Imam Darimi (الامام الدارمي) - 3469 Hadith
Hadith
Imam Darimi : 41
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُومُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَيُسْنِدُ ظَهْرَهُ إِلَى جِذْعٍ مَنْصُوبٍ فِي الْمَسْجِدِ فَيَخْطُبُ النَّاسَ فَجَاءَهُ رُومِيٌّ فَقَالَ أَلَا أَصْنَعُ لَكَ شَيْئًا تَقْعُدُ عَلَيْهِ وَكَأَنَّكَ قَائِمٌ فَصَنَعَ لَهُ مِنْبَرًا لَهُ دَرَجَتَانِ وَيَقْعُدُ عَلَى الثَّالِثَةِ فَلَمَّا قَعَدَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ذَلِكَ الْمِنْبَرِ خَارَ الْجِذْعُ كَخُوَارِ الثَّوْرِ حَتَّى ارْتَجَّ الْمَسْجِدُ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمِنْبَرِ فَالْتَزَمَهُ وَهُوَ يَخُورُ فَلَمَّا الْتَزَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَكَنَ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ لَمْ أَلْتَزِمْهُ لَمَا زَالَ هَكَذَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدُفِنَ
Mae wedi dweud wrthym fod Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf wedi dweud wrthym fod Umar bin Yunus wedi dweud wrthym fod 'Ikrimah bin 'Ammar wedi dweud wrthym fod Ishaq bin Abu Talhah wedi dweud wrthym Anas bin Malik fod y Proffwyd صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, gynt ar ddydd Gwener yn sefyll - yn pregethu- gan bwyso ei gefn yn erbyn coeden a oedd wedi'i gosod yn y mosg, ac yn pregethu - i'r bobl. Yna daeth dyn o Rufain, a dywedodd; 'A wnaf le i chi y gallwch eistedd arno a gweld eich bod yn sefyll?' Felly gwnaeth y dyn blatfform iddo gyda dau ris, ac eisteddodd ar y drydedd lefel. Pan eisteddodd y Proffwyd (heddwch a bendithion Allah arno) ar y pulpud, griddfanodd boncyff y goeden fel griddfan tarw, gan achosi i'r mosg gyfan fod mewn cynnwrf. Roedd y Proffwyd (heddwch a bendithion Allah arno) yn drist o gael ei adael ar ôl. Disgynnodd y Proffwyd (heddwch a bendithion Allah arno) ar unwaith o'r pulpud a mynd ato, gan ei gofleidio tra roedd y goeden yn dal i ochain. Pan barhaodd i'w chofleidio, daeth yn dawel. Yna dywedodd; Wrth yr Un y mae fy enaid yn ei Ddwylo, oni bai fy mod wedi ei gofleidio byddai wedi aros fel hyn tan Ddydd yr Atgyfodiad, oherwydd tristwch cael ei adael gan Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno). Yna gorchmynnodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) ei gladdu, a gwnaed hynny.
Hadith
Imam Darimi : 42
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ أَيْمَنَ الْمَكِّيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتَهُ مِنْهُ أَرْوِيهِ عَنْكَ فَقَالَ جَابِرٌ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفُرُهُ فَلَبِثْنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ لَا نَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْهِ فَعَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ كُدْيَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ كُدْيَةٌ قَدْ عَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ فَرَشَشْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ فَأَخَذَ الْمِعْوَلَ أَوْ الْمِسْحَاةَ ثُمَّ سَمَّى ثَلَاثًا ثُمَّ ضَرَبَ فَعَادَتْ كَثِيبًا أَهْيَلَ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ايْذَنْ لِي قَالَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ امْرَأَتِي فَقُلْتُ ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ فَقُلْتُ قَدْ رَأَيْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا لَا صَبْرَ لِي عَلَيْهِ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَتْ عِنْدِي صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ قَالَ فَطَحَنَّا الشَّعِيرَ وَذَبَحْنَا الْعَنَاقَ وَسَلَخْتُهَا وَجَعَلْتُهَا فِي الْبُرْمَةِ وَعَجَنْتُ الشَّعِيرَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَبِثْتُ سَاعَةً ثُمَّ اسْتَأْذَنْتُهُ الثَّانِيَةَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ فَإِذَا الْعَجِينُ قَدْ أَمْكَنَ فَأَمَرْتُهَا بِالْخَبْزِ وَجَعَلْتُ الْقِدْرَ عَلَى الْأَثَاثِي قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّمَا هِيَ الْأَثَافِيُّ وَلَكِنْ هَكَذَا قَالَ ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنَّ عِنْدَنَا طُعَيِّمًا لَنَا فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تَقُومَ مَعِي أَنْتَ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلَانِ مَعَكَ فَقَالَ وَكَمْ هُوَ قُلْتُ صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى أَهْلِكَ وَقُلْ لَهَا لَا تَنْزِعْ الْقِدْرَ مِنْ الْأَثَافِيِّ وَلَا تُخْرِجْ الْخُبْزَ مِنْ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ قُومُوا إِلَى بَيْتِ جَابِرٍ قَالَ فَاسْتَحْيَيْتُ حَيَاءً لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ قَدْ جَاءَكِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصْحَابِهِ أَجْمَعِينَ فَقَالَتْ أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَكَ كَمْ الطَّعَامُ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَتْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَدْ أَخْبَرْتَهُ بِمَا كَانَ عِنْدَنَا قَالَ فَذَهَبَ عَنِّي بَعْضُ مَا كُنْتُ أَجِدُ وَقُلْتُ لَقَدْ صَدَقْتِ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ ثُمَّ قَالَ لِأَصْحَابِهِ لَا تَضَاغَطُوا ثُمَّ بَرَّكَ عَلَى التَّنُّورِ وَعَلَى الْبُرْمَةِ قَالَ فَجَعَلْنَا نَأْخُذُ مِنْ التَّنُّورِ الْخُبْزَ وَنَأْخُذُ اللَّحْمَ مِنْ الْبُرْمَةِ فَنُثَرِّدُ وَنَغْرِفُ لَهُمْ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَجْلِسْ عَلَى الصَّحْفَةِ سَبْعَةٌ أَوْ ثَمَانِيَةٌ فَإِذَا أَكَلُوا كَشَفْنَا عَنْ التَّنُّورِ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ فَإِذَا هُمَا أَمْلَأُ مَا كَانَا فَلَمْ نَزَلْ نَفْعَلُ ذَلِكَ كُلَّمَا فَتَحْنَا التَّنُّورَ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ وَجَدْنَاهُمَا أَمْلَأَ مَا كَانَا حَتَّى شَبِعَ الْمُسْلِمُونَ كُلُّهُمْ وَبَقِيَ طَائِفَةٌ مِنْ الطَّعَامِ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ أَصَابَتْهُمْ مَخْمَصَةٌ فَكُلُوا وَأَطْعِمُوا فَلَمْ نَزَلْ يَوْمَنَا ذَلِكَ نَأْكُلُ وَنُطْعِمُ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُمْ كَانُوا ثَمَانَ مِائَةٍ أَوْ قَالَ ثَلَاثَ مِائَةٍ قَالَ أَيْمَنُ لَا أَدْرِي أَيُّهُمَا قَالَ
Mae wedi dweud wrthym [Abdullah bin Umar bin Abaan] fod wedi dweud wrthym [Abdur Rahman bin Muhammad Al Muharibi] gan [Abdul Wahid bin Aiman Al Makki] gan [ei dad] dywedodd; Dywedais wrth Jabir bin Abdullah Radliyallahu'anhu: dywedodd; Adroddwch i mi hadith gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam a glywsoch ganddo ac y gallaf ei adrodd gennych chi. Dywedodd Jabir; Yn flaenorol, roeddem gyda Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yn ystod rhyfel Khandaq ac roeddem yn cloddio ffosydd. Am dridiau ni fwytasom ac ni allem gael bwyd. Yna yn y ffos des i o hyd i ddarn o bridd caled, felly es i at Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Dywedais; 'O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, mae'r tir caled hwn wedi atal cloddio'r ffos hon, er ein bod wedi tywallt dŵr arni'. Yna safodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam gyda'i fol wedi'i glymu â charreg, yna cymerodd hoe ac yna darllenodd Bismillah dair gwaith. Taroodd ef a'i droi'n llwch meddal. Pan welais gyflwr Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam fel 'na, dywedais wrtho; 'O Negesydd Allah, gadewch i mi fynd adref am ychydig, yna fe ganiataodd i mi -fynd adref am ychydig-. ' Yna des at fy ngwraig, dywedais; 'Mae'r sefyllfa'n ddifrifol iawn'. A dywedais wrth fy ngwraig; 'Rwyf wedi gweld cyflwr Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam a wnaeth i mi fethu â'i ddal i mewn. Oes gennych chi rywbeth i'w fwyta?' Atebodd; 'Dim ond un sha' o flawd bras a myn gafr benyw sydd yna.' Dywedodd Jabir: 'Yna fe wnaethon ni guro'r blawd bras fel ei fod yn addas i'w gnoi a lladd myn gafr, ei groenio a'i roi mewn pot.' Parheais i dylino'r blawd yna dychwelais at y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ac roeddwn yn dawel am ychydig. Yna gofynnais ganiatâd eto i fynd adref am yr ail dro. Rhoddodd ganiatâd i mi, felly pan gyfarfûm â'm gwraig, trodd allan fod y toes gwenith yn barod, felly gorchmynnais i'm gwraig wneud bara, a rhoddais y pot ar y garreg goginio. Dywedodd Abdurrahman; yr ystyr yw uwchben y stôf/gegin. Yna dywedodd Jabir; yna cyfarfûm â'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. eto, yna dywedais wrtho: 'Does gen i ddim llawer o fwyd, o, os wyt ti eisiau, O Negesydd Allah, gelli di ddod i'm tŷ gyda dim ond un neu ddau o bobl. ' Gofynnodd: 'Faint o fwyd sydd yna?' Atebais; 'Dim ond un gronyn o wenith a myn gafr. ' Yna dywedodd yr Apostol: 'Yn union fel hyn, ewch adref at dy deulu a dywedwch wrtho am beidio â chodi'r pot o'r gegin a pheidio â thynnu'r bara o'r tostiwr nes i mi ddod.' ' Yna dywedodd wrth ei gymdeithion: 'Awn i dŷ Jabir. ' Dywedodd Jabir: 'Roeddwn i'n teimlo cywilydd o gywilydd difrifol iawn, nad oes neb yn ei wybod ond Allah. '- -oherwydd gwahoddodd y proffwyd ei ffrindiau, er nad oedd faint o fwyd mor fawr â hynny- --- Dywedais wrth fy ngwraig: 'Wow... mae'r broblem yn mynd yn ddifrifol... daeth Negesydd Allah gyda'i holl ffrindiau. ' Dywedodd fy ngwraig: 'A ofynnodd yr Apostol i chi yn gynharach faint o fwyd oedd gennym ni?'. Atebais 'Ydw, rydw i wedi egluro'! yna dywedodd fy ngwraig: 'Mae Allah a'i Negesydd yn gwybod yn well, yr hyn sy'n amlwg yw eich bod chi wedi adrodd iddo faint o fwyd sydd gennym ni'. Dywedodd Jabir; 'Gwnaeth geiriau fy ngwraig i mi dawelu o bopeth roeddwn i'n poeni amdano. ' Yna dywedais wrtho: 'Rydych chi'n iawn yn wir. ' Yna daeth y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam a mynd i mewn, yna dywedodd wrth ei gymdeithion 'Byddwch yn ofalus, peidiwch â'ch gorlenwi! ' Yna bendithiodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam y tostiwr a'r pot. Dywedodd Jabir: 'Yna fe gymeron ni'r bara o'r popty a'r cig o'r pot, yna fe'i cymysgon ni a'i lwyo iddyn nhw. ' Yna dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, 'Gadewch i saith neu wyth o bobl eistedd gyda'i gilydd ar un plât. ' Pan oedden nhw wedi bwyta, fe agoron ni gaead y popty a'r pot a'u canfod ill dau mor llawn ag o'r blaen. A pharhaodd y sefyllfa hon nes bod yr holl Fwslimiaid yn llawn a dim ond rhywfaint o fwyd ar ôl. Yna dywedodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wrthym: 'Yn wir, mae'r bobl i gyd yn llawn, nawr bwytewch, chi a'ch teuluoedd! ' Felly y diwrnod hwnnw fe fwyton ni gyda'r un bara a chig sawl gwaith. Dywedodd Jabir: 'Dywedwyd wrthyf fod nifer y cymdeithion a fwytaodd yn nhŷ Jabir tua wyth cant neu dri chant.' Dywedodd Aiman: Nid wyf yn gwybod pa un o'r niferoedd hyn sy'n gywir.
Hadith
Imam Darimi : 43
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ هُوَ ابْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَمَرَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ أَنْ تَجْعَلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا يَأْكُلُ مِنْهُ قَالَ ثُمَّ بَعَثَنِي أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ بَعَثَنِي إِلَيْكَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ لِلْقَوْمِ قُومُوا فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ مَعَهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا صَنَعْتُ طَعَامًا لِنَفْسِكَ خَاصَّةً فَقَالَ لَا عَلَيْكَ انْطَلِقْ قَالَ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ قَالَ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ كَمَا صَنَعَ فِي الْمَرَّةِ الْأُولَى وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ بِثَمَانِينَ رَجُلًا قَالَ وَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُ الْبَيْتِ وَتَرَكُوا سُؤْرًا
Mae wedi dweud wrthym fod [Zakaria bin 'Adi] wedi dweud wrthym [Ubaidullah Ibn 'Amr] gan [Abdul Malik bin Umair] gan [Abdur Rahman bin Abu Laila] gan [Anas bin Malik] dywedodd; Gorchmynnodd Abu Talha i Umm Sulaim wneud bwyd i'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam iddo ei fwyta. Dywedodd; yna anfonodd Abu Talhah fi at y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. Cyfarfûm ag ef, yna dywedais; Anfonodd Abu Talhah fi at y brenin, felly dywedodd; 'O Fwslimiaid, gadewch i ni fynd. ' Ac ymadawodd, felly ymadawodd y cyfeillion. Dywedodd yr adroddwr; yna daethpwyd â'r bwyd yna gosododd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ei ddwylo arno a gweddïo am fendithion ar y bwyd a dweud; 'Rhowch ef i ddeg o bobl.' Dywedodd yr adroddwr; yna rhoddwyd y bwyd iddynt. Yna dywedodd: 'Bwytewch yn enw Allah Subhanahu wa Ta'ala'. Yna fe fwytasant nes eu bod yn llawn, yna fe godasant fel y gallai wneud hyn i wyth deg o bobl. Dywedodd yr adroddwr; Bwytaodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam gyda pherchennog y tŷ ac roedd ganddo fowlen fawr ar ôl o hyd.
Hadith
Imam Darimi : 44
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ هُوَ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ أَنَّهُ طَبَخَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِدْرًا فَقَالَ لَهُ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ وَكَانَ يُعْجِبُهُ الذِّرَاعُ فَنَاوَلَهُ الذِّرَاعَ ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَنَاوَلَهُ ذِرَاعًا ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَكَمْ لِلشَّاةِ مِنْ ذِرَاعٍ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ أَنْ لَوْ سَكَتَّ لَأُعْطِيتُ أَذْرُعًا مَا دَعَوْتُ بِهِ
Mae wedi dweud wrthym [Muslim bin Ibrahim] fod [Abaan Al 'Athar] wedi dweud wrthym [Qatadah] gan [Syahr bin Hausyab] gan [Abu Ubaid] iddo goginio pot i'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. Yna dywedodd wrtho: 'Rhowch y sampil i mi' a'i ffefryn oedd y cig sampil. Rhoddodd hefyd ran o'r ulna -sampil- i'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. Yna dywedodd: 'Rhowch y cig ulna i mi' felly rhoddodd y cig ulna iddo. ' yna dywedodd eto: 'Rhowch y cig asgwrn cefn i mi', felly dywedais i; 'O Broffwyd Allah Subhanahu wa Ta'ala - yn wir - faint o gufyddau sydd gan gafr?' Atebodd: 'Wrth yr Un yr wyf yn Ei Ddwylo, pe byddech chi'n dawel byddech chi'n sicr o allu rhoi'r cig ulna a ofynnais amdano i mi.'
Hadith
Imam Darimi : 45
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ لِيُقَاتِلَهُمْ فَقَالَ أَبِي عَبْدُ اللَّهِ يَا جَابِرُ لَا عَلَيْكَ أَنْ تَكُونَ فِي نَظَّارِي أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى تَعْلَمَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُنَا فَإِنِّي وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي أَتْرُكُ بَنَاتٍ لِي بَعْدِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ تُقْتَلَ بَيْنَ يَدَيَّ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي النَّظَّارِينَ إِذْ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي وَخَالِي لِتَدْفِنَهُمَا فِي مَقَابِرِنَا فَلَحِقَ رَجُلٌ يُنَادِي إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَرُدُّوا الْقَتْلَى فَتَدْفِنُوهَا فِي مَضَاجِعِهَا حَيْثُ قُتِلَتْ فَرَدَدْنَاهُمَا فَدَفَنَّاهُمَا فِي مَضْجَعِهِمَا حَيْثُ قُتِلَا فَبَيْنَا أَنَا فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ أَثَارَ أَبَاكَ عُمَّالُ مُعَاوِيَةَ فَبَدَا فَخَرَجَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي دَفَنْتُهُ لَمْ يَتَغَيَّرْ إِلَّا مَا لَمْ يَدَعْ الْقَتِيلَ قَالَ فَوَارَيْتُهُ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ فَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي التَّقَاضِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أُصِيبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَإِنَّهُ تَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ وَإِنَّهُ قَدْ اشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي الطَّلَبِ فَأُحِبُّ أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ لَعَلَّهُ أَنْ يُنْظِرَنِي طَائِفَةً مِنْ تَمْرِهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ نَعَمْ آتِيكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَ وَمَعَهُ حَوَارِيُّوهُ قَالَ فَجَلَسُوا فِي الظِّلِّ وَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْنَا قَالَ وَقَدْ قُلْتُ لِامْرَأَتِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَائِيَّ الْيَوْمَ وَسَطَ النَّهَارِ فَلَا يَرَيَنَّكِ وَلَا تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ وَلَا تُكَلِّمِيهِ فَفَرَشَتْ فِرَاشًا وَوِسَادَةً وَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ فَقُلْتُ لِمَوْلًى لِي اذْبَحْ هَذِهِ الْعَنَاقَ وَهِيَ دَاجِنٌ سَمِينَةٌ فَالْوَحَى وَالْعَجَلَ افْرُغْ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَيْقِظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَكَ فَلَمْ نَزَلْ فِيهَا حَتَّى فَرَغْنَا مِنْهَا وَهُوَ نَائِمٌ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يَسْتَيْقِظُ يَدْعُو بِطَهُورِهِ وَأَنَا أَخَافُ إِذَا فَرَغَ أَنْ يَقُومَ فَلَا يَفْرُغَ مِنْ طُهُورِهِ حَتَّى يُوضَعَ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ قَالَ يَا جَابِرُ ايْتِنِي بِطَهُورٍ قَالَ نَعَمْ فَلَمْ يَفْرُغْ مِنْ وُضُوئِهِ حَتَّى وُضِعَتْ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ كَأَنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ حُبَّنَا اللَّحْمِ ادْعُ أَبَا بَكْرٍ ثُمَّ دَعَا حَوَارِيِّيهِ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوُضِعَ قَالَ فَوَضَعَ يَدَهُ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ كُلُوا فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَ مِنْهَا لَحْمٌ كَثِيرٌ وَقَالَ وَاللَّهِ إِنَّ مَجْلِسَ بَنِي سَلَمَةَ لَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِمْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَعْيُنِهِمْ مَا يَقْرَبُونَهُ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْذُوهُ ثُمَّ قَامَ وَقَامَ أَصْحَابُهُ فَخَرَجُوا بَيْنَ يَدَيْهِ وَكَانَ يَقُولُ خَلُّوا ظَهْرِي لِلْمَلَائِكَةِ قَالَ فَاتَّبَعْتُهُمْ حَتَّى بَلَغْتُ سَقُفَّةَ الْبَابِ فَأَخْرَجَتْ امْرَأَتِي صَدْرَهَا وَكَانَتْ سَتِيرَةً فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلِّ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى زَوْجِكِ ثُمَّ قَالَ ادْعُوا لِي فُلَانًا لِلْغَرِيمِ الَّذِي اشْتَدَّ عَلَيَّ فِي الطَّلَبِ فَقَالَ أَنْسِ جَابِرًا طَائِفَةً مِنْ دَيْنِكَ الَّذِي عَلَى أَبِيهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ مَا أَنَا بِفَاعِلٍ قَالَ وَاعْتَلَّ وَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مَالُ يَتَامَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ جَابِرٌ قَالَ قُلْتُ أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كِلْ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا الشَّمْسُ قَدْ دَلَكَتْ قَالَ الصَّلَاةُ يَا أَبَا بَكْرٍ قَالَ فَانْدَفَعُوا إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُلْتُ لِغَرِيمِي قَرِّبْ أَوْعِيَتَكَ فَكِلْتُ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَجِئْتُ أَسْعَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِهِ كَأَنِّي شَرَارَةٌ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كِلْتُ لِغَرِيمِي تَمْرَهُ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ فَجَاءَ يُهَرْوِلُ قَالَ سَلْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ غَرِيمِهِ وَتَمْرِهِ قَالَ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ إِذْ أَخْبَرْتَ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَدَّدَ عَلَيْهِ وَرَدَّدَ عَلَيْهِ هَذِهِ الْكَلِمَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ وَكَانَ لَا يُرَاجَعُ بَعْدَ الْمَرَّةِ الثَّالِثَةِ فَقَالَ مَا فَعَلَ غَرِيمُكَ وَتَمْرُكَ قَالَ قُلْتُ وَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَرَجَعْتُ إِلَى امْرَأَتِي فَقُلْتُ أَلَمْ أَكُنْ نَهَيْتُكِ أَنْ تُكَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَقَالَتْ تَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُورِدُ نَبِيَّهُ فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ وَلَا أَسْأَلُهُ الصَّلَاةَ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي
Mae wedi dweud wrthym [Abu An Nu'man] fod wedi dweud wrthym [Abu 'Awanah] o [Al Aswad] o [Nubaih Al 'Anazi] o [Jabir bin Abdullah] Dywedodd Radliyallahu'anhu; Aeth y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam allan i ymladd yn erbyn y polytheistiaid. Dywedodd fy nhad -Abdullah-; 'Peidiwch â mynd i ryfel, O Jabir, rwyt ti'n breswylydd o Medina sydd â'r gwaith o fonitro gwybodaeth am gyflwr y milwyr Mwslimaidd. Fel eich bod chi wir yn gwybod beth yw ein tynged. Er mwyn Allah Subhanahu wa Ta'ala, oni bai am y ffaith y byddwn i'n gadael fy merched ar ôl fy marwolaeth, byddwn i wedi bod yn hapus iawn pe byddech chi wedi cael eich lladd o'm blaen - wedi cael eich merthyru ar faes y gad -. Dywedodd Jabir; Pan oeddwn i gyda'r bobl yr oedd eu gwaith o fonitro'r sefyllfa a dychweliad y milwyr, yn sydyn daeth fy modryb gyda chyrff fy nhad a'm hewythr fel y gallai eu claddu ill dau ym mynwent ein teulu. Yna cyfarfu â rhywun a oedd yn gweiddi; 'Yn wir, gorchmynnodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam i chi ddychwelyd y rhai a fu farw i'r lle y cawsant eu lladd, a'u claddu yn y lle y cawsant eu lladd.' Felly dychwelsom gyrff fy nhad a'm hewythr ar unwaith i'r lleoliad lle cafodd ei ladd. Claddwyd hwy yn union lle y cawsant eu lladd. Yn ddiweddarach, pan oeddwn i - Jabir - yn ystod califaeth Mu'awiyah bin Abu Sufyan Radliyallahu'anhu, daeth negesydd ataf yn sydyn. Dywedodd; 'O Jabir bin Abdullah, adeiladwyr Mu'awiyah Radliyallahu'anhu, wrth ddatgymalu'r fynwent, daethant o hyd i gorff eich tad nes bod ei gorff yn weladwy. Roedd rhai o'r adeiladwyr wedi gadael felly cefais y cyfle i weld corff fy nhad. Uhh... Uhh... Fe wnes i ddod o hyd i gorff fy nhad yn union yr un fath ag y claddais ef, heb newid ac eithrio marciau'r person a laddwyd. Dywedodd yr adroddwr - Jabir-; felly fe wnes i ei orchuddio.' Rwy'n dal i gofio bod fy nhad wedi gadael dyled ar ffurf dyddiadau, mae rhai pobl a'i benthycodd wedi fy ngorfodi i'w thalu - ar unwaith. Yna cyfarfûm â'r Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. A mynegais fy holl bryderon; 'O Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, yn wir bu farw fy nhad mewn rhyfel, ac yn wir gadawodd ddyled ar ffurf dyddiadau, ac yn wir mae perchnogion y dyledion wedi fy ngorfodi i dalu'r dyledion hyn - ar unwaith. Byddwn yn hapus iawn pe byddech chi'n fodlon ei helpu, pwy a ŵyr, efallai y byddai'n fodlon gohirio ei fil tan y tymor cynhaeaf nesaf. Dywedodd: 'Iawn, rhoddaf ef i chi, os bydd Duw yn fodlon, Subhanahu wa Ta'ala, yn fuan ar ôl y prynhawn yma.' Dywedodd yr adroddwr -Jabir-; 'Yna daeth gyda'i ffrindiau ffyddlon.' Dywedodd yr adroddwr -Jabir-; fe wnaethant aros yn y lloches a chyfarchodd y Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ni a gofyn am ganiatâd, yna aethant i mewn i'n tŷ. Dywedodd yr adroddwr -Jabir-; 'Rwyf wedi dweud wrth fy ngwraig y bydd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yn ymweld â mi heddiw ar ôl hanner dydd, felly peidiwch â dangos eich hun, peidiwch â thramgwyddo Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam gydag unrhyw beth - unrhyw beth - a pheidiwch hyd yn oed â siarad ag ef.' Yna llednais wely a darparu gobennydd, yna gosododd ei ben i lawr a chysgu. Yna gorchmynnais i'm gwas; 'Lladdwch y gafr fenyw hon, mae'n gafr ddof, mae ganddi lawer o gig ac mae'n ystwyth. Paratowch hi cyn i Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ddeffro, ac os bydd yn deffro bydd yn bendant yn gofyn am ddŵr i buro, tra byddaf yn teimlo'n bryderus os bydd yn deffro ac yn gorffen puro tra nad yw cig gafr ar gael o'i flaen eto.' Pan ddeffrodd o'i gwsg, dywedodd: 'O Jabir, darparwch ddŵr i mi i buro,' atebais; 'Ie iawn.' Felly cyn iddo orffen ei wudlu, gosodais gig gafr myn - wedi'i goginio - o'i flaen. Dywedodd yr adroddwr -Jabir-; ‘Edrychodd arnaf a dweud; Mae’n edrych fel eich bod chi eisoes yn gwybod ein hoff gig, ffoniwch Abu Bakar Radliyallahu’anhu. Yna daethpwyd â’r bwyd a’i weini. Dywedodd yr adroddwr -Jabir-; Yna dywedodd: Dywedwch enw Allah Subhanahu wa Ta’ala -Bismillah- a bwytewch. felly bwytasant nes eu bod yn llawn ac roedd llawer o gig ar ôl -o’r ddysgl-. Dywedodd yr adroddwr -Jabir-; ‘Gan Allah Subhanahu wa Ta’ala, yn wir mae cynulliad Bani Salamah wedi barnu eu hunain eu bod yn caru’r Proffwyd sallallaahu ‘alaihi wasallam yn fwy na’u llygaid eu hunain sydd yn agos iawn, iawn atynt, oherwydd eu bod yn poeni’n fawr y byddant yn ei frifo. Yna cododd ef a’i gymdeithion hefyd, yna daethant allan heibio iddo, a dywedodd, ‘Gadewch imi adael fy rhyddid - fy materion - i’r angylion.’ Dywedodd yr adroddwr -Jabir-; Yna eu hebrwng yn ôl at y bwrdd ger y drws, yna dangosodd fy ngwraig ei hun ychydig a oedd wedi’i orchuddio o’r blaen gan orchudd a dywedodd; 'O Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, gweddïwch drosof fi a fy ngŵr.' Atebodd; 'Boed i Allah Subhanahu wa Ta'ala roi Ei fendithion i chi a'ch gŵr.' Yna dywedodd: 'Galwch fi fel hyn a fel hyn - wedi'i gyfeirio at y person mewn dyled sy'n fy annog i'w thalu ar unwaith - '. Yna dywedodd: 'Gohiriwch i Jabir Radliyallahu'anhu ran o'r ddyled rydych chi'n ei ddyledus i'w dad tan y tymor cynhaeaf nesaf.' Dywedodd: 'Ni allaf ei wneud O Negesydd Allah!' Dywedodd: 'Neu fe'i lleihewch chi' meddai: 'Mae'r eiddo hwn yn eiddo i blant amddifad, O Negesydd Allah.' yna dywedodd yr Apostol: 'Ble mae Jabir?' Dywedodd Jabir: 'Myfi yw Negesydd Allah.' Yna dywedodd y Negesydd: 'Pwyswch iddo ddyddiadau 'ajuwa - math o ddyddiad sy'n tyfu yn 'Aliyah Medina - oherwydd bydd Allah Subhanahu wa Ta'ala yn bendant yn darparu ar eu cyfer', yna cododd y Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ei ben i fyny ac fe drodd allan fod yr haul wedi machlud felly dywedodd: 'Gadewch i ni weddïo, O Abu Bakr Radliyallahu'anhu', dywedodd Jabir Radliyallahu'anhu: 'Aethant i gyd i'r mosg' yna dywedais wrth y dyledwr: 'Dewch â'ch llestr yn nes.' Yna pwysais rai dyddiadau 'ajuwa iddo. Felly darparodd Allah Subhanahu wa Ta'ala ddigon i ni a gadawodd rai dyddiadau i ni o hyd. Dywedodd Jabir Radliyallahu'anhu: 'Felly rhuthrais i gyfarfod â'r Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yn y mosg hwn, fel pe bawn i'n berson gostyngedig, yna des i o hyd i'r Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wedi gorffen gweddïo, yna dywedais wrth y Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam; Mewn gwirionedd, rydw i wedi mesur y dyddiadau ac mae gan Allah Subhanahu wa Ta'ala ddigon, ac mae cymaint â hyn a chymaint â hyn ar ôl i ni.' Yna gofynnodd y Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Ble mae Umar bin Khaththab Radliyallahu'anhu?' Dywedodd yr adroddwr -Jabir-; Daeth Umar yn loncian, felly gorchmynnodd iddo, 'Gofynnwch i Jabir bin Abdullah Radliyallahu'anhu am y person oedd yn ddyledus iddo - ei dad - a hefyd ei ddyddiadau.' Atebodd Umar; 'Nid oes angen i mi ofyn iddo ac rwy'n teimlo'n sicr y bydd Allah Subhanahu wa Ta'ala yn sicr o ddarparu digonolrwydd iddo, dyna pryd y dywedoch chi wrtho y bydd Allah Subhanahu wa Ta'ala yn darparu digonolrwydd iddo. ' Yna ailadroddwyd y cwestiwn iddo, felly ailadroddodd Umar Radliyallahu'anhu yr ateb dair gwaith, a dywedodd bob un gyda'r geiriau; 'Nid oes angen i mi ofyn iddo. ' Ni ailadroddodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ei gwestiwn ar ôl y drydedd dro, felly gofynnodd: 'Sut mae cyflwr y person a oedd yn ddyledus i chi a hefyd eich dyddiadau?' Dywedodd yr adroddwr; Felly atebais; Mae Allah Subhanahu wa Ta'ala wedi darparu digonolrwydd iddo ac wedi gadael nifer o ddyddiadau. Yna es yn ôl at fy ngwraig a dweud; 'Oni wnes i eich gwahardd rhag siarad â Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yn fy nhŷ?' Atebodd hi; Ydych chi'n meddwl bod Allah Subhanahu wa Ta'ala wedi dod â'i Negesydd i'm tŷ, yna gadael heb i mi ofyn iddo weddïo am ffyniant i mi a fy ngŵr??
Hadith
Imam Darimi : 46
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ أَبَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ اللَّهَ فَضَّلَ مُحَمَّدًا عَلَى الْأَنْبِيَاءِ وَعَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ فَقَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ بِمَ فَضَّلَهُ عَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِأَهْلِ السَّمَاءِ { وَمَنْ يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّي إِلَهٌ مِنْ دُونِهِ فَذَلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ كَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ } قَالُوا فَمَا فَضْلُهُ عَلَى الْأَنْبِيَاءِ قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ } فَأَرْسَلَهُ إِلَى الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
Mae wedi dweud wrthym [Ishaq bin Ibrahim] fod [Yazid bin Abu Hakim] wedi dweud wrthyf [Al Hakam bin Abaan] gan ['Ikrimah] gan [Ibn Abbas] Radliyallahu'anhu dywedodd; 'Yn wir, rhoddodd Allah Subhanahu wa Ta'ala flaenoriaeth i'r Proffwyd Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam dros broffwydi eraill a thros drigolion y nefoedd. ' yna gofynasant: 'O Ibn Abbas, pa flaenoriaeth a roddwyd iddo dros drigolion y nefoedd?' atebodd Ibn Abbas; 'Yn wir, dywedodd Allah Subhanahu wa Ta'ala wrth drigolion y nefoedd: Gan Ibn Abbas y dywedodd: WAMAN YAQUL MINHUM INNII ILAAHUN MIN DUNIHI FADZALIJKA NAJZIIHI JAHANNAMA KADZALIKA NAJZII AZHA-ZHALIMIIN A phwy bynnag yn eu plith a ddywed, yn wir, duw heblaw Allah Subhanahu wa Ta'ala ydwyf fi, yna byddwn yn gwobrwyo'r person hwnnw â jahannam, gyda Felly yr ydym yn rhoi dial i'r rhai sy'n gwneud camwedd. -Qs. Al Anbiya` /21: 29- Ac mae Allah Subhanahu wa Ta'ala am eich pechodau yn y gorffennol a'r dyfodol ac yn cwblhau Ei fendithion arnoch ac yn eich arwain i'r llwybr syth. ` -Qs. Al Fath /48: 1. 2- Yna gofynasant, 'Beth yw ei ragoriaeth dros yr holl Broffwydi?' Atebodd bin Abbas, 'Yn wir, dywedodd Allah Subhanahu wa Ta'ala, 'Nid ydym wedi anfon unrhyw Negesydd, ond yn iaith ei bobl, fel y gall egluro'n glir iddynt.' -Qs. Ibraahiim /14: 4- a dywedodd Allah Subhanahu wa Ta'ala wrth y Proffwyd Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam, 'ac nid ydym wedi dy anfon ond at yr holl ddynolryw Fel cludwr newyddion da a rhybuddiwr.' -Qs. Fel Saba` 34: 28-, yna anfonwyd ef at y jinn a bodau dynol.
Hadith
Imam Darimi : 47
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا زَمْعَةُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَلَسَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَهُ فَخَرَجَ حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْهُمْ سَمِعَهُمْ يَتَذَاكَرُونَ فَتَسَمَّعَ حَدِيثَهُمْ فَإِذَا بَعْضُهُمْ يَقُولُ عَجَبًا إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَ مِنْ خَلْقِهِ خَلِيلًا فَإِبْرَاهِيمُ خَلِيلُهُ وَقَالَ آخَرُ مَاذَا بِأَعْجَبَ مِنْ { وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَى تَكْلِيمًا } وَقَالَ آخَرُ فَعِيسَى كَلِمَةُ اللَّهِ وَرُوحُهُ وَقَالَ آخَرُ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَسَلَّمَ وَقَالَ قَدْ سَمِعْتُ كَلَامَكُمْ وَعَجَبَكُمْ أَنَّ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلُ اللَّهِ وَهُوَ كَذَلِكَ وَمُوسَى نَجِيُّهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَعِيسَى رُوحُهُ وَكَلِمَتُهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ تَعَالَى وَهُوَ كَذَلِكَ أَلَا وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا حَامِلُ لِوَاءِ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَحْتَهُ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يُحَرِّكُ بِحَلَقِ الْجَنَّةِ وَلَا فَخْرَ فَيَفْتَحُ اللَّهُ فَيُدْخِلُنِيهَا وَمَعِي فُقَرَاءُ الْمُؤْمِنِينَ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَكْرَمُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ عَلَى اللَّهِ وَلَا فَخْرَ
Mae wedi dweud wrthym fod [Ubaidullah bin Abdul Majid] wedi dweud wrthym [Zam'ah] o [Salamah] o ['Ikrimah] o [Ibn Abbas] Dywedodd Radliyallahu'anhu; Eisteddodd pobl o gymdeithion y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam yn aros amdano. Yna daeth allan a phan oedd yn agos atynt clywodd hwy'n sôn am ei enw sallallaahu 'alaihi wasallam. Yna gwrandawodd yn ofalus ar eu sgwrs, yna dywedodd un ohonynt; 'Mae'n syndod mawr bod Allah Subhanahu wa Ta'ala wedi gwneud Ei greaduriaid yn ffrindiau agos iddo, ac roedd Ibrahim yn ffrind agos i Allah Subhanahu wa Ta'ala. Dywedodd un arall; Sy'n fwy syndod na'r adnod, WA KALLAMA ALLAHU MUSA TAKLIIMAA A siaradodd Allah â'r Proffwyd Musa yn uniongyrchol -Qs. An Nisaa`/4: 164- tra dywedodd eraill; Er mai Iesu yw Gair Allah Subhanahu wa Ta'ala a'i Ysbryd, dywedodd eraill hefyd; Tra Adda wedi ei buro gan Allah Subhanahu wa Ta'ala. Yna aeth allan i'w cyfarfod a'u cyfarch, yna dywedodd: 'Rwyf wedi gwrando ar eich sgwrs ac wedi fy synnu bod Ibrahim yn ffrind agos i Allah Subhanahu wa Ta'ala, ac yn wir roedd, Musa oedd yr un y siaradwyd ag ef yn uniongyrchol ganddo ac yn wir roedd, ac Iesu oedd Ei Ysbryd a'i Air ac yn wir roedd, ac roedd Adam Allah Subhanahu wa Ta'ala wedi'i ddewis ac yn wir roedd, gwyddoch fy mod yn habibullah - dyn annwyl gan Allah - ac nid oes balchder, fi yw cludwr safon y canmoliaeth ar Ddydd yr Atgyfodiad sy'n cario Adda a'r proffwydi ar ei ôl ac nid oes balchder, a fi yw'r cyntaf i roi ac i gael fy eiriol ar Ddydd yr Atgyfodiad ac nid oes balchder, a fi yw'r cyntaf i symud rhaff porth Paradwys ac nid oes balchder, yna agorodd Allah Subhanahu wa Ta'ala ei borth a'm gadael i mewn, es i mewn gyda thlodion y Mwslimiaid ac nid oedd balchder, a fi yw'r mwyaf anrhydeddus o'r cyntaf a'r olaf yng ngolwg Allah. Subhanahu wa Ta'ala ac nid oes haerllugrwydd.'
Hadith
Imam Darimi : 48
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ لَيْثٍ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُهُمْ خُرُوجًا وَأَنَا قَائِدُهُمْ إِذَا وَفَدُوا وَأَنَا خَطِيبُهُمْ إِذَا أَنْصَتُوا وَأَنَا مُسْتَشْفِعُكُمْ إِذَا حُبِسُوا وَأَنَا مُبَشِّرُهُمْ إِذَا أَيِسُوا الْكَرَامَةُ وَالْمَفَاتِيحُ يَوْمَئِذٍ بِيَدِي وَأَنَا أَكْرَمُ وَلَدِ آدَمَ عَلَى رَبِّي يَطُوفُ عَلَيَّ أَلْفُ خَادِمٍ كَأَنَّهُمْ بَيْضٌ مَكْنُونٌ أَوْ لُؤْلُؤٌ مَنْثُورٌ
Wedi dweud wrthym [Sa'id bin Sulaiman] gan [Mansur bin Abi Al Aswad] gan [Laits] gan [Ar Rabi' bin Anas] gan [Anas] Dywedodd Radliyallahu'anhu; Dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Fi oedd y person cyntaf i godi o'r bedd ar ddiwrnod yr atgyfodiad, fi oedd eu harweinydd pan ddaethant, fi oedd eu llefarydd pan oeddent yn dawel, fi oedd y person a ofynnodd am eiriolaeth drostynt pan oeddent yn sownd - ym meysydd mahsyar-, fi oedd y person a roddodd newyddion iddynt pan oeddent mewn anobaith. Mae gogoniant ac allweddi'r diwrnod hwnnw yn fy nwylo i, ac rwy'n fab Adam Alaihis y cyfarchion mwyaf urddasol yng ngolwg fy Arglwydd, o'm cwmpas fil o weision, fel pe baent yn emwaith gwyn neu'n berlau gwasgaredig'.
Hadith
Imam Darimi : 49
أخبرنا عبد الله بن عبد الحكم المصري حدثنا بكر بن مضر عن جعفر بن ربيعة عن صالح هو ابن عطاء بن خباب مولى بني الدئل عن عطاء بن أبي رباح عن جابر بن عبد الله أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا قائد المرسلين ولا فخر وأنا خاتم النبيين ولا فخر وأنا أول شافع وأول مشفع ولا فخر
Wedi dweud wrthym fod [Abdullah bin Abdul Hakam Al Mishri] wedi dweud wrthym [Bakar bin Mudlar] gan [Ja'far bin Rabi'ah] gan [Salih Ibn 'Atha` bin Khabbab] cyn-gaethwas o'r Bani Al Duil o ['Atha` bin Abi Rabbah] o [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu'anhu Bod y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dweud: 'Myfi yw arweinydd y Negeswyr, ac nid oes balchder, fi yw gorchudd y Proffwydi ac nid oes balchder, fi yw'r person cyntaf a fydd yn eiriol a'r person cyntaf i gael ei eiriol ac nid oes balchder'.
Hadith
Imam Darimi : 50
حدثنا محمد بن عباد حدثنا سفيان هو ابن عيينة عن ابن جدعان عن أنس أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا أول من يأخذ بحلقة باب الجنة فأقعقعها قال أنس كأني أنظر إلى يد رسول الله صلى الله عليه وسلم يحركها وصف لنا سفيان كذا وجمع أبو عبد الله أصابعه وحركها قال وقال له ثابت مسست يد رسول الله صلى الله عليه وسلم بيدك قال نعم قال فأعطنيها أقبلها
Dywedwyd wrthym [Muhammad bin 'Abbad] fod wedi dweud wrthym [Sufyan Ibn 'Uyainah] gan [Ibn Jud'aan] gan [Anas] fod y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dweud: Gan Jabir bin Abdillah fod y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam wedi dweud: Fi oedd y cyntaf i ddal rhaff porth y nefoedd ac fe'i symudais i. Dywedodd Anas; Roedd fel pe bawn i'n gweld llaw Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yn ei symud, a Sufyan yn sôn -y stori- hefyd, ac Abu Abdullah yn dal ei law ac yn ei symud, dywedodd yr adroddwr; Gofynnodd Thabit iddo; Ydych chi'n dal llaw'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam â'ch llaw? Atebodd; Rhoddodd hyd yn oed ei law i mi i'w chusanu.
Hadith
Imam Darimi : 51
أخبرنا أحمد بن عبد الله حدثنا حسين بن علي عن زائدة عن المختار بن فلفل عن أنس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم أنا أول شافع في الجنة
Wedi dweud wrthym fod [Ahmad bin Abdullah] wedi dweud wrthym [Husain bin Ali] gan [Zaidah] gan [Al Mukhtar bin Fulful] gan [Anas] dywedodd; Dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Fi yw'r person cyntaf yn y nefoedd i eiriol.'
Hadith
Imam Darimi : 52
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَزِيدُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ عَنْ جُمْجُمَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأُعْطَى لِوَاءَ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَآتِي بَابَ الْجَنَّةِ فَآخُذُ بِحَلْقَتِهَا فَيَقُولُونَ مَنْ هَذَا فَأَقُولُ أَنَا مُحَمَّدٌ فَيَفْتَحُونَ لِي فَأَدْخُلُ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ شَعِيرٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ وَفُرِغَ مِنْ حِسَابِ النَّاسِ وَأُدْخِلَ مَنْ بَقِيَ مِنْ أُمَّتِي فِي النَّارِ مَعَ أَهْلِ النَّارِ فَيَقُولُ أَهْلُ النَّارِ مَا أَغْنَى عَنْكُمْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُونَ بِهِ شَيْئًا فَيَقُولُ الْجَبَّارُ فَبِعِزَّتِي لَأَعْتِقَنَّهُمْ مِنْ النَّارِ فَيُرْسِلُ إِلَيْهِمْ فَيَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ وَقَدْ امْتُحِشُوا فَيُدْخَلُونَ فِي نَهَرِ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي غُثَاءِ السَّيْلِ وَيُكْتَبُ بَيْنَ أَعْيُنِهِمْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ فَيُذْهَبُ بِهِمْ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ لَهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ الْجَهَنَّمِيُّونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَلْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الْجَبَّارِ
Mae wedi dweud wrthym fod [Abdullah bin Salih] wedi dweud wrthym fod [Al Laits] wedi dweud wrthyf [Yazid Ibnu Abdullah bin Al Had] gan [`Amr bin Abu `Amr] gan [Anas bin Malik] Radliyallahu'anhu meddai; Clywais Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Yn wir, fi yw'r person cyntaf y bydd ei ddaear yn hollti oherwydd fy ngogoniant ar Ddydd y Farn -yn ddiweddarach- ac ni fydd balchder, fi yw'r person cyntaf i fynd i mewn i'r nefoedd ar Ddydd yr Atgyfodiad ac ni fydd balchder, a byddaf yn nesáu at ddrws y nefoedd ac yn dal y rhaff, maen nhw - gwarchodwyr y nefoedd - yn gofyn pwy yw'r person hwn? Atebais: Muhammad ydw i yna fe'i hagorasant i mi, yna euthum i mewn a chefais yr Hollalluog o'm blaen felly ymgrymais iddo. Yna dywedodd: Codwch eich pen, O Muhammad, a siarad a chlywir eich geiriau, gofynnwch a rhoddir eich cais, eiriolwch a byddwch yn gallu eiriol. Felly codais fy mhen a dywedais: Fy mhobl, fy mhobl O fy Arglwydd. Dywedodd: 'Ewch at eich pobl a phwy bynnag a gewch yn ei galon sydd â ffydd maint gronyn o wenith, byddaf yn sicr o'i dderbyn i'r nefoedd. Yna es i a phwy bynnag a gyfarfûm â chalon maint had, rhoddais nhw i'r nefoedd. Yna cefais yr Hollalluog o'm blaen, felly plygais i lawr iddo. Dywedodd: Codwch eich pen a siarad a chlywir eich geiriau a dywedwch nhw a chlywir nhw ac eiriolwch a byddwch chi'n gallu eiriol. Felly codais fy mhen a dywedais wrth fy mhobl, O Arglwydd, yna dywedodd, 'Ewch at eich pobl, pwy bynnag a gewch yn eu calonnau o ffydd maint gronyn o wenith, yna gadewch iddyn nhw fynd i'r nefoedd, yna es i a phwy bynnag a gewch yn eu calonnau o ffydd maint gronyn, rhoddais nhw i'r nefoedd.' Ar ôl gorffen cyfrif gweithredoedd yr holl ddynolryw, a thaflu gweddill fy mhobl i uffern gyda thrigolion uffern, dywedodd trigolion uffern; Nid yw o unrhyw ddefnydd i chi eich bod wedi arfer addoli Allah Subhanahu wa Ta'ala ac nad oeddech wedi cysylltu dim ag Ef. Felly dywedodd yr Hollalluog: Wrth Fy mawrhydi, byddaf yn eu rhyddhau o dân uffern. Yna anfonwyd atynt a chawsant eu dwyn allan o uffern wedi'u rhostio, yna cawsant eu rhoi yn afon y bywyd, yna tyfasant fel mae had yn tyfu mewn ewyn llifo, ac ysgrifennwyd ar eu talcennau; nhw yw'r bobl a ryddhawyd gan Allah Subhanahu wa Ta'ala. Yna cawsant eu harwain a'u rhoi i'r nefoedd. Felly dywedodd trigolion y nefoedd wrthynt; 'Dyma drigolion uffern'. Felly dywedodd yr Hollalluog: 'O na, nhw yw'r bobl a ryddhawyd gan yr Hollalluog.'
Hadith
Imam Darimi : 53
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ يُونُسَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ ابْنِ غَنْمٍ قَالَ نَزَلَ جِبْرِيلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَقَّ بَطْنَهُ ثُمَّ قَالَ جِبْرِيلُ قَلْبٌ وَكِيعٌ فِيهِ أُذُنَانِ سَمِيعَتَانِ وَعَيْنَانِ بَصِيرَتَانِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ الْمُقَفِّي الْحَاشِرُ خُلُقُكَ قَيِّمٌ وَلِسَانُكَ صَادِقٌ وَنَفْسُكَ مُطْمَئِنَّةٌ قَالَ أَبُو مُحَمَّد وَكِيعٌ يَعْنِي شَدِيدًا
Mae wedi dweud wrthym fod [Abdullah bin Salih] wedi dweud wrthyf [Mu`awiyah] gan [Yunus bin Maisarah] gan [Abu Idris Al Khaulani] gan [Ibn Ghanm] meddai; Daeth cyfarchion Jibril Alaihis i lawr at Negesydd Allah a thorri ei fol ar agor, yna dywedodd Jibril 'Mae calon gref yn cynnwys dwy glust a all glywed a dau lygad a all weld, Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam. Rasulullah Al Muqaffa - yr un gogoneddus - ac Al Hasyir - y casglwr -, mae eich moesau yn fonheddig, gellir ymddiried yn eich tafod ac mae eich enaid yn dawel. Dywedodd Abu Muhammad mai ystyr y gair waki' yw'r cryf.
Hadith
Imam Darimi : 54
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ رُوَيْمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَدْرَكَ بِيَ الْأَجَلَ الْمَرْحُومَ وَاخْتَصَرَ لِيَ اخْتِصَارًا فَنَحْنُ الْآخِرُونَ وَنَحْنُ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنِّي قَائِلٌ قَوْلًا غَيْرَ فَخْرٍ إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ اللَّهِ وَمُوسَى صَفِيُّ اللَّهِ وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَمَعِي لِوَاءُ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَعَدَنِي فِي أُمَّتِي وَأَجَارَهُمْ مِنْ ثَلَاثٍ لَا يَعُمُّهُمْ بِسَنَةٍ وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ
Adroddwyd i ni fod [Abdullah bin Salih] wedi dweud wrthyf [Mu`awiyah] gan ['Urwah bin Ruwaim] gan [Amr bin Qais], dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Mae Allah Subhanahu wa Ta'ala wedi fy hysbysu o ddiwedd fy marwolaeth drugarog ac fe fyrhaodd fy mywyd.' Felly ni yw'r bobl olaf ond ni yw'r rhagflaenwyr ar Ddydd y Farn. Byddaf yn datgan datganiad ac mae'n ddrwg gennyf, nid yw hyn yn falch, mae Ibrahim yn ffrind agos i Allah Subhanahu wa Ta'ala -khalilullah-, Musa yw dewis Allah Subhanahu wa Ta'ala ac rwy'n gariad Allah Subhanahu wa Ta'ala a gyda mi baner y moliant ar ddydd y farn. Yn wir, mae Allah Subhanahu wa Ta'ala wedi addo i'm pobl a'u hamddiffyn rhag tri pheth; ni fydd newyn ofnadwy yn cael ei ddwyn arnynt, ni fyddant yn cael eu gwasgaru gan y gelyn ac ni fyddant yn cael eu casglu ynghyd mewn camgymeriad.
Hadith
Imam Darimi : 55
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَرْطَاةُ بْنُ الْمُنْذِرِ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ قَالَ سَمِعْتُ مَسْلَمَةَ السَّكُونِيَّ وَقَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ سَلَمَةَ السَّكُونِيَّ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ أُتِيتَ بِطَعَامٍ مِنْ السَّمَاءِ قَالَ نَعَمْ أُتِيتُ بِطَعَامٍ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَلْ كَانَ فِيهِ مِنْ فَضْلٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا فُعِلَ بِهِ قَالِ رُفِعَ إِلَى السَّمَاءِ وَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنِّي غَيْرُ لَابِثٍ فِيكُمْ إِلَّا قَلِيلًا ثُمَّ تَلْبَثُونَ حَتَّى تَقُولُوا مَتَى مَتَى ثُمَّ تَأْتُونِي أَفْنَادًا يُفْنِي بَعْضُكُمْ بَعْضًا بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ مُوتَانٌ شَدِيدٌ وَبَعْدَهُ سَنَوَاتُ الزَّلَازِلِ
Mae wedi dweud wrthym [Muhammad bin Al Mubarak] fod [Mu'awiyah bin Yahya] wedi dweud wrthym [Arthah bin Al Mundzir] gan [Dlamrah bin Habib] dywedodd fy mod wedi clywed Maslamah As Sakuni - yn ôl yr hyn a ddywedodd heblaw Muhammad- [Salamah As Sakuni] dywedodd; Pan oeddem gyda Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, yn sydyn dywedodd rhywun; 'O Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, a roddwyd bwyd i ti o'r awyr? Atebodd: Ydw, cefais fwyd. Gofynnodd eto; 'O Broffwyd Allah Subhanahu wa Ta'ala, a oes unrhyw fwyd ar ôl o hyd?' Atebodd: 'Ydw.' Gofynnodd eto, beth a wnaed iddo? Atebodd: 'Mae wedi'i gymryd yn ôl i'r nefoedd, ac mae wedi'i ddatgelu i mi na fyddaf yn byw gyda thi'n hir, yna byddwch yn parhau i fyw nes i chi ddweud; 'Rhyw amser?' Yna daethoch ataf mewn grwpiau a ddinistriodd ei gilydd, cyn diwedd y byd bydd marwolaethau ofnadwy, ac ar ôl hynny daw blynyddoedd yn llawn daeargrynfeydd.
Hadith
Imam Darimi : 56
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِقَصْعَةٍ مِنْ ثَرِيدٍ فَوُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْ الْقَوْمِ فَتَعَاقَبُوهَا إِلَى الظُّهْرِ مِنْ غُدْوَةٍ يَقُومُ قَوْمٌ وَيَجْلِسُ آخَرُونَ فَقَالَ رَجُلٌ لِسَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَمَا كَانَتْ تُمَدُّ فَقَالَ سَمُرَةُ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ تَعْجَبُ مَا كَانَتْ تُمَدُّ إِلَّا مِنْ هَا هُنَا وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى السَّمَاءِ
Mae [Uthman bin Muhammad] wedi ein hysbysu bod [Yazid bin Harun] wedi ein hysbysu bod [Sulaiman At Taimi] wedi ein hysbysu gan [Abu Al 'Ala`] gan [Samurah bin Jundud] fod Negesydd Allah shallallahu 'alaihi wasallam wedi cael powlen fawr yn cynnwys uwd cig, yna gosodwyd y bowlen yng nghanol y bobl, felly fe wnaethant gymryd eu tro i berfformio gweddi Dhuhr ar gyfer cinio, rhai yn sefyll ac eraill yn eistedd. A dywedodd rhywun wrth Samurah bin Jundab: a ddaeth y bwyd hwn o'r fan honno yn unig? Atebodd Samurah: 'Beth sy'n eich synnu? Ni chafodd ei ddwyn ond o'r fan honno,' tra roedd yn ystumio â'i law tua'r awyr.
Hadith
Imam Darimi : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةٍ إِضْحِيَانَ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِ وَإِلَى الْقَمَرِ قَالَ فَلَهُوَ كَانَ أَحْسَنَ فِي عَيْنِي مِنْ الْقَمَرِ
Mae wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin Sa'id] wedi dweud wrthym [Abdur Rahman bin Muhammad] gan [Ash 'ats bin Shawwar] gan [Abu Ishaq] gan [Jabir bin Samurah] dywedodd; Gwelais Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ar noson lleuad lawn ac roedd yn gwisgo dillad coch, yna edrychais arno ac edrychais ar y lleuad bob yn ail.
Hadith
Imam Darimi : 58
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ابْنُ أَخِي مُوسَى عَنْ عَمِّهِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَجَ الثَّنِيَّتَيْنِ إِذَا تَكَلَّمَ رُئِيَ كَالنُّورِ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ ثَنَايَاهُ
Mae wedi dweud wrthym fod [Ibrahim bin Al Mundzir] wedi dweud wrthym fod [Abdul Aziz bin Abu Thabit Az Zuhri] wedi dweud wrthyf [Ismail bin Ibrahim] - mab fy mrawd, Musa - gan ei Ewythr [Musa bin 'Uqbah] o [Kuraib] o [Ibn Abbas] dywedodd Radliyallahu'anhu; Roedd gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ddant blaen rhydd, pan siaradodd roedd yn edrych fel pe bai golau yn allyrru rhwng ei ddau ddant blaen.
Hadith
Imam Darimi : 59
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَنْجَدَ وَلَا أَجْوَدَ وَلَا أَشْجَعَ وَلَا أَضْوَأَ وَأَوْضَأَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Mae wedi dweud wrthym fod [Mahmud bin Ghailan] wedi dweud wrthym fod [Yazid bin Harun] wedi dweud wrthym [Mis'ar] gan [Abdul Malik bin 'Umair] dywedodd; Dywedodd [Ibn Umar]; Nid wyf erioed wedi gweld rhywun a oedd yn gyflymach i ymladd, yn lanach, yn ddewrach, ac yn fwy disglair na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam.
Hadith
Imam Darimi : 60
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ قُلْتُ لِلرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ بْنِ عَفْرَاءَ صِفِي لَنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّ لَوْ رَأَيْتَهُ رَأَيْتَ الشَّمْسَ طَالِعَةً
Mae wedi dweud wrthym fod [Ibrahim bin Al Mundzir Al Hizami] wedi dweud wrthym fod [Ubaidullah bin Musa] wedi dweud wrthym [Usamah bin Zaid] gan [Abu 'Ubaidah bin Muhammad bin 'Ammar bin Yasir] dywedodd; Dywedais wrth [Ar Rubai' bint Mu'awwidz bin 'Afra`]; Eglurwch i mi, os gwelwch yn dda, -sut- Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, yna dywedodd; O fy mhlentyn, pe byddech chi'n ei weld, byddai fel petaech chi'n gweld yr haul yn codi.
