Imam Darimi : 41
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُومُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَيُسْنِدُ ظَهْرَهُ إِلَى جِذْعٍ مَنْصُوبٍ فِي الْمَسْجِدِ فَيَخْطُبُ النَّاسَ فَجَاءَهُ رُومِيٌّ فَقَالَ أَلَا أَصْنَعُ لَكَ شَيْئًا تَقْعُدُ عَلَيْهِ وَكَأَنَّكَ قَائِمٌ فَصَنَعَ لَهُ مِنْبَرًا لَهُ دَرَجَتَانِ وَيَقْعُدُ عَلَى الثَّالِثَةِ فَلَمَّا قَعَدَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ذَلِكَ الْمِنْبَرِ خَارَ الْجِذْعُ كَخُوَارِ الثَّوْرِ حَتَّى ارْتَجَّ الْمَسْجِدُ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمِنْبَرِ فَالْتَزَمَهُ وَهُوَ يَخُورُ فَلَمَّا الْتَزَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَكَنَ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ لَمْ أَلْتَزِمْهُ لَمَا زَالَ هَكَذَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدُفِنَ
Nutti himee jira Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf nutti himee jira Umar bin Yunus nutti himee jira 'Ikrimah bin 'Ammar nutti himee jira Ishaq bin Abu Talhah Anas bin Maalik akka nutti hime Nabiyyiin صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, kanaan dura guyyaa Jum'aa dhaabbate -haalatama- by muka masjiida keessatti maxxane tokkotti dugda isaa hirkatee, -ummataaf- lallabe. Yeroo kana namni tokko Roomaa dhufe jedhe; 'Iddoo ati irra teessee dhaabbattee akka jirtu argitu siif tolcha?' Kanaaf namichi waltajjii tarkaanfii lama qabu isaaf tolche, sadarkaa sadaffaa irra taa'e. Yeroo Nabiyyiin s.a.w minjaala irra taa’an, jirmi mukaa akka boo’icha re’eetti boo’uun masjiida guutuun jeequmsa keessa akka seenu taasiseera. Nabiyyiin s.a.w duubatti hafuun gadde. Nabiyyiin (s.a.w) battaluma sanatti minjaala irraa bu’ee itti dhiyaatee, osoo mukti sun amma iyyuu boo’u hammatee itti dhiyaate. Yeroo hammachuu itti fufe callise. Ergasii akkana jedhe; Nama lubbuun kiyya Harka Isaa keessa jirtuun, osoon isa hin hammannee silaa hanga guyyaa qiyaamaa akkasitti hafa ture, sababni isaas gadda Ergamaan Rabbii (saw) irraa hafe irraa kan ka’e. Ergasii Ergamaan Rabbii s.a.w akka awwaalamuu ajaje, ni raawwatame.
Imam Darimi : 42
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ أَيْمَنَ الْمَكِّيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتَهُ مِنْهُ أَرْوِيهِ عَنْكَ فَقَالَ جَابِرٌ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفُرُهُ فَلَبِثْنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ لَا نَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْهِ فَعَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ كُدْيَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ كُدْيَةٌ قَدْ عَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ فَرَشَشْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ فَأَخَذَ الْمِعْوَلَ أَوْ الْمِسْحَاةَ ثُمَّ سَمَّى ثَلَاثًا ثُمَّ ضَرَبَ فَعَادَتْ كَثِيبًا أَهْيَلَ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ايْذَنْ لِي قَالَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ امْرَأَتِي فَقُلْتُ ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ فَقُلْتُ قَدْ رَأَيْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا لَا صَبْرَ لِي عَلَيْهِ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَتْ عِنْدِي صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ قَالَ فَطَحَنَّا الشَّعِيرَ وَذَبَحْنَا الْعَنَاقَ وَسَلَخْتُهَا وَجَعَلْتُهَا فِي الْبُرْمَةِ وَعَجَنْتُ الشَّعِيرَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَبِثْتُ سَاعَةً ثُمَّ اسْتَأْذَنْتُهُ الثَّانِيَةَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ فَإِذَا الْعَجِينُ قَدْ أَمْكَنَ فَأَمَرْتُهَا بِالْخَبْزِ وَجَعَلْتُ الْقِدْرَ عَلَى الْأَثَاثِي قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّمَا هِيَ الْأَثَافِيُّ وَلَكِنْ هَكَذَا قَالَ ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنَّ عِنْدَنَا طُعَيِّمًا لَنَا فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تَقُومَ مَعِي أَنْتَ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلَانِ مَعَكَ فَقَالَ وَكَمْ هُوَ قُلْتُ صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى أَهْلِكَ وَقُلْ لَهَا لَا تَنْزِعْ الْقِدْرَ مِنْ الْأَثَافِيِّ وَلَا تُخْرِجْ الْخُبْزَ مِنْ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ قُومُوا إِلَى بَيْتِ جَابِرٍ قَالَ فَاسْتَحْيَيْتُ حَيَاءً لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ قَدْ جَاءَكِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصْحَابِهِ أَجْمَعِينَ فَقَالَتْ أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَكَ كَمْ الطَّعَامُ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَتْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَدْ أَخْبَرْتَهُ بِمَا كَانَ عِنْدَنَا قَالَ فَذَهَبَ عَنِّي بَعْضُ مَا كُنْتُ أَجِدُ وَقُلْتُ لَقَدْ صَدَقْتِ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ ثُمَّ قَالَ لِأَصْحَابِهِ لَا تَضَاغَطُوا ثُمَّ بَرَّكَ عَلَى التَّنُّورِ وَعَلَى الْبُرْمَةِ قَالَ فَجَعَلْنَا نَأْخُذُ مِنْ التَّنُّورِ الْخُبْزَ وَنَأْخُذُ اللَّحْمَ مِنْ الْبُرْمَةِ فَنُثَرِّدُ وَنَغْرِفُ لَهُمْ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَجْلِسْ عَلَى الصَّحْفَةِ سَبْعَةٌ أَوْ ثَمَانِيَةٌ فَإِذَا أَكَلُوا كَشَفْنَا عَنْ التَّنُّورِ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ فَإِذَا هُمَا أَمْلَأُ مَا كَانَا فَلَمْ نَزَلْ نَفْعَلُ ذَلِكَ كُلَّمَا فَتَحْنَا التَّنُّورَ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ وَجَدْنَاهُمَا أَمْلَأَ مَا كَانَا حَتَّى شَبِعَ الْمُسْلِمُونَ كُلُّهُمْ وَبَقِيَ طَائِفَةٌ مِنْ الطَّعَامِ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ أَصَابَتْهُمْ مَخْمَصَةٌ فَكُلُوا وَأَطْعِمُوا فَلَمْ نَزَلْ يَوْمَنَا ذَلِكَ نَأْكُلُ وَنُطْعِمُ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُمْ كَانُوا ثَمَانَ مِائَةٍ أَوْ قَالَ ثَلَاثَ مِائَةٍ قَالَ أَيْمَنُ لَا أَدْرِي أَيُّهُمَا قَالَ
Nutti himee jira [Abdullah bin Umar bin Abaan] [Abdur Rahman bin Muhammad Al Muharibi] irraa [Abdul Wahid bin Aiman Al Makki] irraa [abbaa isaa] irraa nutti himee jira jedhe; Jabir bin Abdullah Radliyallahu'anhuan akkana jedhe: ni jedhe; Hadiisa Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam irraa isa irraa dhageessee fi ani sirraa odeessuu danda’u naaf odesi. Jabiir akkas jedhe; Kanaan dura yeroo waraana Khandaq Rasulullah sallallaahu aleihi wasallam waliin turree boolla qotaa turre. Guyyaa sadiif nyaata hin nyaannee nyaata argachuu dadhabne. Ergasii boolla keessatti dachee jabaa tokko argadhe, kanaaf Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam bira dhaqe. jedheen; 'Yaa Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, lafti jabaan kun bishaan itti dhangalaasnullee boolla kana akka hin qotanne dhorkeera'. Ergasii Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam garaa isaa dhagaadhaan hidhamee dhaabbate, achiis qodaa fudhatee booda Bismillah si’a sadii dubbise. Innis rukutee gara biyyee lallaafaa jijjiire. Haala Rasulullah sallallaahu aleihi wasallam akkasitti yommuu argu ittiin jedhe; 'Yaa Ergamaa Rabbii yeroo muraasaaf gara manaatti naaf haa deebi'u, sana booda -yeroo muraasaaf gara manaatti akkan deebi'u- naaf hayyame. ' Achiis gara haadha manaa kootti dhufe, jedheen; 'Haalli jiru dhuguma hamaadha'. Anis haadha manaa kootiin; 'Haala Rasulullah sallallaahu aleihi wasallam kan akkan keessa hin qabne na taasise ragaa baheera.Waan nyaattu qabdaa?' Innis deebisee; 'Ni jira, sha tokko qofa' daakuu gurguddaa fi ilmoo re'ee dubaraa. ' Jaabiir akkana jedhe: 'Ergasii daakuu gurguddaa sana akka daakuuf mijatutti rukunnee mucaa tokko ajjeesne, gogaa irraa baasnee qodaa keessa galchine. Daakuu daakuun itti fufe sana booda gara Rasuula sallallaahu aleeyhi wasallam deebi'ee yeroo muraasaaf callise. Sana booda ammas yeroo lammataaf gara manaatti deebi'uuf hayyama gaafadhe. Innis hayyama naaf kenne, kanaaf yeroon haadha manaa koo wajjin wal argu daakuun qamadii qophaa'ee waan ta'eef, haadha manaa koo daabboo akka tolchitu ajaje, qodaa sanas dhagaa nyaata bilcheessuu irra kaa'e. Abdurrahmaan akkana jedhe; hiikni isaas iddoo ibiddaa/kushiinaa olitti. Ergasii Jaabiir akkana jedhe; sana booda Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam waliin wal arge. ammas, ergasii akkana jedheen: ‘Nyaata baay’ee hin qabu yaa yoo feete yaa Ergamaa Rabbii nama tokko ykn lama qofa qabattee gara mana kiyya dhufuu dandeessa. ' Innis: 'Nyaanni meeqatu jira?' jedheen deebiseef; 'Midhaan qamadii tokkoo fi re'ee ilmoo tokko qofa.' ' Ergasii Ergamaan akkana jedhe: 'Akkuma kanaan gara maatii keetti mana kee dhaqiitii hangan dhufutti qodaa mana nyaataa keessaa akka hin kaasnee fi daabboo tostarii keessaa akka hin baasne itti himi. ' Ergasii hiriyyoota isaatiin: 'Mana Jabiir haa deemnu' jedheen. ' Jaabiir akkana jedhe: 'Salphina baay'ee hamaa ta'e, kan Rabbiin malee eenyullee hin beekne, nan qaana'e. '- -sababni isaas nabiyyichi hiriyyoota isaa waan affeereef, baay'inni nyaataa hangas ta'uu baatus- --- Jaartii kiyyaan akkana jedheen: 'Wow... rakkoon hammaataa dhufeera... Ergamaan Rabbii hiriyyoota isaa hunda waliin dhufe. ' Haati manaa koo akkas jette: 'Ergamaan kanaan dura nyaata meeqa akka qabnu si gaafatee?'. Anis 'Eeyyee ibseera' jedheen deebiseef! ergasii haati manaa koo akkana jette: 'Rabbii fi Ergamaan Isaa caalaatti beeku, wanti ifa ta'e nyaata hammam akka qabnu itti gabaaste'. Jabiir akkas jedhe; 'Dubbiin haadha manaa koo waan na yaaddesse hundarraa akkan tasgabbaa'u na taasise.' ’ Achiis akkana jedheen: ‘Dhugumatti ati sirrii dha. ' Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam sana booda dhufee seene, achiis sahaaboota isaatiin 'of eeggadhaa, isinitti hin dhiphinaa! ' Ergasii Rasulullah sallallaahu aleihi wasallam toostara fi qodaa irratti eebbise. Jaabir akkana jedhe: 'Ergasii buddeena foonnicha keessaa, foon immoo qodaa keessaa fudhannee, sana booda walitti makuun spoonjii isaaniif goone.' ' Ergasii Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhan, 'namoota torba ykn saddeet tokkoon tokkoon isaanii saanii tokko irratti waliin haa taa'an. ' Yeroo nyaatan, golgaa foonnichaa fi qodaa sanaa bannee lamaan isaanii iyyuu akkuma duraanii guutanii arganne. Haalli kun immoo hanga Muslimoonni hundi guutanii nyaanni tokko tokko qofti hafutti itti fufe. Sana booda Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam akkana nuun jedhan: 'Dhugumatti, ummanni hundi guutee jira, amma nyaadhaa, isinii fi maatiin keessan! ' Kanaaf guyyaa sana daabboo fi foon wal fakkaatuun yeroo baay'ee nyaanne. Jaabir akkana jedhe: 'Lakkoofsi sahaabaa mana Jaabiritti nyaatan gara dhibba saddeet ykn dhibba sadii akka ta'e natti himame. ' Aiman akkas jedhe: Lakkoofsota kana keessaa kamtu sirrii akka ta'e hin beeku.
Imam Darimi : 43
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ هُوَ ابْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَمَرَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ أَنْ تَجْعَلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا يَأْكُلُ مِنْهُ قَالَ ثُمَّ بَعَثَنِي أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ بَعَثَنِي إِلَيْكَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ لِلْقَوْمِ قُومُوا فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ مَعَهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا صَنَعْتُ طَعَامًا لِنَفْسِكَ خَاصَّةً فَقَالَ لَا عَلَيْكَ انْطَلِقْ قَالَ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ قَالَ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ كَمَا صَنَعَ فِي الْمَرَّةِ الْأُولَى وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ بِثَمَانِينَ رَجُلًا قَالَ وَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُ الْبَيْتِ وَتَرَكُوا سُؤْرًا
Nutti himeera [Zakaria bin Adi] [Ubaidullah Ibn ’Amr] irraa [Abdul Malik bin Umair] irraa [Abdur Rahman bin Abu Laila] irraa [Anas bin Malik] irraa nutti himeera jedhe; Abuu Talhaan Ummu Suleem Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam nyaata akka nyaatu godhuuf ajaje. Jedhan; sana booda Abuu Taalhaan gara Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallamitti na erge. Isa waliin wal arge, achiis akkas jedheen; Abuu Taalhaan gara mootichaatti na erge, kanaaf akkana jedhe; 'Yaa Muslimoota haa deemnu.' ' Innis ni deeme, akkasitti hiriyyoonni ni deeman. Seenessaan akkana jedhe; ergasii nyaanni fidame sana booda Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam harka isaa irra kaa’ee nyaata irratti barakaa kadhatee akkana jedhe; ' Namoota kudhaniif kenni. ' jedhee seeneessaan; achiis nyaanni sun isaaniif kenname. Ergasii ni jedhe: 'Maqaa Rabbii Subhaanahu wa Ta'alaan nyaadhaa'. Sana booda hamma quufanitti nyaatan, achiis akka inni namoota saddeettama irratti akkas godhuuf ka'an. Seenessaan akkana jedhe; Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam abbaa manaa waliin nyaatee ammas saanii guddaa tokkotu hafe.
Imam Darimi : 44
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ هُوَ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ أَنَّهُ طَبَخَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِدْرًا فَقَالَ لَهُ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ وَكَانَ يُعْجِبُهُ الذِّرَاعُ فَنَاوَلَهُ الذِّرَاعَ ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَنَاوَلَهُ ذِرَاعًا ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَكَمْ لِلشَّاةِ مِنْ ذِرَاعٍ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ أَنْ لَوْ سَكَتَّ لَأُعْطِيتُ أَذْرُعًا مَا دَعَوْتُ بِهِ
Nutti himeera [Muslim bin Ibraahim] nutti himeera [Abaan Al 'Athar] [Qatadah] irraa [Syahr bin Hausyab] irraa [Abu Ubaid] irraa akka inni Nabi sallallaahu aleeyhi wasallamiif qodaa bilcheesse nutti himeera. Sana booda: 'Saampilii naaf kenni' jedheen inni jaallatu foon saampilii ture. Akkasumas Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallamiif kutaa ulna -sampil- kenne. Ergasii: 'Maaloo foon ulnaa naaf kenni' jedheen foon ulnaa kenne. ' achiis ammas: 'Foon lafee dugdaa naaf kenni' jedheen; 'Yaa Nabiyyii Rabbii Subhaanahu wa Ta'aalaa - dhugumatti - re'een tokko dhundhuma meeqa qaba?' Innis akkana jedhee deebiseef: ‘Nama Harka Isaa jiruun, utuu callistee foon ulnaan gaafadhe naaf dhiheessuun kee hin oolu. ' .
Imam Darimi : 45
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ لِيُقَاتِلَهُمْ فَقَالَ أَبِي عَبْدُ اللَّهِ يَا جَابِرُ لَا عَلَيْكَ أَنْ تَكُونَ فِي نَظَّارِي أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى تَعْلَمَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُنَا فَإِنِّي وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي أَتْرُكُ بَنَاتٍ لِي بَعْدِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ تُقْتَلَ بَيْنَ يَدَيَّ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي النَّظَّارِينَ إِذْ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي وَخَالِي لِتَدْفِنَهُمَا فِي مَقَابِرِنَا فَلَحِقَ رَجُلٌ يُنَادِي إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَرُدُّوا الْقَتْلَى فَتَدْفِنُوهَا فِي مَضَاجِعِهَا حَيْثُ قُتِلَتْ فَرَدَدْنَاهُمَا فَدَفَنَّاهُمَا فِي مَضْجَعِهِمَا حَيْثُ قُتِلَا فَبَيْنَا أَنَا فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ أَثَارَ أَبَاكَ عُمَّالُ مُعَاوِيَةَ فَبَدَا فَخَرَجَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي دَفَنْتُهُ لَمْ يَتَغَيَّرْ إِلَّا مَا لَمْ يَدَعْ الْقَتِيلَ قَالَ فَوَارَيْتُهُ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ فَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي التَّقَاضِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أُصِيبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَإِنَّهُ تَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ وَإِنَّهُ قَدْ اشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي الطَّلَبِ فَأُحِبُّ أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ لَعَلَّهُ أَنْ يُنْظِرَنِي طَائِفَةً مِنْ تَمْرِهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ نَعَمْ آتِيكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَ وَمَعَهُ حَوَارِيُّوهُ قَالَ فَجَلَسُوا فِي الظِّلِّ وَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْنَا قَالَ وَقَدْ قُلْتُ لِامْرَأَتِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَائِيَّ الْيَوْمَ وَسَطَ النَّهَارِ فَلَا يَرَيَنَّكِ وَلَا تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ وَلَا تُكَلِّمِيهِ فَفَرَشَتْ فِرَاشًا وَوِسَادَةً وَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ فَقُلْتُ لِمَوْلًى لِي اذْبَحْ هَذِهِ الْعَنَاقَ وَهِيَ دَاجِنٌ سَمِينَةٌ فَالْوَحَى وَالْعَجَلَ افْرُغْ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَيْقِظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَكَ فَلَمْ نَزَلْ فِيهَا حَتَّى فَرَغْنَا مِنْهَا وَهُوَ نَائِمٌ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يَسْتَيْقِظُ يَدْعُو بِطَهُورِهِ وَأَنَا أَخَافُ إِذَا فَرَغَ أَنْ يَقُومَ فَلَا يَفْرُغَ مِنْ طُهُورِهِ حَتَّى يُوضَعَ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ قَالَ يَا جَابِرُ ايْتِنِي بِطَهُورٍ قَالَ نَعَمْ فَلَمْ يَفْرُغْ مِنْ وُضُوئِهِ حَتَّى وُضِعَتْ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ كَأَنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ حُبَّنَا اللَّحْمِ ادْعُ أَبَا بَكْرٍ ثُمَّ دَعَا حَوَارِيِّيهِ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوُضِعَ قَالَ فَوَضَعَ يَدَهُ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ كُلُوا فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَ مِنْهَا لَحْمٌ كَثِيرٌ وَقَالَ وَاللَّهِ إِنَّ مَجْلِسَ بَنِي سَلَمَةَ لَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِمْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَعْيُنِهِمْ مَا يَقْرَبُونَهُ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْذُوهُ ثُمَّ قَامَ وَقَامَ أَصْحَابُهُ فَخَرَجُوا بَيْنَ يَدَيْهِ وَكَانَ يَقُولُ خَلُّوا ظَهْرِي لِلْمَلَائِكَةِ قَالَ فَاتَّبَعْتُهُمْ حَتَّى بَلَغْتُ سَقُفَّةَ الْبَابِ فَأَخْرَجَتْ امْرَأَتِي صَدْرَهَا وَكَانَتْ سَتِيرَةً فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلِّ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى زَوْجِكِ ثُمَّ قَالَ ادْعُوا لِي فُلَانًا لِلْغَرِيمِ الَّذِي اشْتَدَّ عَلَيَّ فِي الطَّلَبِ فَقَالَ أَنْسِ جَابِرًا طَائِفَةً مِنْ دَيْنِكَ الَّذِي عَلَى أَبِيهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ مَا أَنَا بِفَاعِلٍ قَالَ وَاعْتَلَّ وَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مَالُ يَتَامَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ جَابِرٌ قَالَ قُلْتُ أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كِلْ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا الشَّمْسُ قَدْ دَلَكَتْ قَالَ الصَّلَاةُ يَا أَبَا بَكْرٍ قَالَ فَانْدَفَعُوا إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُلْتُ لِغَرِيمِي قَرِّبْ أَوْعِيَتَكَ فَكِلْتُ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَجِئْتُ أَسْعَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِهِ كَأَنِّي شَرَارَةٌ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كِلْتُ لِغَرِيمِي تَمْرَهُ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ فَجَاءَ يُهَرْوِلُ قَالَ سَلْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ غَرِيمِهِ وَتَمْرِهِ قَالَ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ إِذْ أَخْبَرْتَ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَدَّدَ عَلَيْهِ وَرَدَّدَ عَلَيْهِ هَذِهِ الْكَلِمَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ وَكَانَ لَا يُرَاجَعُ بَعْدَ الْمَرَّةِ الثَّالِثَةِ فَقَالَ مَا فَعَلَ غَرِيمُكَ وَتَمْرُكَ قَالَ قُلْتُ وَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَرَجَعْتُ إِلَى امْرَأَتِي فَقُلْتُ أَلَمْ أَكُنْ نَهَيْتُكِ أَنْ تُكَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَقَالَتْ تَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُورِدُ نَبِيَّهُ فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ وَلَا أَسْأَلُهُ الصَّلَاةَ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي
Nutti himeera [Abu An Nu’man] nutti himeera [Abu Awanah] irraa [Al Aswad] irraa [Nubaih Al ‘Anazi] irraa [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu irraa akkana jedhe; Rasuulli sallallaahu aleeyhi wasallam mushrikoota loluuf bahe. Abbaan kiyya -Abdullah- akkana jedhe; 'Waraana hin seenin yaa Jaabiir ati jiraataa Madiinaa kan hojiin kee odeeffannoo haala loltoota muslimaa hordofuudha. Dhuguma hireen keenya maal akka ta'e akka beektaniif. Rabbiin Subhaanahu wa Ta'aalaaf jecha osoon du'a kiyya booda ijoollee durbaa kiyya dhiisee deemuu baatee, osoo ati fuula koo duratti ajjeefamtee - dirree waraanaa irratti wareegamtee - baay'een gammada ture. Jabiir akkas jedhe; Namoota hojiin isaanii haala jiru hordofuu fi deebi'uu loltootaa wajjin yeroon ture akka tasaa akkoo koo reeffa abbaa fi adeera koo qabattee akka isheen lamaan isaanii bakka awwaalchaa maatii keenyaatti awwaaluuf dhufte. Achiis nama iyyaa jiru tokkoon wal arge; 'Dhugumatti Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam warra du'an bakka itti ajjeefamaniitti akka deebisitan isin ajaje, isin immoo bakka itti ajjeefamaniitti awwaaltan. ' Kanaaf reeffa abbaa fi adeera koo battaluma sanatti bakka inni itti ajjeefameetti deebifne. Bakka isaan lamaan duguugamanitti sirriitti awwaalle. Booda, yeroo ani - Jaabiir - bara kilaafa Mu’awiyah bin Abu Sufyan Radliyallahu’anhu ture, akka tasaa ergamaan tokko natti dhufe. Jedhan; 'Yaa Jabir bin Abdullah, ijaartonni Mu'awiyah Radliyallahu'anhu, yeroo bakka awwaalchaa diigan, reeffa abbaa keetii hanga reeffi isaa mul'atutti argatan. Ijaarsitoonni tokko tokko waan deemaniif reeffa abbaa koo arguuf carraa argadhe. Uhh... Uhh... Reeffi abbaa koo ammallee sirriitti akkuma ani awwaale sana, mallattoo nama ajjeefame sanaa malee osoo hin jijjiiramne argadhe. Seenessaan -Jabir- akkana jedhe; kanaaf haguugee ture. Abbaan koo liqaa bifa dameetiin akka dhiise ammallee nan yaadadha, namoonni liqeessan tokko tokko -achumaan- akkan kaffalu na dirqisiisan. Ergasii Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam waliin wal arge. Yaaddoo koo hundumaas nan ibse; 'Yaa Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, dhugumatti abbaan kiyya waraana keessatti du'e, dhugumatti liqii bifa dameetiin dhiise, dhugumatti abbootiin liqii sanaa akka -battalumatti- liqiiwwan kana akkan kaffalu na dirqisiisan. Osoo isa gargaaruuf fedhii qabaattanii baay'een gammada, eenyutu beeka, inni kaffaltii isaa hanga yeroo sassaabbii dhufutti tursiisuuf fedhii qabaachuu danda'a. Innis akkana jedhe: ‘Tole, siif kenna, yoo Rabbii ta’e, Subhaanahu wa Ta’aalaa, har’a waaree booda yeroo dheeraa osoo hin turin. ' Seenessaan -Jabir- akkana jedhe; 'Ergasii hiriyyoota isaa amanamoo ta'an waliin dhufe. ' Seenessaan -Jabir- akkana jedhe; gaaddisa keessa eeggatanii Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam nagaa nu gaafatee hayyama gaafate, achiis mana keenya seene. Seenessaan -Jabir- akkana jedhe; 'Har'a guyyaa walakkaa booda Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akka na daawwatu haadha manaa kootti himeera, kanaaf of hin agarsiisiin, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam waan tokkoon - waanuma fedheen - hin mufachiisin, isa waliin illee hin dubbatin. ' Achiis siree diriirsee barcuma naaf kenne, achiis mataa isaa lafa kaa'ee rafe. Achiis hojjetaa koo ajaje; 'Re'ee dubaraa kana qalaa, re'ee leenjifamtuu dha, foon baay'ee kan qabuu fi sochii kan qabuudha.' Mee osoo Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam hin dammaqin qopheessi, yoo dammaqe immoo bishaan qulqulleessuuf gaafachuun isaa hin oolu, osoon foon re'ee ammallee fuuldura isaa hin argamne yoo dammaqee qulqulleessuu xumure yaaddoon natti dhagahama. ' Yeroo hirriba isaa irraa hirribaa ka'u akkana jedhe: 'Yaa Jaabiir bishaan qulqulleessuuf naaf kenni jedheen deebiseef; 'Eeyyee tole. ' Kanaaf osoo inni wudlu isaa hin xumurin foon re'ee ilmoo -bilcheefame - fuuldura isaa kaa'e. Seenessaan -Jabir- akkana jedhe; 'Na ilaalee akkas jedhe; Foon jaallannu dursitee beektu fakkaata, Abu Bakar Radliyallahu'anhu bilbili. Sana booda nyaanni fidamee ni dhihaata. Seenessaan -Jabir- akkana jedhe; Ergasii akkana jedhe: Maqaa Rabbii Subhaanahu wa Ta'ala -Bismillah- jedhii nyaadhu. kanaaf hanga quufanitti nyaatan foon baay'een hafe -dishii irraa-. Seenessaan -Jabir- akkana jedhe; 'Rabbiin Subhaanahu wa Ta'alaan, dhugumatti yaa'iin Bani Salamah Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam ija isaanii isa baay'ee baay'ee itti dhihoo ta'e caalaa akka jaallatan ofitti murteessan, sababni isaas isaan ni miidhu jedhanii baay'ee waan yaadda'aniif. Ergasii ka’ee hiriyyoonni isaas akkasuma, ergasii isa bira darbanii ba’anii, ‘Bilisummaa koo - dhimma koo - ergamootaaf haa dhiisu’ jedheen. ' Seenessaan -Jabir- akkana jedhe; Sana booda isaan waliin gara gabatee balbala bira jirutti deebi'e, achiis haati manaa koo xiqqoo kan kanaan dura golgaadhaan haguugamte of agarsiiftee akkas jette; 'Yaa Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam anaafi jaarsa kiyyaaf kadhadhaa. ' jedhee deebiseef; 'Rabbiin Subhaanahu wa Ta'aalaa siif haa ta'u jaarsa keetif rakkataa Isaa haa kennu. ' Sana booda akkas jedhe: 'Maaloo akkasitti naaf bilbili - nama liqii qabuu fi hatattamaan akkan kaffalu na kakaasuuf - '. Ergasii akkana jedhe: 'Liqaa abbaa isaa irraa qabdu keessaa gar tokko hanga yeroo midhaan itti aanutti Jabir Radliyallahu'anhutti tursiisi. ' Jedhe: 'Ani hin danda'u yaa Ergamaa Rabbii! ' Innis ni jedhe: 'Yookiin hir'isi' jedhe: 'Qabeenyi kuni kan yatiimaati yaa Ergamaa Rabbii. ' sana booda Ergamaan akkana jedhe: 'Jabiir eessa jira?' Jabiir akkana jedhe: ‘Ani Ergamaa Rabbiiti’ Ergasii Ergamaan akkana ja’an: ‘Isaaf madaala ‘dama ajuwaa - gosa damee ‘Aliyah Madiina keessatti biqilu- sababni isaas Rabbiin Subhaanahu wa Ta’alaan waan isaan barbaachisu hin shakkisiisu’, sana booda Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam mataa isaa gara oliitti ol kaasee akka aduun dhiite ta’ee argame kanaaf ni kadhanna yaa Abu Bakr Radliyallahu'anhu', Jaabir Radliyallahu'anhu akkana jedhe: 'Hundi isaanii gara masjiida deeman' sana booda nama liqii qabuun: 'Meeshaa kee itti dhihaadhu. ' Ergasii damee tokko tokko 'ajuwaa itti madaale. Kanaaf Rabbiin Subhaanahu wa Ta'aalaa gahaa nuuf qopheessee ammas guyyaa tokko tokko nuuf dhiise. Jabir Radliyallahu’anhu akkana jedhe: ‘Kanaaf masjiida kana keessatti Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam’ waliin wal arguuf ariifadhe, akka waan nama gad-aanaa ta’etti, sana booda Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam salaata xumuree argadhe, sana booda Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam’n jedhe; Dhugaa dubbachuuf guyyaa safaree Rabbiin Subhaanahu wa Ta’aalaa gahaa qaba, hamma kanaa fi hamma kana nuuf hafeera. ' Ergasii Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam ni gaafate: 'Umar bin Khaththab Radliyallahu'anhu eessa jira?' Seenessaan -Jabir- akkana jedhe; Umar fiigichaan waan dhufeef, 'Mee waa'ee nama liqii isaaf qabu - abbaa isaa - akkasumas date isaa Jabir bin Abdullah Radliyallahu'anhu gaafadhu' jedhee ajaje. ' Umar deebiseef; 'Isa gaafachuun na hin barbaachisu akkasumas Rabbiin Subhaanahu wa Ta'aalaa ga'aa akka isaaf kennu mirkanaa'aa ta'ee natti dhagahama, sun yeroo ati Rabbiin Subhaanahu wa Ta'alaan gahaa ta'e akka isaaf kennu itti himte. ' Ergasii gaaffichi irra deebi'amee waan ta'eef, Umar Radliyallahu'anhu deebii yeroo sadii irra deebi'e, kana hunda jechootaan dubbate; ‘Isa gaafachuun na hin barbaachisu. ' Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam yeroo sadaffaa booda gaaffii isaa irra deebi'ee waan hin dubbanneef: 'haalli nama liqii sirra turee fi akkasumas damee kee akkam?' Seenessaan akkana jedhe; Kanaaf jedheen deebiseef; Rabbiin Subhaanahu wa Ta’aalaa ga’aa isaaf kenneera, guyyaa akkanaa fi akkas baay’ee dhiisee jira. Sana booda gara haadha manaa kootti deebi'ee akkas jedheen; 'Mana kiyya keessatti Ergamaa Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam waliin haasa'uu si hin dhoowwine?' Isheenis deebisteef; Rabbiin Subhaanahu wa Ta'alaan Ergamaa Isaa mana kiyyatti fidee, achiis anaafi abbaa manaa kootiif badhaadhina akka naaf kadhatu osoon hin kadhatin dhiisee deeme sitti fakkaataa??
Imam Darimi : 46
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ أَبَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ اللَّهَ فَضَّلَ مُحَمَّدًا عَلَى الْأَنْبِيَاءِ وَعَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ فَقَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ بِمَ فَضَّلَهُ عَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِأَهْلِ السَّمَاءِ { وَمَنْ يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّي إِلَهٌ مِنْ دُونِهِ فَذَلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ كَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ } قَالُوا فَمَا فَضْلُهُ عَلَى الْأَنْبِيَاءِ قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ } فَأَرْسَلَهُ إِلَى الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
Nutti himeera [Ishaaq bin Ibraahim] nutti himeera [Yazid bin Abu Hakim] natti himeera [Al Hakam bin Abaan] ['Ikrimah] irraa [Ibn Abbaas] Radliyallahu'anhu irraa akkana jedhe; 'Dhugumatti Rabbiin Subhaanahu wa Ta'aalaa Nabi Muhammad sallallaahu aleihi wasallam nabiyoota biroo fi jiraattota samii irra dursa kenne. ' ergasii akkana jedhanii gaafatan: 'Yaa Ibnu Abbaas jiraattota samii irratti dursi akkamii kennameef?' Ibnu Abbaas deebisee; 'Dhugumatti Rabbiin Subhaanahu wa Ta'alaan jiraattota samiitiin akkana jedheera: Ibnu Abbaas irraa akkana jedhe: WAMAN YAQUL MINHUM INNII ILAAHUN MIN DUNIHI FADZALIJKA NAJZIIHI JAHANNAMA KADZALIKA NAJZII AZHA-ZHALIMIIN Isaan keessaa namni Rabbiin Subhaanahu wa malee waaqa biraati jedhe Ta'ala, sana booda nama sana jahannam, waliin Badhaasina Akkasitti warra badii hojjetaniif haaloo baana. -Qs. Al Anbiya` /21: 29- Rabbiin Subhaanahu wa Ta’aalaa immoo cubbuu kee kan darbee fi kan gara fuula duraatiif , barakaa Isaa sirratti xumuree karaa qajeelaa si geessa. ` -Qs. Al Fath /48: 1. 2- Ergasii 'nabiyyoota hundarra ol'aantummaa isaa maali?' bin Abbaas deebisee, ‘Dhugumatti Rabbiin Subhaanahu wa Ta’aalaa akkana jedheera, ‘Nuti Ergamaa tokkollee hin ergine, garuu afaan saba isaatiin malee, akka inni ifatti isaaniif ibsuu danda’uuf. ` -Qs. Ibraahiim /14: 4- akkasumas Rabbiin Subhaanahu wa Ta’aalaa Nabi Muhammad sallallaahu aleeyhi wasallam, ` fi Nuti ilma namaa hundaaf malee akka oduu gammachiisaa fi akeekkachiisaatti si hin ergine. ` -Qs. Akka Saba` 34: 28-, sana booda gara jinnii fi namaatti ergame.
Imam Darimi : 47
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا زَمْعَةُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَلَسَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَهُ فَخَرَجَ حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْهُمْ سَمِعَهُمْ يَتَذَاكَرُونَ فَتَسَمَّعَ حَدِيثَهُمْ فَإِذَا بَعْضُهُمْ يَقُولُ عَجَبًا إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَ مِنْ خَلْقِهِ خَلِيلًا فَإِبْرَاهِيمُ خَلِيلُهُ وَقَالَ آخَرُ مَاذَا بِأَعْجَبَ مِنْ { وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَى تَكْلِيمًا } وَقَالَ آخَرُ فَعِيسَى كَلِمَةُ اللَّهِ وَرُوحُهُ وَقَالَ آخَرُ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَسَلَّمَ وَقَالَ قَدْ سَمِعْتُ كَلَامَكُمْ وَعَجَبَكُمْ أَنَّ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلُ اللَّهِ وَهُوَ كَذَلِكَ وَمُوسَى نَجِيُّهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَعِيسَى رُوحُهُ وَكَلِمَتُهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ تَعَالَى وَهُوَ كَذَلِكَ أَلَا وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا حَامِلُ لِوَاءِ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَحْتَهُ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يُحَرِّكُ بِحَلَقِ الْجَنَّةِ وَلَا فَخْرَ فَيَفْتَحُ اللَّهُ فَيُدْخِلُنِيهَا وَمَعِي فُقَرَاءُ الْمُؤْمِنِينَ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَكْرَمُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ عَلَى اللَّهِ وَلَا فَخْرَ
Nutti himee jira [Ubaidullah bin Abdul Majid] [Zam'ah] [Salamah] irraa ['Ikrimah] irraa [Ibn Abbaas] Radliyallahu'anhu irraa nutti hime jedhe; Namoonni sahaabota Rasuulaa sallallaahu aleeyhi wasallam irraa taa’anii isa eegaa turan. Ergasii gadi bahee yeroo isaanitti dhihaatu maqaa isaa sallallaahu aleihi wasallam kaasuun dhagahe. Sana booda haasawa isaanii sirriitti dhaggeeffate, achiis isaan keessaa tokko akkas jedhe; 'Rabbiin Subhaanahu wa Ta'aalaa uumamtoota Isaa fira dhiyoo isaa taasisuun, Ibraahim immoo michuu dhiyoo Rabbii Subhaanahu wa Ta'aalaa ta'uun isaa baay'ee nama ajaa'ibsiisa. Kan biraan immoo; Kan aayata caalaa nama ajaa'ibu, WA KALLAMA ALLAHU MUSA TAKLIIMAA Akkasumas Rabbiin Nabi Muusaa kallattiin dubbate -Qs. An Nisaa`/4: 164- kaan immoo; Iyyasuus Dubbii Rabbii Subhaanahu wa Ta’aalaa fi Afuura Isaa ta’ee osoo jiruu warri kaanis akkas jedhan; Yeroo Aadam Rabbiin Subhaanahu wa Ta'aalaan qulqullaa'ee jira. Ergasii isaan qunnamuuf bahee nagaa isaan gaafate, achiis akkana jedhe: 'haasawa keessan dhaggeeffadheera, Ibraahim hiriyyaa dhiyoo Rabbii Subhaanahu wa Ta'aalaa ta'uu isaatiin ajaa'ibsiifadheera, dhugumattis inni akka ta'e, Muusaan isa kallattiin Isaan dubbate ta'ee dhugumatti inni ture, Iyyasuus immoo hafuura Isaa fi Dubbii Isaa ta'ee dhugumatti inni ture, Aadam Subhaanahu wa Ta'alaas isa filatee ture dhugumatti inni ture, ani habibullah - nama Rabbiin jaallatamaa ta'e - of tuuluun akka hin jirre beeki, ani guyyaa qiyaamaa istaandaardii galataa kan baadhatu ta'ee kan Addaam fi nabiyyoota isa booda baatu ta'ee of tuuluun hin jiru, guyyaa qiyaamaas kan kennu fi sharafatamuuf jalqaba kan ta'ee fi of tuuluun akka hin jirreef, funyoo karra karra kan sochoosu ana jalqaba Jannata fi of tuuluun hin jiru, sana booda Rabbiin Subhaanahu wa Ta’aalaa karra ishee banee na galche, hiyyeessa Muslimoota waliin seene of tuuluun hin jiru, ani immoo Rabbiin Subhaanahu wa Ta’aalaa biratti isa duraa fi isa boodaa keessaa hunda caalaa kabajamaa dha of tuuluun hin jiru.’
Imam Darimi : 48
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ لَيْثٍ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُهُمْ خُرُوجًا وَأَنَا قَائِدُهُمْ إِذَا وَفَدُوا وَأَنَا خَطِيبُهُمْ إِذَا أَنْصَتُوا وَأَنَا مُسْتَشْفِعُكُمْ إِذَا حُبِسُوا وَأَنَا مُبَشِّرُهُمْ إِذَا أَيِسُوا الْكَرَامَةُ وَالْمَفَاتِيحُ يَوْمَئِذٍ بِيَدِي وَأَنَا أَكْرَمُ وَلَدِ آدَمَ عَلَى رَبِّي يَطُوفُ عَلَيَّ أَلْفُ خَادِمٍ كَأَنَّهُمْ بَيْضٌ مَكْنُونٌ أَوْ لُؤْلُؤٌ مَنْثُورٌ
Nutti himee jira [Sa’id bin Sulaiman] irraa [Mansur bin Abi Al Aswad] irraa [Laits] irraa [Ar Rabi’ bin Anas] irraa [Anas] Radliyallahu’anhu irraa akkana jedhe; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akkana jedhan: 'Ani nama jalqabaa guyyaa qiyaamaa qabrii irraa ka'e, ani gaafa isaan dhufan hoogganaa isaanii ture, ani dubbi himaa isaanii ture yeroo isaan callisan, ani nama yeroo isaan -dirree mahsyaar keessatti- qabaman shafa'aa isaaniif gaafate, ani nama yeroo isaan abdii kutatan oduu isaaniif kennu ture. Ulfinni fi furtuun guyyaa sanaa harka koo keessa jira, ani immoo ilma Addaam Alaihis nagaa hunda caalaa kabajamaa Gooftaa koo duratti, naannoo koo cinaatti gabroota kuma tokko, akka waan faaya adii yookaan luqqisii faffaca'eetti'.
Imam Darimi : 49
أخبرنا عبد الله بن عبد الحكم المصري حدثنا بكر بن مضر عن جعفر بن ربيعة عن صالح هو ابن عطاء بن خباب مولى بني الدئل عن عطاء بن أبي رباح عن جابر بن عبد الله أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا قائد المرسلين ولا فخر وأنا خاتم النبيين ولا فخر وأنا أول شافع وأول مشفع ولا فخر
Nutti himee jira [Abdullah bin Abdul Hakam Al Mishri] [Bakar bin Mudlar] irraa [Ja'far bin Rabi'ah] irraa [Salih Ibn 'Atha` bin Khabbab] irraa gabricha duraanii Bani Al Duil irraa ['Atha` bin Abi Rabbah] irraa [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu'anhu irraa Nabiyyi sallyallahu'anhu irraa nutti himee jira 'alaihi wasallam jedhu. akkana jedhe: ‘Ani hogganaa Ergamtootaati, of tuuluun hin jiru, ani haguuggii Nabiyyootaati of tuuluun hin jiru, ani nama jalqaba shafa’u fi nama jalqaba shafa’udha of tuuluun hin jiru’.
Imam Darimi : 50
حدثنا محمد بن عباد حدثنا سفيان هو ابن عيينة عن ابن جدعان عن أنس أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا أول من يأخذ بحلقة باب الجنة فأقعقعها قال أنس كأني أنظر إلى يد رسول الله صلى الله عليه وسلم يحركها وصف لنا سفيان كذا وجمع أبو عبد الله أصابعه وحركها قال وقال له ثابت مسست يد رسول الله صلى الله عليه وسلم بيدك قال نعم قال فأعطنيها أقبلها
Nutti himamee jira [Muhammad bin ’Abbad] [Sufyan Ibn Uyainah] [Ibn Jud’aan] irraa [Anas] irraa akka nuuf himetti Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhan: Jabir bin Abdillah irraa nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhan: Ani jalqaba funyoo karra samii qabadheen socho’e isa. Anas akkas jedhe; Akka waan harka Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam sochoosuu, Sufyaan immoo -seenaa- akkasuma kaasuun, Abuu Abdullaah harka isaa qabatee sochoosuu akka argeetti, odeesaan akkana jedhe; Taabit isa gaafate; Harka Rasuula sallallaahu aleeyhi wasallam harka keetiin qabattaa? Innis deebisee; Harka isaa illee akkan dhungadhuuf naaf kenne.
Imam Darimi : 51
أخبرنا أحمد بن عبد الله حدثنا حسين بن علي عن زائدة عن المختار بن فلفل عن أنس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم أنا أول شافع في الجنة
Nutti himee jira [Ahmad bin Abdullah] [Husain bin Ali] [Zaidah] irraa [Al Mukhtar bin Fulful] irraa [Anas] irraa nutti himee jira jedhe; Rasulullah shallallahu aleihi wasallam akkana jedhe: ‘Ani nama samii irratti jalqaba shafa’eedha. ' .
Imam Darimi : 52
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَزِيدُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ عَنْ جُمْجُمَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأُعْطَى لِوَاءَ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَآتِي بَابَ الْجَنَّةِ فَآخُذُ بِحَلْقَتِهَا فَيَقُولُونَ مَنْ هَذَا فَأَقُولُ أَنَا مُحَمَّدٌ فَيَفْتَحُونَ لِي فَأَدْخُلُ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ شَعِيرٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ وَفُرِغَ مِنْ حِسَابِ النَّاسِ وَأُدْخِلَ مَنْ بَقِيَ مِنْ أُمَّتِي فِي النَّارِ مَعَ أَهْلِ النَّارِ فَيَقُولُ أَهْلُ النَّارِ مَا أَغْنَى عَنْكُمْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُونَ بِهِ شَيْئًا فَيَقُولُ الْجَبَّارُ فَبِعِزَّتِي لَأَعْتِقَنَّهُمْ مِنْ النَّارِ فَيُرْسِلُ إِلَيْهِمْ فَيَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ وَقَدْ امْتُحِشُوا فَيُدْخَلُونَ فِي نَهَرِ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي غُثَاءِ السَّيْلِ وَيُكْتَبُ بَيْنَ أَعْيُنِهِمْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ فَيُذْهَبُ بِهِمْ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ لَهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ الْجَهَنَّمِيُّونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَلْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الْجَبَّارِ
Nutti himeera [Abdullah bin Saalih] nutti himeera [Al Laits] natti himeera [Yazid Ibnu Abdullah bin Al Had] [`Amr bin Abu `Amr] irraa [Anas bin Malik] Radliyallahu'anhu irraa akkana jedhe; Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedheen dhaga’e: ‘Dhugumatti, guyyaa qiyaamaa -booda- sababa ulfina kiyyaatiin lafti isaa addaan baatee nama jalqabaa ta’ee of tuuluun hin jiru, ani nama jalqabaa guyyaa qiyaamaa samii seenee of tuuluun hin jiru, balbala samiittis dhiyaadhee funyoo nan qabadha, isaan - waardiyyaa samii - namni kun eenyu? Anis akkana jedheen: Ani Muhaammad sana booda naaf banan, achiis seenee Rabbii olta’aa fuuldura koo argadheen Isaaf sujuude. Ergasii akkana jedhe: Yaa Muhammad mataa kee ol kaasi dubbadhu jechi kee ni dhagahama, kadhadhu gaaffiin kee ni raawwatama, shafa’i shafa’i ni dandeessa. Kanaaf mataa koo ol kaasee akkana jedheen: Ummata koo, saba koo yaa Gooftaa koo. Innis akkana jedhe: ‘Gara saba kee dhaqii nama garaa isaa keessatti argite iimaana hamma midhaan qamadii tokkoo qabaate, ani samiitti isa galchuun koo hin oolu’ jedheen. Sana booda deemee kanan wal argee onnee hamma sanyii tokkoo qabu samiitti isaan galche. Sana booda Rabbii olta’aa na dura argadhe, kanaaf Isaaf sagade. Innis akkana jedhe: Mataa ol kaasi dubbadhu dubbiin kees ni dhagahama dubbadhu isaanis ni dhagahama, ni kadhatu atis kadhannaa ni dandeessa. Kanaaf mataa ol qabadhee saba kootiin yaa Gooftaa jedheen, sana booda Innis gara saba kee dhaqi, nama garaa amantii isaanii keessatti hamma midhaan qamadii tokkoo argatte, sana booda gara samiitti haa deeman, sana booda ani dhaqeen laphee amantii isaanii keessatti hamma midhaan tokkoo argadhe, samii keessa kaa'e. 'Erga lakkoofsi hojii ilma namaa hundaa xumuramee, sabni koo kan hafes jiraattota si'ool waliin gara si'oolitti erga darbatamee booda jiraattonni si'ool akka jedhan; Duraan Rabbiin Subhaanahu wa Ta'aalaa gabbartee homaa Isatti hin sharkiin siif hin fayyadu. Kanaaf Rabbiin olta’aan akkana jedhe: Ulfina kiyyaan ibidda si’ool jalaa isaan bilisa nan baasa. Ergasii isaanitti ergamee si’ool keessaa baafamanii bilcheefaman, achiis laga jireenyaa keessa galfaman, achiis akka sanyii foomii yaa’u keessatti biqilutti guddatan, morma isaanii irrattis barreeffame; namoota Rabbiin Subhaanahu wa Ta'aalaan bilisoomsedha. Achiis geggeeffamanii gara samiitti galfaman. Kanaaf jiraattonni samii akkana jedhaniin; 'Kun jiraattota si'ool ti'. Kanaaf Rabbiin olta’aan akkana jedhe: ‘Yaa lakki isaan namoota Rabbii olta’aatiin bilisa ba’aniidha. ' .
Imam Darimi : 53
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ يُونُسَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ ابْنِ غَنْمٍ قَالَ نَزَلَ جِبْرِيلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَقَّ بَطْنَهُ ثُمَّ قَالَ جِبْرِيلُ قَلْبٌ وَكِيعٌ فِيهِ أُذُنَانِ سَمِيعَتَانِ وَعَيْنَانِ بَصِيرَتَانِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ الْمُقَفِّي الْحَاشِرُ خُلُقُكَ قَيِّمٌ وَلِسَانُكَ صَادِقٌ وَنَفْسُكَ مُطْمَئِنَّةٌ قَالَ أَبُو مُحَمَّد وَكِيعٌ يَعْنِي شَدِيدًا
Nutti himee jira [Abdullah bin Saalih] [Mu`awiyah] irraa [Yunus bin Maisarah] irraa [Abu Idris Al Khaulani] irraa [Ibn Ghanm] irraa natti himee jira jedhe; Jibriil Alaihis salaanni gara Ergamaa Rabbii gadi bu'ee garaa isaa kute, sana booda Jibriil 'Qalbii jabaan gurra lama kan dhaga'uu danda'u fi ija lama kan arguu danda'u of keessaa qaba, Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam' jedhe. Rasulullah Al Muqaffaa - kan ulfina qabeessa - fi Al Hasyir - kan walitti qabaa -, safuu kee kabajamaa, arrabni kee amanamuu danda'a, lubbuun kee tasgabbaa'aa dha. Abuu Muhammad hiikni jecha waki' jedhu jabaadha jedhan.
Imam Darimi : 54
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ رُوَيْمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَدْرَكَ بِيَ الْأَجَلَ الْمَرْحُومَ وَاخْتَصَرَ لِيَ اخْتِصَارًا فَنَحْنُ الْآخِرُونَ وَنَحْنُ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنِّي قَائِلٌ قَوْلًا غَيْرَ فَخْرٍ إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ اللَّهِ وَمُوسَى صَفِيُّ اللَّهِ وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَمَعِي لِوَاءُ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَعَدَنِي فِي أُمَّتِي وَأَجَارَهُمْ مِنْ ثَلَاثٍ لَا يَعُمُّهُمْ بِسَنَةٍ وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ
Nutti gabaafamee jira [Abdullah bin Saalih] [Mu`awiyah] ['Urwah bin Ruwaim] irraa [Amr bin Qais] irraa natti himee jira, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akkana jedhe: 'Rabbiin Subhaanahu wa Ta'aalaa dhuma du'a rahmata kiyyaa naaf beeksisee jira, umrii kiyya gabaabsee jira. ' Kanaaf nuti namoota dhumaati garuu Guyyaa Qiyaamaa dursitoota. Ibsa tokko ibsee dhiifama, kun of tuulummaa miti, Ibraahim hiriyyaa dhiyoo Rabbii Subhaanahu wa Ta'ala -khalilullah- ti, Muusaan filannoo Rabbii Subhaanahu wa Ta'alaa fi ani jaalallee Rabbii Subhaanahu wa Ta'aalaa fi anaa wajjin alaabaa galataa guyyaa qiyaamaati. Dhugumatti Rabbiin Subhaanahu wa Ta’aalaa ummata kiyyaaf waadaa galee waan sadii irraa isaan eegeera; beelli hamaan isaan irratti hin fidamu, diinaan hin facaasanii dogoggoraan walitti hin qabaman.
Imam Darimi : 55
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَرْطَاةُ بْنُ الْمُنْذِرِ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ قَالَ سَمِعْتُ مَسْلَمَةَ السَّكُونِيَّ وَقَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ سَلَمَةَ السَّكُونِيَّ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ أُتِيتَ بِطَعَامٍ مِنْ السَّمَاءِ قَالَ نَعَمْ أُتِيتُ بِطَعَامٍ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَلْ كَانَ فِيهِ مِنْ فَضْلٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا فُعِلَ بِهِ قَالِ رُفِعَ إِلَى السَّمَاءِ وَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنِّي غَيْرُ لَابِثٍ فِيكُمْ إِلَّا قَلِيلًا ثُمَّ تَلْبَثُونَ حَتَّى تَقُولُوا مَتَى مَتَى ثُمَّ تَأْتُونِي أَفْنَادًا يُفْنِي بَعْضُكُمْ بَعْضًا بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ مُوتَانٌ شَدِيدٌ وَبَعْدَهُ سَنَوَاتُ الزَّلَازِلِ
Nutti himee jira [Muhammad bin Al Mubarak] nutti himeera [Mu’awiyah bin Yahya] nutti himeera [Arthah bin Al Mundzir] [Dlamrah bin Habib] irraa akka jedhe Maslamah As Sakuni dhaga’e jedhe -akka waan Muhammad malee jedhetti- [Salamah As Sakuni] jedhe; Yeroo Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam waliin turre akka tasaa namni tokko akkana jedhe; ' Yaa Rasulullah sallallaahu aleihi wasallam samii irraa nyaanni siif kennamee? Innis akkana jedhee deebiseef: Eeyyee nyaanni naaf kenname. Ammas gaafate; 'Yaa Nabiyyii Rabbii Subhaanahu wa Ta'aalaa ammallee nyaanni hafee jiraa?' Innis akkana jedhee deebiseef. ' Ammas maaltu isa godhame? Innis akkana jedhee deebiseef: ‘Gara samiitti deebi’eera, yeroo dheeraaf si wajjin akkan hin jiraanne natti mul’ateera, sana booda hamma ati jettutti jiraachuu kee itti fufta; 'Yeroo tokko tokko? Sana booda gareen wal balleessan natti dhufte, osoo addunyaan hin dhumin du'a hamaan ni jiraata, sana booda waggoonni kirkira lafaatiin guutaman ni dhufu.
Imam Darimi : 56
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِقَصْعَةٍ مِنْ ثَرِيدٍ فَوُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْ الْقَوْمِ فَتَعَاقَبُوهَا إِلَى الظُّهْرِ مِنْ غُدْوَةٍ يَقُومُ قَوْمٌ وَيَجْلِسُ آخَرُونَ فَقَالَ رَجُلٌ لِسَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَمَا كَانَتْ تُمَدُّ فَقَالَ سَمُرَةُ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ تَعْجَبُ مَا كَانَتْ تُمَدُّ إِلَّا مِنْ هَا هُنَا وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى السَّمَاءِ
[Usmaan bin Muhammad] [Yazid bin Harun] akka nuuf beeksise [Sulaiman At Taimi] [Abu Al ‘Ala`] irraa [Samurah bin Jundud] irraa akka nu beeksise Ergamaan Rabbii shallallahu ‘alaihi wasallam saanii guddaa daakuun foon of keessaa qabu akka kennameef, sana booda saanii sun namoota gidduu kaa’ame, kanaaf dabareedhaan salaata Dhuhrraa raawwatan laaqanaaf, kaan dhaabbatanii kaan immoo taa'anii. Namni tokko immoo Samuraa bin Jundabiin akkana jedhe: nyaanni kun achirraa qofa dhufee? Saamuraan akkana jettee deebisteef: ‘Maal ajaa’ibsiifatta? Achirraa malee hin fidamne,’ jedhee osoo harka isaatiin gara samiitti agarsiisaa jiruu. ' .
Imam Darimi : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةٍ إِضْحِيَانَ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِ وَإِلَى الْقَمَرِ قَالَ فَلَهُوَ كَانَ أَحْسَنَ فِي عَيْنِي مِنْ الْقَمَرِ
Nutti himee jira [Muhammad bin Sa’id] [Abdur Rahman bin Muhammad] irraa [Ash 'ats bin Shawwar] irraa [Abu Ishaq] irraa [Jabir bin Samurah] irraa nutti himee jira jedhe; Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam halkan ji'a guutuu fi uffata diimaa uffatee arge, sana booda -alternately- isa ilaalee ji'a ilaale.
Imam Darimi : 58
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ابْنُ أَخِي مُوسَى عَنْ عَمِّهِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَجَ الثَّنِيَّتَيْنِ إِذَا تَكَلَّمَ رُئِيَ كَالنُّورِ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ ثَنَايَاهُ
Nutti himee jira [Ibrahim bin Al Mundzir] nutti himeera [Abdul Aziz bin Abu Thabit Az Zuhri] natti himee jira [Ismail bin Ibrahim] - ilma obboleessa koo, Muusaa - Adeera isaa [Musa bin 'Uqbah] irraa [Kuraib] irraa [Ibn Abbaas] Radliyallahu'anhu irraa akkana jedhe; Rasuulli sallallaahu aleeyhi wasallam ilkaan ciccitaa laaftuu qaba ture, yommuu dubbatu akka waan ifni ciccitaa isaa lamaan jidduu irraa bahu fakkaata.
Imam Darimi : 59
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَنْجَدَ وَلَا أَجْوَدَ وَلَا أَشْجَعَ وَلَا أَضْوَأَ وَأَوْضَأَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Nutti himee jira [Mahmud bin Ghailan] nutti himeera [Yazid bin Harun] [Mis'ar] [Abdul Malik bin 'Umair] irraa nutti himeera jedhe; [Ibn Umar] akkana jedhan; Nama Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam caalaa dafee lola, qulqulluu, jabaa, ifaa ta’e argee hin beeku.
Imam Darimi : 60
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ قُلْتُ لِلرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ بْنِ عَفْرَاءَ صِفِي لَنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّ لَوْ رَأَيْتَهُ رَأَيْتَ الشَّمْسَ طَالِعَةً
Nutti himee jira [Ibrahim bin Al Mundzir Al Hizami] nutti himeera [Ubaidullah bin Musa] nutti himee jira [Usamah bin Zaid] [Abu 'Ubaidah bin Muhammad bin 'Ammar bin Yasir] irraa akkana jedhe; [Ar Rubai' bint Mu'awwidz bin 'Afra`] jedheen; Maaloo, naaf ibsaa, -akkamitti- Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, egaa akkana jedhe; Yaa mucaa koo osoo isa argitee akka waan aduun baatee argite ta'a.