Imam Malik : 1581
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي الْحُبَابِ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ مِنْ كَسْبٍ طَيِّبٍ وَلَا يَقْبَلُ اللَّهُ إِلَّا طَيِّبًا كَانَ إِنَّمَا يَضَعُهَا فِي كَفِّ الرَّحْمَنِ يُرَبِّيهَا كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُ حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ الْجَبَلِ
Маликица дида [ЯхӀя бин СагӀидидасан] [Абу Ал ХӀубаб СагӀид бин Ясаридасан] бицана, Аллагьасул Аварагас абуна: «ЛъикӀаб хӀаракаталдаса садакъа кьурав чияс, лъикӀал гурони Аллагьас къабул гьабуларо», - ян. ХӀакълъунго, гьес гьеб лъуна РахӀманасул кверазда. Нужер цояс жиндирго гьвеялъул яги хӀамаялъул ургъел гьабулеб гӀадин, Аллагьас гьелъул ургъел гьабила, гьесул садакъа мегӀер гӀадин лъугьинегӀан».
Imam Malik : 1582
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُكَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ أَنْصَارِيٍّ بِالْمَدِينَةِ مَالًا مِنْ نَخْلٍ وَكَانَ أَحَبَّ أَمْوَالِهِ إِلَيْهِ بَيْرُحَاءَ وَكَانَتْ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَاءٍ فِيهَا طَيِّبٍ قَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ }قَامَ أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَقُولُ{ لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ }وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَيَّ بَيْرُحَاءَ وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ فَضَعْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ حَيْثُ شِئْتَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَخْ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ وَقَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ فِيهِ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الْأَقْرَبِينَ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَفْعَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَبَنِي عَمِّهِ
Маликица дида [ИсхӀакъ бин ГӀабдуллагь бин Абу ТӀалхӀадасан] бицана, жинда рагӀанин [Анас бин Маликица] абулеб: «Абу ТӀалхӀа ккола Мадинаялда хурмаялъул къагӀидаялда бищунго гӀемер бечелъи бугев ансар. Гьесие бищунго бокьулеб хазина ккола мажгиталда цебе бугеб Байруха. Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам гьениве лъугьун, гьелъул бацӀцӀадаб лъим гьекъолаан». Анас абуна; — Гьаб аят рещтӀараб мехалъ: «-Дуе киданиги лъикӀлъи -камиллъи щвезе гьечӀо, дуе бокьараб бечелъиялъул цо бутӀа харж гьабизегӀан-». -Къс. ГӀали ГӀимран: 92- Абу ТӀалхӀаца данде чӀун чӀана Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам цинги абуна; «Я Аллагьасул Расул, Аллагь Табарака Ва ТагӀалаца абуна: «Дуе киданиги лъикӀлъи -камиллъи щвеларо- гьединлъидал дуца дуе бокьараб бечелъиялъул цо бутӀа кье-», унго-унголъунги дие бищунго бокьулеб хазина ккола БайрухӀа, дица гьаб ах кьуна Аллагьасе гӀоло, хьулги лъола гьеб лъикӀ букӀиналда ва гьеб Аллагьасда аскӀоб цӀуниялда. Я Аллагьасул Расул, гьаб бечелъи дуего бокьараб къагӀидаялъ хӀалтӀизабе» - ян. Анасица абуна: «Цинги Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам абуна: «КӀудияб...! Гьеб лъикӀаб хазина, гьеб лъикӀаб хазина. Дида рагӀана дуца абураб жо. Дида ккола дуца гьеб кьезе кколин гӀагараб гӀагарав чиясе», - ян. Гьединлъидал Абу ТӀалхӀаца абуна: «Я Аллагьасул Расул, дица гьеб гьабила», - ян. Цинги гьес гьеб бикьана имгӀаласул хъизамалдаги лъималаздаги гьоркьоб.
Imam Malik : 1583
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَعْطُوا السَّائِلَ وَإِنْ جَاءَ عَلَى فَرَسٍ
Маликица дида [Заид бин Асламидаса] бицана Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам абун бугилан: «Чуялда рекӀун вачӀаниги гьарулев чиясе кье», - ян.
Imam Malik : 1584
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُعَاذٍ الْأَشْهَلِيِّ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ جَدَّتِهِ أَنَّهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا نِسَاءَ الْمُؤْمِنَاتِ لَا تَحْقِرَنَّ إِحْدَاكُنَّ أَنْ تُهْدِيَ لِجَارَتِهَا وَلَوْ كُرَاعَ شَاةٍ مُحْرَقًا
Бицун бугищ дида Маликица [Заид бин Аслам] [Амру бин МуӀадз Аль Асыхали Аль Ансари] [жиндирго кӀодоэбелалдаса] абуна; «Аллагьасул аварагас абуна: «Я, муъминзаби, нужер цонигияс мадугьаласе сайгъат гьабиялъул къимат гӀодобе биччаге, гьеб гӀицӀго бухӀараб гьвеялъул бох букӀаниги».
Imam Malik : 1585
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ نَاسًا مِنْ الْأَنْصَارِ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَاهُمْ ثُمَّ سَأَلُوهُ فَأَعْطَاهُمْ حَتَّى نَفِدَ مَا عِنْدَهُ ثُمَّ قَالَ مَا يَكُونُ عِنْدِي مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ أَدَّخِرَهُ عَنْكُمْ وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ وَمَنْ يَتَصَبَّرْ يُصَبِّرْهُ اللَّهُ وَمَا أُعْطِيَ أَحَدٌ عَطَاءً هُوَ خَيْرٌ وَأَوْسَعُ مِنْ الصَّبْرِ
Дида бицун букӀана [Ибн Шигьаб] [Аса бин Язид Аль Лайци] [Абу СагӀид Аль Худри] Маликица абун букӀанин: «Ансаразул цо-цояз Аллагьасул Аварагасда саллаллагьу гӀалайгьи васаллам гьарана, цинги гьес гьезие кьуна». Цинги гьез цӀикӀкӀун гьарана, цинги гьес гьезие цӀикӀкӀун кьуна, жиндирго бугебщинаб лъугӀизегӀан. Гьес хадуб абуна: «Дир щиб лъикӀлъи букӀаниги, дица гьеб нужедаса бахчиларо», - ян. Жиндирго намус цӀунарав чиясул намус Аллагьас хӀакълъунго цӀунила. ГӀураблъи гьарарав чиясе Аллагьас гьеб хӀакълъунго кьола. Сабру гьабизе хӀаракат бахъарав чиясе Аллагьас хӀакълъунго сабру кьела. Сабруялдаса лъикӀаб ва гӀатӀидаб сайгъат лъиениги кьун гьечӀо» - ян.
Imam Malik : 1586
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَذْكُرُ الصَّدَقَةَ وَالتَّعَفُّفَ عَنْ الْمَسْأَلَةِ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى وَالْيَدُ الْعُلْيَا هِيَ الْمُنْفِقَةُ وَالسُّفْلَى هِيَ السَّائِلَةُ
Дида бицана [Нафиясдасан] [ГӀабдуллагь бин ГӀумаридасан] Маликидасан, гьес абуна: «Минбаралда вугеб мехалъ, гьес рехсана садакъаялъул ва гьардеялдаса намус цӀуниялъул, гьес абуна: «ТӀадехун бугеб квер гъоркь бугеб квералдаса лъикӀаб букӀуна», - ян. ТӀадехун бугеб квер кьолеб, гъоркь бугеб квер гьарулеб'.
Imam Malik : 1587
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ بِعَطَاءٍ فَرَدَّهُ عُمَرُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَ رَدَدْتَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَيْسَ أَخْبَرْتَنَا أَنَّ خَيْرًا لِأَحَدِنَا أَنْ لَا يَأْخُذَ مِنْ أَحَدٍ شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا ذَلِكَ عَنْ الْمَسْأَلَةِ فَأَمَّا مَا كَانَ مِنْ غَيْرِ مَسْأَلَةٍ فَإِنَّمَا هُوَ رِزْقٌ يَرْزُقُكَهُ اللَّهُ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَمَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَسْأَلُ أَحَدًا شَيْئًا وَلَا يَأْتِينِي شَيْءٌ مِنْ غَيْرِ مَسْأَلَةٍ إِلَّا أَخَذْتُهُ
Дида [Заид бин Асламидаса] [Аса бин Ясаралдаса] Маликидасан бицун букӀана: «Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам ГӀумар бин Хаттабихъе цо жо битӀун букӀана, цинги ГӀумарица гьеб нахъбуссинабуна», - ян. Гьединлъидал Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи ва салламалъ гьесда гьикъана: «Щай дуца гьеб нахъе кьураб?» ГӀумарица жаваб гьабуна: «Я Аллагьасул Расул, дуца нижеда абичӀищ чиясул лъикӀлъи цогидав чиясухъа жо босичӀого теян?» Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламица абуна: «Гьелъул магӀна ккола гьес гьикъани. Гьариялдалъун гуреб батани, гьеб ккола Аллагьас дуе кьолеб ризки». ГӀумар бин Хаттабица абуна; — Лъил квералъ дир рухӀ бугебали, дица лъиданиги щибго гьариларо, дица гьаричӀеб жо лъицаниги кьезе гьечӀо, дица босичӀони».
Imam Malik : 1588
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ فَيَحْتَطِبَ عَلَى ظَهْرِهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَأْتِيَ رَجُلًا أَعْطَاهُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَيَسْأَلَهُ أَعْطَاهُ أَوْ مَنَعَهُ
Маликица дида бицана [Абу Аз Зинадидасан] [Ал Аъражалдаса] [Абу ХӀурайраялдасан], Аллагьасул Расулас (с.т.гӀ.в.) абуна: «Дир рухӀ жиндир кодоб бугев чиясда сверула», - ян. Нужер цояс жиндирго канатги босун, цинги цӀулги балагьун, гъежда лъун бачани, гьеб лъикӀаб жо ккола, гӀемераб ризкъи кьурав чиясухъе ун, цинги гьесда гьардеялдаса; я гьесие рес кьола, яги инкар гьабула» абун.
Imam Malik : 1589
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي أَسَدٍ أَنَّهُ قَالَنَزَلْتُ أَنَا وَأَهْلِي بِبَقِيعِ الْغَرْقَدِ فَقَالَ لِي أَهْلِي اذْهَبْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْأَلْهُ لَنَا شَيْئًا نَأْكُلُهُ وَجَعَلُوا يَذْكُرُونَ مِنْ حَاجَتِهِمْ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدْتُ عِنْدَهُ رَجُلًا يَسْأَلُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا أَجِدُ مَا أُعْطِيكَ فَتَوَلَّى الرَّجُلُ عَنْهُ وَهُوَ مُغْضَبٌ وَهُوَ يَقُولُ لَعَمْرِي إِنَّكَ لَتُعْطِي مَنْ شِئْتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَيَغْضَبُ عَلَيَّ أَنْ لَا أَجِدَ مَا أُعْطِيهِ مَنْ سَأَلَ مِنْكُمْ وَلَهُ أُوقِيَّةٌ أَوْ عَدْلُهَا فَقَدْ سَأَلَ إِلْحَافًا قَالَ الْأَسَدِيُّ فَقُلْتُ لَلَقْحَةٌ لَنَا خَيْرٌ مِنْ أُوقِيَّةٍ قَالَ مَالِك وَالْأُوقِيَّةُ أَرْبَعُونَ دِرْهَمًا قَالَ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَسْأَلْهُ فَقُدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ بِشَعِيرٍ وَزَبِيبٍ فَقَسَمَ لَنَا مِنْهُ حَتَّى أَغْنَانَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
Дида бицун букӀана [Заид бин Асламидаса] [Ата бин Ясаралдаса] [Бани Асадалдаса] Маликидасан, гьес абуна: «Дунги дир чӀужуги Бакъи Аль ГӀаркъадалда чӀана, цинги дир хъизаналъ абуна: «Аллагьасул Расулгун дандчӀвай, цинги нилъеда кӀолеб жо гьаре», - ян. Гьез цинги жидерго къваригӀелал рехсана, цинги дун ана Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам вихьизе, гьесда цо жо гьарулев чи ватана. Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васалламица жаваб кьуна: «Дир тӀокӀаб щибго гьечӀо дица дуе кьезе кӀолеб жо», - ян. Гьев чи ццин бахъун нахъе ана: «Унгоги, дуе бокьарав чиясе кьезе бегьула! — Гьединлъидал Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламица абуна: «Гьев дида ццин бахъун вукӀана, гьес гьарараб жо дихъ букӀинчӀолъиялъ. Нужер цо укъия яги гьелда бащалъулеб букӀаниги, нужеда гьоркьоса лъица гьарани, гьес хӀакъикъаталдаги хӀал гьабун цо жо гьарун бугин». Ал Асадица абуна; — Нилъер лъимер гьабизе гӀагарлъараб хӀама цо «укъияялдаса» лъикӀаб букӀуна. Маликица абуна; — Цо укъия лъеберго диргьам буго. Бану АсгӀадидаса чияс гьеб мехалъ абуна: «Дун гьесда гьикъичӀого тӀадвуссун вуго», - ян. Цинги Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васалламалъ цо чиясе кьуна мугьги цӀоросаролъги, цинги гьес гьеб нижее бикьана Аллагь Азза Ва Жалла нижее гӀезегӀан».
Imam Malik : 1590
و عَنْ مَالِك عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُمَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ وَمَا زَادَ اللَّهُ عَبْدًا بِعَفْوٍ إِلَّا عِزًّا وَمَا تَوَاضَعَ عَبْدٌ إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُقَالَ مَالِك لَا أَدْرِي أَيُرْفَعُ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ لَا
[Ал ГӀала бин ГӀабдуррахӀманидаса] Маликидасан, гьесда рагӀана гьес абулеб: «Садакъа сабаблъун бечелъи дагьлъуларо, тӀаса лъугьунев лагъ Аллагьас машгьурлъи гурони цӀикӀкӀинабуларо», - ян. Ва лагъас тавадуъ гьабуларо, Аллагьас гьесул даража борхизабичӀони». Маликица абуна; «Дида лъаларо гьаб хӀадис Аварагасе саллаллагьу гӀалайгьи васаллам лъикӀищ яги гьечӀищали».
Imam Malik : 1591
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَعْمَلَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ عَلَى الصَّدَقَةِ فَلَمَّا قَدِمَ سَأَلَهُ إِبِلًا مِنْ الصَّدَقَةِ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى عُرِفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ وَكَانَ مِمَّا يُعْرَفُ بِهِ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ أَنْ تَحْمَرَّ عَيْنَاهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَسْأَلُنِي مَا لَا يَصْلُحُ لِي وَلَا لَهُ فَإِنْ مَنَعْتُهُ كَرِهْتُ الْمَنْعَ وَإِنْ أَعْطَيْتُهُ أَعْطَيْتُهُ مَا لَا يَصْلُحُ لِي وَلَا لَهُ فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أَسْأَلُكَ مِنْهَا شَيْئًا أَبَدًا
Дида бицун букӀана [ГӀабдуллагь бин Абубакарил] [жиндирго инсудаса] Маликица абун букӀанин: «Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам Бани ГӀабдул Аль Асыгьалалдаса чи тӀамуна амил закатлъун», - ян. Гьениве щведал гьев чияс закагӀаталдаса хӀама гьарун буго. Цинги Аварагасул саллаллагьу гӀалайгьи васаллам ццим бахъана, гьесул гьурмада ццим баккизегӀан. Гьесул ццин бахъиналъул гӀаламатазул цояб букӀана гьесул берал багӀарлъун рукӀин. Цинги гьес абуна: «ХӀакълъунго, цо чияс дида гьикъана я дие, я жиндие рекъечӀеб жо», - ян. Дица гьелдаса инкар гьабуни, дие унго-унголъунги бокьуларо -кьезе- инкар гьабизе. Дица гьесие кьуни, дица диего мустахӀикъаб гуреб жо кьолеб бугин, гьесиеги мустахӀикъаб гуреб жо кьолеб бугин абураб магӀна ккола». Цинги гьев чияс абуна; «Я Аллагьасул Расул, дица абадиялъго дудаса щибго тӀалаб гьабиларо».
Imam Malik : 1592
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَرْقَمِادْلُلْنِي عَلَى بَعِيرٍ مِنْ الْمَطَايَا أَسْتَحْمِلُ عَلَيْهِ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَقُلْتُ نَعَمْ جَمَلًا مِنْ الصَّدَقَةِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَرْقَمِ أَتُحِبُّ أَنَّ رَجُلًا بَادِنًا فِي يَوْمٍ حَارٍّ غَسَلَ لَكَ مَا تَحْتَ إِزَارِهِ وَرُفْغَيْهِ ثُمَّ أَعْطَاكَهُ فَشَرِبْتَهُ قَالَ فَغَضِبْتُ وَقُلْتُ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكَ أَتَقُولُ لِي مِثْلَ هَذَا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَرْقَمِ إِنَّمَا الصَّدَقَةُ أَوْسَاخُ النَّاسِ يَغْسِلُونَهَا عَنْهُمْ
Бицун буго дида Маликидасан [Заид бин Асламидасан] [Жиндирго инсудасан] абуна; [ГӀабдуррахӀман бин Аль Аркъамица] абуна: «Бихье дида рекӀараб хӀама, дица хӀалтӀизабизе бегьулеб, муъминзабазул амир вачине», - ян. Дица хадуб абуна: «У. садакъаялъул хӀамаялдаса бихьин хӀамаги бугин'. Цинги ГӀабдуллагь бин Ал Аркъамица гьикъана: «Мун сабаблъун цӀакъго багӀараб къадеялда цо хъубав чияс жиндирго сароналда гъоркь бугеб жоги жиндирго накабаздаги чурулеб букӀарабани, мун талихӀав вукӀинаанищ?» Цинги гьес -лъим- дуе кьуна ва дуца гьекъана?' Асламица абуна: «Дир ццим бахъана, гьединлъидал дица абуна: «Аллагь мунагьал чураги, щай дуца дида гьадин бицунеб бугеб?» ГӀабдуллагь бин Аркъамица абуна; «ХӀакъикъаталдаги закагӀат ккола инсанасул чороклъи, гьез жидецаго бацӀцӀад гьабулеб».
Imam Malik : 1593
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِاسْتَعْمَلَ مَوْلًى لَهُ يُدْعَى هُنَيًّا عَلَى الْحِمَى فَقَالَ يَا هُنَيُّ اضْمُمْ جَنَاحَكَ عَنْ النَّاسِ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ مُجَابَةٌ وَأَدْخِلْ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَرَبَّ الْغُنَيْمَةِ وَإِيَّايَ وَنَعَمَ ابْنِ عَفَّانَ وَابْنِ عَوْفٍ فَإِنَّهُمَا إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُمَا يَرْجِعَانِ إِلَى الْمَدِينَةِ إِلَى زَرْعٍ وَنَخْلٍ وَإِنَّ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَالْغُنَيْمَةِ إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُ يَأْتِنِي بِبَنِيهِ فَيَقُولُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَفَتَارِكُهُمْ أَنَا لَا أَبَا لَكَ فَالْمَاءُ وَالْكَلَأُ أَيْسَرُ عَلَيَّ مِنْ الذَّهَبِ وَالْوَرِقِ وَايْمُ اللَّهِ إِنَّهُمْ لَيَرَوْنَ أَنِّي قَدْ ظَلَمْتُهُمْ إِنَّهَا لَبِلَادُهُمْ وَمِيَاهُهُمْ قَاتَلُوا عَلَيْهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَأَسْلَمُوا عَلَيْهَا فِي الْإِسْلَامِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْلَا الْمَالُ الَّذِي أَحْمِلُ عَلَيْهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا حَمَيْتُ عَلَيْهِمْ مِنْ بِلَادِهِمْ شِبْرًا
Маликица дида [Заид бин Асламидасан] [жиндирго инсудасан] бицана [ГӀумар бин Хаттабица] гӀорхъи цӀунизе жиндирго вукӀарав лагъ ХӀунайя хӀалтӀизавулев вукӀанин. Цинги ГӀумарица абуна; — Я Хунайя! ГӀадамазе квешаб бербалагьи гьабиялдаса нужерго кверал цӀуне ва къварилъи ккарал гӀадамазул дугӀабаздаса хӀинкъа. Щайгурелъул къварилъи ккараб халкъалъул дугӀаялъе жаваб щвана. ХӀамулги гьвеялъулги дагьалго бетӀергьаби жанир лъугьа. Ибну Аффанилги Ибн ГӀауфилги боцӀи жибго те, гьезул кӀиязулго боцӀи лъугӀани, гьел Мадинаялде руссине руго магӀишат гьабизе ва хур гӀезабизе. ХӀама яги гьве дагьал гӀухьби, боцӀи лъугӀараб мехалъ, лъималги рачун дихъе рачӀина ва абила «Я Амирул Муъминин! Я Амирул Муъминин! дуца гьел тезе ругищ? Дун дудаса нахъе къаларо, месед-гӀарцудаса дие лъимги херги бигьаяб буго. Валлагьи, гьезда бихьана дица жидее зулму гьабураблъи. Гьаб буго гьезул ракьги лъимги. Жагьилияталъул заманалда гьеб щвезелъун къеркьана ва исламияб заманалде кьуна. Дир рухӀ жиндир кодоб бугев Аллагьасул нухда дица рачӀарал хазинаби рукӀинчӀелани, дица гьезул ракь цо сантиметралъцин цӀунилароан''.
Imam Malik : 1594
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِي خَمْسَةُ أَسْمَاءٍ أَنَا مُحَمَّدٌ وَأَنَا أَحْمَدُ وَأَنَا الْمَاحِي الَّذِي يَمْحُو اللَّهُ بِيَ الْكُفْرَ وَأَنَا الْحَاشِرُ الَّذِي يُحْشَرُ النَّاسُ عَلَى قَدَمِي وَأَنَا الْعَاقِبُ
Дие Маликица [Ибн Шигьабица] [МухӀамад бин Жабир бин МутӀимидасан] бицун букӀана, Аварагас дида абуна: «Дир щуго цӀар бугин: дун вуго МухӀамад, АхӀмад, Аль МахӀи, с кем Аллагьас лъугӀизавурав куфру дида цадахъ гӀалим вуго, Ал ХӀайрица дида цадахъ кинабго дир хӀатӀал, ва Ал ГӀакъиб.