaan lool bu ñu la ray ci sama kanam - martyr ci toolu xare bi -. Jabir neena; Bima nekkee ak nit ñi seen liggéey mooy saytu mbir yi ak dellu soldaar yi, ci saasi sama tànta ñëw ak neewu sama pàppa ak sama ndijaay ngir mu suul leen ñoom ñaar ci sunu bàmmeelu famiy. Ba noppi mu daje ak kuy yuuxu; ''Dëgg la, Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam digal na ngeen ñi dee ca barab ba ñu leen reyoon, ngeen di leen suul ca barab ba ñu leen reyoon. ’ Ci saasi nu delloosi néewu sama pàppa ak sama ndijaay ci barab bi ñu ko faat. Nu suul leen ci barab bi ñu faat ñoom ñaar. Gannaaw bi man Jabir nekkee ci xalifag Muawiya bin Abuu Sufyan Radliyallahu’anhu, ci saasi benn ndaw ñëw ci man. Muni; 'Yaa Jabir bin Abdullah, tabaxkati Mu'awiyah Radliyallahu'anhu, bi ñuy dindi bàmmeel bi, ñu gis neewu sa pàppa ba neewam feeñ. Ñenn ci tabaxkat yi demoon nañu, moo tax ma mëna gis neewu sama pàppa. Uhh... Uhh... ma gis neewu sama pàppa ba leegi nimu ko suuloon, soppikuwul ludul màndarga ki ñu faat. Nettalikat bi -Jabir- dafa wax; moo tax ma muur ko. Ba leegi maa ngi fàttaliku ni sama pàppa dafa bàyyi woon bor ci xeetu dat, ñenn ñu ko lebal dañu ma forse ma fay ko ci saasi. Ci noonu ma dajeek Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam. Ma wax leen lépp luma jaaxal; Sama pàppa daa faatu ci xare, mu bàyyi bor ci xeetu dat, te boroom bor yi dañu ma forse ma fay bor yooyu ci saasi. Kontaan naa lool sudee nangu nga ko jàppale, kan moo xam, mën na nangu yeexal faktiram ba ci jamonoy góob bi ci topp. Mu ne ko: “Waaw kay, dinaa la ko jox, bu soobee Yàlla, Subhanahu wa Tahaala, yàggul dara ci ngoon. Jabir neena; 'Mu ñëw ak ay xaritam yu baax. Jabir neena; ñu xaar ci néeg bi, Rasulullah Sallallaahu 'alaihi wasallam nuyu nu, sàkku ndigal, daal di dugg ci sunu kër. Nettalikat bi -Jabir- dafa wax; 'Wax naa sama jabar ni tay ginaaw xaaju bëccëg, Rasulullah aleyhi wasallam dina may seeti, kon bul wane sa bopp, bul tooñ Rasulullah aleyhi wasallam ci dara - dara - te bul wax sax ak moom. ’ Ma daal di lal lal, daal di koy jox njegenaay, mu tëdd boppam daal di nelaw. Ma digal sama jaam; 'Rendileen bëy bu jigéen bii, bëy bu yar la, bari yàpp te neex na liggéey. Baalnu nga waajal ko balaa Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam di yewwu, te su yewwoo dina ñaan ndox ngir setal, man maa ngi jaaxle su yewwoo ba noppi setal te yàppu bëy nekkagul ci kanamam. ’ Bimu yewwoo ci nelawam, mu wax: 'Yabir, jox ma ndox ngir setal sama yaram, ma tontu ko; 'Waaw baaxna. Balaa muy jeexal sangu ma daal di teg lekk yi ci suuf. ing bëy bu ndaw ci kanamam. Nettalikat bi -Jabir- dafa wax; Mu xool ma ni; Daa melni xam nga yàpp wiñ gëna bëgg, woo Abu Bakar Radliyallahu'anhu. Suko defee ñu indi ñam wi, séddale ko. Nettalikat bi -Jabir- dafa wax; Dafa wax ne: Waxleen tudd Yàlla Subhaanahu wa Tahaala -bismilaa- ngeen lekk. ñu lekk ba suur, des yàpp bu bari ci togg gi. Nettalikat bi -Jabir- dafa wax; Wallaahi Subhanahu wa Ta'ala, dëgg la mbooloo mu Bani Salamah àtte nañu seen bopp ni bëgg nañu Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam gëna seen bët yi leen jege lool, ndax dañu ragal lool ñu gaañ ko. Ba noppi mu jog, moom ak ay àndadoom, ñu romb ko, mu ni, 'Xaaral ma bàyyi sama moom sa bopp - samay mbir - ci malaaka yi. Jabir neena; Ba noppi ma gunge leen ñu dellu ci tablo bi nekk ci wetu buntu bi, ci la sama jabar wane boppam tuuti luñu ko njëkka muur ak luñu ko muur, ni; Yaw Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam, nga nianal ma ak sama dieukeur. ’ Mu tontu ko; 'Yalla na Yallah Subhanahu wa Tahaala defal ay barkém yaw ak sa dieukeur. Muni ma: 'Maa ngi lay saraxu, wooma noonu - di wax ki am bor bi may sàkku ma fay ko ci saasi -'. Muni ma: 'Delloosi Jabir Radliyallahu'anhu benn wàll ci bor bi nga wara am ci pàppaam ba ci jamonoy góob bi ci topp. Mu ne : “Mënu ma ko def, yaw Yonent Yàlla bi! Muni ma: Wala nga wàññi ko, muni ma: Moomeel bii ay mbokk yu ëtt yi ñoo ko moom, yaw Yonent Yàlla. ' ba noppi Ndaw si ni: 'Fana Yabir nekk?' Jabir niko: 'Man maay Yonent Yàlla' Ci noonu la Yonent bi wax: 'Peesal ko 'ajuwa dat - xeetu dat buy màgg ci 'Aliyah Medina- ndax Yàlla Subhanahu wa Ta'ala dina leen jox luñu soxla', ginaaw ga Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yëkkati boppam niko: Abubakr Radliyallahu’anhu, Jabir Radliyallahu’anhu ne: ‘Ñoom ñépp dem nañu Jumaa’ ba noppi ma wax borkat bi: “Jegeel sa ndab”. ' Ba noppi ma teg ko ay dat 'ajuwa. Kon Yàlla Subhanahu wa Ta'ala jox nu lu doy ba noppi bàyyi nu ay dat. Jabir Radliyallahu'anhu neena: 'Ma daw dem daje ak Rasulullah ci Jumaa ji, melni ku woyof, ci laa ma fekk Rasulullah Sallallahu 'Aleyhi Wasallam jeexal ñaan, ci laa ni Rasulullah Sallallahu 'Aleyhi Wasallam; Booy seet, natt naa bis yi te Yàlla Subhanahu wa Ta’ala doyna, mu dese nu lu bari ak lu bari. ' Ci noonu la Rasulullah Sallallahu aleyhi wasallam laaj: ' Fan la Omar bin Khaththab Radliyallahu'anhu nekk?' Nettalikat bi -Jabir- dafa wax; Omar dafa ñëw di daw, mu daal di koy wax, 'Laajteel Jabir bin Abdullah Radliyallahu'anhu ci ki ko wara fay - pàppaam - ak ay datam. Omar tontu ko; 'Soxlawuma laaj te gëm naani Yàlla Subhanahu wa Ta'ala dina ko jox lu doy, maanaam soo ko waxee ni Yàlla Subhanahu wa Ta'ala dina ko jox lu doy. ' Ba noppi mu delloosi ko laaj bi, Omar Radliyallahu'anhu delloosi ko ñatti yoon, mu tontu ko lépp ak kàddu yii; 'Soxlawuma laaj. ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam baña delloo laajam ginaaw ñatteelu yoon, mu laaj ko: 'Naka la ki lay bor ak say dat yi nekk?' Nettalikat bi dafa wax; Ma tontu ko; Yallah Subhaanahu wa Tahaala may nako lu doy bayyil na ay dat yu bari nii ak nii. Ba noppi ma dellu ci sama jabar ni ko; Ndax terewuma la nga waxtaan ak sama kër? mu tontu ko; Ndax yaakaar nga ni Yàlla Subhanahu wa Ta'ala indil na Yonent bi ci sama kër, ba noppi mu dem te duma ko laaj mu ñaanal ma barke ak sama jëkkër??

Hadith

Imam Darimi : 46

أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ أَبَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ اللَّهَ فَضَّلَ مُحَمَّدًا عَلَى الْأَنْبِيَاءِ وَعَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ فَقَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ بِمَ فَضَّلَهُ عَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِأَهْلِ السَّمَاءِ { وَمَنْ يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّي إِلَهٌ مِنْ دُونِهِ فَذَلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ كَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ } قَالُوا فَمَا فَضْلُهُ عَلَى الْأَنْبِيَاءِ قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ } فَأَرْسَلَهُ إِلَى الْجِنِّ وَالْإِنْسِ

Daf nu wax [Ishaq bin Ibrahim] daf nu wax [Yazid bin Abu Hakim] daf ma wax [Al Hakam bin Abaan] ci ['Ikrimah] ci [Ibn Abbas] Radliyallahu'anhu mu ne; Dëgg la, Yàlla Subhaanahu wa Tahaala daa njëkka jiital Yonent bi Muhamed sallallaahu aleyhi wasallaam ci yeneen yonent yi ak ci waa asamaan yi. Ñu laaj ko: «Yaw Ibn Abbas, lan lañu ko njëkka jox ci ñi dëkk ci asamaan si?» Ibn Abbas tontu ko; 'Dëgg la Yàlla Subhanahu wa Ta'ala wax na ñi dëkk ci asamaan yi: Ci Ibn Abbas dafa wax: Waman Yaqul Minhum Innii Ilaahun Min Dunihi Fadzalijka Najziihi Jahannama Kadzalika Najzii Azha-ZhaliMId Allah Subhanahu wa Ta'ala, kon noo ngi fay nit kooku jahannam, ak Noonu lanuy fayyu defkatu ñaawtéef yi. -Laaj. Al Anbiya` /21: 29- Te Yàlla Subhaanahu wa Tahaala ci say bàkkaar yu démb ak yu di ñëw ta mottali ay barkeem ci yaw te gibal leen ci yoon wu jub wi. ` -Laaj. Al Fath /48: 1. 2- Booba ñu laaj ne: “Ana lan moo ëpp Yonent yépp?” bin Abbas tontu ko ne: «Dëgg la, Yàlla Subhaanahu wa Tahaala dafa wax ne: «Yonne wunu benn Yonent, ludul ci làkku askanam, ngir mu leeral leen bu baax. ` -Laaj. Ibraahiim /14: 4- Yàlla Subhanahu wa Ta'ala wax Yonent bi Muhamed, ' te Nun yónnee nu la ludul ci nit ñi yépp, nga nekk kiy yónnee xibaar bu baax ak artukat. ` -Laaj. As Saba` 34: 28-, ginaaw ga ñu yónnee ko ci jinne yi ak nit ñi.

Hadith

Imam Darimi : 47

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا زَمْعَةُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَلَسَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَهُ فَخَرَجَ حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْهُمْ سَمِعَهُمْ يَتَذَاكَرُونَ فَتَسَمَّعَ حَدِيثَهُمْ فَإِذَا بَعْضُهُمْ يَقُولُ عَجَبًا إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَ مِنْ خَلْقِهِ خَلِيلًا فَإِبْرَاهِيمُ خَلِيلُهُ وَقَالَ آخَرُ مَاذَا بِأَعْجَبَ مِنْ { وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَى تَكْلِيمًا } وَقَالَ آخَرُ فَعِيسَى كَلِمَةُ اللَّهِ وَرُوحُهُ وَقَالَ آخَرُ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَسَلَّمَ وَقَالَ قَدْ سَمِعْتُ كَلَامَكُمْ وَعَجَبَكُمْ أَنَّ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلُ اللَّهِ وَهُوَ كَذَلِكَ وَمُوسَى نَجِيُّهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَعِيسَى رُوحُهُ وَكَلِمَتُهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ تَعَالَى وَهُوَ كَذَلِكَ أَلَا وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا حَامِلُ لِوَاءِ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَحْتَهُ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يُحَرِّكُ بِحَلَقِ الْجَنَّةِ وَلَا فَخْرَ فَيَفْتَحُ اللَّهُ فَيُدْخِلُنِيهَا وَمَعِي فُقَرَاءُ الْمُؤْمِنِينَ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَكْرَمُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ عَلَى اللَّهِ وَلَا فَخْرَ

Neena ñu [Ubaydullah bin Abdul Majid] ne nu [zama] ci [Salamah] ci ['Ikrima] ci [Ibn Abbas] Radliyallahu'anhu mu ne; Nit ñu bokk ci sahaba yu Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam toogoon di ko xaar. Ba noppi mu génn, bimu demee ba jege leen, mu dégg ñuy wax ci turam. Mu déglu bu baax seen waxtaan, kenn ci ñoom ni; «Yàlla Subhaanahu wa Tahaala def bindéefam yi ay xaritam yu wér la yéeme lool, te Ibraayma xaritu Yàlla Subhaanahu wa Tahaala la woon. Beneen bi ni; Li gën a yéeme ci aaya bi, WA KALLAMA ALLAHU MUUSA TAKLIIMAA Te Yàlla wax ak Yonent bi Muusa directement -Qs. 164- Ñeneen ñi ne; Jesus mooy Kàddug Yàlla Subhanahu wa Ta'ala ak Xelam, ñeneen ñi itam dañu wax; Ci jamano jooju, Yàlla Subhanahu wa Ta'ala setal na Adam. Mu génn ngir daje ak ñoom, nuyu leen, ba noppi ni leen: 'Déglu naa seen waxtaan, yéemu naa ci ni Ibraahim xarit bu baax la woon ci Yàlla Subhanahu wa Ta'ala, te dëgg la woon, Musaa mooy ki mu waxtaan ak moom directement te noonu la woon, te Jesus moo nekkoon Xelam ak Kàddoom te noonu la woon, te Yàlla Subhanahu chose la woon. Xamleen ni man maay Habibullah - nit ki Yàlla bëgg - te amul benn réy-réylu, man maay porte-bandeur de gërëm ci bis bi apocalypse bi indi Adam ak yonent yi ci ginaawam te réy-réy amul woon, te man maay ki njëkka jox te ñu jox ko ñaan ci bis bi Àttem réy-réy la woon, te amul benn réy-réy bu njëkk ci asamaan si te amul woon benn réy-réy, ci noonu la Yàlla Subhanahu wa Ta'ala ubbi buntu bi dugal ma ci, ma dugg ak askanu jullit yi amul benn réy-réy, te man maa nekkoon nit ku gëna mag ci nit ñi ko jiitu ak nit ñi ñëw ci ginaaw ci kanam Yàlla Subhanahu wa Ta'ala te amul benn réy-réy.'

Hadith

Imam Darimi : 48

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ لَيْثٍ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُهُمْ خُرُوجًا وَأَنَا قَائِدُهُمْ إِذَا وَفَدُوا وَأَنَا خَطِيبُهُمْ إِذَا أَنْصَتُوا وَأَنَا مُسْتَشْفِعُكُمْ إِذَا حُبِسُوا وَأَنَا مُبَشِّرُهُمْ إِذَا أَيِسُوا الْكَرَامَةُ وَالْمَفَاتِيحُ يَوْمَئِذٍ بِيَدِي وَأَنَا أَكْرَمُ وَلَدِ آدَمَ عَلَى رَبِّي يَطُوفُ عَلَيَّ أَلْفُ خَادِمٍ كَأَنَّهُمْ بَيْضٌ مَكْنُونٌ أَوْ لُؤْلُؤٌ مَنْثُورٌ

Daf nu wax [Sa'id bin Sulaiman] ci [Mansur bin Abi Al-Aswad] ci [Laits] ci [Ar Rabi' bin Anas] ci [Anas] Radliyallahu'anhu, mu ne; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam neena: 'Man maa njëkka yewwu ci bàmmeel bi ci bis bi ñuy ndekkite, man maa nekkoon seen njiit bi ñuy ñëw, maa nekkoon seen portoparool bi ñu noppee, maa nekkoon ki leen di ñaanal ñu ñaanal leen bi ñu tëjoo -ci tool yi mahsyar-, man maa nekkoon nit ku bees bi ñu nekkee ci despahirve. Ndam ak caabi bis boobu ñu ngi ci samay loxo, te man maay doomu Aadama Alaihis nuyoo bu gëna mag ci sama Boroom, wër sama wet junniy jaam, melni ay takkaay yu weex wala ay perle yu tasaaroo.

Hadith

Imam Darimi : 49

أخبرنا عبد الله بن عبد الحكم المصري حدثنا بكر بن مضر عن جعفر بن ربيعة عن صالح هو ابن عطاء بن خباب مولى بني الدئل عن عطاء بن أبي رباح عن جابر بن عبد الله أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا قائد المرسلين ولا فخر وأنا خاتم النبيين ولا فخر وأنا أول شافع وأول مشفع ولا فخر

Daf nu wax [Abdullah bin Abdul Hakam Al Mishri] wax nu [Bakar bin Mudlar] ci [Ja'far bin Rabi'ah] ci [Salih Ibn 'Atha' bin Khabbab] ab jaam bu njëkk ci Bani Al Duil ci ['Atha' bin Abi Rabbah] ci [Jabir bin Abi Rabbah] ci [Jabir bin Abi Rabbah] salallaahu aleyhi wasallam. mu ne: “Man maay njiitu Yonent yi, te amul benn réy-réylu, man maay muur Yonent yi te amul benn réy-réylu, man maay ki njëkka ñaanal ak ki ñu njëkka ñaanal te amul benn réy-réylu”.

Hadith

Imam Darimi : 50

حدثنا محمد بن عباد حدثنا سفيان هو ابن عيينة عن ابن جدعان عن أنس أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا أول من يأخذ بحلقة باب الجنة فأقعقعها قال أنس كأني أنظر إلى يد رسول الله صلى الله عليه وسلم يحركها وصف لنا سفيان كذا وجمع أبو عبد الله أصابعه وحركها قال وقال له ثابت مسست يد رسول الله صلى الله عليه وسلم بيدك قال نعم قال فأعطنيها أقبلها

Dañu nu wax [Muhamed bin 'Abbad] ne [Sufyan Ibn 'Uyainah] ci [Ibn Jud'aan] ci [Anas] ni Yonent bi (saw) dafa wax: Ci Jabir bin Abdillah ne: Yonent-Yàlla (Jàbir bin Abdillah) dafa wax: Ma toxal ko. Anas ni; Daa melni dama gis loxo Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam diko yëngal, Sufyan wax ci jaar-jaar bi itam, Abu Abdullah jàpp loxoom diko yëngal, nettalikat bi dafa wax; Tabit laaj ko; Ndax dangay jàpp loxo Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ak sa loxo? Mu tontu ko: Mu jox ma loxoom ngir ma fóon ko.

Hadith

Imam Darimi : 51

أخبرنا أحمد بن عبد الله حدثنا حسين بن علي عن زائدة عن المختار بن فلفل عن أنس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم أنا أول شافع في الجنة

Daf nu wax [Ahmad bin Abdulla] wax nu [Husain bin Ali] ci [Zaidah] ci [Al Mukhtar bin Fulful] ci [Anas] mu ne; Rasulullah aleyhi wasallam nee na: “Man maa njëkka ñaan ci asamaan si. '

Hadith

Imam Darimi : 52

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَزِيدُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ عَنْ جُمْجُمَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأُعْطَى لِوَاءَ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَآتِي بَابَ الْجَنَّةِ فَآخُذُ بِحَلْقَتِهَا فَيَقُولُونَ مَنْ هَذَا فَأَقُولُ أَنَا مُحَمَّدٌ فَيَفْتَحُونَ لِي فَأَدْخُلُ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ شَعِيرٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ وَفُرِغَ مِنْ حِسَابِ النَّاسِ وَأُدْخِلَ مَنْ بَقِيَ مِنْ أُمَّتِي فِي النَّارِ مَعَ أَهْلِ النَّارِ فَيَقُولُ أَهْلُ النَّارِ مَا أَغْنَى عَنْكُمْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُونَ بِهِ شَيْئًا فَيَقُولُ الْجَبَّارُ فَبِعِزَّتِي لَأَعْتِقَنَّهُمْ مِنْ النَّارِ فَيُرْسِلُ إِلَيْهِمْ فَيَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ وَقَدْ امْتُحِشُوا فَيُدْخَلُونَ فِي نَهَرِ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي غُثَاءِ السَّيْلِ وَيُكْتَبُ بَيْنَ أَعْيُنِهِمْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ فَيُذْهَبُ بِهِمْ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ لَهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ الْجَهَنَّمِيُّونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَلْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الْجَبَّارِ

Daf nu wax [Abdullah bin Salih] wax nu [Al Laits] wax nama [Yazid Ibnu Abdullah bin Al Had] ci [Amr bin Abu Amr] ci [Anas bin Malik] Radliyallahu'anhu mu ne; Ma dégg Yonent Yàlla sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Dëgg la, man maay ki njëkka nekk ki suuf si di xaajaloo ndax sama ndam ci bis àtte ba -ci ganaw- te du am benn réy-réylu, man maay ki njëkka dugg ci asamaan si bis biy indi réy-réylu, te du am benn réy-réylu ci bis bi, te dinaa def holavend, te dinaa jege asamaan - laaj kan mooy nit kii? Ma tontu ko: Man maay Mohamed ñu ubbil ma ko, ma dugg ma gis Boroom doole ji ci sama kanam, ma sujju ci kanam. Mu ne: Yaw Muhammad, yékkati sa bopp, wax te sa wax dégg na, ñaanal sa ñaan ñu nangu ko, ñaanal te nga mën a ñaanal. Ma siggil sama bopp ne: Sama askan, sama askan Yaw sama Boroom. Muni ma: 'Demal ci sa askan, te képp ku nga fekk ci xolam mu am ngëm gu tollu ni peppu blé, dinaa ko dugal ci asamaan si. Ba noppi ma dem, képp ku ma dajeel am xol bu tollu ni jiwwu, ma dugal ko ci asamaan si. Ba noppi ma fekk Aji Kàttan ji ci sama kanam, moo tax ma sukk ci kanam. Mu ne ko yékkati sa bopp te wax te say kàddu dégg nañu leen wax leen ñu dégg te ñaanal te nga mën a ñaanal. Ci noonu ma siggil sama bopp ni sama askan, Yaay Boroom, ci la wax, 'Demal ci sa askan, képp ku nga fekk ci seen xol ngëm bu tollu ni peppu blé, nga bàyyi ko mu dem asamaan si. ‘Gannaaw ba ñu noppee lim jëfi doomi Aadama yépp ba noppi ñu sànni ñi des ci samay xeet ca safara ànd ak waa sawara, waa sawara nee; Li ngeen daan jaamu Yàlla Subhanahu wa Tahaala te bokkuleen ko bokkal dara, amul benn njariñ ci yéen. Kon Aji Kàttan ji dafa wax: Ci sama buur, dinaa leen xettali ci safara. Ba noppi ñu yónnee leen ko, ñu génne leen ci safara, ñu lakk leen, ba noppi ñu dugal leen ci dexu dundu, ñu màgg ni jiwwu buy màgg ci biir buum buy wal, ñu bind ko ci seen jë; nit ñu Yàlla Subhanahu wa Ta'ala génne leen. Ginaaw loolu ñu yóbbu leen, yóbbu leen ci asamaan si. Kon ñi dëkk ci asamaan si ne leen; 'Ñoom ñooy waa safara'. Moo tax Aji Kàttan ji niko: “Oh déet, ñoom ay nit lañu yu Aji Kàttan ji génne. '

Hadith

Imam Darimi : 53

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ يُونُسَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ ابْنِ غَنْمٍ قَالَ نَزَلَ جِبْرِيلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَقَّ بَطْنَهُ ثُمَّ قَالَ جِبْرِيلُ قَلْبٌ وَكِيعٌ فِيهِ أُذُنَانِ سَمِيعَتَانِ وَعَيْنَانِ بَصِيرَتَانِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ الْمُقَفِّي الْحَاشِرُ خُلُقُكَ قَيِّمٌ وَلِسَانُكَ صَادِقٌ وَنَفْسُكَ مُطْمَئِنَّةٌ قَالَ أَبُو مُحَمَّد وَكِيعٌ يَعْنِي شَدِيدًا

Abdullaah bin Salih waxna ma Muawiya ci Yunus bin Maisarah ci Abu Idris Al Khaulani ci Ibn Ghanm ne ko; Jibril Alaihis nuyoo wàcci ci Yonent bi daal di dagg biir bi, ci la Jibril ni xol bu dëgër amna ñaari nopp yuy dégg ak ñaari bët yuy gis, Muhamed sallallaahu 'alaihi wasallam. Rasulullah Al Muqaffa – mi tedd mi – ak Al Hasyir – miy dajale –, sa jikko ju kawe la, sa làmmiñ man na koo wóolu ta sa ruu di dal. Abu Muhamed dafa wax ni li baat waki' di tekki mooy ki am doole.

Hadith

Imam Darimi : 54

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ رُوَيْمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَدْرَكَ بِيَ الْأَجَلَ الْمَرْحُومَ وَاخْتَصَرَ لِيَ اخْتِصَارًا فَنَحْنُ الْآخِرُونَ وَنَحْنُ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنِّي قَائِلٌ قَوْلًا غَيْرَ فَخْرٍ إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ اللَّهِ وَمُوسَى صَفِيُّ اللَّهِ وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَمَعِي لِوَاءُ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَعَدَنِي فِي أُمَّتِي وَأَجَارَهُمْ مِنْ ثَلَاثٍ لَا يَعُمُّهُمْ بِسَنَةٍ وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ

Abdullaah bin Salih neena ma [Mu'awiyah] ci ['Urwah bin Ruwaim] ci [Amr bin Qais], Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam neena: 'Yalla Subhanahu wa Ta'ala xamal nama ni sama dee bu yërmaande jeexna, mu gàttal sama dundu. Kon nun nooy nit ñi mujj, waaye nooy waa jiitu ci bis àtte ba. Dinaa wax ab wax ak jéggalu, lii amul benn réy-réylu, Ibrahim xarit bu jege la ci Yàlla Subhanahu wa Ta'ala -khalilullah-, Musa mooy tànneefu Yàlla Subhanahu wa Ta'ala te man maay bëgg Yàlla Subhanahu wa Ta'ala te ànd ak man darapu gërëm ci bis àtte. Dëgg la, Yàlla Subhaanahu wa Tahaala dig na sama askan te aar na leen ci ñatti mbir; du am xiif bu metti bu leen indil, noon yi duñu leen tasaare, duñu dajaloo ci réer.

Hadith

Imam Darimi : 55

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَرْطَاةُ بْنُ الْمُنْذِرِ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ قَالَ سَمِعْتُ مَسْلَمَةَ السَّكُونِيَّ وَقَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ سَلَمَةَ السَّكُونِيَّ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ أُتِيتَ بِطَعَامٍ مِنْ السَّمَاءِ قَالَ نَعَمْ أُتِيتُ بِطَعَامٍ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَلْ كَانَ فِيهِ مِنْ فَضْلٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا فُعِلَ بِهِ قَالِ رُفِعَ إِلَى السَّمَاءِ وَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنِّي غَيْرُ لَابِثٍ فِيكُمْ إِلَّا قَلِيلًا ثُمَّ تَلْبَثُونَ حَتَّى تَقُولُوا مَتَى مَتَى ثُمَّ تَأْتُونِي أَفْنَادًا يُفْنِي بَعْضُكُمْ بَعْضًا بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ مُوتَانٌ شَدِيدٌ وَبَعْدَهُ سَنَوَاتُ الزَّلَازِلِ

Daf nu wax [Muhamed bin Al Mubarak] wax nu [Muhaawiya bin Yahya] daf nu wax [Arthah bin Al Mundzir] ci [Dlamrah bin Habib] mu ne dégg naa Maslamah As Sakuni - buñu sukkandikoo ci li keneen waxul Mohamed As Sakuni - [Salamah As Sakuni] Bi nu nekkee ak Rasulullah, ci saasi ku ni; Ya Rasulullah, ndax jox nañu la ñam wu bawoo ci asamaan si? Mu tontu ne: Waaw, jox nañu ma lekk. Mu laajaat; 'Yaw Yonent Yàlla Subhanahu wa Ta'ala, ndax amna lekk bu des?' Mu tontu : ‘ Waaw. ’ Mu laajaat, lu ñu ko defal? Mu tontu ko ni: 'Dañu ko yóbbu asamaan si, te xamal nañu ma ni duma yàgg dundu ak yaw, kon dinga wéy di dundu ba nga wax; 'Ay yoon? Ba noppi ngeen ñëw ci man ay mbooloo yuy yàqante, balaa àddina di jeex dina am dee yu tiis, ginaaw ga ay at yu fees dell ak yëngu-yëngu suuf ñëw.

Hadith

Imam Darimi : 56

أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِقَصْعَةٍ مِنْ ثَرِيدٍ فَوُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْ الْقَوْمِ فَتَعَاقَبُوهَا إِلَى الظُّهْرِ مِنْ غُدْوَةٍ يَقُومُ قَوْمٌ وَيَجْلِسُ آخَرُونَ فَقَالَ رَجُلٌ لِسَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَمَا كَانَتْ تُمَدُّ فَقَالَ سَمُرَةُ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ تَعْجَبُ مَا كَانَتْ تُمَدُّ إِلَّا مِنْ هَا هُنَا وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى السَّمَاءِ

[Uthman bin Muhammad] daf nu wax [Yazid bin Harun] daf nu wax [Sulaiman At Taimi] ci [Abu Al 'Ala] ci [Samurah bin Jundud] ni Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam jox nañu ko bool bu mag bu defoon yàpp. ba noppi ñuy weccoo ñaan xaaju bëccëg ndax añ la woon, ñenn ñi taxaw, ñenn ñi toog. Am ku wax Samura bin Jundab: Ndax ñam wii amul fenn? Samura tontu ko; 'Lu leen yéem? Bool bi def lekk, kenn indiwul ko ludul foofu, ndax dafa màndargaal loxoom asamaan si. '

Hadith

Imam Darimi : 57

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةٍ إِضْحِيَانَ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِ وَإِلَى الْقَمَرِ قَالَ فَلَهُوَ كَانَ أَحْسَنَ فِي عَيْنِي مِنْ الْقَمَرِ

Mu wax nu [Muhamed bin Sa'id] wax nu [Abdur Rahman bin Muhamed] ci [Ash'ats bin Shawwar] ci [Abu Ishaq] ci [Jabir bin Samurah] mu ne; Ma gis Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ci guddi gi weer wi fees, mu sol yéere yu xonk, ci laa xool ko ba noppi xool weer wi.

Hadith

Imam Darimi : 58

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ابْنُ أَخِي مُوسَى عَنْ عَمِّهِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَجَ الثَّنِيَّتَيْنِ إِذَا تَكَلَّمَ رُئِيَ كَالنُّورِ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ ثَنَايَاهُ

Daf nu wax [Ibrahim bin Al Mundzir] daf nu wax [Abdul Aziz bin Abu Thabit Az Zuhri] daf ma wax [Ismail bin Ibrahim] - doomu sama rak, Musa - ci Ndijaay [Musa bin 'Uqbah] ci [Kuraib] ci [Ibn Abbas] Hehulla Rad; Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam amoon na ay bëñam yu laxasu, suy wax dafa melni lu am leer guy génn ci diggante ñaari bëñam yi.

Hadith

Imam Darimi : 59

أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَنْجَدَ وَلَا أَجْوَدَ وَلَا أَشْجَعَ وَلَا أَضْوَأَ وَأَوْضَأَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Daf nu wax [Mahmud bin Ghailan] daf nu wax [Yazid bin Harun] daf nu wax [Mis'ar] ci [Abdul Malik bin Umair] mu ne; [Ibn Omar] dafa wax; Masuma gis ku gën a gaaw ci xeex, gën a set, gën a fit, gën a leer Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam.

Hadith

Imam Darimi : 60

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ قُلْتُ لِلرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ بْنِ عَفْرَاءَ صِفِي لَنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّ لَوْ رَأَيْتَهُ رَأَيْتَ الشَّمْسَ طَالِعَةً

Daf nu wax [Ibrahim bin Al Mundzir] daf nu wax [Ubaydullah bin Musa] daf nu wax [Usamah bin Zaid] ci [Abu Ubaida bin Muhamed bin 'Ammar bin Yasir] mu ne; Ma wax [Ar Rubay' ak Mu'awwidz bin 'Afra]; Maa ngi lay sàkku, nga leeral ma, naka la ko Rasulullah, ci la wax; Ey sama doom, soo ko gisee day mel ni yaa ngi gis jant bi fenk.