Imam Darimi : 41
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُومُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَيُسْنِدُ ظَهْرَهُ إِلَى جِذْعٍ مَنْصُوبٍ فِي الْمَسْجِدِ فَيَخْطُبُ النَّاسَ فَجَاءَهُ رُومِيٌّ فَقَالَ أَلَا أَصْنَعُ لَكَ شَيْئًا تَقْعُدُ عَلَيْهِ وَكَأَنَّكَ قَائِمٌ فَصَنَعَ لَهُ مِنْبَرًا لَهُ دَرَجَتَانِ وَيَقْعُدُ عَلَى الثَّالِثَةِ فَلَمَّا قَعَدَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ذَلِكَ الْمِنْبَرِ خَارَ الْجِذْعُ كَخُوَارِ الثَّوْرِ حَتَّى ارْتَجَّ الْمَسْجِدُ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمِنْبَرِ فَالْتَزَمَهُ وَهُوَ يَخُورُ فَلَمَّا الْتَزَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَكَنَ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ لَمْ أَلْتَزِمْهُ لَمَا زَالَ هَكَذَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ حُزْنًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدُفِنَ
Uyunus atubuulile ukuti Ishaq bin Abu Talhah atubuulile Anas bin Malik ukuti Kasesema صَلَّى اللَّسهُ علَليْداه -abilishe- ukupitila mu kushintilila pa musana wakwe pa muti uwabimbilwe mu mosque, kabili abilishe -ku- bantu. Lyene umuntu umo aishile ukufuma ku Roma, atile; ‘Bushe kuti nakupangila icifulo ico wingaikalapo no kumona ukuti waliiminina?’ e fyo asosele. E ico uyu muntu amupangiile icipuna icali ne matalanti yabili, aikele pa muulu walenga butatu. Ilyo Kasesema صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, aikele pa cipuna, umuti wa cimuti - pa ntanshi - walililile nga ng’ombe ilelila ica kuti umushishi onse wali mu cimfulunganya, pantu cali ica bulanda ukuti Rasulullah alimushile. Lyene Rasulula aishile panshi. Allah SWT, ukufuma pa cipuna ca bufumu no kumupalamina no kumukumbatila ilyo umuti ucili ulelila. Ilyo atwalilile ukumukumbatila alicetekele. Lyene atile; Pa mulandu wa Uyo umweo wandi uli mu minwe yakwe, nga nshamukumbatila akatwalilila nga ifi ukufika ku Bushiku bwa Bupingushi, pantu ndi no bulanda pa kushiya Intumwa ya kwa Lesa صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, . Lyena Rasulullah صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, alandile ukuti bacishike, kabili calicitike.
Imam Darimi : 42
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ أَيْمَنَ الْمَكِّيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتَهُ مِنْهُ أَرْوِيهِ عَنْكَ فَقَالَ جَابِرٌ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْفُرُهُ فَلَبِثْنَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ لَا نَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْهِ فَعَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ كُدْيَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ كُدْيَةٌ قَدْ عَرَضَتْ فِي الْخَنْدَقِ فَرَشَشْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَطْنُهُ مَعْصُوبٌ بِحَجَرٍ فَأَخَذَ الْمِعْوَلَ أَوْ الْمِسْحَاةَ ثُمَّ سَمَّى ثَلَاثًا ثُمَّ ضَرَبَ فَعَادَتْ كَثِيبًا أَهْيَلَ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ايْذَنْ لِي قَالَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ امْرَأَتِي فَقُلْتُ ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ فَقُلْتُ قَدْ رَأَيْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا لَا صَبْرَ لِي عَلَيْهِ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَتْ عِنْدِي صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ قَالَ فَطَحَنَّا الشَّعِيرَ وَذَبَحْنَا الْعَنَاقَ وَسَلَخْتُهَا وَجَعَلْتُهَا فِي الْبُرْمَةِ وَعَجَنْتُ الشَّعِيرَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَبِثْتُ سَاعَةً ثُمَّ اسْتَأْذَنْتُهُ الثَّانِيَةَ فَأَذِنَ لِي فَجِئْتُ فَإِذَا الْعَجِينُ قَدْ أَمْكَنَ فَأَمَرْتُهَا بِالْخَبْزِ وَجَعَلْتُ الْقِدْرَ عَلَى الْأَثَاثِي قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّمَا هِيَ الْأَثَافِيُّ وَلَكِنْ هَكَذَا قَالَ ثُمَّ جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنَّ عِنْدَنَا طُعَيِّمًا لَنَا فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تَقُومَ مَعِي أَنْتَ وَرَجُلٌ أَوْ رَجُلَانِ مَعَكَ فَقَالَ وَكَمْ هُوَ قُلْتُ صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَعَنَاقٌ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى أَهْلِكَ وَقُلْ لَهَا لَا تَنْزِعْ الْقِدْرَ مِنْ الْأَثَافِيِّ وَلَا تُخْرِجْ الْخُبْزَ مِنْ التَّنُّورِ حَتَّى آتِيَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ قُومُوا إِلَى بَيْتِ جَابِرٍ قَالَ فَاسْتَحْيَيْتُ حَيَاءً لَا يَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي ثَكِلَتْكِ أُمُّكِ قَدْ جَاءَكِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصْحَابِهِ أَجْمَعِينَ فَقَالَتْ أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَكَ كَمْ الطَّعَامُ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَتْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَدْ أَخْبَرْتَهُ بِمَا كَانَ عِنْدَنَا قَالَ فَذَهَبَ عَنِّي بَعْضُ مَا كُنْتُ أَجِدُ وَقُلْتُ لَقَدْ صَدَقْتِ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ ثُمَّ قَالَ لِأَصْحَابِهِ لَا تَضَاغَطُوا ثُمَّ بَرَّكَ عَلَى التَّنُّورِ وَعَلَى الْبُرْمَةِ قَالَ فَجَعَلْنَا نَأْخُذُ مِنْ التَّنُّورِ الْخُبْزَ وَنَأْخُذُ اللَّحْمَ مِنْ الْبُرْمَةِ فَنُثَرِّدُ وَنَغْرِفُ لَهُمْ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَجْلِسْ عَلَى الصَّحْفَةِ سَبْعَةٌ أَوْ ثَمَانِيَةٌ فَإِذَا أَكَلُوا كَشَفْنَا عَنْ التَّنُّورِ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ فَإِذَا هُمَا أَمْلَأُ مَا كَانَا فَلَمْ نَزَلْ نَفْعَلُ ذَلِكَ كُلَّمَا فَتَحْنَا التَّنُّورَ وَكَشَفْنَا عَنْ الْبُرْمَةِ وَجَدْنَاهُمَا أَمْلَأَ مَا كَانَا حَتَّى شَبِعَ الْمُسْلِمُونَ كُلُّهُمْ وَبَقِيَ طَائِفَةٌ مِنْ الطَّعَامِ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ أَصَابَتْهُمْ مَخْمَصَةٌ فَكُلُوا وَأَطْعِمُوا فَلَمْ نَزَلْ يَوْمَنَا ذَلِكَ نَأْكُلُ وَنُطْعِمُ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُمْ كَانُوا ثَمَانَ مِائَةٍ أَوْ قَالَ ثَلَاثَ مِائَةٍ قَالَ أَيْمَنُ لَا أَدْرِي أَيُّهُمَا قَالَ
Atwebele [Abdullah bin Umar bin Abaan] atwebele [Abdullah bin Muhamadi Al Muharibi] ukufuma kuli [Abdul Wahid bin Aiman Al Makki] ukufuma kuli [wishi] atile; Natile kuli Jabir, atile; Mundondolole hadith ukufuma kuli Kasesema uo mwaumfwile kuli wene kabili uo nali no kulondolola ukufuma kuli imwe. Yabiri atile; Pa numa, twali na bashimapepo mu nshita ya nkondo ya Khandaq kabili twalefukula imipokapoka. Pa nshiku shitatu tatwalelya kabili tatwakwanishe ukusanga ifya kulya. Lyena mu mupokapoka nasangile iciputulwa ca mpanga iyakosa, eico naile kuli Rasulullah. Natile; 'O mwe bashimapepo, iyi mpanga iyakosa yalicingilila ukufukula uyu mupokapoka, nangu ca kuti twapongolwela amenshi pali wene'. Lyena Kasesema aiminine ne fumo lyakwe ilyakakwa ne libwe, lyena abuulile umupeto kabili lyene abelengele Bismillah imiku itatu. Yacipoosa no kucipilibula ukuba ifumbi lyakunkuma. Ilyo namwene imibele ya kwa Rasulullah nga filya fine, namwebele ukuti; 'O Mutumwa wakwa Allah, lekeni njile ku ng'anda pa nshita iinono, lyena ansuminishe -ukuya ku ng'anda pa nshita iinono-.' ’ Lyena naishile kuli mukashi wandi, natile; 'Icifulo calicindama nga nshi'. Na ine natile ku mukashi wandi; 'Namwene imibele ya kwa Rasulullah icalengele ukuti nshakwanishe ukucibika mu kati. Bushe muli ne fya kulya?' Ayaswike ukuti; ‘Kuli, sha’ fye umo uwa fulaulo uwakosa no mwana wa mbushi umwanakashi. ’ Jabir atile: ‘Lyene twapooseleko fulaulo iyakosa pa kuti ibe iyalinga ukutafuna kabili twaipaile umwana wa mpanga, twaifushishe inkanda no kuibika mu nsabi. Nalitwalilile ukusansa umukate lyena nabwelele kuli Kasesema kabili nali fye uwafuuka pa nshita iinono. Lyene nalipepele insambu na kabili isha kuya ku ng’anda pa muku wa bubili. Anjebele, e co ilyo nakumanya umukashi wandi calisangilwe ukuti umufuba wa ng’ano waliiteyanya, e co naebele umukashi wandi ukupanga umukate, kabili naibikile umupika pa libwe lya kufimbilapo. Abdura atile; ubupilibulo buli pa muulu wa citofu/icifulo ca kufimbilamo. Lyene Yabiri atile; e lyo nasangene na Kasesema. kabili, lyena namwebele ukuti: ‘Nshakwata ifya kulya ifingi, oh, nga ulefwaya, we Mutumwa wa kwa Allah, kuti waisa ku ng’anda yandi no muntu umo fye nelyo babili. ’ Aipwishe ukuti: ‘Bushe kuli ifya kulya ifingi shani?’ Nayaswike ukuti; ‘Imbuto fye imo iya ngano ne mbushi. ’ Lyene Umutumwa atile: ‘Nga filya fine fye, kabiye ku ng’anda ku lupwa lobe no kumweba ukuti aleke ukufumya umupika ukufuma mu cipe ca kufimbilamo kabili aleke ukufumya umukate mu cipe ca kufimbapo umukate ukufikila nkaisa. ’ Lyene atile kuli banankwe: ‘Lekeni tuye ku ng’anda ya kwa Yabiri. ’ Jabir atile: ‘Naumfwile insoni sha nsoni ishikalamba nga nshi, ishishaishiba nangu umo kano fye Lesa. '- -pantu kasesema aitile ifibusa fyakwe, nangu ca kuti umutengo wa fya kulya tauli uwakulisha nga nshi- --- Natile kuli mukashi wandi: 'Wow... ubwafya bwalekulilako... Umutumwa wa kwa Allah aishile na ifibusa fyakwe fyonse. ’ Umukashi wandi atile: ‘Bushe Umutumwa alimwipwishe kale ifyo twakwete ifya kulya ifingi?’. Nayaswike ukuti ‘Ee, nalondolola’! e lyo umukashi wandi atile: ‘Allah na Mutumwa Wakwe balishiba bwino, icaumfwika ca kuti mwamulondolwele ifya kulya ifingi ifyo tuli nafyo’. Yabiri atile; ‘Amashiwi ya mukashi wandi yalengele ukuti nfuuke ukufuma kuli fyonse ifyo nalesakamikwa. ’ Lyene namwebele ukuti: ‘Mu cine cine walilungama. ’ Kasesema lyena aishile no kwingila, lyene atile kuli banankwe ‘Cenjeleni, mwimusansa! ' Lyena Rasulullah apaale umukate wa kupanga umukate ne nsabi. Jabir atile: ‘Lyene twapokele umukate ukufuma ku . grill ne nama ukufuma mu cipe, lyene tulafuuta no kufipoosa kuli bene. ' Lyena Kasesema atile 'Lekeni abantu cinelubali nelyo cinekonsekonse umo umo aikale pamo pa mbale imo.' Ilyo bacilya, twaisulwile na kabili icipampa pa grill na pa nsabi no kusanga ukuti fyonse fibili fyalicilile ukusula nga fintu fyali kale. Kabili iyi mibele yalitwalilile ukutwalilila ukufikila abaMuslim bonse baiswile kabili kwashele fye iciputulwa ca fya kulya. Eico Umutumwa wa kwa Lesa (ukutemwa kwa kwa Lesa kuli wene) atile kuli wene: ‘Mu cine cine bonse balikuta, nomba lyeni, imwe ne ndupwa shenu! ’ E ico pali bulya bushiku twalile umukate ne nama imiku iingi. Yabiri atile; ‘Naebelwe ukuti impendwa ya fibusa abalile pa ng’anda ya kwa Jabir yali mupepi na bantu imyanda cinekonsekonse nelyo abantu imyanda itatu. ’ Aiman atile: Nshaishiba ukuti ni kwi pali ifi ukwa cine.
Imam Darimi : 43
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ هُوَ ابْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَمَرَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ أَنْ تَجْعَلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا يَأْكُلُ مِنْهُ قَالَ ثُمَّ بَعَثَنِي أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ بَعَثَنِي إِلَيْكَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ لِلْقَوْمِ قُومُوا فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ مَعَهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا صَنَعْتُ طَعَامًا لِنَفْسِكَ خَاصَّةً فَقَالَ لَا عَلَيْكَ انْطَلِقْ قَالَ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ الْقَوْمُ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ قَالَ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ كَمَا صَنَعَ فِي الْمَرَّةِ الْأُولَى وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ قَامُوا حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ بِثَمَانِينَ رَجُلًا قَالَ وَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُ الْبَيْتِ وَتَرَكُوا سُؤْرًا
Atwebele [Zakaria bin ‘Adi] atwebele [Ubaidullah Ibn ‘Amr] ukufuma kuli [Abdul Malik bin Umair] ukufuma kuli [Abdul Rahman bin Abu Laila] ukufuma kuli [Anas bin Malik] atile; Abu Talha alandile kuli Ummu Sulaim ukuti alengele umusesema ifya kulya ifya kuti alye. Atile; lyena Abu Talhah antumiine kuli Kasesema Saw. Nasangene nankwe, lyena natile; Abu Tala antumine kuli mfumu, eico atile; ‘Mwe baMuslim, natuye. ’ Kabili alifuminepo, e fyo na banankwe bafumineko. Kalondolola atile; lyena ifya kulya fyaletwa lyena Umutumwa wa kwa Lesa abikile iminwe yakwe pali ci no kupepa amapaalo pa fya kulya no kutila; ’ Mupeele abantu ikumi. ’ Kalondolola atile; e lyo ifya kulya fyalipeelwe kuli bene. Lyena atile: ‘Lyeni mwi shina lya kwa Lesa’. Lyene balilile ukufika na lintu bafikile, lyene baiminine pa kuti acite ifi ku bantu amakumi cinekonsekonse. Kalondolola atile; Mukalamba wa ng’anda aliile pamo na mwine wa ng’anda kabili alicili ne cipe icikulu icashele.
Imam Darimi : 44
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ هُوَ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ أَنَّهُ طَبَخَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِدْرًا فَقَالَ لَهُ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ وَكَانَ يُعْجِبُهُ الذِّرَاعُ فَنَاوَلَهُ الذِّرَاعَ ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَنَاوَلَهُ ذِرَاعًا ثُمَّ قَالَ نَاوِلْنِي الذِّرَاعَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَكَمْ لِلشَّاةِ مِنْ ذِرَاعٍ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ أَنْ لَوْ سَكَتَّ لَأُعْطِيتُ أَذْرُعًا مَا دَعَوْتُ بِهِ
Atwebele [Umusulumi bin Ibrahim] atwebele [Abaan Al 'Athar] atushimikile [Qatadah] ukufuma kuli [Syahr bin Hausyab] ukufuma kuli [Abu Ubaid] ukuti apikile umupika ku Kasesema saw. Lyene amwebele ukuti: ‘Mpeele umusambo’ kabili icatemenwe sana cali ni nama ya sampu. Kabili apeele Kasesema iciputulwa ca ulna -sampil-. Lyene atile: ‘Ndefwaya umpeele umunani wa ulna’ e co amupeele umunani wa ulna. ’ lyena atile na kabili: ‘Mpeele umunani wa musana’, eico natile; 'O Kasesema wa kwa Lesa - mu cine cine - ni mikono inga iyo imbushi ili nayo?' Ayaswike ukuti: ‘Uyo ndi mu Minwe Yakwe, nga ca kuti mwacena mu kushininkisha kuti mwampeela inyama ya ulna iyo nalomba. '
Imam Darimi : 45
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ لِيُقَاتِلَهُمْ فَقَالَ أَبِي عَبْدُ اللَّهِ يَا جَابِرُ لَا عَلَيْكَ أَنْ تَكُونَ فِي نَظَّارِي أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى تَعْلَمَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُنَا فَإِنِّي وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي أَتْرُكُ بَنَاتٍ لِي بَعْدِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ تُقْتَلَ بَيْنَ يَدَيَّ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي النَّظَّارِينَ إِذْ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي وَخَالِي لِتَدْفِنَهُمَا فِي مَقَابِرِنَا فَلَحِقَ رَجُلٌ يُنَادِي إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَرُدُّوا الْقَتْلَى فَتَدْفِنُوهَا فِي مَضَاجِعِهَا حَيْثُ قُتِلَتْ فَرَدَدْنَاهُمَا فَدَفَنَّاهُمَا فِي مَضْجَعِهِمَا حَيْثُ قُتِلَا فَبَيْنَا أَنَا فِي خِلَافَةِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ يَا جَابِرُ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ أَثَارَ أَبَاكَ عُمَّالُ مُعَاوِيَةَ فَبَدَا فَخَرَجَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي دَفَنْتُهُ لَمْ يَتَغَيَّرْ إِلَّا مَا لَمْ يَدَعْ الْقَتِيلَ قَالَ فَوَارَيْتُهُ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ فَاشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي التَّقَاضِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أُصِيبَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَإِنَّهُ تَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا مِنْ التَّمْرِ وَإِنَّهُ قَدْ اشْتَدَّ عَلَيَّ بَعْضُ غُرَمَائِهِ فِي الطَّلَبِ فَأُحِبُّ أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ لَعَلَّهُ أَنْ يُنْظِرَنِي طَائِفَةً مِنْ تَمْرِهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ نَعَمْ آتِيكَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَ وَمَعَهُ حَوَارِيُّوهُ قَالَ فَجَلَسُوا فِي الظِّلِّ وَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْنَا قَالَ وَقَدْ قُلْتُ لِامْرَأَتِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَائِيَّ الْيَوْمَ وَسَطَ النَّهَارِ فَلَا يَرَيَنَّكِ وَلَا تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ وَلَا تُكَلِّمِيهِ فَفَرَشَتْ فِرَاشًا وَوِسَادَةً وَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ فَقُلْتُ لِمَوْلًى لِي اذْبَحْ هَذِهِ الْعَنَاقَ وَهِيَ دَاجِنٌ سَمِينَةٌ فَالْوَحَى وَالْعَجَلَ افْرُغْ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ يَسْتَيْقِظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَكَ فَلَمْ نَزَلْ فِيهَا حَتَّى فَرَغْنَا مِنْهَا وَهُوَ نَائِمٌ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يَسْتَيْقِظُ يَدْعُو بِطَهُورِهِ وَأَنَا أَخَافُ إِذَا فَرَغَ أَنْ يَقُومَ فَلَا يَفْرُغَ مِنْ طُهُورِهِ حَتَّى يُوضَعَ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ قَالَ يَا جَابِرُ ايْتِنِي بِطَهُورٍ قَالَ نَعَمْ فَلَمْ يَفْرُغْ مِنْ وُضُوئِهِ حَتَّى وُضِعَتْ الْعَنَاقُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيَّ فَقَالَ كَأَنَّكَ قَدْ عَلِمْتَ حُبَّنَا اللَّحْمِ ادْعُ أَبَا بَكْرٍ ثُمَّ دَعَا حَوَارِيِّيهِ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَوُضِعَ قَالَ فَوَضَعَ يَدَهُ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ كُلُوا فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَ مِنْهَا لَحْمٌ كَثِيرٌ وَقَالَ وَاللَّهِ إِنَّ مَجْلِسَ بَنِي سَلَمَةَ لَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِمْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ أَعْيُنِهِمْ مَا يَقْرَبُونَهُ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْذُوهُ ثُمَّ قَامَ وَقَامَ أَصْحَابُهُ فَخَرَجُوا بَيْنَ يَدَيْهِ وَكَانَ يَقُولُ خَلُّوا ظَهْرِي لِلْمَلَائِكَةِ قَالَ فَاتَّبَعْتُهُمْ حَتَّى بَلَغْتُ سَقُفَّةَ الْبَابِ فَأَخْرَجَتْ امْرَأَتِي صَدْرَهَا وَكَانَتْ سَتِيرَةً فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلِّ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى زَوْجِكِ ثُمَّ قَالَ ادْعُوا لِي فُلَانًا لِلْغَرِيمِ الَّذِي اشْتَدَّ عَلَيَّ فِي الطَّلَبِ فَقَالَ أَنْسِ جَابِرًا طَائِفَةً مِنْ دَيْنِكَ الَّذِي عَلَى أَبِيهِ إِلَى هَذَا الصِّرَامِ الْمُقْبِلِ قَالَ مَا أَنَا بِفَاعِلٍ قَالَ وَاعْتَلَّ وَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مَالُ يَتَامَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ جَابِرٌ قَالَ قُلْتُ أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كِلْ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا الشَّمْسُ قَدْ دَلَكَتْ قَالَ الصَّلَاةُ يَا أَبَا بَكْرٍ قَالَ فَانْدَفَعُوا إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُلْتُ لِغَرِيمِي قَرِّبْ أَوْعِيَتَكَ فَكِلْتُ لَهُ مِنْ الْعَجْوَةِ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَجِئْتُ أَسْعَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِهِ كَأَنِّي شَرَارَةٌ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كِلْتُ لِغَرِيمِي تَمْرَهُ فَوَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ فَجَاءَ يُهَرْوِلُ قَالَ سَلْ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ غَرِيمِهِ وَتَمْرِهِ قَالَ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ إِذْ أَخْبَرْتَ أَنَّ اللَّهَ سَوْفَ يُوَفِّيهِ فَرَدَّدَ عَلَيْهِ وَرَدَّدَ عَلَيْهِ هَذِهِ الْكَلِمَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ مَا أَنَا بِسَائِلِهِ وَكَانَ لَا يُرَاجَعُ بَعْدَ الْمَرَّةِ الثَّالِثَةِ فَقَالَ مَا فَعَلَ غَرِيمُكَ وَتَمْرُكَ قَالَ قُلْتُ وَفَّاهُ اللَّهُ وَفَضَلَ لَنَا مِنْ التَّمْرِ كَذَا وَكَذَا فَرَجَعْتُ إِلَى امْرَأَتِي فَقُلْتُ أَلَمْ أَكُنْ نَهَيْتُكِ أَنْ تُكَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَقَالَتْ تَظُنُّ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُورِدُ نَبِيَّهُ فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ وَلَا أَسْأَلُهُ الصَّلَاةَ عَلَيَّ وَعَلَى زَوْجِي
Atwebele [Abu An Nu’man] atwebele [Abu ‘Awanah] ukufuma kuli [Al Aswad] ukufuma kuli [Nubaih Al’Anazi] ukufuma kuli [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu atile; Kasesema alifumine ku kulwisha abapepa ba Lesa abengi. Batata -Abula- batile; ‘Wiya ku nkondo, we Jabir, uli mwikashi wa ku Medina uo umulimo wakwe wa kuceeceeta amashiwi pa lwa mibele ya bashilika ba ciMuslim. Pa kuti mu cine cine mwishibe ifyo ubumi bwesu buli. Pa mulandu wa kwa Lesa, nga te pa mulandu wa kuti nali no kuleka abana bandi abanakashi pa numa ya mfwa yandi, nga nali uwa nsansa nga nshi nga ca kuti mwaipaiwe pa ntanshi yandi - ukufwa pa nkondo -. Yabiri atile; Ilyo nali pamo na bantu abo umulimo wabo wali wa kuceeceeta imibele no kubwelelamo kwa bashilika, mu kupumikisha banyinakulu baishile ne mibili ya batata na banyinakulu pa kuti babashike bonse babili mu nshishi sha lupwa lwesu. Lyene asangile umuntu uwalebilikisha; 'Mu cine cine, Kasesema sallallahu 'alaihi wasallam amwebele ukubwesesha abo abafwile ku ncende uko baipaiwe, kabili mubafimba mu cifulo uko baipaile.' ’ E co apo pene twabweseshe imibili ya kwa tata na kwa nkashi ku ncende uko baipeye. Twalibafikile fye apo bonse babili baipaiwe. Pa numa, ilyo ine - Jabir - nali mu nshita ya bufumu bwa kwa Muawiyah, mu kupumikisha umutumwa aishile kuli ine. Atile; 'O Jabir bin Abdullah, abakuula ba Mu'awiyah, ilyo balefumyapo icifulo ca kufimbilamo, basangile umubili wa kwa wishi ukufika na lintu umubili wakwe wamoneke. Bamo abakuula balifuminepo e co nalikwete ishuko lya kumona umubili wa kwa tata. Uhh... Uhh... Nasangile umubili wa kwa tata ucili fye bwino bwino nga fintu namufikile, taupilibukile ukufumyako fye ifishibilo fya muntu uo baipaiwe. Kalondolola -Jabir- atile; kanshi nalicifimbile. Na nomba line ndeibukisha ukuti batata balishile inkongole mu musango wa ma date, abantu bamo ababakongoleshe balimpatikishe -ilyo line- ukulipila. Lyena nasangene na Rasulullah, uuli onse. Kabili nalishimikile fyonse ifya kunsakamika; ''Oh, mu cine cine batata bafwile mu nkondo, kabili mu cine cine balishile inkongole mu musango wa ma-date, kabili mu cine cine bakwate nkongole balimpatikishe -ilyo line- ukulipila ifi nkongole.' Nali no kusekelela nga nshi nga ca kuti mwaitemenwa ukumwafwa, nani aishiba, kuti atemenwa ukubwekeshapo ukulipila kwakwe ukufika ku nshita ya kuseepa iyakonkapo. Atile: ‘Cisuma, nkakupeela, nga ca kuti Lesa alefwaya, te nshita iikalamba ukufuma pali ino nshita ya cungulo. ’ Kalondolola -Jabir- atile; ‘Lyene aishile pamo na balupwa lwakwe aba cishinka. ’ Kalondolola -Jabir- atile; balelolela mu cifulo ca kufisama kabili Rasulullah atuposele no kwipusha ukuti batusuminishe, e lyo aingile mu ng’anda yesu. Kalondolola -Jabir- atile; 'Naeba umukashi wandi ukutila Lesa akatandalila lelo pa numa ya kasuba, kanshi wilanga we mwine, wikalifya Lesa ne cintu conse - icili conse - kabili wilanda nankwe nangu fye.' ’ Lyene nasansabike ubusanshi no kumupeela umusebo, lyene alalile umutwe wakwe panshi no kulaala. Lyene nakonkomeshe umubomfi wandi ukuti; ‘Ipaya iyi mbushi inakashi, ni mbushi iyacenjela, ilikwata inyama ishingi kabili iyayanguka. Mukwai cipekanishisheni ilyo Rasulullah talabuuka, kabili nga abuuka, mu kushininkisha akalomba amenshi ya kusangulula, lintu ine ndeumfwa ukusakamikwa nga abuuka no kupwisha ukusangulula ilyo umunani wa mbushi taulipo pa ntanshi yakwe. ’ Ilyo abuukile ukufuma ku tulo, atile: ‘We Yabir, mpeele amenshi ya kusangulula, nayaswike; ‘Ee bwino. ’ E ico ilyo ashilapwisha ukusamba nabikile ifya kulya panshi . ing umwana wa mbushi pa ntanshi yakwe. Kalondolola -Jabir- atile; ‘Andoleshe no kutila; Ici cilemoneka kwati mwalishiba kale inyama iyo twatemwa sana, itani Abu Bakar. Lyene ifya kulya filaletwa no kufipeela. Kalondolola -Jabir- atile; Lyena atile: “Landa ishina lya kwa Lesa kabili ulye.” kanshi baliile ukufika na lintu bafikile kabili kwashele inyama iikalamba -ukufuma ku ca kulya-. Kalondolola -Jabir- atile; 'Ukupitila muli Lesa Subhanahu wa Ta'ala, mu cine cine ukulongana kwa Bani Salamah kwapingwile abene ukuti balitemwa Kasesema ukucila amenso yabo ayapalamisha nga nshi kuli bene, pantu balisakamikwa nga nshi ukuti bakamucusha.' Lyena alibuukile kabili na banankwe na bo bene, lyena bafumine ukucila pali wene, kabili atile, ‘Lekeni ndeke ubuntungwa bwandi - imilimo yandi - ku bamalaika. ’ Kalondolola -Jabir- atile; Lyena nalibakonkele ukubwelela ku cipampa mupepi no mwinshi, lyena umukashi wandi alilangishe panono icali pa ntanshi icafimbwa ku cisalu no kutila; 'O mwe bashimapepo, pepeleni ine no mulume wandi.' ’ Ayaswike ukuti; 'Lesa Subhanahu wa Ta'ala apeele amapaalo yakwe kuli imwe no mulume wenu.' ' Lyena atile: 'Ndelomba njitile ifyo na ifyo - ukulosha ku muntu uuli ne nkongole uulencincisha ukulipila bwangu bwangu - '. Lyene atile: ‘Lekeni kuli Jabir iciputulwa ca nkongole mwakwata kuli wishi ukufika ku nshita ya kuseepa iyakonkapo. ’ Atile: ‘Te kuti ncite ifyo We Mutumwa wa kwa Lesa! ’ Atile: ‘Nangu mwacicefyako’ atile: ‘Ici cikwatwa ca bana ba nkumbabulili, mwe Mutumwa wa kwa Allah. ’ lyene Umutumwa atile: ‘Ni kwi Yabiri ali?’ Jabir atile: ‘Ndi Mutumwa wa kwa Lesa.’ Abu Bakr, Jabir, atile: ‘Bonse baile ku cilonganino ca mapepo’ lyena natile kuli uwa nkongole: ‘Leteni icipe cenu mupepi. ’ Lyena namupimine amadati yamo ‘ajuwa. E ico, Lesa alitupeele ifyalinga kabili acili atushiile inshiku shimo. Jabir Radliyallahu’anhu atile: ‘Eico nabutukile ku kukumanya Shikulu wa Mulopa muli iyi mosque, nga ca kutila nali muntu uwacepa, lyena nasangile ukuti Ululundu apwishishe ukupepa, lyena natile kuli Shikulu wa Mulopa; Mu cine cine, napimine inshiku kabili Lesa Subhanahu wa Ta’ala alikwata ifyalinga, kabili kwashala kuli ifwe ifi ifingi kabili ifi ifingi. ' Lyena umukalamba wa citungu aipwishe ati: 'Ni kwi Umar bin Khathab Radliyalahu'anhu ali?' Kalondolola -Jabir- atile; Umar aishile alebutuka, eico amukonkomeshe ukuti, 'Napapata ipusheni Jabir bin Abdullah Radliyalahu'anhu pa lwa muntu uwamukongole - wishi - elyo na kabili inshiku shakwe.' ’ Umar ayaswike ukuti; 'Nshilekabila ukuipusha kabili naumfwa uwashininkisha ukuti Lesa Subhanahu wa Ta'ala mu kushininkisha akamupeela ifyalinga, e kutila ilyo mwamweba ukuti Lesa Subhanahu wa Ta'ala akamupeela ifyalinga.' ’ Lyena abweleele icipusho na kabili kuli wene, eico Umar abweleele icasuko imiku itatu, fyonse ifyo alandile na mashiwi ya kuti; ‘Nshilekabila ukuipusha. ’ Umukalamba wa cikolwe tabwelelemo na kabili pa numa ya nshita ya butatu, e co aipwishe ukuti: ‘Bushe umuntu uo mwakwata inkongole ali shani kabili na kabili inshiku shenu?’ Kalondolola atile; E ico nayaswike ukuti; Lesa alimupeele ifyalinga kabili alishile inshiku ishingi nga nshi . nga ifi kabili nga ifi. Lyene naile ku ng’anda kuli mukashi wandi no kutila; 'Bushe nshakukashe ukulanda na Rasulullah mu ng'anda yandi?' ayaswike ukuti; Bushe muletontonkanya ukuti Lesa Subhanahu wa Ta’ala aletele Umutumwa wakwe ku ng’anda yandi, lyene afuminepo ukwabula ukuti njipushe ukuti apepele ubunonshi kuli ine no mulume wandi??
Imam Darimi : 46
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ أَبَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ اللَّهَ فَضَّلَ مُحَمَّدًا عَلَى الْأَنْبِيَاءِ وَعَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ فَقَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ بِمَ فَضَّلَهُ عَلَى أَهْلِ السَّمَاءِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِأَهْلِ السَّمَاءِ { وَمَنْ يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّي إِلَهٌ مِنْ دُونِهِ فَذَلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ كَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ } قَالُوا فَمَا فَضْلُهُ عَلَى الْأَنْبِيَاءِ قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ } الْآيَةَ وَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ } فَأَرْسَلَهُ إِلَى الْجِنِّ وَالْإِنْسِ
Atile [Ishaq bin Ibrahim] atile [Yazid bin Abu Hakim] atile [Al Hakam bin Abaan] ukufuma kuli [‘Ikrimah] ukufuma kuli [Ibn Abbas] Radliyalahu’anhu atile; ''Mu cine cine, Lesa Subhanahu wa Ta'ala apeele ubucindami kuli Kasesema Muhammad ukucila pali bakasesema bambi na pa bekashi ba mu mulu.' ’ lyene baipwishe ukuti: ‘O Ibn Abbas, bushe ubucindami bwapeelwe kuli wene pa bekala mu mulu?’ Ibni Abasi ayaswike ukuti; ''Mu cine cine Lesa Subhanahu wa Ta'ala atile ku bekashi ba mu mulu: Ukufuma kuli Ibn Abbas atile: 'Umuntu uuli onse uwa bufi . Lesa, lyena tukalipila uyo muntu ku jahannam, na E fyo tupeela ukulipila ku bacita ifibi. -Ifipusho. 29- Kabili Lesa Subhanahu wa Ta’ala pa membu shenu isha kale ne sha ku ntanshi kabili apwisha amapaalo yakwe pali imwe no kumutungulula ku nshila yalungama. ` -Ifipusho. 2- Lyena baipwishe ukuti, ‘Bushe alicilile shani pa Bakasesema bonse?’ Bin Abbas ayaswike ati, ‘Mu cine cine, Lesa atile, ‘Tatwatumine Umutumwa nangu umo, lelo mu lulimi lwa bantu bakwe, pa kuti abalondololele bwino bwino. ` -Ifipusho. 4- kabili Lesa Subhanahu wa Ta’ala atile kuli Kasesema Muhammad, ` kabili tatukutumine lelo ku bantunse bonse Nga katwala imbila nsuma kabili umucenjeshi. ` -Ifipusho. Nga fintu Saba` 34: 28-, lyene atuminwe ku bajini na ku bantunse.
Imam Darimi : 47
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا زَمْعَةُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَلَسَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَهُ فَخَرَجَ حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْهُمْ سَمِعَهُمْ يَتَذَاكَرُونَ فَتَسَمَّعَ حَدِيثَهُمْ فَإِذَا بَعْضُهُمْ يَقُولُ عَجَبًا إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَ مِنْ خَلْقِهِ خَلِيلًا فَإِبْرَاهِيمُ خَلِيلُهُ وَقَالَ آخَرُ مَاذَا بِأَعْجَبَ مِنْ { وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَى تَكْلِيمًا } وَقَالَ آخَرُ فَعِيسَى كَلِمَةُ اللَّهِ وَرُوحُهُ وَقَالَ آخَرُ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَسَلَّمَ وَقَالَ قَدْ سَمِعْتُ كَلَامَكُمْ وَعَجَبَكُمْ أَنَّ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلُ اللَّهِ وَهُوَ كَذَلِكَ وَمُوسَى نَجِيُّهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَعِيسَى رُوحُهُ وَكَلِمَتُهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ تَعَالَى وَهُوَ كَذَلِكَ أَلَا وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا حَامِلُ لِوَاءِ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَحْتَهُ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يُحَرِّكُ بِحَلَقِ الْجَنَّةِ وَلَا فَخْرَ فَيَفْتَحُ اللَّهُ فَيُدْخِلُنِيهَا وَمَعِي فُقَرَاءُ الْمُؤْمِنِينَ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَكْرَمُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ عَلَى اللَّهِ وَلَا فَخْرَ
Atwebele [Ubaidullah bin Abdul Majid] atwebele [Zam’ah] ukufuma kuli [Salamah] ukufuma kuli [‘Ikrimah] ukufuma kuli [Ibn Abbas] Radliyalahu’anhu atile; Abantu ukufuma ku fibusa fya kwa Kasesema baliikele balemulolela. Lyene afumine kabili ilyo ali mupepi na bo aumfwile balelumbula ishina lyakwe. Lyene akutikile bwino bwino ku kulanshanya kwabo, lyene umo pali bene atile; 'Cali ica kupapa nga nshi ukuti Lesa Lesa acitile ifibumbwa fyakwe ukuba ifibusa fyakwe ifyapalamisha, kabili Ibrahim ali cibusa wapalamisha uwa kwa Lesa.' Umbi atile; Ici cilenga ukupapa ukucila icikomo ca kuti, Kabili Lesa alandile kuli Kasesema Musa ukwabula ukupita mu mbali -Qs. 164- ilyo bambi batile; Nangu ca kuti Yesu ni Cebo ca kwa Lesa no Mupashi Wakwe, bambi na bo batile; Pa nshita imo ine, Adamu alisangululwe kuli Lesa. Lyena afumine ku kubakumanya no kubaposha, lyena atile: ‘Naumfwile ukulanshanya kwenu kabili nalipapile ukuti Ibrahim ali cibusa wa pa nshi uwa kwa Lesa, kabili mu cine cine ali, Musa ali e fyo alandile nankwe ukwabula ukupita mu mbali kabili cali ifyo fine, kabili Yesu ali ni Mupashi Wakwe kabili Ishiwi lyakwe kabili cali ifyo fine. Mulishibe ukuti nine Habibullah - umuntu wa kutemwa kwa kwa Allah - kabili tapali ukuitutumusha, ndi uwaletwala icilangililo ca kulumbanya pa Bushiku bwa ku mpela iyaletele Adamu na bakasesema pa numa yakwe kabili takwali ukuitutumusha, kabili nali umuntu wa kubalilapo uwapeele kabili uwapeelwe ukupapaata pa Bushiku bwa Bupingushi bwa Bupingushi kabili takwali ine uwa kubalilapo ukuitutumusha. uwa mu mulu kabili takwali ukuitutumusha, lyene Lesa Subhanahu wa Ta’ala afungulwile umulyango no kunbikamo, naingile pamo na bantu abapiina aba baMuslim kabili takwali ukuitutumusha, kabili nali muntu uwacindamisha ukufuma ku bantu ba pa ntanshi na bantu abaishile pa numa mu menso ya kwa Lesa Subhanahu wa Ta’ala kabili takwali ukuitutumusha’.
Imam Darimi : 48
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ لَيْثٍ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُهُمْ خُرُوجًا وَأَنَا قَائِدُهُمْ إِذَا وَفَدُوا وَأَنَا خَطِيبُهُمْ إِذَا أَنْصَتُوا وَأَنَا مُسْتَشْفِعُكُمْ إِذَا حُبِسُوا وَأَنَا مُبَشِّرُهُمْ إِذَا أَيِسُوا الْكَرَامَةُ وَالْمَفَاتِيحُ يَوْمَئِذٍ بِيَدِي وَأَنَا أَكْرَمُ وَلَدِ آدَمَ عَلَى رَبِّي يَطُوفُ عَلَيَّ أَلْفُ خَادِمٍ كَأَنَّهُمْ بَيْضٌ مَكْنُونٌ أَوْ لُؤْلُؤٌ مَنْثُورٌ
Atile: Nali muntu wa kubalilapo ukubuuka ukufuma ku nshiishi pa bushiku bwa kubuuka, nali intungulushi yabo ilyo baishile, nali umubomfi wabo ilyo bacecete, nali muntu uwalebepusha ukupapaata pa lwabo ilyo baleikata -mu mpanga ya mahsyar-, nali umuntu upya ilyo bali mu gaspave. Ubukata ne fifungulo fya bulya bushiku fyaba mu minwe yandi, kabili ndi mwana wa kwa Adamu Alaihis ukuposha kwacilapo ukucindamika mu menso ya kwa Shikulu wandi, ukushinguluka pa mbali yandi ababomfi ikana limo, nga ca kuti bali amabwe ya mutengo ayabuuta nelyo amapepala ya mutengo ayasansalikwa’.
Imam Darimi : 49
أخبرنا عبد الله بن عبد الحكم المصري حدثنا بكر بن مضر عن جعفر بن ربيعة عن صالح هو ابن عطاء بن خباب مولى بني الدئل عن عطاء بن أبي رباح عن جابر بن عبد الله أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا قائد المرسلين ولا فخر وأنا خاتم النبيين ولا فخر وأنا أول شافع وأول مشفع ولا فخر
Atwebele [Abdullah bin Abdul Hakam Al Mishri] atwebele [Bakar bin Mudlar] ukufuma kuli [Jafar bin Rabi'ah] ukufuma kuli [Salih Ibn 'Ata' bin Khabbab] umusha wa kale ukufuma ku ['Ata' bin Abdul Habbah' ukufuma kuli ['Ata' bin Abi Rabbah' Muli fyonse atile: ‘Nine intungulushi ya Batumwa, kabili takuli ukuitutumusha, nine cifutu ca Basesema kabili takuli ukuitutumusha, nine muntu wa kubalilapo uukapepa kabili umuntu wa kubalilapo ukupepa kabili takuli ukuitutumusha’.
Imam Darimi : 50
حدثنا محمد بن عباد حدثنا سفيان هو ابن عيينة عن ابن جدعان عن أنس أن النبي صلى الله عليه وسلم قال أنا أول من يأخذ بحلقة باب الجنة فأقعقعها قال أنس كأني أنظر إلى يد رسول الله صلى الله عليه وسلم يحركها وصف لنا سفيان كذا وجمع أبو عبد الله أصابعه وحركها قال وقال له ثابت مسست يد رسول الله صلى الله عليه وسلم بيدك قال نعم قال فأعطنيها أقبلها
Camwebele [Muhammad bin ‘Abbad] atwebele [Sufyan Ibn ‘Uyainah] ukufuma kuli [Ibn Jud’aan] ukufuma kuli [Anas] ukuti Kasesema Sallalahu atile: Ukufuma kuli Jabir bin Abdillah ukuti kasesema Sallaahu na Kasesema wa Mulungu uwa kubalilapo atile: Nalicifumishepo. Ana atile; Cali kwati namwene ukuboko kwa kwa kwa Lesa ukucisuntinkanya, kabili Sufyan alelandapo -ilyashi- pamo pene, kabili Abu Abdullah aleikata ukuboko kwakwe no kucisuntinkanya, kalanda atile; Tabiti amwipwishe ukuti; Bushe mwakwata ukuboko kwa kwa Kasesema ne minwe yenu? Ayaswike ukuti; Na kabili alimpeele ukuboko kwakwe ukuti nsuntinkanye.
Imam Darimi : 51
أخبرنا أحمد بن عبد الله حدثنا حسين بن علي عن زائدة عن المختار بن فلفل عن أنس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم أنا أول شافع في الجنة
Atwebele [Ahmad bin Abdullah] atwebele [Husain bin Ali] ukufuma kuli [Zaida] ukufuma kuli [Al Mukhtar bin Fulful] ukufuma kuli [Anas] atile; Mukalamba wa bashilika atile: ‘Nine muntu wa kubalilapo mu mulu ukupepa. '
Imam Darimi : 52
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَزِيدُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ عَنْ جُمْجُمَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأُعْطَى لِوَاءَ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَآتِي بَابَ الْجَنَّةِ فَآخُذُ بِحَلْقَتِهَا فَيَقُولُونَ مَنْ هَذَا فَأَقُولُ أَنَا مُحَمَّدٌ فَيَفْتَحُونَ لِي فَأَدْخُلُ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ شَعِيرٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ فَأَجِدُ الْجَبَّارَ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أَدْخَلْتُهُمْ الْجَنَّةَ وَفُرِغَ مِنْ حِسَابِ النَّاسِ وَأُدْخِلَ مَنْ بَقِيَ مِنْ أُمَّتِي فِي النَّارِ مَعَ أَهْلِ النَّارِ فَيَقُولُ أَهْلُ النَّارِ مَا أَغْنَى عَنْكُمْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُونَ بِهِ شَيْئًا فَيَقُولُ الْجَبَّارُ فَبِعِزَّتِي لَأَعْتِقَنَّهُمْ مِنْ النَّارِ فَيُرْسِلُ إِلَيْهِمْ فَيَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ وَقَدْ امْتُحِشُوا فَيُدْخَلُونَ فِي نَهَرِ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي غُثَاءِ السَّيْلِ وَيُكْتَبُ بَيْنَ أَعْيُنِهِمْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ فَيُذْهَبُ بِهِمْ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ لَهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ الْجَهَنَّمِيُّونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَلْ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الْجَبَّارِ
Atile [Abdullah bin Salih] atwebele [Al Laits] atile [Yazid Ibnu Abdullah bin Al Had] ukufuma kuli [Amr bin Abu `Amr] ukufuma kuli [Anas bin Malik] Radliyallahu’anhu atile; Naumfwile Umutumwa wa kwa Lesa ati: ‘Mu cine cine, nine muntu wa kubalilapo uo icalo cakwe cikapaatukana pa mulandu wa bukata bwandi pa Bushiku bwa Bupingushi -pa numa- kabili takwakabe ukuitutumusha, nine muntu wa kubalilapo ukwingila mu mulu pa Bushiku bwa Kubuuka kabili takwakabe ukuitutumusha kwa holguard imyulu - ipusheni ukuti uyu muntu ni nani? Nayaswike ukuti: Nine Muhammad lyena balinjiswile, lyena naingile kabili nasangile Uwa Maka Yonse pa ntanshi yandi eico nafukamine kuli Wene. Lyena atile: Imininako umutwe obe, we Muhamadi, no kulanda kabili amashiwi yobe yakaumfwika, lomba kabili ukulomba kobe kukapeelwa, lopa kabili ukakwata amaka ya kupepa. Eico naimishe umutwe wandi no kutila: Abantu bandi, abantu bandi O Shikulu wandi. Atile: ‘Kabiye ku bantu bobe kabili onse uo ukasanga mu mutima wakwe alikwata icitetekelo icalingana ne nseke ya ngano, mu cine cine nkamusuminisha ukuya ku mulu. Lyena naile kabili onse uo nasangile ali no mutima uwalingana no lubuto, namubikile mu mulu. Lyene nasangile Uwa Maka Yonse pa ntanshi yandi, eico nafukamine kuli Wene. Atile: Iminina umutwe obe no kulanda kabili amashiwi yobe yakaumfwika no kuyalanda kabili yakaumfwika no kupapaata kabili ukakwata amaka ya kupapaata. Eico naimishe umutwe wandi kabili natile ku bantu bandi, We Shikulu, lyena Atile, ‘Kabiyeni ku bantu benu, onse uo mwasanga mu mitima yabo iya citetekelo ubukulu bwa ngano, lyena lekeni baye ku mulu, lyena naile kabili onse uo nasangile mu mitima yabo iya citetekelo ubukulu bwa ngano, namubikile muli wene. ‘Pa numa ya kupenda imilimo ya bantunse bonse ukupwa, kabili abantu bandi abashele bapooselwe mu mulilo wa pe pamo na ba mu mulilo wa pe, aba mu mulilo batile; Tacili icacindama kuli imwe ukuti mwalepepa Lesa kabili tamwabikileko nangu cimo kuli Wene. Eico Uwa Maka Yonse atile: Ku bukata Bwandi, nkabafumya ku mulilo wa mulilo wa pe. Lyene calituminwe kuli bene kabili bafumishiwe muli helo abakakwa, lyene babikwe mu mumana wa mweo, lyene bakulile nga ulubuto lukula mu cipupu icalefuma, kabili calembwa pa mpumi shabo; ni bantu abalubulwa kuli Lesa. Lyene batungulwilwe no kubikwa mu mulu. E ico abaikala mu mulu batile kuli bene; ‘Aba e bekashi ba muli helo’. E ico Uwa Maka Yonse atile: ‘Oo iyo, ni bantu abalubulwa kuli Uwa Maka Yonse. '
Imam Darimi : 53
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ يُونُسَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ ابْنِ غَنْمٍ قَالَ نَزَلَ جِبْرِيلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَقَّ بَطْنَهُ ثُمَّ قَالَ جِبْرِيلُ قَلْبٌ وَكِيعٌ فِيهِ أُذُنَانِ سَمِيعَتَانِ وَعَيْنَانِ بَصِيرَتَانِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ الْمُقَفِّي الْحَاشِرُ خُلُقُكَ قَيِّمٌ وَلِسَانُكَ صَادِقٌ وَنَفْسُكَ مُطْمَئِنَّةٌ قَالَ أَبُو مُحَمَّد وَكِيعٌ يَعْنِي شَدِيدًا
Atile [Abdullah bin Salih] anjebele [Mu’awiyah] ukufuma kuli [Yunus bin Maisarah] ukufuma kuli [Abu Idris Al Khaulani] ukufuma kuli [Ibn Ghanm] atile; Ukuposha kwa Jibril Alaishi kwaishile ku Mutumwa wa kwa Lesa no kucemena umubili wakwe, lyene Jibril atile ‘Umutima uwakosa uli na matwi yabili ayaumfwa na menso yabili aya kumona, Muhamadi. Umuntu uwacindikwa kabili uwalonganika, imibele yenu yalicindama, ululimi lwenu kuti lwacetekelwa kabili umweo wenu walitekanya. Abu Muhamadi atile ubupilibulo bwa ishiwi lya kuti waki’ bwa maka.
Imam Darimi : 54
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ رُوَيْمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَدْرَكَ بِيَ الْأَجَلَ الْمَرْحُومَ وَاخْتَصَرَ لِيَ اخْتِصَارًا فَنَحْنُ الْآخِرُونَ وَنَحْنُ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنِّي قَائِلٌ قَوْلًا غَيْرَ فَخْرٍ إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ اللَّهِ وَمُوسَى صَفِيُّ اللَّهِ وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَمَعِي لِوَاءُ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَعَدَنِي فِي أُمَّتِي وَأَجَارَهُمْ مِنْ ثَلَاثٍ لَا يَعُمُّهُمْ بِسَنَةٍ وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ
Calishimikilwe kuli ifwe ukuti [Abdullah bin Salih] anjebele [Mu`awiyah] ukufuma kuli [Urwah bin Ruwaim] ukufuma kuli [Amr bin Qais], Lesa atile: 'Lesa Subhanahu wa Ta'ala alinjishibishe pa mpela ya mfwa yandi iya nkumbu kabili alifupishe ubumi bwandi. ’ Eico tuli bantu ba kulekelesha lelo tuli ba ntanshi pa Bushiku bwa Bupingushi. Nakulalanda amashiwi kabili ndepapa, uku te kuitemenwa, Ibrahim ni cibusa wa pa nshi uwa kwa Lesa, Musa ni nsalu ya kwa Lesa kabili ndi mutemwikwa wa kwa Lesa kabili na ine ndi ne bendela lya kulumbanya pa bushiku bwa bupingushi. Mu cine cine, Lesa alilaile abantu bandi no kubacingilila ku fintu fitatu; takwakabe insala iyabipisha iyaletwa pali bene, tabakasansalikwa ku mulwani kabili tabakalonganikwa pamo mu kulufyanya.
Imam Darimi : 55
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَرْطَاةُ بْنُ الْمُنْذِرِ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ قَالَ سَمِعْتُ مَسْلَمَةَ السَّكُونِيَّ وَقَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ سَلَمَةَ السَّكُونِيَّ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ أُتِيتَ بِطَعَامٍ مِنْ السَّمَاءِ قَالَ نَعَمْ أُتِيتُ بِطَعَامٍ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَلْ كَانَ فِيهِ مِنْ فَضْلٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا فُعِلَ بِهِ قَالِ رُفِعَ إِلَى السَّمَاءِ وَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنِّي غَيْرُ لَابِثٍ فِيكُمْ إِلَّا قَلِيلًا ثُمَّ تَلْبَثُونَ حَتَّى تَقُولُوا مَتَى مَتَى ثُمَّ تَأْتُونِي أَفْنَادًا يُفْنِي بَعْضُكُمْ بَعْضًا بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ مُوتَانٌ شَدِيدٌ وَبَعْدَهُ سَنَوَاتُ الزَّلَازِلِ
Atile naumfwile Maslamah nga Sakuni -ukulingana na ifyo bambi ukucila pali Muhammad atile- [Muhammad atile nga Sakuni wene] Ilyo twali pamo na Rasulullah, mu kupumikisha umuntu umo atile; ' O mwe bashimapepo, bushe mwapeelwa ifya kulya ukufuma ku mulu? Ayaswike ukuti: Ee, nalipeelwe ifya kulya. Aipwishe na kabili ukuti; ‘O Kasesema wa kwa Lesa, bushe kwashala ifya kulya?’ Ayaswike ukuti: ‘Ee. ’ Aipwishe na kabili ukuti, cinshi bamucitile? Ayaswike ukuti: ‘Calibweshiwa ku mulu, kabili calisokolwelwe kuli ine ukuti nshakabe na imwe inshita itali, lyena mukatwalilila ukuba no mweo ukufikila mwatila; ‘Inshita imo? Lyene mwaishile kuli ine mu mabumba ayaonaulanya, ilyo icalo tacali no kupwa kwali no kuba imfwa shabipisha, kabili pa numa ya ico kwaishile imyaka iyaiswilemo ifikuuku.
Imam Darimi : 56
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِقَصْعَةٍ مِنْ ثَرِيدٍ فَوُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْ الْقَوْمِ فَتَعَاقَبُوهَا إِلَى الظُّهْرِ مِنْ غُدْوَةٍ يَقُومُ قَوْمٌ وَيَجْلِسُ آخَرُونَ فَقَالَ رَجُلٌ لِسَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ أَمَا كَانَتْ تُمَدُّ فَقَالَ سَمُرَةُ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ تَعْجَبُ مَا كَانَتْ تُمَدُّ إِلَّا مِنْ هَا هُنَا وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى السَّمَاءِ
Calishimikilwe kuli ifwe [Uthman bin Muhammad] atwebele ukuti [Yazid bin Harun] atushimikiile [Sulaiman At Taimi] ukufuma kuli [Abu Al 'Ala`] ukufuma kuli [Samurah bin Jundud] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa mu cifulo ca bantu, alipeelwe umukate ukalamba uwali ne nama. e lyo balepilibula ukucita ipepo lya pa kati ka bushiku pantu cali ca kulya ca kasuba, abantu bamo baleiminina, bambi baleikala. Umuntu umo atile kuli Samura, umwana wa kwa Yundabu; bushe ifi fya kulya fyafuma fye ku nse? Samura ayaswike ukuti; ‘Cinshi mwapapa? Icikopo ca fya kulya tacaletwa kano fye ukufuma kulya, ilyo alelanga ukuboko kwakwe ukulola ku mulu. '
Imam Darimi : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةٍ إِضْحِيَانَ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهِ وَإِلَى الْقَمَرِ قَالَ فَلَهُوَ كَانَ أَحْسَنَ فِي عَيْنِي مِنْ الْقَمَرِ
Atwebele ukuti [Muhammad bin Sa’id] atubuulile [Abdur Rahman bin Muhamadi] ukufuma kuli [Ash ‘ats bin Shawwar] ukufuma kuli [Abu Ishaq] ukufuma kuli [Jabir bin Samura] atile; Namwene Rasulullah ubushiku bwa mweshi uwapwililika kabili alifwele ifya kufwala ifyafitulukila, lyena -mu kupilibula- namuloleshe no kumona umweshi.
Imam Darimi : 58
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ابْنُ أَخِي مُوسَى عَنْ عَمِّهِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَجَ الثَّنِيَّتَيْنِ إِذَا تَكَلَّمَ رُئِيَ كَالنُّورِ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ ثَنَايَاهُ
Umwana wa kwa munyinane, Musa, ukufuma kuli Banyinakulu ukufuma kuli [Kuraib] ukufuma kuli [Ibn Abbas] Rad; Kasesema ali ne nkanda iyakunkumuka, ilyo alelanda calemoneka kwati kwali ulubuuto ulwafumine pa kati ka nkanda yakwe ibili.
Imam Darimi : 59
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَنْجَدَ وَلَا أَجْوَدَ وَلَا أَشْجَعَ وَلَا أَضْوَأَ وَأَوْضَأَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atwebele [Mahmud bin Ghailan] atubuulile [Yazid bin Harun] atubuulile [Mis’ar] ukufuma kuli [Abdul Malik bin Umair] atile; [Ibn Umar] atile; Tapali ilyo namwene umuntu uwayanguka ukulwa, uwa busaka, uwashipa, kabili uwacenjela ukucila Rasulullah.
Imam Darimi : 60
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ قُلْتُ لِلرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ بْنِ عَفْرَاءَ صِفِي لَنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّ لَوْ رَأَيْتَهُ رَأَيْتَ الشَّمْسَ طَالِعَةً
Atwebele [Ibrahimu bin Al Mundzir Al Hizami] atwebele [Ubaidullah bin Musa] atubuulile [Usamah bin Zaid] ukufuma kuli [Abu Ubaida bin Muhammad bin ‘Ammar bin Yasir] atile; Natile kuli [Ar Rubai’ na Mu’awwidz bin ‘Afra’]; Mukwai, londolweleni kuli ine, -ifyo- Rasulullah akacita, lyena atile; O mwana wandi, nga wamumona, kuti caba kwati wamona akasuba kalefuma.