Imam Darimi : 321
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ قَالَ كَانَ الشَّعْبِيُّ وَالنَّخَعِيُّ وَالْحَسَنُ يُحَدِّثُونَ بِالْحَدِيثِ مَرَّةً هَكَذَا وَمَرَّةً هَكَذَا فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِمُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ فَقَالَ أَمَا إِنَّهُمْ لَوْ حَدَّثُوا بِهِ كَمَا سَمِعُوهُ كَانَ خَيْرًا لَهُمْ
Kubikwe kitsi kutsi [Abdullah bin Said] usitjele [Ibn 'Ulayyah] kusuka [Ibn 'Aun] watsi: 'Ngalesinye sikhatsi [Njengobe Sha'bi], [An Nakha'i], kanye [Al Hasan] balandzisa i-hadith -nemhleli lotsite-, futsi -ngalesinye sikhatsi Muyema nalomhleli lohlukile I- Sirin], wase utsi: 'Uma balandzisa i-hadith letsite, njengobe bayiva njengobe injalo, loko kuncono'.
Imam Darimi : 322
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا عَثَّامٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ قَالَ إِنِّي لَأَسْمَعُ الْحَدِيثَ لَحْنًا فَأَلْحَنُ اتِّبَاعًا لِمَا سَمِعْتُ
Usitjele [Muhammad bin Al 'Ala`], usitjele ['Atsam] kusuka [Al Amasy] kusuka ['Umarah ibn 'Umair] kusuka [Abu Ma'mar] watsi: 'Ngake ngeva i-hadith ye-lahnan -nge-takwil noma inchazelo- ngako ngahumusha le-hadith njengobe ngiyiva'.
Imam Darimi : 323
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ قَالَ رَأَى مُجَاهِدٌ طَاوُسًا فِي الْمَنَامِ كَأَنَّهُ فِي الْكَعْبَةِ يُصَلِّي مُتَقَنِّعًا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَابِ الْكَعْبَةِ فَقَالَ لَهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ اكْشِفْ قِنَاعَكَ وَأَظْهِرْ قِرَاءَتَكَ قَالَ فَكَأَنَّهُ عَبَّرَهُ عَلَى الْعِلْمِ فَانْبَسَطَ بَعْدَ ذَلِكَ فِي الْحَدِيثِ
Usitjele [Bisyr bin Al Hakam] usitjele [Sufyan] kusuka [Ibrahim bin Maisarah] watsi: [Mujahid] wabona Thawus ephusheni lakhe, bekase Ka`bah anikela ngemithandazo ngesikhatsi avala buso bakhe ngendvwangu, ngesikhatsi uMphrofethi sallallahu 'alaihi wa sallam wase Ka`bah abese do`or. Ngemali watsi kuye: O Abdullah, susa lendvwangu lembonya buso bakho bese uveta kufundza kwakho.' Watsi: Kwaba shengatsi Rasulullah sallallahu 'alaihi wa sallam waniketa umbono jikelele welwati, ngemuva kwaloko Thawus bekavulekile kakhulu futsi bekavame kulandzisa hadith'.
Imam Darimi : 324
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ يَمَانٍ عَنْ ابْنِ ثَوْبَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ كَعْبٍ قَالَ الدُّنْيَا مَلْعُونَةٌ مَلْعُونٌ مَا فِيهَا إِلَّا مُتَعَلِّمَ خَيْرٍ أَوْ مُعَلِّمَهُ
Kubikwe kitsi [Abdullah bin Muhammad] usitjele [Ibn Yaman] kusuka [Ibn Tsauban] kusuka [babe wakhe] kusuka [‘Abdullah bin Dlamrah] kusuka [ka’ab] watsi: ‘Umhlaba ucalekisiwe, futsi konkhe lokukuwo kucalekisiwe ngaphandle kwemtingeli wekuhle noma umfundzisi’.
Imam Darimi : 325
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ بَحِيرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ النَّاسُ عَالِمٌ وَمُتَعَلِّمٌ وَمَا بَيْنَ ذَلِكَ هَمَجٌ لَا خَيْرَ فِيهِ
Ubike kitsi [Muhammad bin Kathir] kusuka [Al 'Auza'i] kusuka [Bahir] kusuka [Khalid bin Ma'dan] watsi: 'Bantfu -bahlukaniswe bababili- lokungu alim -labo labafundzisa- kanye nebafundzi, ngaphandle kwaloko bantfu labadelelekako labangenalo lokuhle'.
Imam Darimi : 326
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ كَانُوا يَقُولُونَ مَوْتُ الْعَالِمِ ثُلْمَةٌ فِي الْإِسْلَامِ لَا يَسُدُّهَا شَيْءٌ مَا اخْتَلَفَ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ
Usitjele [Bisyr bin Hakam] usitjele [Abdullah bin Rajab] kusuka [Hysam] kusuka [Hasan] watsi: ‘Batsi kufa kwe-alim kufana nekudzabuka kwentfo lengeke ilungiswe, uma nje kusesemini nebusuku’.
Imam Darimi : 327
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الصَّنْعَانِيُّ حَدَّثَنَا مُنْذِرٌ هُوَ ابْنُ النُّعْمَانِ عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ مَجْلِسٌ يُتَنَازَعُ فِيهِ الْعِلْمُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ قَدْرِهِ صَلَاةً لَعَلَّ أَحَدَهُمْ يَسْمَعُ الْكَلِمَةَ فَيَنْتَفِعُ بِهَا سَنَةً أَوْ مَا بَقِيَ مِنْ عُمُرِهِ
Usitjele [Yusuf bin Musa] usitjele [Ibrahim bin Musa] usitjele [Muhammad bin Hasan Njengobe Shan`ani] usitjele [Mundzir Ibn An Nu`man], kusuka [Wahab bin Munabbih] watsi: 'Imihlangano lebanjwe kucoca ngelwati kusebentisa lwati kunalabo labathantazako kakhulu, noma ngubani kini utawuva ligama lelingaba lusito umnyaka wonkhe noma imphilo yakhe yonkhe'.
Imam Darimi : 328
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ قَالَ قَالَ سُفْيَانُ مَا أَعْلَمُ عَمَلًا أَفْضَلَ مِنْ طَلَبِ الْعِلْمِ وَحِفْظِهِ لِمَنْ أَرَادَ اللَّهَ بِهِ قَالَ قَالَ الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ إِنَّ النَّاسَ لَيَحْتَاجُونَ إِلَى هَذَا الْعِلْمِ فِي دِينِهِمْ كَمَا يَحْتَاجُونَ إِلَى الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ فِي دُنْيَاهُمْ
Ubike kitsi [Yaqub bin Ibrahim] usatise [Waki'] watsi: [Sufyan] watsi: 'Angati umkhuba loncono kunekufuna lwati nekulugadza, ngubani Allah latsandzako. Sufyan waphindze watsi: Al Hasan bin Salih watsi: 'Bantfu badzinga lolwati lwenkholo yabo, njengoba badzinga lwati lwekudla nekunatsa emhlabeni wabo' '.
Imam Darimi : 329
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ وَجَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ قَالَا حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ قَالَ قَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ تَعَلَّمُوا قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ الْعِلْمُ فَإِنَّ قَبْضَ الْعِلْمِ قَبْضُ الْعُلَمَاءِ وَإِنَّ الْعَالِمَ وَالْمُتَعَلِّمَ فِي الْأَجْرِ سَوَاءٌ
Usitjele [Abu Nu'aim] futsi usitjele [Ja'far bin 'Aun] watsi: usitjele [Mis'ar] kusuka ['Amr bin 'Murrah] kusuka [Salim bin Abu Al Ja'd] watsi: watsi [Abu Darda`] Radliallahu Anhu: 'Fundzani ngaphambi kwekutsi lwati lucinywe ngu tikhonti. Ngempela, bantfu labahloniphako - labafundzisa lwati - kanye nebantfu labafundzile - labatingela lwati - batfola umvuzo lofanako'.
Imam Darimi : 330
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْخُرَاسَانِيِّ عَنْ الضَّحَّاكِ وَلَكِنْ كُونُوا رَبَّانِيِّينَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتَابَ قَالَ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ أَنْ يَكُونَ فَقِيهًا
Usitjele [Harun bin Muawiyah] ku [Hafsh bin Ghiyats] ku [Abi Abdullah Al Khurasani] ku [Ad Dlahaq] -Waphawula ngalelivesi- 'Kodvwa yibani nonkhe Rabbaniyyun ngobe nihlale nifundzisa iNcwadzi' -Surat Ali-Imran; 79-, watsi: 'kusibopho sawo wonkhe umuntfu lofundza iQur'an kutsi abe ngum faqih -ati inchazelo yayo noma lokucuketfwe ngekujula-'.
Imam Darimi : 331
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ حَفْصٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ الْحَسَنِ { لَوْلَا يَنْهَاهُمْ الرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ } قَالَ الْحُكَمَاءُ الْعُلَمَاءُ
Ubike kitsi [Harun bin Muawiyah] kusuka [Hafsh] kusuka [Ash'ath bin Sawwar] kusuka [Hasan] --aphawula ngalelivesi-- 'LAULAA YANHAHUMUR RABBANIYYUNA WAL AHBAAR' -Kungani bantfu babo labahloniphako, baphristi babo bangazange babavimbele, Surah Hemaidah- baholi labahloniphako'.
Imam Darimi : 332
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ { كُونُوا رَبَّانِيِّينَ } قَالَ عُلَمَاءُ فُقَهَاءُ
Kubikwe kitsi ngu [Muhammad bin 'Uyainah] kusuka [Abu Ishaq Al Fazari] kusuka ['Atha' bin As Sa'ib] kusuka [Said bin Jubair] watsi: 'bani nonkhe Rabbaniyyun' watsi: lokusho tati letitingcweti temtsetfo'.
Imam Darimi : 333
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ يُرَادُ لِلْعِلْمِ الْحِفْظُ وَالْعَمَلُ وَالِاسْتِمَاعُ وَالْإِنْصَاتُ وَالنَّشْرُ
Ngemuva kwekubika kitsi [Ubaidullah bin Said] watsi: ‘Ngive [Sufyan bin ‘Uyainah] atsi: ‘Lokushiwo lwati kubamba ngekhanda, kwenta imisebenti lemihle, kuva, kuthulisa kanye nekusakata’.
Imam Darimi : 334
قَالَ و أَخْبَرَنِي مُحَمَّدٌ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ أَجْهَلُ النَّاسِ مَنْ تَرَكَ مَا يَعْلَمُ وَأَعْلَمُ النَّاسِ مَنْ عَمِلَ بِمَا يَعْلَمُ وَأَفْضَلُ النَّاسِ أَخْشَعَهُمْ لِلَّهِ
Umlandzi watsi: 'Kwabikwa kimi [Muhammad Abu Abdullah] kusuka [Sufyan bin 'Uyainah] kutsi watsi: 'Umuntfu losilima kakhulu nguloyo longasebentisi lwati lwakhe, futsi umuntfu lohlakaniphile kakhulu nguloyo lobeka lwati lwakhe emsebentini, futsi umuntfu lohloniphekile kakhulu nguloyo lokhonta kakhulu ku Allah'.
Imam Darimi : 335
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ زَيْدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ سَيَّارٍ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ مَنْهُومَانِ لَا يَشْبَعَانِ مَنْهُومٌ فِي الْعِلْمِ لَا يَشْبَعُ مِنْهُ وَمَنْهُومٌ فِي الدُّنْيَا لَا يَشْبَعُ مِنْهَا فَمَنْ تَكُنِ الْآخِرَةُ هَمَّهُ وَبَثَّهُ وَسَدَمَهُ يَكْفِي اللَّهُ ضَيْعَتَهُ وَيَجْعَلُ غِنَاهُ فِي قَلْبِهِ وَمَنْ تَكُنِ الدُّنْيَا هَمَّهُ وَبَثَّهُ وَسَدَمَهُ يُفْشِي اللَّهُ عَلَيْهِ ضَيْعَتَهُ وَيَجْعَلُ فَقْرَهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ ثُمَّ لَا يُصْبِحُ إِلَّا فَقِيرًا وَلَا يُمْسِي إِلَّا فَقِيرًا
Kubikwe kitsi ngu [Abdullah bin Ja’far Ar Raqi] kusuka [Ubaidullah bin ‘Amr] kusuka [Zaid Ibnu Abu Unaisah] kusuka [Sayyar] kusuka [Al Hasan] watsi: ‘Kunemacembu lamabili ebantfu lababukhali labangaze bative bagcwele, Kwekucala bantfu lababukhali ngelwati bantfu lababukhali emhlabeni, Se. Noma ngubani lowenta imphilo ngemuva kwekufa umgomo wakhe, sicubulo kanye nelutsandvo, Allah utawuniketa kushoda kwakhe - tento takhe - futsi Allah utawenta umcebo wakhe enhlitiyweni yakhe. Futsi noma ngubani lowenta umhlaba umgomo wakhe, sicubulo kanye nelutsandvo lwakhe, khona-ke Allah wenta umcebo wakhe ube mnyenti futsi wenta buphuya embikwemehlo akhe, khona-ke angeke abe lutfo ngaphandle kwemuntfu lophuyile ekuseni nantambama'.
Imam Darimi : 336
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ عَوْنٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ مَنْهُومَانِ لَا يَشْبَعَانِ صَاحِبُ الْعِلْمِ وَصَاحِبُ الدُّنْيَا وَلَا يَسْتَوِيَانِ أَمَّا صَاحِبُ الْعِلْمِ فَيَزْدَادُ رِضًا لِلرَّحْمَنِ وَأَمَّا صَاحِبُ الدُّنْيَا فَيَتَمَادَى فِي الطُّغْيَانِ ثُمَّ قَرَأَ عَبْدُ اللَّهِ { كَلَّا إِنَّ الْإِنْسَانَ لَيَطْغَى أَنْ رَآهُ اسْتَغْنَى } قَالَ وَقَالَ الْآخَرُ { إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ }
Ubike kitsi [Ja'far bin 'Aun] usatise [Abu 'Umais] kusuka ['Aun] watsi: ' [Abdullah] watsi: 'Kunemacembu lamabili langaze ative agcwele, lokungubanikati belwati kanye nebanikati bemhlaba, futsi laba lababili abafani. Njengobe umnikati welwati, uya ngekuya atimisele kakhulu ku-Ar Rahman, futsi umnikati wemhlaba uhlale adlula imikhawulo -kwandza kwebukhosi-, bese Abdullah ufundza: 'KALLA INNAL INSAANA LAYATHGHAA AN RA`AHUS TAGHNAA' -Yati! Ngempela, umuntfu ngempela uya ngetulu kwemikhawulo, ngoba utibona njengaloyenele konkhe, watsi futsi, labanye nabo batsi: ‘Labo labesaba Allah emkhatsini wetinceku takhe ngema-ulama kuphela’.
Imam Darimi : 337
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ الْأَزْهَرِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ { إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ } قَالَ مَنْ خَشِيَ اللَّهَ فَهُوَ عَالِمٌ
Usitjele [Muhammad bin Humaid] usitjele [Ibrahim bin Mukhtar] usitjele ['Anbasah bin Al Azhar] kusuka [Simak bin Harb] kusuka ['Ikrimah] kusuka [Ibn Abbas] Radliallahu Anhu -waphawula ngalelivesi--: ' 'ULAMA''-Ngempela labo labesaba Allah emkhatsini wetinceku takhe, bangema-ulama kuphela-. Watsi: 'Lowesaba Allah ngumuntfu lohloniphako' '.
Imam Darimi : 338
أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ لَيْثٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَنْهُومَانِ لَا يَشْبَعَانِ طَالِبُ عِلْمٍ وَطَالِبُ دُنْيَا
Usitjele [Ismail bin Iban] usitjele [Abdullah bin Idris] kusuka [Laits] kusuka [Thawus] kusuka [Ibn Abbas] Radliallah Anhu watsi: ‘Kunemacembu lamabili lanebugovu futsi langaze ative agcwele, ekucala ngulabo labafuna lwati bese lesibili ngulabo labafuna’.
Imam Darimi : 339
أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ رَبِيعَةَ الصَّنْعَانِيُّ حَدَّثَنَا رَبِيعَةُ بْنُ يَزِيدَ قَالَ سَمِعْتُ وَاثِلَةَ بْنَ الْأَسْقَعِ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ طَلَبَ الْعِلْمَ فَأَدْرَكَهُ كَانَ لَهُ كِفْلَانِ مِنْ الْأَجْرِ فَإِنْ لَمْ يُدْرِكْهُ كَانَ لَهُ كِفْلٌ مِنْ الْأَجْرِ
Usitjele [Marwan bin Muhammad] usitjele [Yazid bin Rabi’ah Njengobe Shan’ani] asitjele [Rabi’ah bin Yazid] watsi: ‘Ngake ngeva [Watsilah bin Al `Asqa’] atsi: Rasulullah sallallahu ‘alaihi wa sallam utawutfola lababili, utawubona. Futsi noma ngubani - lofuna lwati - angalutfoli, utawutfola umvuzo'.
Imam Darimi : 340
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَوْفٍ عَنْ عَبَّاسٍ الْعَمِّيِّ قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ دَاوُدَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي دُعَائِهِ سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي تَعَالَيْتَ فَوْقَ عَرْشِكَ وَجَعَلْتَ خَشْيَتَكَ عَلَى مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ فَأَقْرَبُ خَلْقِكَ مِنْكَ مَنْزِلَةً أَشَدُّهُمْ لَكَ خَشْيَةً وَمَا عِلْمُ مَنْ لَمْ يَخْشَكَ وَمَا حِكْمَةُ مَنْ لَمْ يُطِعْ أَمْرَكَ
Kubikwe kitsi [Abdullah bin Muhammad bin Abu Syaibah] usitjele [Marwan bin Muawiyah] kusuka [‘Auf] kusuka [Abbas Al ‘Ammi] watsi: ‘Kufike kimi kutsi uMphrofethi Davide ‘alaihirossalam watsi emthantazweni wakhe: ‘Ukhatimulisiwe Wena, O Nkhosi uphakeme kakhulu, Wena noma ngubani losezulwini nasemhlabeni uyakwesaba, ngako-ke tidalwa takho letisedvute kakhulu, kakhulu labo labakwesaba kakhulu ngulabo labakwesaba kakhulu, labo labangakwesabi abatsatfwa njengalabanelwati, futsi kute kuhlakanipha kulabo labangakulaleli."