Imam Darimi : 2481
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا عَلَى الْأَرْضِ مُؤْمِنٌ إِلَّا أَنَا أَوْلَى النَّاسِ بِهِ فَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيَاعًا فَلْأُدْعَ لَهُ فَأَنَا مَوْلَاهُ وَمَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِعَصَبَتِهِ مَنْ كَانَ قَالَ عَبْد اللَّهِ ضَيَاعًا يَعْنِي عِيَالًا وَقَالَ فَلْأُدْعَ لَهُ يَعْنِي ادْعُونِي لَهُ أَقْضِ عَنْهُ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Sufyan, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti empresa ni láʼ Al Aʼraj, ne laa guníʼ: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam guníʼ: «Pur tobi ni nuu lu náʼ alma stinneʼ, guirutiʼ tu runi cré lu Guidxilayú riʼ, pa cadi naa nga binni ni jma napa derechu para laabe». Tutiica gusaana ti deuda o ti familia ni caquiiñeʼ gacané, naa nga naquiiñeʼ guneʼ invitar laabe, naa nga tutor stibe, nga riníʼ guni invitarbe naa, óraque nga quixeʼ laabe’.
Imam Darimi : 2482
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي فُدَيْكٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُفْيَانَ مَوْلَى الْأَسْلَمِيِّينَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الدَّائِنِ حَتَّى يُقْضَى دَيْنُهُ مَا لَمْ يَكُنْ فِيمَا يَكْرَهُ اللَّهُ قَالَ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ يَقُولُ لِخَازِنِهِ اذْهَبْ فَخُذْ لِي بِدَيْنٍ فَإِنِّي أَكْرَهُ أَنْ أَبِيتَ لَيْلَةً إِلَّا وَاللَّهُ مَعِي بَعْدَمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Saíd, xiiñiʼ Sufyan, ti hombre ni guca esclavu stiʼ Bani Aslam de [Jafar bin Muhammad] de [Bixhózebe] de [Abdullah, laabe guniʼbe; Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam guníʼ: «Dxandíʼ, Alá nuuné cani napa debe, dede ora guiaxa debe que, biaʼ dxi cadi nuu ni lu ti cosa ni nanalaʼdxiʼ Alá». Ne [Abdulá bin Jafar] ti biaje gudxi ca guardia stiʼ; —Guyé ne gucuaa deuda stinneʼ. Ne dxandíʼ, qué riuuladxeʼ guiaanaʼ gueelaʼ ca pa cadi nuu Alá ra nuaaʼ, laani nga despué de gunadiagaʼ de mensajeru stiʼ Alá sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Darimi : 2483
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمِنْهَالِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْيَدِ مَا أَخَذَتْ حَتَّى تُؤَدِّيَهُ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Saʼid, xiiñiʼ Abu Arubah, de [Qatadah] de [Al Hasán] de [Samurah bin Jundub], ne guníʼ: Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam guníʼ: «Ti binni nga napa donda pur ni guicaa, dede ora guni cumplir ni».
Imam Darimi : 2484
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا طَلْقُ بْنُ غَنَّامٍ عَنْ شَرِيكٍ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَدِّ إِلَى مَنْ ائْتَمَنَكَ وَلَا تَخُنْ مَنْ خَانَكَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Thalq bin Ghannam, de [Syarik] ne [Qais] de [Abu Hashin] de [Abu Salih] de [Abu Hurairah] de [Abu Hurairah] de [Abu Hurairah] de profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam laabe guniʼbe: «Biʼniʼ cumplir confianza stiluʼ né cani qué runi cré lii».
Imam Darimi : 2485
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَهْدَى بَعْضُ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِ قَصْعَةً فِيهَا ثَرِيدٌ وَهُوَ فِي بَيْتِ بَعْضِ أَزْوَاجِهِ فَضَرَبَتْ الْقَصْعَةَ فَانْكَسَرَتْ فَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْخُذُ الثَّرِيدَ فَيَرُدُّهُ فِي الصَّحْفَةِ وَهُوَ يَقُولُ كُلُوا غَارَتْ أُمُّكُمْ ثُمَّ انْتَظَرَ حَتَّى جَاءَتْ قَصْعَةٌ صَحِيحَةٌ فَأَخَذَهَا فَأَعْطَاهَا صَاحِبَةَ الْقَصْعَةِ الْمَكْسُورَةِ قَالَ عَبْد اللَّهِ نَقُولُ بِهَذَا
Maʼ gudxi laadu [Yazid bin Harún] maʼ gudxi laadu [Humaid] de [Anás], laabe guniʼbe; 'Caadxi de ca xheela' profeta sallallaahu 'alaihi wasallam ti biaje bidiica' laabe ti platu de tsarid, laga nuube ra lidxi caadxi de ca xheelabe, despué xheelabe bichá platu que dede biaba ni, despué profeta sallallaahu 'alaihi wasallam gucuaa tsarid -ni maʼ biaba ni- ne gudxi laabe: ni napa envidia’. Despué gulézabe dede ora gueeda ti platu galán, despué gucuaabe ni ne bidiibe ni xpixuaanaʼ platu ni bichii que». Abdullah guníʼ; «Nápadu ti opinión lu tema riʼ».
Imam Darimi : 2486
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ عَمْرٍو وَعَاصِمٍ ابْنَيْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبِيعَةَ الثَّقَفِيِّ أَنَّ سُفْيَانَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَجَدَ عَيْبَةً فَأَتَى بِهَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ عُرِفَتْ فَذَاكَ وَإِلَّا فَهِيَ لَكَ فَلَمْ تُعْرَفْ فَلَقِيَهُ بِهَا فِي الْعَامِ الْمُقْبِلِ فِي الْمَوْسِمِ فَذَكَرَهَا لَهُ فَقَالَ عُمَرُ هِيَ لَكَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَنَا بِذَلِكَ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي بِهَا فَقَبَضَهَا عُمَرُ فَجَعَلَهَا فِي بَيْتِ الْمَالِ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Abu Usamah, de [Al Walid bin Kathir], ne gúdxibe laa; maʼ gudxi naa [Amr bin Syuʼaib] de [Amr] ne [Ashim] chupa xiiñiʼ Sufyan bin Abdullá bin Rabiʼah Ats Tsaqafi ti biaje bidxela Sufyan bin Abdullah ti bolsa naroʼbaʼ, despué yenebe ni ra nuu [Umar bin Al Khathab], na Umar; ‘Biʼniʼ anunciárcabe ni ti iza, pa nánnacabe ni, óraque stibe ni, peru pa qué gánnacabe ni, óraque stiluʼ ni’. Ora qué ganna binni tu napa bolsa que, bidxaagalube Umar sti biaje né bolsa que sti iza que, laani nga tiempu stiʼ Hajj, despué guniʼbe de bolsa que laabe. Umar guníʼ; 'Bolsa ca stiu' ni, de hecho, Mensajeru sti' Alá sallallaahu 'alaihi wasallam nga bi'ni' mandar laanu gúninu ndi'. Óraque guníʼ Sufyan bin Abdulá; «Qué riquiiñeʼ diʼ bolsa que». Umar, últimu gucuaa bolsa que ne guluu ni ndaaniʼ Baitul Malʼ.
Imam Darimi : 2487
أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هَانِئٍ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّهُ عَامَ فُتِحَتْ مَكَّةُ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُؤْمِنِينَ أَلَا وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَلَا تَحِلُّ لِأَحَدٍ بَعْدِي أَلَا وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لَا يُخْتَلَى خَلَاهَا وَلَا يُعْضَدُ شَجَرُهَا وَلَا تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلَّا لِمُنْشِدٍ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Harb bin Syaddad, ne laa biʼniʼ [Abu Salama], ne gudxi laabe [Abu Hurayrah], lu iza biʼniʼ ganarbe guidxi Messepe de Meca ne Dios b laabe) bizuhuaabe ne guniʼbe: «Dxandíʼ, bicueeza Alá ca elefante que de Meca, ne bidii poder Mensajeru stiʼ Alá (paz ne ndaayaʼ stiʼ Alá). 'alaihi wasallam ne cani runi cré laacabe, nanna dxíchitu dxiqué, cadi jneza diʼ para guirutiʼ ante de naa ne cadi jneza diʼ para guirutiʼ despué de naa, nanna dxíchitu ndiʼ nga tiempu stinneʼ, - layú haram ni, cadi naquiiñeʼ guiree guixi o guiaba yaga ne qué zanda guicaa binni xiixa ni guidxela, sínuque binni si ni racalaʼdxiʼ guni anunciar ni'.
Imam Darimi : 2488
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ عَنْ الْجَارُودِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَالَّةُ الْمُسْلِمِ حَرَقُ النَّارِ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Saíd bin Amir, de [Syuʼbah] de [Khalid Al Hadzdzaʼ] de [Yazid bin Abdullah bin Asy Syikhkhir] de [Abu Musulmán] de [Al Jarud], ne guníʼ; Profeta que guníʼ: «Ca cosa ni guniti ti musulmán zacadé cani ndaaniʼ Infiernu».
Imam Darimi : 2489
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ الْجَذْمِيِّ عَنْ الْجَارُودِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَالَّةُ الْمُسْلِمِ حَرَقُ النَّارِ ضَالَّةُ الْمُسْلِمِ حَرَقُ النَّارِ ضَالَّةُ الْمُسْلِمِ حَرَقُ النَّارِ لَا تَقْرَبَنَّهَا قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ اللُّقَطَةُ نَجِدُهَا قَالَ أَنْشِدْهَا وَلَا تَكْتُمْ وَلَا تُغَيِّبْ فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَادْفَعْهَا إِلَيْهِ وَإِلَّا فَمَالُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ
Ne laca bidxela ca ti hombre láʼ Al Hurairi, de [Abu Al ‘Ala`] de [Abu Musulmán Al Jadzmi] de [Al Jarud], ne laabe guniʼbe; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam guníʼ: «Guiráʼ ni guniti ti musulmán zaca ni ndaaniʼ Infiernu, ni guniti ti musulmán zaca ni ndaaniʼ Infiernu, ni guniti ti musulmán zaca ni ndaaniʼ Infiernu, nga runi, cadi guidxíñaluʼ ra nuu ni! ’ óraque guníʼ ti hombre; «O Mensajeru stiʼ Alá, -xi zanda guininu- de ca cosa ni bidxélanu yaʼ». Laabe guniʼbe: «Lagusihuinni ni nezalú binni, ne cadi gápatu ni nagaʼchiʼ, ne cadi gucaachitu ni». Ora gueeda xpixuaanaʼ ni, bidii ni xpixuaanaʼ ni. Pa qué ganda, laani nga tesoro stiʼ Alá ni rudii Alá tu gacalaʼdxiʼ».
Imam Darimi : 2490
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَعْقُوبَ الْكُوفِيُّ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبٍ السَّلَمِيِّ عَنْ أَخِيهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اقْتَطَعَ حَقَّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِيَمِينِهِ فَقَدْ أَوْجَبَ اللَّهُ لَهُ النَّارَ وَحَرَّمَ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ وَإِنْ كَانَ شَيْئًا يَسِيرًا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَإِنْ قَضِيبٌ مِنْ أَرَاكٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَخَاهُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ يُحَدِّثُ أَنَّ أَبَا أُمَامَةَ الْحَارِثِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ [Ahmad bin Yaʼqub Al Kufi] de [Ismaʼil bin Jaʼfar] de [AlʼAlaʼ] de [Maʼbad bin Kaʼb As Sulami] de [Maʼbad bin Kaʼb As Sulami] de bíʼchibe, laani nga [Abdullah bin Kaʼb] de [Abu Umamah], ne guníʼ mensajeru stiʼ Dios que: de ti musulmán ni napa ti juramentu falsu, dxandíʼ maʼ gudixhe Alá Infiernu para laabe ne maʼ bicueezabe guibáʼ luguiabe’. Ti hombre gudxi laabe; —Neca ti ndaa si ni, o mensajeru stiʼ Alá la? Laabe guniʼbe: «Neca ti rama si stiʼ ti yaga shiva ni». Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Muhammad bin Kaʼb bin Malik, ne laa binadiaga biʼchiʼ, laani nga [Abdullah bin Kaʼb bin Malik], laa guníʼ [Abu Umamah, Raihilla, Raihiala, Raihiala, hetsila], para laa. wasallam...’ Despué guniʼbe de hadiz que casi maca bizéʼtenu ca.
Imam Darimi : 2491
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ مُدْرِكٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا زُرْعَةَ يُحَدِّثُ عَنْ خَرَشَةَ بْنِ الْحُرِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَا يُكَلِّمُهُمْ اللَّهُ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ هُمْ خَابُوا وَخَسِرُوا فَأَعَادَهَا فَقُلْتُ مَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ الْمُسْبِلُ وَالْمَنَّانُ وَالْمُنَفِّقُ سِلْعَتَهُ بِالْحَلِفِ كَاذِبًا
Maʼ guníʼcabe [Abu Al Walid] ne [Hajjaj] guirópacaʼ guniʼcaʼ; maʼ gudxi laadu [Shuʼba], laabe guniʼbe; gúdxibe naa [Alí bin Mudrik], laabe guniʼbe; Bicaadiagaʼ [Abu Zurʼah] gudxi [Kharasyah bin Al Hurr] de [Abu Dzar], laabe guniʼbe; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam guníʼ: «Chonna binni ni qué niníʼnecaʼ Alá ne qué ñuuyaʼ Alá laacaʼ dxi guiasa ca gueʼtuʼ ca ne qué ñuni purificarcaʼ laacaʼ ne zacaacaʼ ti castigu nabé naná». Óraque gudxeʼ laabe; «O mensajeru stiʼ Alá, ñee nuu cani maʼ biʼniʼ sufrir perdida listu la?». Biguetaʼ guniʼbe ca diidxaʼ stibe, naa laaca gunieeʼ; —Tuu nga laacabe, mensajeru stiʼ Alá yaʼ. Laabe guniʼbe: «Ni rudxiibaʼ lari stiʼ jma que ca tobillo stiʼ, binni ni riguixhe ique guni xiixa pur ca regalu stiʼ ne binni ni rutoo ca cosa stiʼ ne runi jurar falsu».
Imam Darimi : 2492
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ شُعَيْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي طَلْحَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ سَهْلٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ زَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ ظَلَمَ مِنْ الْأَرْضِ شِبْرًا فَإِنَّهُ يُطَوَّقُهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Al Hakam bin Nafiʼ, de [Syuʼaib] de [Az Zuhri], ne gúdxibe naa [Thalhah bin Abdullah bin Auf], [Abdurrahmán bin Sahl] biʼniʼ informar laabe, ne [Saíd bin Zaid] guníʼ; Bicaadiagaʼ profeta sallallaahu 'alaihi wasallam guníʼ: «Tutiica guniná sti binni ora guicaa ti pulgada de layú, dxandíʼ zaca tapa capa de yu».
Imam Darimi : 2493
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَافِعٍ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحْيَا أَرْضًا مَيْتَةً فَلَهُ فِيهَا أَجْرٌ وَمَا أَكَلَتْ الْعَافِيَةُ مِنْهَا فَلَهُ فِيهَا صَدَقَةٌ قَالَ أَبُو مُحَمَّد الْعَافِيَةُ الطَّيْرُ وَغَيْرُ ذَلِكَ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Abdullá, xiiñiʼ Saíd, ra nuube, ne gunabaʼ laabe [Abu Usamah] de [Hsyam bin Urwah], laabe guniʼbe; maʼ gudxi naa [‘Ubaidullah bin Abdurrahman bin Rafi’], que [Jabir bin Abdullah] maʼ gudxi laabe de mensajeru stiʼ Dios, laabe guniʼbe: «Tutiica guedané guendanabani lu layú ni maʼ guti, zacaa casi premiu ni guiráʼ -criatura- ni ruyubi alance para laabe, ne sustenland». Abu Mahoma guníʼ; 'Al 'Afiyah nga ti pájaru ne guirá' ni nuu'.
Imam Darimi : 2494
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا الْفَرَجُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ عَلْقَمَةَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ أَبْيَضَ بْنِ حَمَّالٍ السَّبَائِيُّ الْمَأْرِبِيُّ حَدَّثَنِي عَمِّي ثَابِتُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبْيَضَ أَنَّ أَبَاهُ سَعِيدَ بْنَ أَبْيَضَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبْيَضَ بْنِ حَمَّالٍ أَنَّهُ اسْتَقْطَعَ الْمِلْحَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي يُقَالُ لَهُ مِلْحُ شَذَّا بِمَأْرِبَ فَأَقْطَعَهُ ثُمَّ إِنَّ الْأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ التَّمِيمِيَّ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنِّي قَدْ وَرَدْتُ الْمِلْحَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَهُوَ بِأَرْضٍ لَيْسَ بِهَا مَاءٌ وَمَنْ وَرَدَهُ أَخَذَهُ وَهُوَ مِثْلُ مَاءِ الْعِدِّ فَاسْتَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَبْيَضَ فِي قَطِيعَتِهِ فِي الْمِلْحِ فَقُلْتُ قَدْ أَقَلْتُهُ عَلَى أَنْ تَجْعَلَهُ مِنِّي صَدَقَةً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ مِنْكَ صَدَقَةٌ وَهُوَ مِثْلُ مَاءِ الْعِدِّ مَنْ وَرَدَهُ أَخَذَهُ قَالَ وَقَطَعَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْضًا وَكَذَا بِالْجَوْفِ جَوْفِ مُرَادٍ مَكَانَهُ حِينَ أَقَالَهُ مِنْهُ قَالَ الْفَرَجُ فَهُوَ عَلَى ذَلِكَ مَنْ وَرَدَهُ أَخَذَهُ
Ha dicho a nosotros [Abdullah bin Az Zubair Al Humairi] ha dicho a nosotros [Al Faraj bin Saíd bin ‘Alqamah bin Sa’id bin Abyadh bin Hammal Casi Saba’i Al Ma’ribi] ma’ gudxi naa tio’, laani nga [Tsabit bin Sa’id bin Abyadh] que [Sabit bin Sa’id bin Abyadh] que [Sabit bin Sa’id bin Abyadh]. [Abyadh bin Hammal], que ti biaje gunabaʼ ti layú ra nuu nisadóʼ Rasulullah, ni láʼ nisadóʼ Syadzdza ndaaniʼ guidxi Ma`rib. Despué bidiibe layú que, despué guníʼ Al Aqra` bin Habis At Taimi; 'O Nabiyullah, dxandíʼ beedaʼ ra nuu sal que dxi biʼniʼ mandar Jahiliyah, laani nga ndaaniʼ ti guidxi ra qué gapa nisa, despué beeda binni ne gucuaa ni. Zeeda gaca sal ca casi nisa ni qué ziuu dxi guiluxe». Óraque gunabaʼ profeta que gucueezacabe de gudiicabe laabe sal, naa gudxeʼ laabe; «Laaca bineʼ cancelar ni né ti condición: layú que nga casi limosna stinneʼ». Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam guníʼ: «Sal nga caridad ni zeeda de lii, casi nisa ni qué ziuu dxi guiluxe, ne ca binni ni gueeda zanda guicaacaʼ ni». Saíd bin Al Abyadh guníʼ; Ti biaje bidii profeta que laabe layú, zaqueca ndaaniʼ guidxi Al Jauf —ti valle ni nuu Yemen—, laani nga Jauf Murad Makanah, ora bicueezabe regalu riʼ ni bidii profeta que laabe. Al Faraj guníʼ; «Pur nga, tutiica gueeda zanda guicaa ni».
Imam Darimi : 2495
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْطَعَهُ أَرْضًا قَالَ فَأَرْسَلَ مَعِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَعْطِهَا إِيَّاهُ قَالَ يَحْيَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ بِهَذَا الْحَدِيثِ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ [Muhammad bin Basyar], ne gúdxibe laadu [Ghundar], ne gúdxibe laadu [Syuʼbah] de [Simak bin Harb] de [Alqamah bin Wail] de [bixhózebe], ti biaje bidii Rasulullah laabe layú. Wail guníʼ; despué biseendabe Muʼawiyah ra nuaaʼ ne gúdxibe naa: «Bidii laabe layú que». Yahya guníʼ; maʼ gudxi laanu Mahoma bin Basyar maʼ gudxi laanu Ghundar né hadiz riʼ.
Imam Darimi : 2496
أَخْبَرَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ حَدَّثَنَا أَبُو سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ حَدَّثَتْنِي أُمُّ مُبَشِّرٍ امْرَأَةُ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَائِطٍ لِي فَقَالَ يَا أُمَّ مُبَشِّرٍ أَمُسْلِمٌ غَرَسَ هَذَا أَمْ كَافِرٌ قُلْتُ مُسْلِمٌ فَقَالَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا فَيَأْكُلُ مِنْهُ إِنْسَانٌ أَوْ دَابَّةٌ أَوْ طَيْرٌ إِلَّا كَانَتْ لَهُ صَدَقَةٌ
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Abdul Wahid, ti hombre ni runi dxiiñaʼ ndaaniʼ ti yoo ni láʼ Abdul Wahid bin Ziyad. Bicaadiagaʼ [Jabir bin Abdulá] guníʼ; biʼniʼ mandarbe naa [Umm Mubasysyir] xheelaʼ Zaid bin Haritsah, laabe guniʼbe; Ne dxi maʼ nuube ndaaniʼ jardín stinneʼ, despué gúdxibe naa: «O Ummu Mubasysyir, ñee musulmán binni ni bidxiibaʼ ni la? Naa bicabiʼ; «Ti musulmán». Laabe guniʼbe: «Cadi musulmán diʼ nga rudxiibaʼ ti yagahuiiniʼ, despué ró binni o reptil o pájaru ti ndaa de laani, sínuque rácani ti caridad para laabe».
Imam Darimi : 2497
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا الْفَرَجُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمِّي ثَابِتُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ سَعِيدٍ عَنْ جَدِّهِ أَبْيَضَ بْنِ حَمَّالٍ أَنَّهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ حِمَى الْأَرَاكِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حِمَى فِي الْأَرَاكِ فَقَالَ أَرَاكَةٌ فِي حِظَارِي فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حِمَى فِي الْأَرَاكِ قَالَ فَرَجٌ يَعْنِي أَبْيَضُ بِحِظَارِي الْأَرْضَ الَّتِي فِيهَا الزَّرْعُ الْمُحَاطُ عَلَيْهَا
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Al Faraj, xiiñiʼ Saíd, ra nuube. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Thabit bin Saʼid, de bixhoze, ne laa nga [Saʼid], de bixhozegola, laa nga [Abyadh bin Hammal], ne gunabadiidxaʼ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam de layú stiʼ Shiwak ni cayapa binni. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Profeta, ne laa guníʼ: «Qué gapa binni layú siwak ni cayapa». Laabe guniʼbe sti biaje; '-Syiwak yaga- nuu lu layú stinne' ni ma' guca vallar'. Ne laca bidxiña ti hombre láʼ Profeta, ne laa guníʼ: «Nin ti layú siwak qué gapa binni ni». Faraj guníʼ; «Ni riníʼ Abyadh ora riníʼ hazhari nga layú ni napa planta ni nuu guidubi vuelta de layú ca».
Imam Darimi : 2498
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ قَالَ سَمِعْتُ إِيَاسَ بْنَ عَبْدٍ الْمُزَنِيَّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَبِيعُوا الْمَاءَ فَإِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى عَنْ بَيْعِ الْمَاءِ وَقَالَ عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ لَا نَدْرِي أَيَّ مَاءٍ قَالَ يَقُولُ لَا أَدْرِي مَاءً جَارِيًا أَوْ الْمَاءَ الْمُسْتَقَى
Ne laca bidxiña ti hombre láʼ [Mahoma bin Yusuf], ne gudxi laabe [Ibn Uyainah] de [Amr bin Dinar] de [Abu Al Minhal] laabe guniʼbe; Bicaadiagaʼ [Iyas bin Abdul Muzani] —laabe nuube lade ca xcompañeru profeta que— guniʼbe; «Cadi gutooluʼ nisa, de dxandíʼ huayunadiagaʼ guníʼ profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam bicueeza gutoocabe nisa’. «Amr bin Dinar guníʼ; «Qué gánnadu xipeʼ nga nisa que». Abú Al Minhal guníʼ; Iyas guníʼ; «Qué gannaʼ, xi riníʼ nisa ni riaba o nisa ni ribee binni yaʼ».
Imam Darimi : 2499
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ سَيَّارٍ رَجُلٍ مِنْ فَزَارَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُهَيْسَةَ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَأْذَنَهُ فَدَخَلَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ قَمِيصِهِ وَقَدْ قَالَ عُثْمَانُ فَالْتَزَمَهُ فَقَالَ مَا الشَّيْءُ الَّذِي لَا يَحِلُّ مَنْعُهُ فَقَالَ الْمِلْحُ وَالْمَاءُ قَالَ مَا الشَّيْءُ الَّذِي لَا يَحِلُّ مَنْعُهُ قَالَ إِنْ تَفْعَلْ الْخَيْرَ خَيْرٌ لَكَ قَالَ مَا الشَّيْءُ الَّذِي لَا يَحِلُّ مَنْعُهُ قَالَ إِنْ تَفْعَلْ الْخَيْرَ خَيْرٌ لَكَ وَانْتَهَى إِلَى الْمِلْحِ وَالْمَاءِ قِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ تَقُولُ بِهِ فَأَوْمَأَ بِرَأْسِهِ
Ha dicho nosotros [Othman bin Umar] ha dicho a nosotros [Kahmas] de [Sayyar] un hombre de Fazarah de [su padre] de [Buhaisah] de [su padre] de profeta sallallahu alayihi wasallam que, su padre una vez pedió permiso al profeta sallallahu alayihi wasallam -la roba de Usallam; despué bizulú biʼniʼ acompañarbe laa- Despué guniʼbe; «O mensajeru stiʼ Alá, xi nga xiixa ni qué zanda gucueeza binni yaʼ». Laabe guniʼbe: «Sal ne nisa». Laabe guniʼbe; «O mensajeru stiʼ Alá, xi nga xiixa ni qué zanda gucueeza binni yaʼ». Laabe guniʼbe: «Pa gúniluʼ ni jneza, jma galán para lii». Bicueezabe laabe ora guniʼbe si de sal ne nisa. Biʼniʼ preguntar Abdullah; «Ñee nuuluʼ de acuerdu né hadiz que la?». Abdullah biʼniʼ señar né ique.
Imam Darimi : 2500
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يَخْرُجُ مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ أَوْ زَرْعٍ
Ha dicho a nosotros [Musaddad] ha dicho a nosotros [Yahya] de [’Ubaidullah] ha dicho a mí [Nafi’] de [Abdullah] que el mensajero de Alá (paz y bendiciones de Allah sean con él) ti biaje biʼniʼ emplear -ca binni de- Khaibar para guiaxa galaa de ca producto stiʼ layú que lu forma de plan o, laani nga.