Imam Darimi : 21
حَدَّثَنَا فَرْوَةُ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي ثَوْرٍ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ إِسْمَعِيلَ السُّدِّيِّ عَنْ عَبَّادٍ أَبِي يَزِيدَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَكَّةَ فَخَرَجْنَا مَعَهُ فِي بَعْضِ نَوَاحِيهَا فَمَرَرْنَا بَيْنَ الْجِبَالِ وَالشَّجَرِ فَلَمْ نَمُرَّ بِشَجَرَةٍ وَلَا جَبَلٍ إِلَّا قَالَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ
Atugambye [Farwah] atugambye [Al Walid bin Abu Tsaur Al Hamdani] okuva ku [Isma’il As Suddi] okuva ku [‘Abbad bin Abu Yazid] okuva ku [Ali bin Abu Talib] Radliyallahu’anhu yagamba nti; Twali ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam e Makkah. Olwo ne tufuluma naye ne tutayitako wadde omuti wadde olusozi wabula n’agamba nti; ASSALAMU 'ALAIKA YA RASULALLAH -obukuumi buli ku ggwe bulijjo, ayi Rasulullah-.
Imam Darimi : 22
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شِمْرِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ مُزَيْنَةَ أَوْ جُهَيْنَةَ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْفَجْرَ فَإِذَا هُوَ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ ذِئْبٍ قَدْ أَقْعَيْنَ وُفُودُ الذِّئَابِ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرْضَخُوا لَهُمْ شَيْئًا مِنْ طَعَامِكُمْ وَتَأْمَنُونَ عَلَى مَا سِوَى ذَلِكَ فَشَكَوْا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَاجَةَ قَالَ فَآذِنُوهُنَّ قَالَ فَآذَنُوهُنَّ فَخَرَجْنَ وَلَهُنَّ عُوَاءٌ
Atugambye [Muhammad bin Yusuf] atubuulidde [Sufyan] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Syimr bin ‘Athiyah] okuva ku [omuntu] okuva e Muzainah oba Juhainah yagamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam okusaala ku makya kyazuuka nga kiri kumpi n’emisege kikumi, nga gyonna gyali gyafukamidde dda. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yabagamba bokka - baswahaaba - ‘ Nsaba, musuule akatono ku mmere yammwe mu pack yaabwe - emisege - olwo emmere yammwe esigaddewo ejja kuba nnungi. ' Olwo ne beemulugunya eri Omubaka wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ku bwetaavu. Nabbi era yagamba nti: Mubuulire emisege. Kale mikwano gyategeeza ekibinja ky’emisege nti balina obwetaavu era nga balina okuyitawo. Ekibinja ky’omusege kyavaawo otomatika nga kiwuuma.
Imam Darimi : 23
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ جَاءَ جِبْرِيلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ جَالِسٌ حَزِينٌ وَقَدْ تَخَضَّبَ بِالدَّمِ مِنْ فِعْلِ أَهْلِ مَكَّةَ مِنْ قُرَيْشٍ فَقَالَ جِبْرِيلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ تُحِبُّ أَنْ أُرِيَكَ آيَةً قَالَ نَعَمْ فَنَظَرَ إِلَى شَجَرَةٍ مِنْ وَرَائِهِ فَقَالَ ادْعُ بِهَا فَدَعَا بِهَا فَجَاءَتْ وَقَامَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ مُرْهَا فَلْتَرْجِعْ فَأَمَرَهَا فَرَجَعَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَسْبِي حَسْبِي
Atugambye [Ishaq bin Ibrahim] atugambye [Abu Mu’awiyah] atubuulidde [Al A’masy] okuva ku [Abu Sufyan] okuva ku [Anas bin Malik] yagamba; Jibril yajja ewa Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bwe yali atudde mu nnaku ng’abikkiddwa omusaayi olw’engeri abatakkiriza ba Quraish gye baayisibwamu e Makka, olwo Jibril n’agamba nti: Ayi Rasulullah, oyagala nkulage akabonero k’amaanyi ga Subhanahu wa Ta’ala? Nabbi n’addamu nti: ‘yee’: olwo n’alaba omuti emabega we, Jibril n’agamba nti: yita omuti, bwatyo n’amuyita era omuti ne gujja ne guyimirira mu maaso ge, olwo Jibril n’agamba nti: ‘Mulagire akomewo’. Bwatyo yamulagira addeyo era omuti negudda - mu kifo kyagwo ekyasooka - Omubaka wa Allah n’agamba nti: ekyo kimala.
Imam Darimi : 24
أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَتَى رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَامِرٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا أُرِيكَ آيَةً قَالَ بَلَى قَالَ فَاذْهَبْ فَادْعُ تِلْكَ النَّخْلَةَ فَدَعَاهَا فَجَاءَتْ تَنْقُزُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ قُلْ لَهَا تَرْجِعْ قَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْجِعِي فَرَجَعَتْ حَتَّى عَادَتْ إِلَى مَكَانِهَا فَقَالَ يَا بَنِي عَامِرٍ مَا رَأَيْتُ رَجُلًا كَالْيَوْمِ أَسْحَرَ مِنْهُ
Atutegeezezza [Ishaq bin Ibrahim] atutegeezezza [Jarir] ne [Abu Mu’awiyah] okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Abu Zhabyan] okuva ku [Ibn Abbas] Radliyallahu’ anhu yagamba; Omuntu okuva mu Bani ‘Amir yajja eri Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, olwo Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti; Wandyagadde nkulage akabonero - obukulu bwa Allah Subhanahu wa Ta'ala - n'addamu nti: weewaawo! Omutume n’agamba nti: genda oyite omuti gw’enkima, olwo n’aguyita era enkindu n’ejja ng’abuuka mu maaso ge, olwo omusajja n’agamba nti; mugambe akomewo, olwo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba omuti nti: komawo, olwo omuti ne gukomawo okutuusa lwe gwatuuka mu kifo kyagwo, omuntu n’ayita; Abange abaana ba ‘Amir, sirabangako musajja n’omu amusinga obukugu mu by’obulogo.
Imam Darimi : 25
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ صَفْوَانَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ دَعَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلَالًا فَطَلَبَ بِلَالٌ الْمَاءَ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ لَا وَاللَّهِ مَا وَجَدْتُ الْمَاءَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَلْ مِنْ شَنٍّ فَأَتَاهُ بِشَنٍّ فَبَسَطَ كَفَّيْهِ فِيهِ فَانْبَعَثَتْ تَحْتَ يَدَيْهِ عَيْنٌ قَالَ فَكَانَ ابْنُ مَسْعُودٍ يَشْرَبُ وَغَيْرُهُ يَتَوَضَّأُ
Atugambye [Ismail bin Ibrahim] atubuulidde [Shuaib bin Shafwan] okuva ku ['Atha` bin As Sa`ib] okuva ku [Abu Al Dluha] okuva ku [Ibn Abbas] Radliyallahu'anhu yagamba nti; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yayita Bilal, era Bilal n’anoonya amazzi olwo n’ajja n’agamba nti; nedda, by Allah Subhanahu wa Ta’ala nze sitabaganya mazzi, olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abuuza nti: olina ekibbo ky’amazzi?, olwo ye -Bilal- n’amuwa ekibbo ky’amazzi era n’ayanjula emikono gye mu kibya, olwo amazzi ne gakulukuta okuva mu ngalo ze, omunyumya n’agamba nti; Ibn Mas’ud n’abalala nabo baanywa ne bakola wudhu -okuva mu mazzi-.
Imam Darimi : 26
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ نُبَيْحٍ الْعَنَزِيِّ قَالَ قَالَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ غَزَوْنَا أَوْ سَافَرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ يَوْمَئِذٍ بِضْعَةَ عَشَرَ وَمِائَتَانِ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ فِي الْقَوْمِ مِنْ طَهُورٍ فَجَاءَ رَجُلٌ يَسْعَى بِإِدَاوَةٍ فِيهَا شَيْءٌ مِنْ مَاءٍ لَيْسَ فِي الْقَوْمِ مَاءٌ غَيْرُهُ فَصَبَّهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَدَحٍ ثُمَّ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَتَرَكَ الْقَدَحَ فَرَكِبَ النَّاسُ ذَلِكَ الْقَدَحَ وَقَالُوا تَمَسَّحُوا تَمَسَّحُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكُمْ حِينَ سَمِعَهُمْ يَقُولُونَ ذَلِكَ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَّهُ فِي الْمَاءِ وَالْقَدَحِ وَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ أَسْبِغُوا الطُّهُورَ فَوَالَّذِي هُوَ ابْتَلَانِي بِبَصَرِي لَقَدْ رَأَيْتُ الْعُيُونَ عُيُونَ الْمَاءِ تَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ فَلَمْ يَرْفَعْهَا حَتَّى تَوَضَّئُوا أَجْمَعُونَ
Atugambye [Abu An Nu’man] atubuulidde [Abu ‘Awanah] okuva ku [Al Aswad bin Qais] okuva ku [Nubaih Al ‘Anazi] yagamba nti; [Jabir bin Abdullah] yagamba nti; Tulwanye oba tutambula ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Ku lunaku olwo twali ebikumi bibiri. Olwo ne watuuka ekiseera ky’okusaba. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yabuuza nti: ‘Buli muntu mulongoofu?’. Awo waliwo n’ajja ng’asitudde jeeri ey’amaliba ng’ejjudde amazzi, era nga tewakyali mazzi okuggyako amazzi ago. Olwo Omubaka wa Allah n’agiyiwa mu kibya ekinene, oluvannyuma n’akola wudhu n’enkuba esinga obulungi, oluvannyuma n’akyuka okuva ku kibya. Awo abantu ne bafubutuka okutuuka ku kibya nga bagamba nti; ‘Olina kumala kugisiiga. ' Awo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Musonyiwe, mpa ekkubo’. Bino Omutume yabyogera bwe yabawulira nga boogera waggulu. Ekiddako, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yateeka engalo ze mu mazzi n’agamba nti: Mu linnya lya Allah Subhanahu wa Ta’ala, olwo n’agamba nti: Mumalirize wudhu yo. -Jabir Radliyallahu'anhu- yagamba nti; Ku Oyo atazibikira kulaba kwange, nnalaba bulungi amazzi nga gava mu ngalo ze era teyasitula mikono okutuusa nga bonna bamaze okukola wudhu.
Imam Darimi : 27
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ وَحُصَيْنٍ سَمِعَا سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَصَابَنَا عَطَشٌ فَجَهَشْنَا فَانْتَهَيْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَضَعَ يَدَهُ فِي تَوْرٍ فَجَعَلَ يَفُورُ كَأَنَّهُ عُيُونٌ مِنْ خَلَلِ أَصَابِعِهِ وَقَالَ اذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فَشَرِبْنَا حَتَّى وَسِعَنَا وَكَفَانَا وَفِي حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ فَقُلْنَا لِجَابِرٍ كَمْ كُنْتُمْ قَالَ كُنَّا أَلْفًا وَخَمْسَ مِائَةٍ وَلَوْ كُنَّا مِائَةَ أَلْفٍ لَكَفَانَا
Kitutegeezeddwa nti [Abu Al Walid Al Thayalitsi] ne [Sa’id bin Ar Rabi’] bombi baagamba nti; atubuulidde [Syu’bah] okuva ku [Amr bin Murrah] ne [Hushain] bombi baawulira [Salim bin Abu Ja’d] ng’agamba nti; Nawulira [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu ng’agamba nti; twawulira ennyonta ennyo era twatambula mangu okutuuka ewa Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, olwo n’ateeka omukono gwe mu kiyungu era amazzi ne gakulukuta okuva mu ngalo ze ng’ensulo, era n’agamba nti: yogera erinnya lya Allah Subhanahu wa Ta’ala - bwe tutyo ne twogera n’erinnya lya Allah Subhanahu wa Ta’ala - ne tunywa okutuusa lwe twajjula ne tumala. Mu hadith ya Amru bin Murrah, twabuuza Jabir Radliyallahu’anhu; Bameka ku mmwe - mu kiseera ekyo -? n’addamu nti; Twali ebikumi kkumi na bitaano, ne bwe twali - mu kiseera ekyo - emitwalo kikumi, ago gandibadde mazzi agatumala.
Imam Darimi : 28
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيُّ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا الْجَعْدُ أَبُو عُثْمَانَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ شَكَا أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَطَشَ فَدَعَا بِعُسٍّ فَصُبَّ فِيهِ مَاءٌ وَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ فِيهِ قَالَ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَى الْمَاءِ يَنْبُعُ عُيُونًا مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ يَسْتَقُونَ حَتَّى اسْتَقَى النَّاسُ كُلُّهُمْ
Atugambye [Muhammad bin Abdullah Ar Raqqasyi] atugambye [Ja’far bin Sulaiman] atugambye [Al Ja’du Abu Uthman] atugambye [Anas bin Malik] Radliyallahu’anhu atugambye [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu yagamba nti; Baswahaba ba Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam bamuloopa olw’ennyonta - gyebawulira - olwo n’asaba ekibya ekinene n’akigabiramu amazzi era Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam n’ateeka omukono gwe mu kibya. Omunyumya yagamba nti; Nalaba ensulo z’amazzi nga zikulukuta okuva mu ngalo za Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, abantu bazitwala okunywa bonna basobole okuginywamu.
Imam Darimi : 29
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعَ عَبْدُ اللَّهِ بِخَسْفٍ فَقَالَ كُنَّا أَصْحَابَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعُدُّ الْآيَاتِ بَرَكَةً وَأَنْتُمْ تَعُدُّونَهَا تَخْوِيفًا إِنَّا بَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَيْسَ مَعَنَا مَاءٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اطْلُبُوا مَنْ مَعَهُ فَضْلُ مَاءٍ فَأُتِيَ بِمَاءٍ فَصَبَّهُ فِي الْإِنَاءِ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ فِيهِ فَجَعَلَ الْمَاءُ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ ثُمَّ قَالَ حَيَّ عَلَى الطَّهُورِ الْمُبَارَكِ وَالْبَرَكَةُ مِنْ اللَّهِ تَعَالَى فَشَرِبْنَا و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ كُنَّا نَسْمَعُ تَسْبِيحَ الطَّعَامِ وَهُوَ يُؤْكَلُ
Nga amaze okututegeeza [‘Ubaidullah bin Musa] okuva ku [Israil] okuva ku [Mansur] okuva ku [Ibrahim] okuva ku [‘Alqamah] okuva ku [Abdullah] yagamba nti; Abdullah yawulira ku kuziba kw’omwezi, olwo n’agamba nti; Ffe mikwano gya Nabbi Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam, obubonero - obw’amaanyi ga Allah Subhanahu wa Ta’ala - tubutwala ng’omukisa ate nga mmwe mubutwala ng’ekintu ekitiisa. Mazima bwetwali ne Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam tetwalina mazzi. Awo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Mubuuze abo abalina amazzi agasukkiridde. ' Olwo ne kituusibwa eri Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n'emirembe bibeere ku ye) n'akiyiwa mu kibya, n'akiteekamu engalo y'omukono gwe, amazzi ne gakulukuta okuva mu ngalo za Nabbi (okusaasira n'emirembe bibeere ku ye) n'aleekaana nti: Jjangu mangu weetukuze, ekijjudde emikisa, era omukisa ogwo gubeere gwabwe eri Allah Subhanahu wa Ta’ala yekka, olwo ne tuginywa. Abdullah yagambye nti; Edda twatuuka n’okuwulira essaala y’emmere ng’eriibwa.
Imam Darimi : 30
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوَّابِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ رُزَيْقٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ زُلْزِلَتْ الْأَرْضُ عَلَى عَهْدِ عَبْدِ اللَّهِ فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ فَقَالَ إِنَّا كُنَّا أَصْحَابَ مُحَمَّدٍ نَرَى الْآيَاتِ بَرَكَاتٍ وَأَنْتُمْ تَرَوْنَهَا تَخْوِيفًا بَيْنَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ إِذْ حَضَرَتْ الصَّلَاةُ وَلَيْسَ مَعَنَا مَاءٌ إِلَّا يَسِيرٌ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَاءٍ فِي صَحْفَةٍ وَوَضَعَ كَفَّهُ فِيهِ فَجَعَلَ الْمَاءُ يَنْبَجِسُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ ثُمَّ نَادَى حَيَّ عَلَى الْوَضُوءِ وَالْبَرَكَةُ مِنْ اللَّهِ فَأَقْبَلَ النَّاسُ فَتَوَضَّئُوا وَجَعَلْتُ لَا هَمَّ لِي إِلَّا مَا أُدْخِلُهُ بَطْنِي لِقَوْلِهِ وَالْبَرَكَةُ مِنْ اللَّهِ فَحَدَّثْتُ بِهِ سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ فَقَالَ كَانُوا خَمْسَ عَشْرَةَ مِائَةٍ
Atugambye [Muhammad bin Abdullah bin Numair] atubuulidde [Abu Al Jawwab] okuva ku ['Amar bin Ruzaiq] okuva ku [Al A'masy] okuva ku [Ibrahim] okuva ku [Alqamah] okuva ku [Abdullah] yagamba; Waaliwo musisi mu kiseera kya Abdullah era kino ekyabaddewo kyategeezebwa Abdullah n’agamba nti: Ffe mikwano obubonero - obukulu bwa Allah Subhanahu wa Ta’ala - tubutwala ng’omukisa, so nga mmwe mubutwala ng’ebintu ebitiisa. Lumu bwe twali ne Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam mu lugendo, amangu ago ekiseera ky’okusaala kyatuuka, so nga tetwaleeta mazzi okuggyako akatono. Awo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yasaba amazzi mu kibya ekinene, era n’akiteekako engalo ye. Ekyewuunyisa, amazzi gaakulukuta wakati w’engalo ze olwo n’aleekaana nti: ‘Hi, jjangu wano otwale amazzi g’okuwujja n’emikisa okuva ewa Allah Subhanahu wa Ta’ala’. Kale buli omu yali akwata wudhu so nga nze sirina bwagazi okujjako nti njagala kuginywa amazzi ne nteka mu lubuto lwange kubanga yagamba nti: omukisa okuva eri Allah. Ebyabaddewo nabitegeeza [Salim bin Abu Al Ja’d], bwatyo n’agamba nti; baali -mu kiseera ekyo- baali abantu kkumi na bataano.
Imam Darimi : 31
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ الْعَلَاءِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْطُبُ إِلَى جِذْعٍ فَلَمَّا اتَّخَذَ الْمِنْبَرَ حَنَّ الْجِذْعُ حَتَّى أَتَاهُ فَمَسَحَهُ
Kitutegeezeddwa [Uthman bin Umar] kitutegeezeddwa [Mu’adz bin Al ‘Ala`] okuva ku [Nafi’] okuva ku [Ibn Umar] Mu ntandikwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bulijjo yabuuliranga nga yeesigamye ku kitundu ky’omuti. Oluvannyuma lw’okukozesa empuku -n’enku ne zitakyakozesebwa-, enku zaasinda bwatyo n’agisikasika.
Imam Darimi : 32
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا تَمِيمُ بْنُ عَبْدِ الْمُؤْمِنِ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ حَيَّانَ حَدَّثَنِي ابْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَطَبَ قَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ فَكَانَ يَشُقُّ عَلَيْهِ قِيَامُهُ فَأُتِيَ بِجِذْعِ نَخْلَةٍ فَحُفِرَ لَهُ وَأُقِيمَ إِلَى جَنْبِهِ قَائِمًا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَطَبَ فَطَالَ الْقِيَامُ عَلَيْهِ اسْتَنَدَ إِلَيْهِ فَاتَّكَأَ عَلَيْهِ فَبَصُرَ بِهِ رَجُلٌ كَانَ وَرَدَ الْمَدِينَةَ فَرَآهُ قَائِمًا إِلَى جَنْبِ ذَلِكَ الْجِذْعِ فَقَالَ لِمَنْ يَلِيهِ مِنْ النَّاسِ لَوْ أَعْلَمُ أَنَّ مُحَمَّدًا يَحْمَدُنِي فِي شَيْءٍ يَرْفُقُ بِهِ لَصَنَعْتُ لَهُ مَجْلِسًا يَقُومُ عَلَيْهِ فَإِنْ شَاءَ جَلَسَ مَا شَاءَ وَإِنْ شَاءَ قَامَ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ائْتُونِي بِهِ فَأَتَوْهُ بِهِ فَأُمِرَ أَنْ يَصْنَعَ لَهُ هَذِهِ الْمَرَاقِيَ الثَّلَاثَ أَوْ الْأَرْبَعَ هِيَ الْآنَ فِي مِنْبَرِ الْمَدِينَةِ فَوَجَدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ رَاحَةً فَلَمَّا فَارَقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجِذْعَ وَعَمَدَ إِلَى هَذِهِ الَّتِي صُنِعَتْ لَهُ جَزِعَ الْجِذْعُ فَحَنَّ كَمَا تَحِنُّ النَّاقَةُ حِينَ فَارَقَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَزَعَمَ ابْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ سَمِعَ حَنِينَ الْجِذْعِ رَجَعَ إِلَيْهِ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَيْهِ وَقَالَ اخْتَرْ أَنْ أَغْرِسَكَ فِي الْمَكَانِ الَّذِي كُنْتَ فِيهِ فَتَكُونَ كَمَا كُنْتَ وَإِنْ شِئْتَ أَنْ أَغْرِسَكَ فِي الْجَنَّةِ فَتَشْرَبَ مِنْ أَنْهَارِهَا وَعُيُونِهَا فَيَحْسُنُ نَبْتُكَ وَتُثْمِرُ فَيَأْكُلَ أَوْلِيَاءُ اللَّهِ مِنْ ثَمَرَتِكَ وَنَخْلِكَ فَعَلْتُ فَزَعَمَ أَنَّهُ سَمِعَ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ لَهُ نَعَمْ قَدْ فَعَلْتُ مَرَّتَيْنِ فَسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اخْتَارَ أَنْ أَغْرِسَهُ فِي الْجَنَّةِ
Atugambye [Muhammad bin Humaid] atugambye [Tamim bin ‘Abdul Mukmin] atugambye [Salih bin Hayyan] agambye [Ibnu Buraidah] okuva ku [kitaawe] yagamba nti; Mu ntandikwa, Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yabuuliranga ng’ayimiridde, era yayimirira ebbanga ddene. N’olwekyo kyamuzitoowerera nnyo. Olwo n’aleeta ebikoola by’enkindu, n’akola ekidiba okuva mu ttaka, n’asimba omuti gw’enkindu okumpi ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam asobole okugukozesa ng’ayimiridde. Singa nnabbi oyo yabuuliranga era n’ayimirira okumala ebbanga eddene, yeesigamye ku muti gw’enkima. Omusajja eyali yaakajja e Madiina yalaba bino, yali ayimiridde okumpi n’omuti gw’enkindu. Bwatyo omusajja oyo n’atuusa ebimweraliikiriza eri abantu abaali bamwetoolodde; ‘Singa nali mmanyi nti Muhammad yanditendereza olw’okukola ekintu ekiweweeza ku buzito bwe, nandimufudde entebe gy’ayinza okuyimirirako, singa ayagala asobola okutuula era bw’aba ayagala asobola okuyimirira mu kifo ekyo. ' Olwo ensonga eno n’etuusibwa eri Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Muleete omuntu oyo mu maaso gange’. Olwo omuntu ono n’aleetebwa ne balagirwa okukola amadaala agalina amadaala asatu oba ana ng’ago kati agali ku kituuti e Madiina. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yawulira bulungi n'ekyo. Bwe yava ku kikolo ky’omuti - kye yali akozesezza emabegako - ne yeesigama ku kituuti ekyamukolera, omuti gw’enkindu gwawulira ennaku era ne gusinda ng’engamiya bwe yasinda Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe yagivaako. Ibn Buraidhah yakkiriza okuva ku kitaawe nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, bweyawulira okuwowoggana kw’omuti gw’enkindu, n’addamu okuguteekako omukono n’agamba nti: ‘Londa oba ndikusimbye okudda mu kifo ekyasooka oba ndikusimba - oluvannyuma - mu ggulu osobole okusonseka okuva mu migga n’ensulo amazzi agafuula okukula okulungi n’okubala ebibala, era olwo abatukuvu ba Allah Subhanahu wa Ta'ala asobola okulya ebibala byo - ensujju - olwo nange nja kukikola. ' Taata wa Ibn Buraidah yakkiriza nti yawulira okuva ewa Nabbi sallallaahu 'alaihi wasallam, yagamba enkindu nti: 'Okay, nkikoze - Nabbi yaddiŋŋana ebigambo bye emirundi ebiri.' ' Awo Nabbi sallallaahu 'alaihi wasallam n'abuuzibwa n'addamu nti: Nalonda ekikolo nsobole okukisimba mu ggulu oluvannyuma.
Imam Darimi : 33
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُومُ إِلَى جِذْعٍ قَبْلَ أَنْ يُجْعَلَ الْمِنْبَرُ فَلَمَّا جُعِلَ الْمِنْبَرُ حَنَّ ذَلِكَ الْجِذْعُ حَتَّى سَمِعْنَا حَنِينَهُ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ عَلَيْهِ فَسَكَنَ
[Muhammad bin Kathir] yatutegeeza okuva ku [Sulaiman bin Kathir] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [Sa’id bin Al Musayyib] okuva ku [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu yagamba nti: Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yayimiriranga nga yeesigamye ku muti gw’enkindu nga empuku tennazimbibwa. Ekitanda bwe kyazimbibwa, omuti gw’enkima gwasindanga okutuusa lwe twawulira okusinda kwagwo, olwo Omubaka wa Allah (okusaasira n’emirembe bibeere ku ye) n’akiteekako omukono ne gusirika.
Imam Darimi : 34
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ حَفْصِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ إِلَى خَشَبَةٍ فَلَمَّا صُنِعَ الْمِنْبَرُ فَجَلَسَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَنَّتْ حَنِينَ الْعِشَارِ حَتَّى وَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ عَلَيْهَا فَسَكَنَتْ
Atugambye [Muhammad bin Katsir] atubuulidde [Sulaiman bin Katsir] okuva ku [Yahya bin Sa’id] okuva ku [Hafs bin Ubaidullah] okuva ku [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu yagamba nti; Edda, Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yabuuliranga nga yeesigamye ku muggo gw’embaawo, kale bwe yali emaze okukolebwa empuku, Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agituulako, olwo omuggo ogw’embaawo ne gusinda ng’engamiya enkazi ewoggana, kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’ateeka emikono gye ku yo n’esirika.
Imam Darimi : 35
أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي كَرِبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَنَّتْ الْخَشَبَةُ حَنِينَ النَّاقَةِ الْخَلُوجِ
Atugambye [Farwah] atubuulidde [Yahya bin Zakaria] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Sa’id bin Abu Karb] okuva ku [Jabir bin Abdullah] Radliyallahu’anhu yagamba nti; Ekikondo kyasiinda ng’engamiya enkazi esiinda oluvannyuma lw’ennyana yaayo.
Imam Darimi : 36
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الطُّفَيْلِ بْنِ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي إِلَى جِذْعٍ وَيَخْطُبُ إِلَيْهِ إِذْ كَانَ الْمَسْجِدُ عَرِيشًا فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ أَلَا نَجْعَلُ لَكَ عَرِيشًا تَقُومُ عَلَيْهِ يَرَاكَ النَّاسُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَتُسْمِعُ مِنْ خُطْبَتِكَ قَالَ نَعَمْ فَصَنَعَ لَهُ الثَّلَاثَ دَرَجَاتٍ هُنَّ اللَّوَاتِي عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمَّا صُنِعَ الْمِنْبَرُ وَوُضِعَ فِي مَوْضِعِهِ الَّذِي وَضَعَهُ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرِيدُ الْمِنْبَرَ مَرَّ عَلَيْهِ فَلَمَّا جَاوَزَهُ خَارَ الْجِذْعُ حَتَّى تَصَدَّعَ وَانْشَقَّ فَرَجَعَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَسَحَهُ بِيَدِهِ حَتَّى سَكَنَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْمِنْبَرِ قَالَ فَكَانَ إِذَا صَلَّى صَلَّى إِلَيْهِ فَلَمَّا هُدِمَ الْمَسْجِدُ أَخَذَ ذَلِكَ الْجِذْعَ أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَلَمْ يَزَلْ عِنْدَهُ حَتَّى بَلِيَ وَأَكَلَتْهُ الْأَرَضَةُ وَعَادَ رُفَاتًا
Atuloopedde [Zakaria bin ‘Adi] okuva ku [Ubaidullah bin Amr] okuva ku [Abdullah bin Muhammad bin ‘Aqil] okuva ku [Ath Thufail bin Ubay bin Ka’ab] okuva ku [kitaawe] Radliyallahu’anhu yagamba nti; Edda Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yasaala nga yeesigamye ku muti gw’enkindu era mu ngeri y’emu nga awa okubuulira ng’emizikiti gikyali tegirina webuda. Awo omusajja okuva ku mukwano gwe n’amugamba nti; 'Ffe, Ssebo, tujja kukola ekifo eky'okusulamu - empuku - ne tuteeka empuku mu kifo w'osobola okugiyimirirako abantu ne bakulaba ku kubuulira kw'Olwokutaano ne bawuliriza okubuulira kwo.' Yaddamu nti: ‘Yee, osobola’. Kale amadaala asatu gaamukolera ku kituuti ne gateekebwa mu kifo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam weyagateeka - ebikoola by’enkindu -. Bwe yatuuka ku kituuti, n’ayita ku muti gw’enkima, era omuti gw’entungo ne gukaaba okutuusa lwe gwasikambula ne gukutuka. Olwo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’akomawo gy’ali. Yagisiiga n’omukono okutuusa enkindu lwe yaddamu okukkakkana era nnabbi n’adda ku kituuti. Era Nabbi bweyasaba, yatunula mu muti. Omuzikiti bwe gwamenyebwa, Ubai bin Ka’ab yaddira ekikolo ky’enkindu n’akikuuma okutuusa lwe kyavunda ne kirya ensiri okutuusa lwe kyasaanawo.
Imam Darimi : 37
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ أَبِي الْوَدَّاكِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ إِلَى لِزْقِ جِذْعٍ فَأَتَاهُ رَجُلٌ رُومِيٌّ فَقَالَ أَصْنَعُ لَكَ مِنْبَرًا تَخْطُبُ عَلَيْهِ فَصَنَعَ لَهُ مِنْبَرًا هَذَا الَّذِي تَرَوْنَ قَالَ فَلَمَّا قَامَ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ حَنَّ الْجِذْعُ حَنِينَ النَّاقَةِ إِلَى وَلَدِهَا فَنَزَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَمَّهُ إِلَيْهِ فَسَكَنَ فَأُمِرَ بِهِ أَنْ يُحْفَرَ لَهُ وَيُدْفَنَ
Atugambye [Ubaidullah bin Sa’id] atubuulidde [Abu Usamah] okuva ku [Mujalid] okuva ku [Abu Al Waddak] okuva ku [Abu Sa’id] yagamba; Emabegako, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yabuuliranga nga yeesigamye ku ttabi ly’enkindu, olwo Omuruumi n’ajja gy’ali n’agamba nti; Nja kukola empuku era kabaka asobole okubuulira ng’asinziira waggulu, bwatyo n’akola empuku nga bw’olaba. Omunyumya yagamba nti; kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe yayimirira - ku kituuti - ng’awa okubuulira, enkindu yasinda ng’engamiya enkazi eyafiirwa ennyana yaayo. awo Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam n’aserengeta gy’ali n’amuwambaatira n’asirika, olwo Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam n’amulagira akole ekituli n’amuziika.
Imam Darimi : 38
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا الصَّعْقُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ لَمَّا أَنْ قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ جَعَلَ يُسْنِدُ ظَهْرَهُ إِلَى خَشَبَةٍ وَيُحَدِّثُ النَّاسَ فَكَثُرُوا حَوْلَهُ فَأَرَادَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُسْمِعَهُمْ فَقَالَ ابْنُوا لِي شَيْئًا أَرْتَفِعُ عَلَيْهِ قَالُوا كَيْفَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ عَرِيشٌ كَعَرِيشِ مُوسَى فَلَمَّا أَنْ بَنَوْا لَهُ قَالَ الْحَسَنُ حَنَّتْ وَاللَّهِ الْخَشَبَةُ قَالَ الْحَسَنُ سُبْحَانَ اللَّهِ هَلْ تُبْتَغَى قُلُوبُ قَوْمٍ سَمِعُوا قَالَ أَبُو مُحَمَّد يَعْنِي هَذَا
Atugambye [Muslim bin Ibrahim] atugambye [Ash Sh’aq] yagamba nti; Nawulira [Al Hasan] ng’agamba nti; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bweyajja e Madiina yeesigamye omugongo ku muti nga bwawa abantu amagezi. Mpola mpola abantu beeyongera okumwetooloola. Kino kyamuleetera okugenderera buli muntu - awatali kusosola - okuwulira ebigambo bye. Kale yagamba sallallaahu ‘alaihi wasallam’ yagamba nti ‘Nkwegayiridde, nfuule empuku empanvu ng’eya Musa! ' Bwe baakikola, ekikolo ky'omuti nga Allah - Alhasan bwe yagamba - kyasinda. Al Hasan nate yategeezezza nti; Ekitiibwa kibeere eri Allah Subhanahu wa Ta'ala, emitima gy'abo abawulira ebyo giyinza okuba nga gikyasuubirwa okuba -abawulize-? Abu Muhammad yagambye nti; ekitegeeza abantu abaawulira -emboozi- eno.
Imam Darimi : 39
أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْطُبُ إِلَى جِذْعٍ قَبْلَ أَنْ يَتَّخِذَ الْمِنْبَرَ فَلَمَّا اتَّخَذَ الْمِنْبَرَ وَتَحَوَّلَ إِلَيْهِ حَنَّ الْجِذْعُ فَاحْتَضَنَهُ فَسَكَنَ وَقَالَ لَوْ لَمْ أَحْتَضِنْهُ لَحَنَّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ بِمِثْلِهِ
Kitutegeezeddwa [Hajjaj bin Minhal] atugambye [Hammad bin Salamah] okuva ku ['Amar bin Abu 'Amar] okuva ku [Ibn Abbas] nti Nabbi sallallaahu 'alaihi wasallam lumu yabuulira nga yeesigamye ku muti nga tannafuulibwa kituuti. Bwe yafuulibwa empuku n’agikyukira, omugogo gw’omuti gwasinda, okutuusa lwe yaguwambaatira ne gusirika. Yagattako nti: ‘Bwe simuwambaatira, mazima ddala ajja kukaaba okutuusa enkomerero y’ensi. ' Atubuulidde [Al Hajjaj bin Minhal] atubuulidde [Hammad] okuva ku [Thabit] okuva ku [Anas bin Malik] Radliyallahu'anhu nga hadith waggulu.
Imam Darimi : 40
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَنَّتْ الْخَشَبَةُ الَّتِي كَانَ يَقُومُ عِنْدَهَا فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهَا فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَيْهَا فَسَكَنَتْ
Atugambye [Abdullah bin Yazid] atubuulidde [Al Mas’udi] okuva ku [Abu Hazim] okuva ku [Sahl bin Sa’id] yagamba nti; Omuti gw’omuti gwe yali yeesigamyeko ng’ayimiridde gwasinda, olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’amuyimirirako n’aguteekako omukono, bwe kityo omuti ne gugwa.