Imam Malik : 1441
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ ابْنِ بُجَيْدٍ الْأَنْصَارِيِّ ثُمَّ الْحَارِثِيِّ عَنْ جَدَّتِهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُدُّوا الْمِسْكِينَ وَلَوْ بِظِلْفٍ مُحْرَقٍ
Bau tubilaka munu na Malik katuka na [Zaid bin Aslam] katuka na [Ibn Bujaid Al Ansari Al Harithi] katuka na [koko na yandi ya nkento] nde Ntumwa ya Nzambi (saw) tubaka nde: ‘Pesa na bansukami, ata yau kele kaka na dikulu ya kuyoka - dikulu ya nkombo!’
Imam Malik : 1442
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْكُلُ الْمُسْلِمُ فِي مِعًى وَاحِدٍ وَالْكَافِرُ يَأْكُلُ فِي سَبْعَةِ أَمْعَاءٍ
Yau me salama na mono katuka na Malik katuka na [Abu Az Zinad] katuka na [Al A’raj] katuka na [Abu Hurairah] ke tuba nde, ‘Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Bamizilma ke diaka ti misopo mosi na ntangu bantu ya ke kwikilaka ve ke diaka ti misopo nsambwadi’.
Imam Malik : 1443
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَافَهُ ضَيْفٌ كَافِرٌ فَأَمَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَاةٍ فَحُلِبَتْ فَشَرِبَ حِلَابَهَا ثُمَّ أُخْرَى فَشَرِبَهُ ثُمَّ أُخْرَى فَشَرِبَهُ حَتَّى شَرِبَ حِلَابَ سَبْعِ شِيَاهٍ ثُمَّ إِنَّهُ أَصْبَحَ فَأَسْلَمَ فَأَمَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَاةٍ فَحُلِبَتْ فَشَرِبَ حِلَابَهَا ثُمَّ أَمَرَ لَهُ بِأُخْرَى فَلَمْ يَسْتَتِمَّهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُ يَشْرَبُ فِي مِعًى وَاحِدٍ وَالْكَافِرُ يَشْرَبُ فِي سَبْعَةِ أَمْعَاءٍ
Bo me zabisaka mono yo katuka na Malik katuka na [Suhail bin Abu Salih] katuka na [tata na yandi] katuka na [Abu Hurairah] yina tubaka nde, ‘Muntu mosi ya ke kwikilaka ve kwisaka kutala Ntumwa ya Nzambi saw. Yo yina yandi songaka nkombo na kunata nkombo mosi sambu na kupesa yo miliki, na nima muntu yina vandaka kukwikila ve kunwaka miliki na yo. Na nima, bo vandaka kubasisa yo na nkombo ya nkaka, mpi yandi vandaka kunwa yo. I bosi, wavukumuna yo muna nkombo yankaka, wanua yo diaka, yavana kamanisa mabele ma nkombo nsambwadi. Kilumbu yina landaka, muntu yina kumaka Muzuluma. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam pesaka ntuma nde bo pesa ngulu na yandi miliki. Yandi nwaka miliki, na nima yandi basisaka yo diaka kansi yandi kukaka ve kumanisa yo. Yo yina, Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Muntu ya ke kwikilaka ke nwaka ti misopo mosi kansi muntu ya ke kwikilaka ve ke nwaka ti misopo nsambwadi’.
Imam Malik : 1444
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي يَشْرَبُ فِي آنِيَةِ الْفِضَّةِ إِنَّمَا يُجَرْجِرُ فِي بَطْنِهِ نَارَ جَهَنَّمَ
Bo me zabisaka mono na Malik katuka na [Nafi’] katuka na [Zaid bin Abdullah bin Umar bin Khattab] katuka na [Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Bakr Ash Shidhiq] katuka na [Ummu Salamah] nkento ya Ntumwa sallallahu ‘alaihi wasallam yina tubaka nde: dilonga ya arza, ta wa kibeni makelele ya tiya ya bilungi na divumu na yandi’.
Imam Malik : 1445
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَيُّوبَ بْنِ حَبِيبٍ مَوْلَى سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى الْجُهَنِيِّ أَنَّهُ قَالَكُنْتُ عِنْدَ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ فَقَالَ لَهُ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ أَسَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ النَّفْخِ فِي الشَّرَابِ فَقَالَ لَهُ أَبُو سَعِيدٍ نَعَمْ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَا أَرْوَى مِنْ نَفَسٍ وَاحِدٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبِنْ الْقَدَحَ عَنْ فَاكَ ثُمَّ تَنَفَّسْ قَالَ فَإِنِّي أَرَى الْقَذَاةَ فِيهِ قَالَ فَأَهْرِقْهَا
Yandi tubaka nde, ‘Ntangu mono vandaka na lweka ya Marwan bin Al Hakam, Abu Sa’id Al Khudri kwisaka. Marwan bin Hakam yulaka yandi nde: ‘Keti nge me waka dezia nde Ntumwa sallaw buyisaka kupema ntangu nge ke nwa malafu?’ [Abu Sa’id Al Khudri] vutulaka nde, ‘Ee’. Na nima muntu mosi yulaka yandi nde: ‘O Ntumwa ya Allah, mono lenda fuluka ve ti mpema mosi! ’ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Katula dikopa na munoko na nge, na nima pema! '' Muntu tubaka nde, 'Mono ke mona mvindu kele na kati na yo! ’ Yandi vutulaka nde: ‘Tiamuna yo! '
Imam Malik : 1446
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ وَسَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍكَانَا لَا يَرَيَانِ بِشُرْبِ الْإِنْسَانِ وَهُوَ قَائِمٌ بَأْسًا
Malik songaka mono katuka na [Ibn Shihab] nde [Aisyah] Ummul Mukminim ti [Sa’d bin Waqqas] vandaka ti ngindu nde yo kele mbi ve nde muntu kunwa malafu ntangu yandi me telama’.
Imam Malik : 1447
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْقَارِئِ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَيَشْرَبُ قَائِمًا
Malik telaka mono na [Abu Ja’far Al Qari] yina tubaka nde, ‘Mono monaka [Abdullah bin Omar] ke nwa malafu ntangu yandi me telama’.
Imam Malik : 1448
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يَشْرَبُ قَائِمًا
Yau telamaka na mono na Malik na [‘Amir bin Abdullah bin Az Zubair] na [tata na yandi] nde yandi vandaka kunwa ntangu yandi vandaka ya kutelama’.
Imam Malik : 1449
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِلَبَنٍ قَدْ شِيبَ بِمَاءٍ مِنْ الْبِئْرِ وَعَنْ يَمِينِهِ أَعْرَابِيٌّ وَعَنْ يَسَارِهِ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ فَشَرِبَ ثُمَّ أَعْطَى الْأَعْرَابِيَّ وَقَالَ الْأَيْمَنَ فَالْأَيْمَنَ
Bo me zabisaka mono nde Malik ya [Ibnu Shihab] ya [Anas bin Malik] tubaka nde, ‘Kilumbu mosi, bo pesaka Ntumwa (saw) miliki yina bo vukisaka ti masa ya dibulu ya masa. Na diboko na yandi ya kitata kuvandaka ti Bédouin mosi na ntangu na diboko na yandi ya kimama kuvandaka Abu Bakar As Siddiq. Yandi nwaka malafu yina na nima yandi pesaka yo na Bedouin mpi tubaka nde: ‘Ya me fwana, ya me fwana’.
Imam Malik : 1450
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ الْأَنْصَارِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِشَرَابٍ فَشَرِبَ مِنْهُ وَعَنْ يَمِينِهِ غُلَامٌ وَعَنْ يَسَارِهِ الْأَشْيَاخُ فَقَالَ لِلْغُلَامِ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أُعْطِيَ هَؤُلَاءِ فَقَالَ الْغُلَامُ لَا وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا أُوثِرُ بِنَصِيبِي مِنْكَ أَحَدًا قَالَ فَتَلَّهَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَدِهِ
Yo me wakana ti mono katuka na Malik katuka na [Abu Hazm bin Dinar] katuka na [Sahl bin Sa’d Al Ansari] yina tubaka nde, ‘Ntangu bo pesaka mfumu ya insi malafu, yandi nwaka yo. Na ndambu na yandi ya diboko ya kitata kele ti mwana mosi ya fyoti, kansi na ndambu na yandi ya kimama kele ti minunu mingi. Yandi yulaka mwana nde: ‘Keti nge ta pesa mono nzila, kana mono pesa bo ntete masa yai?’ Mwana vutulaka nde: ‘O Ntumwa ya Allah, na zina ya Allah, ve! Mono ta tula ve na kisika ya ntete kitini na mono ya me katuka na nge na muntu mosi’. Sahl bin Sa’ad tubaka nde; 'Yo yina, Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam tulaka yo na diboko ya mwana.'
Imam Malik : 1451
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ أَبُو طَلْحَةَ لِأُمِّ سُلَيْمٍ لَقَدْ سَمِعْتُ صَوْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَعِيفًا أَعْرِفُ فِيهِ الْجُوعَ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَتْ نَعَمْ فَأَخْرَجَتْ أَقْرَاصًا مِنْ شَعِيرٍ ثُمَّ أَخَذَتْ خِمَارًا لَهَا فَلَفَّتْ الْخُبْزَ بِبَعْضِهِ ثُمَّ دَسَّتْهُ تَحْتَ يَدِي وَرَدَّتْنِي بِبَعْضِهِ ثُمَّ أَرْسَلَتْنِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَهَبْتُ بِهِ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ وَمَعَهُ النَّاسُ فَقُمْتُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آرْسَلَكَ أَبُو طَلْحَةَ قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ لِلطَّعَامِ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَنْ مَعَهُ قُومُوا قَالَ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقْتُ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ حَتَّى جِئْتُ أَبَا طَلْحَةَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ قَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّاسِ وَلَيْسَ عِنْدَنَا مِنْ الطَّعَامِ مَا نُطْعِمُهُمْ فَقَالَتْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو طَلْحَةَ حَتَّى لَقِيَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو طَلْحَةَ مَعَهُ حَتَّى دَخَلَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلُمِّي يَا أُمَّ سُلَيْمٍ مَا عِنْدَكِ فَأَتَتْ بِذَلِكَ الْخُبْزِ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفُتَّ وَعَصَرَتْ عَلَيْهِ أُمُّ سُلَيْمٍ عُكَّةً لَهَا فَآدَمَتْهُ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ بِالدُّخُولِ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ حَتَّى أَكَلَ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ وَشَبِعُوا وَالْقَوْمُ سَبْعُونَ رَجُلًا أَوْ ثَمَانُونَ رَجُلًا
Bo me zabisaka mono katuka na Malik nde [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] waka [Anas bin Malik] ke tuba nde, ‘Abu Talhah tubaka na Ummu Sulaim nde, ‘Mono waka ndinga ya Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ya kulemba kibeni mpi ya nsi, mono zabaka nde yandi vandaka ti nzala. Nga una ye lekwa?’ Umm Sulain wavutula vo: ‘Ee’. Na nima Umm Sulaim kubasisaka mwa mampa ya ble ya kukonda nsuki ntangu yandi vandaka kusimba lele na yandi ya ntu. Umm Sulaim na nima tulaka mampa na kati ya lele mpi tulaka yo na nsi ya diboko na mono. Yandi tindaka mono na nima sambu na kunata madia yina na Ntumwa saw. Anas wavova vo; ‘Mono nataka yandi na kumona Ntumwa sallallahu ‘alaihi wasallam. Mu monaka yandi me vanda na mosquée ti banduku na yandi, na nima mu telamaka na ntwala na bo. Nkuluntu ya Nzambi yulaka nde: “Keti Abu Talha muntu pesaka nge ntuma?” Anasi wavova vo: ‘Yavutula; 'Yinga'. Yandi yulaka nde: ‘Sambu na kunata madia? ’ Mono vutulaka nde, ‘Ee’. Na nima, Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam tubaka na bantu yina vandaka ti yandi nde: ‘Beno telama! Anas wavova vo: ‘Yandi wayenda ye mono yakala vana ntadisi au, yavana yawanana ye Abu Talha ye yanzayisa diambu diadi’. Abu Talha tubaka nde: ‘O Ummu Sulaim, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kwisaka ti bantu, na ntangu beto vandaka ve ti madia ya kufwana sambu na kusadila bo! ’ Umm Sulaim wavutula vo: ‘Allah ye Ntumwa andi bazeye mbote’. Anas wavova vo; Abu Talhah kutanaka ti Ntumwa Saw. Na nima yandi ti Abu Talha kotaka na nzo, Rasulullah tubaka nde: ‘O Ummu Sulaim, kwisa awa! nki una kiau?’ Na nima Umm Sulaim kwisaka ti mampa, na nima Rasulullah saw. Yo yina, bo vandaka kunikisa mampa yina mpi Umm Sulaim vandaka kulosila mafuta ya ngombe na kati ya dilonga tii kuna yo kumaka madia ya bo ke diaka na lweka. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam tubaka kima mosi mutindu Allah zolaka nde yandi tuba. Na nima ya mambu yina yandi tubaka nde: ‘Beno binga bantu kumi na kukota’. Na nima Abu Talhah bingaka bantu kumi na kukota, na nima bo kotaka mpi bo diaka madia tii kuna bo waka nde bo me fuluka, na nima bo katukaka. Yandi tubaka diaka nde: ‘Beno binga bantu kumi na kukota’. Na nima Abu Talhah bingaka bantu kumi na kukota, na nima bo kotaka mpi bo diaka madia tii kuna bo waka nde bo me fuluka, na nima bo katukaka. Yandi tubaka diaka nde: ‘Beno binga bantu kumi na kukota’. Na nima Abu Talhah bingaka bantu kumi na kukota, na nima bo kotaka mpi bo diaka madia tii kuna bo waka nde bo me fuluka, na nima bo katukaka. Yandi tubaka diaka nde: ‘Beno binga bantu kumi na kukota’. Na nima Abu Talhah bingaka bantu kumi na kukota, na nima bo kotaka mpi bo diaka madia tii kuna bo waka nde bo me fuluka, na nima bo katukaka. Yandi tubaka diaka nde: ‘Beno binga bantu kumi na kukota’. Na mpila nde bantu yonso kudia mpi fuluka. Bau vandaka makumi nsambwadi to makumi nana’.
Imam Malik : 1452
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ طَعَامُ الْاثْنَيْنِ كَافِي الثَّلَاثَةِ وَطَعَامُ الثَّلَاثَةِ كَافِي الْأَرْبَعَةِ
Yau me zabisama na mono katuka na Malik ya [Abu Az Zinad] ya [Al A’raj] ya [Abu Hurairah] nde Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Madia ya bantu zole me fwana sambu na bantu tatu, mpi madia ya bantu tatu me fwana sambu na bantu iya’.
Imam Malik : 1453
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَغْلِقُوا الْبَابَ وَأَوْكُوا السِّقَاءَ وَأَكْفِئُوا الْإِنَاءَ أَوْ خَمِّرُوا الْإِنَاءَ وَأَطْفِئُوا الْمِصْبَاحَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَفْتَحُ غَلَقًا وَلَا يَحُلُّ وِكَاءً وَلَا يَكْشِفُ إِنَاءً وَإِنَّ الْفُوَيْسِقَةَ تُضْرِمُ عَلَى النَّاسِ بَيْتَهُمْ
Yau me zabisama na mono katuka na Malik ya [Abu Zubair Al Maki] ya [Jabir bin Abdullah] nde Ntumwa ya Allah (saw) tubaka nde: ‘Beno kanga bakielo mpi beno tula bima ya ke kangaka masa na mabungu na beno, balula mabungu na beno na zulu to fika mabungu na beno. Zima mwinda, sambu Satana lenda kangula ve bakielo ya kukangama, lenda kangula ve bansinga, lenda kangula ve mabungu. Nkutu, bampuku lenda tula tiya na - kutula tiya na - banzo na mutindu yina kusala bo mbi'.
Imam Malik : 1454
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْكَعْبِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ جَائِزَتُهُ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ وَضِيَافَتُهُ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ فَمَا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ صَدَقَةٌ وَلَا يَحِلُّ لَهُ أَنْ يَثْوِيَ عِنْدَهُ حَتَّى يُحْرِجَهُ
Yau me zabisama na mono katuka na Malik ya [Sa’id bin Abu Sa’id Al Maqburi] ya [Abu Syuraih Al Ka’bi] nde Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Konso muntu yina ke kwikilaka na Allah ti na Kilumbu ya Nsuka fwete tuba mambu ya mbote to kuvanda pima. Konso muntu yina ke kwikilaka na Allah ti na kilumbu ya nsuka, yandi fwete zitisa bamfinangani na yandi. Konso muntu yina ke kwikila na Allah ti na Kilumbu ya Nsuka, yandi fwete zitisa banzenza na yandi; kima ya mfunu kele kilumbu mosi ti mpimpa mosi, kansi nswa ya kutala kele bilumbu tatu, sambu na yina me bikala yo kele makabu ya mawa. Ke halal ko kwa -nzenza- mu kala muna nzo a mfumu, muna mpasi za mfumu'.
Imam Malik : 1455
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ سُمَيٍّ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ يَمْشِي بِطَرِيقٍ إِذْ اشْتَدَّ عَلَيْهِ الْعَطَشُ فَوَجَدَ بِئْرًا فَنَزَلَ فِيهَا فَشَرِبَ وَخَرَجَ فَإِذَا كَلْبٌ يَلْهَثُ يَأْكُلُ الثَّرَى مِنْ الْعَطَشِ فَقَالَ الرَّجُلُ لَقَدْ بَلَغَ هَذَا الْكَلْبَ مِنْ الْعَطَشِ مِثْلُ الَّذِي بَلَغَ مِنِّي فَنَزَلَ الْبِئْرَ فَمَلَأَ خُفَّهُ ثُمَّ أَمْسَكَهُ بِفِيهِ حَتَّى رَقِيَ فَسَقَى الْكَلْبَ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ فَغَفَرَ لَهُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنَّ لَنَا فِي الْبَهَائِمِ لَأَجْرًا فَقَالَ فِي كُلِّ ذِي كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ
Yau me zabisama na mono na Malik ya [Sumayya] mpika ya ntama ya Abu Bakr, na [Abu Shalih As Saman] ya [Abu Hurairah] nde Ntumwa ya Allah (saw) tubaka nde: ‘Kilumbu mosi, muntu mosi vandaka kutambula na nzila mosi. Yandi vandaka na nzala ya masa mingi, yo yina yandi zwaka dibulu ya masa. I bosi, okotele mo yo nua maza. Ntangu yandi basikaka, yandi monaka mbwa mosi me basisa ludimi mpi ke dia ntoto ya madidi sambu yandi vandaka na mpusa ya masa. I bosi muntu ndioyo wavova vo; ‘Ya kieleka mbwa yai kele ti mpusa ya masa bonso mono,’ na nima yandi kulumukaka diaka na dibulu ya masa. Na nima yandi fulusaka basapatu na yandi ti masa, yandi simbaka yo na munoko, tii kuna yandi tombukaka na nganda ya dibulu, na nima yandi pesaka mbwa masa. Allah vutudilaka yandi matondo mpi lolulaka yandi’. Banduku yulaka nde: ‘O Ntumwa ya Allah, sambu beto ke pesaka kima mosi na bambisi beto ke bakaka lufutu?’ Yandi tubaka nde: ‘Na konso muntu yina kele na luzingu, lufutu kele’.
Imam Malik : 1456
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْثًا قِبَلَ السَّاحِلِ فَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ وَهُمْ ثَلَاثُ مِائَةٍ قَالَ وَأَنَا فِيهِمْ قَالَ فَخَرَجْنَا حَتَّى إِذَا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ فَنِيَ الزَّادُ فَأَمَرَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِأَزْوَادِ ذَلِكَ الْجَيْشِ فَجُمِعَ ذَلِكَ كُلُّهُ فَكَانَ مِزْوَدَيْ تَمْرٍ قَالَ فَكَانَ يُقَوِّتُنَاهُ كُلَّ يَوْمٍ قَلِيلًا قَلِيلًا حَتَّى فَنِيَ وَلَمْ تُصِبْنَا إِلَّا تَمْرَةٌ تَمْرَةٌ فَقُلْتُ وَمَا تُغْنِي تَمْرَةٌ فَقَالَ لَقَدْ وَجَدْنَا فَقْدَهَا حَيْثُ فَنِيَتْ قَالَ ثُمَّ انْتَهَيْنَا إِلَى الْبَحْرِ فَإِذَا حُوتٌ مِثْلُ الظَّرِبِ فَأَكَلَ مِنْهُ ذَلِكَ الْجَيْشُ ثَمَانِيَ عَشْرَةَ لَيْلَةً ثُمَّ أَمَرَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِضِلْعَيْنِ مِنْ أَضْلَاعِهِ فَنُصِبَا ثُمَّ أَمَرَ بِرَاحِلَةٍ فَرُحِلَتْ ثُمَّ مَرَّتْ تَحْتَهُمَا وَلَمْ تُصِبْهُمَاقَالَ مَالِك الظَّرِبُ الْجُبَيْلُ
Yo me wakana ti mono katuka na Malik katuka na [Wahab bin Kaisan] katuka na [Jabir bin Abdullah] yandi tubaka nde; 'Rasulullah salallahu 'alaihi wasallam tindaka kimvuka mosi ya bantu na lweka ya masa. Yandi tulaka Abu Ubaidah bin Jarrah bonso ntwadisi ya basoda, na ntangu yina ntalu na bo vandaka bantu nkama tatu’. Yabire tubaka nde; ‘Mpi mono kele mosi na kati na bo. I bosi twayenda, yavana twalwaka vana nzila mosi, e lekwa yafwana twafokoka. Abu Ubaidah watuma vo balunga-lunga e lekwa ya makesa masala, e lekwa yalunga-lungwa. Madya yina bo vukisaka vandaka basaki zole ya badati.’ Yabire tubaka nde; '-Madia yina- vandaka madia na beto ya ntete-ntete konso kilumbu, yo yina malembe-malembe madia vandaka kumana. Mpi beto vandaka kubaka diaka ve madia katula kaka dati mosi sambu na muntu mosi. Mono yulaka; 'Nkia nsasa ya lumbu'. Abu Ubaida wavutula vo; ‘Beto me zwa kima ya kuyingisa bima na beto yina me mana’. Yabire tubaka nde; ‘I bosi twalwaka vana mbu, diamoneka vo vena ye baleia yampwena nze mongo. Yo yina, basoda diaka yo mpimpa kumi na nana. Abu Ubaidah pesaka ntuma nde bo baka mikwa na yandi zole mpi bo tula yo na zulu ya nti. Yandi pesaka ntuma nde bo nata shamo mosi ya ke tambusa. Yo ke monana nde shamo yina lendaka kuluta na nsi ya mikwa ya mbisi mpi yo bulaka yo ve’. Malik wavova vo; ‘Azh Zharb kele ngumba ya fioti’.
Imam Malik : 1457
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ جَدَّتِهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا نِسَاءَ الْمُؤْمِنَاتِ لَا تَحْقِرَنَّ إِحْدَاكُنَّ لِجَارَتِهَا وَلَوْ كُرَاعَ شَاةٍ مُحْرَقًا
Yau me zabisama na mono katuka na Malik katuka na [Zaid bin Aslam] katuka na [‘Amr bin Sa’ad bin Mu’adz] katuka na [koko na yandi ya nkento] nde Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘O bankento ya lukwikilu, bika ve ata muntu mosi na kati na beno kudiwa nde yandi kele na nsi ya kupesa nkweno na yandi ata kaka mukwa ya ngombe ya kuyoka’.
Imam Malik : 1458
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ نُهُوا عَنْ أَكْلِ الشَّحْمِ فَبَاعُوهُ فَأَكَلُوا ثَمَنَهُ
Yau me pesamaka na mono katuka na Malik katuka na [Abdullah bin Abu Bakr] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Bika nde Allah kusinga Bayuda, bo me buyisaka bo na kudia mafuta, kansi bo ke tekaka yo mpi ke diaka mbuma ya muntu yina ke tekaka’.
Imam Malik : 1459
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِكَانَ يَأْكُلُ خُبْزًا بِسَمْنٍ فَدَعَا رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَجَعَلَ يَأْكُلُ وَيَتَّبِعُ بِاللُّقْمَةِ وَضَرَ الصَّحْفَةِ فَقَالَ عُمَرُ كَأَنَّكَ مُقْفِرٌ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا أَكَلْتُ سَمْنًا وَلَا لُكْتُ أَكْلًا بِهِ مُنْذُ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ عُمَرُ لَا آكُلُ السَّمْنَ حَتَّى يَحْيَا النَّاسُ مِنْ أَوَّلِ مَا يَحْيَوْنَ
Malik songaka mono katuka na [Yahya bin Sa’id] nde [Omar bin Khattab] vandaka kudia mampa ti mafuta ya ngombe, na nima yandi bingaka mosi na kati ya ba Bédouin. Umar bin Khattab yantikaka kudia mpi landaka muntu yina vandaka ti dilonga ya nene. Umar tubaka nde; ‘Yo ke monana nde nge kele ve ti madia’. Yandi vutulaka; 'Na zina ya Allah, mono me diaka ve ti ghee tuka ntama mpi mono me tafunaka yo ve banda yai ti yina'. I bosi Umar wavova vo; ‘Mu ke dia ve samin tii kuna bantu lenda zinga banda na luyantiku ya luzingu na bo’.
Imam Malik : 1460
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِوَهُوَ يَوْمَئِذٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ يُطْرَحُ لَهُ صَاعٌ مِنْ تَمْرٍ فَيَأْكُلُهُ حَتَّى يَأْكُلَ حَشَفَهَا
Bo me zabisaka mono katuka na Malik katuka na [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] katuka na [Anas bin Malik] tubaka nde; ‘Mono monaka [Omar bin Khattab] bo me pesa yandi dati mosi ya sha’, na ntangu yina yandi vandaka Amirul Mukminin. Umar diaka yo tii kuna yandi diaka badati ya kuluta mbi.’