Imam Malik (الامام مالك) - 1594 حديث
حديث
Imam Malik : 1381
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ حِمَاسٍ عَنْ عَمِّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَتُتْرَكَنَّ الْمَدِينَةُ عَلَى أَحْسَنِ مَا كَانَتْ حَتَّى يَدْخُلَ الْكَلْبُ أَوْ الذِّئْبُ فَيُغَذِّي عَلَى بَعْضِ سَوَارِي الْمَسْجِدِ أَوْ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلِمَنْ تَكُونُ الثِّمَارُ ذَلِكَ الزَّمَانَ قَالَ لِلْعَوَافِي الطَّيْرِ وَالسِّبَاعِ
يحييٰ مون کان مالڪ کان، ابن حماس کان، سندس چاچي کان، ابو هريره کان روايت ڪئي آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: "بيشڪ، مديني پنهنجي سڀني نيڪين سان گڏ رهجي ويندو جيستائين ڪو ڪتو يا بگھڙ ان ۾ داخل نه ٿيندو ۽ مسجد جي ڪجهه ٿنڀن يا ان جي منبر تي پيشاب نه ڪندو." صحابه ڪرام پڇيو: "يا رسول الله، ان وقت ميوا ڪنهن لاءِ هوندا؟" پاڻ فرمايائون: "پکين ۽ جهنگلي جانورن لاءِ."
حديث
Imam Malik : 1382
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَمْرٍو مَوْلَى الْمُطَّلِبِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَلَعَ لَهُ أُحُدٌ فَقَالَ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ اللَّهُمَّ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ حَرَّمَ مَكَّةَ وَأَنَا أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا
مون کي يحييٰ، مالڪ، عمرو، المطلب جي اڳوڻي غلام، انس بن مالڪ کان ٻڌايو آهي ته: جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم احد جبل ڏٺو، ته پاڻ فرمايائون: 'هي هڪ جبل آهي، جنهن سان هو اسان کي پيار ڪري ٿو ۽ اسان به ان کي پيار ڪريون ٿا. اي الله، بيشڪ ابراهيم مڪي کي حرام ڪيو آهي، تنهن ڪري مون ان جي ٻن جبلن جي وچ ۾ جيڪو آهي - مديني - کي حرام ڪيو آهي.'
حديث
Imam Malik : 1383
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ لَوْ رَأَيْتُ الظِّبَاءَ بِالْمَدِينَةِ تَرْتَعُ مَا ذَعَرْتُهَاقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا حَرَامٌ
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته مالڪ، ابن شهاب، سعيد بن مسيب، ابو هريره کان، چيو ته: جيڪڏهن مان مديني ۾ چراگاهن ۾ هرڻ کي کاڌو ڳوليندي ڏسان ها ته ان کي ڀڄائڻ نه ڏيان ها، ڇاڪاڻ ته رسول الله ﷺ فرمايو آهي ته: "جيڪو ٻن جبلن جي وچ ۾ آهي اهو حرام آهي."
حديث
Imam Malik : 1384
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يُونُسَ بْنِ يُوسُفَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّأَنَّهُ وَجَدَ غِلْمَانًا قَدْ أَلْجَئُوا ثَعْلَبًا إِلَى زَاوِيَةٍ فَطَرَدَهُمْ عَنْهُقَالَ مَالِك لَا أَعْلَمُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ أَفِي حَرَمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصْنَعُ هَذَا
مالڪ مون کي [يونس بن يوسف] کان [عثا بن يسار] کان [ابو ايوب الانصاري] تائين ٻڌايو ته هڪ ڀيري هن ڪجهه ٻارن کي بگھڙ کي چرائيندي ۽ ڀڄائيندي ڏٺو. مالڪ چيو: 'مون کي خبر ناهي سواءِ ان جي ته ابو هريره چيو: 'ڇا اهو رسول الله صلي الله عليه وسلم جي مقدس علائقي - مديني - ۾ ڪيو ويو هو؟'
حديث
Imam Malik : 1385
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وُعِكَ أَبُو بَكْرٍ وَبِلَالٌ قَالَتْ فَدَخَلْتُ عَلَيْهِمَا فَقُلْتُ يَا أَبَتِ كَيْفَ تَجِدُكَ وَيَا بِلَالُ كَيْفَ تَجِدُكَ قَالَتْ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا أَخَذَتْهُ الْحُمَّى يَقُولُ كُلُّ امْرِئٍ مُصَبَّحٌ فِي أَهْلِهِوَالْمَوْتُ أَدْنَى مِنْ شِرَاكِ نَعْلِهِوَكَانَ بِلَالٌ إِذَا أُقْلِعَ عَنْهُ يَرْفَعُ عَقِيرَتَهُ فَيَقُولُ أَلَا لَيْتَ شِعْرِي هَلْ أَبِيتَنَّ لَيْلَةًبِوَادٍ وَحَوْلِي إِذْخِرٌ وَجَلِيلُوَهَلْ أَرِدَنْ يَوْمًا مِيَاهَ مَجِنَّةٍوَهَلْ يَبْدُوَنْ لِي شَامَةٌ وَطَفِيلُقَالَتْ عَائِشَةُ فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ اللَّهُمَّ حَبِّبْ إِلَيْنَا الْمَدِينَةَ كَحُبِّنَا مَكَّةَ أَوْ أَشَدَّ وَصَحِّحْهَا وَبَارِكْ لَنَا فِي صَاعِهَا وَمُدِّهَا وَانْقُلْ حُمَّاهَا فَاجْعَلْهَا بِالْجُحْفَةِقَالَ مَالِك و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ وَكَانَ عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ يَقُولُ قَدْ رَأَيْتُ الْمَوْتَ قَبْلَ ذَوْقِهِإِنَّ الْجَبَانَ حَتْفُهُ مِنْ فَوْقِهِ
مون کي مالڪ کان هشام بن عروه کان وٺي، سندس پيءُ کان، عائشه ام المومنين کان، هن چيو ته: جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم مديني پهتا ته ابوبڪر ۽ بلال کي بخار ٿيو. عائشه چيو ته: ”پوءِ مان انهن وٽ ويس. مون چيو: ”اي منهنجا پيءُ، توهان ڪيئن آهيو؟ اي بلال، توهان ڪيئن آهيو؟“ هن وڌيڪ چيو ته: ”جڏهن ابوبڪر کي بخار ٿيو ته چوندو هو ته: ”هر ڪو صبح جو پنهنجي گهر وارن ڏانهن جاڳي ٿو، جيتوڻيڪ موت سندس جوتن جي پٽي کان به ويجهو آهي.“ بلال جي باري ۾، جڏهن هو بخار مان صحتياب ٿيو، تڏهن هن پنهنجو آواز بلند ڪيو ۽ چيو: ”اي، جيڪڏهن ڪو منهنجي شاعري ٻڌي، ته ڇا مان اڄ رات اهڙي وادي ۾ رهندس جنهن جي چوڌاري اِدخير ۽ جليل جا وڻ هجن؟ ۽ ڇا مان هڪ ڏينهن مجنة جي پاڻي تي ايندس يا شمع ۽ طفيل مون کي نظر ايندا.“ عائشه چيو؛ ” "مان رسول الله ﷺ وٽ ويس ۽ کيس خبر ڏني. پوءِ پاڻ دعا گهري: 'اي الله، اسان کي مديني سان ايترو پيار ڪر جيترو اسان کي مڪي سان پيار آهي، يا ان سان اسان جي محبت کي وڌيڪ ڪر. اسان جي شَعَ ۽ اسان جي مٽيءَ ۾ اسان کي برڪت ڏي، ۽ بخار کي جحفه ڏانهن منتقل ڪر،' مالڪ چيو؛ يحيى بن سعيد مون کي ٻڌايو ته عائشه، رسول الله ﷺ جي زال، چيو؛ عامر بن فُهِيره چيو: 'مون موت کي چکڻ کان اڳ ڏٺو آهي، بيشڪ بزدل جو موت ان جي مٿان کان آهي'."
حديث
Imam Malik : 1386
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُجْمِرِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَنْقَابِ الْمَدِينَةِ مَلَائِكَةٌ لَا يَدْخُلُهَا الطَّاعُونُ وَلَا الدَّجَّالُ
مونکي مالڪ کان، نعيم بن عبدالله المجمر کان، ابو هريره کان، ٻڌايو ويو آهي ته: رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: مديني جي هر گهٽي ۾ ملائڪ آهن ته جيئن ثعون جي بيماري داخل نه ٿي سگهي ۽ نه ئي دجال.
حديث
Imam Malik : 1387
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي حَكِيمٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَقُولُكَانَ مِنْ آخِرِ مَا تَكَلَّمَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ قَالَ قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ لَا يَبْقَيَنَّ دِينَانِ بِأَرْضِ الْعَرَبِ
مالڪ مون کي [اسماعيل بن ابو حڪيم] کان ٻڌايو ته هن هڪ ڀيري [عمر بن عبدالعزيز] کي چوندي ٻڌو ته؛ 'رسول الله صلي الله عليه وسلم جي آخري لفظن مان هڪ هو؛ 'الله يهودين ۽ عيسائين کي تباهه ڪري. انهن پنهنجن نبين جي قبرن کي مسجدون بڻايو. عرب ۾ ٻه مذهب نه هوندا'.
حديث
Imam Malik : 1388
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَجْتَمِعُ دِينَانِ فِي جَزِيرَةِ الْعَرَبِقَالَ مَالِك قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَفَحَصَ عَنْ ذَلِكَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ حَتَّى أَتَاهُ الثَّلْجُ وَالْيَقِينُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَجْتَمِعُ دِينَانِ فِي جَزِيرَةِ الْعَرَبِ فَأَجْلَى يَهُودَ خَيْبَرَ
مونکي مالڪ کان [ابن شهاب] جي روايت موجب ٻڌايو ويو آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'جزيره عرب ۾ ٻہ تعليمون گڏ نه ٿينديون'. مالڪ چيو؛ [ابن شهاب] چيو؛ '[عمر بن خطاب] ان بابت تحقيق ڪئي جيستائين کيس پڪ ٿي وئي ته رسول الله ﷺ فرمايو آهي: 'جزيره عرب ۾ ٻہ تعليمون گڏ نه ٿينديون.' پوءِ هن يهودين کي خيبر مان ڪڍي ڇڏيو.
حديث
Imam Malik : 1389
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَلَعَ لَهُ أُحُدٌ فَقَالَ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ
مالڪ کان، حسيام بن عروه کان، سندس پيءُ کان، چيو ته جڏهن رسول الله ﷺ احد جبل ڏٺو، ته پاڻ فرمايائون: ”هي هڪ جبل آهي جيڪو اسان سان پيار ڪري ٿو ۽ اسان به ان سان پيار ڪريون ٿا“.
حديث
Imam Malik : 1390
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ أَنَّ أَسْلَمَ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَخْبَرَهُأَنَّهُ زَارَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَيَّاشٍ الْمَخْزُومِيَّ فَرَأَى عِنْدَهُ نَبِيذًا وَهُوَ بِطَرِيقِ مَكَّةَ فَقَالَ لَهُ أَسْلَمُ إِنَّ هَذَا الشَّرَابَ يُحِبُّهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَحَمَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَيَّاشٍ قَدَحًا عَظِيمًا فَجَاءَ بِهِ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَوَضَعَهُ فِي يَدَيْهِ فَقَرَّبَهُ عُمَرُ إِلَى فِيهِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّ هَذَا لَشَرَابٌ طَيِّبٌ فَشَرِبَ مِنْهُ ثُمَّ نَاوَلَهُ رَجُلًا عَنْ يَمِينِهِ فَلَمَّا أَدْبَرَ عَبْدُ اللَّهِ نَادَاهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ أَأَنْتَ الْقَائِلُ لَمَكَّةُ خَيْرٌ مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَقُلْتُ هِيَ حَرَمُ اللَّهِ وَأَمْنُهُ وَفِيهَا بَيْتُهُ فَقَالَ عُمَرُ لَا أَقُولُ فِي بَيْتِ اللَّهِ وَلَا فِي حَرَمِهِ شَيْئًا ثُمَّ قَالَ عُمَرُ أَأَنْتَ الْقَائِلُ لَمَكَّةُ خَيْرٌ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَقُلْتُ هِيَ حَرَمُ اللَّهِ وَأَمْنُهُ وَفِيهَا بَيْتُهُ فَقَالَ عُمَرُ لَا أَقُولُ فِي حَرَمِ اللَّهِ وَلَا فِي بَيْتِهِ شَيْئًا ثُمَّ انْصَرَفَ
مون کي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان، عبدالرحمان بن القاسم کان، ٻڌايو ويو آهي ته عمر بن خطاب جي اڳوڻي غلام، [اسلم]، کيس خبر ڏني ته هو عبدالله بن عياسي المخزومي وٽ ويو هو. جڏهن هو مڪي جي گهٽين ۾ هو ته هن ان کي نبين جو رس کڻي ويندي ڏٺو. پوءِ اسلم کيس چيو: 'هي هڪ مشروب آهي جيڪو عمر بن خطاب کي پسند آهي.' پوءِ عبدالله بن عياسي هڪ وڏو گلاس کڻي عمر بن خطاب وٽ آندو. پوءِ عمر ان کي پنهنجي هٿ ۾ رکيو ۽ ان کي پنهنجي وات ۾ آندو، پوءِ پنهنجو مٿو مٿي ڪيو ۽ چيو: 'هي واقعي هڪ مزيدار مشروب آهي.' پوءِ عمر پيتو ۽ هڪ ماڻهوءَ کي ڏنو جيڪو سندس ساڄي پاسي هو. جڏهن عبدالله وڃي رهيو هو، ته [عمر بن خطاب] کيس سڏيو ۽ پڇيو: 'ڇا توهان اهو چيو هو ته مڪو مديني کان بهتر آهي؟' [عبدالله] چيو: 'پوءِ مون جواب ڏنو: 'اهو الله جي پاڪ زمين آهي، جيڪو ان جي حفاظت جو ضامن آهي، ۽ ان ۾ ان جو گهر پڻ آهي.' عمر چيو؛ 'مان اهو نٿو چوان ته الله جي گهر ۽ ان جي پاڪ زمين ۾ ڪا شان آهي'. پوءِ عمر پڇيو؛ 'ڇا توهان اهو چيو هو ته مڪي مديني کان بهتر آهي؟' 'پوءِ مون جواب ڏنو؛ 'اهو الله جي پاڪ زمين آهي، جيڪو ان جي حفاظت جو ضامن آهي، ۽ ان ۾ ان جو گهر آهي'. عمر وري چيو؛ 'مان اهو نه ٿو چوان ته الله جي گهر ۽ ان جي پاڪ زمين ۾ ڪا شان آهي'. ان کان پوءِ هو هليو ويو'.
حديث
Imam Malik : 1391
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَرَجَ إِلَى الشَّامِ حَتَّى إِذَا كَانَ بِسَرْغَ لَقِيَهُ أُمَرَاءُ الْأَجْنَادِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَأَصْحَابُهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِأَرْضِ الشَّامِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ادْعُ لِي الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَدَعَاهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ وَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَاخْتَلَفُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ خَرَجْتَ لِأَمْرٍ وَلَا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ عَنْهُ وَقَالَ بَعْضُهُمْ مَعَكَ بَقِيَّةُ النَّاسِ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَرَى أَنْ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَقَالَ عُمَرُ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي الْأَنْصَارَ فَدَعَوْتُهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَسَلَكُوا سَبِيلَ الْمُهَاجِرِينَ وَاخْتَلَفُوا كَاخْتِلَافِهِمْ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي مَنْ كَانَ هَاهُنَا مِنْ مَشْيَخَةِ قُرَيْشٍ مِنْ مُهَاجِرَةِ الْفَتْحِ فَدَعَوْتُهُمْ فَلَمْ يَخْتَلِفْ عَلَيْهِ مِنْهُمُ رَجُلَانِ فَقَالُوا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ بِالنَّاسِ وَلَا تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَنَادَى عُمَرُ فِي النَّاسِ إِنِّي مُصْبِحٌ عَلَى ظَهْرٍ فَأَصْبِحُوا عَلَيْهِ فَقَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ أَفِرَارًا مِنْ قَدَرِ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ غَيْرُكَ قَالَهَا يَا أَبَا عُبَيْدَةَ نَعَمْ نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ لَكَ إِبِلٌ فَهَبَطَتْ وَادِيًا لَهُ عُدْوَتَانِ إِحْدَاهُمَا خَصِبَةٌ وَالْأُخْرَى جَدْبَةٌ أَلَيْسَ إِنْ رَعَيْتَ الْخَصِبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ وَإِنْ رَعَيْتَ الْجَدْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِفَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَكَانَ غَائِبًا فِي بَعْضِ حَاجَتِهِ فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي مِنْ هَذَا عِلْمًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ عُمَرُ ثُمَّ انْصَرَفَ
مون کي مالڪ کان [ابن صهيب] کان [عبدالحميد بن عبدالرحمان بن زيد بن الخطاب] کان [عبدالله بن عبدالله بن الحارث بن نوفل] کان [عبدالله بن عباس] کان روايت آهي ته: عمر بن خطاب شام ڏانهن روانو ٿيو، پوءِ جڏهن هو سرغہ نالي علائقي ۾ پهتو ته لشڪر جا ڪمانڊر ابو عبيده بن جراح ۽ اصحاب ان سان مليا ۽ کيس خبر ڏني ته شام جو علائقو وهاب جي بيماري ۾ مبتلا ٿي ويو آهي. ابن عباس چيو ته: 'پوءِ [عمر بن خطاب] چيو ته: 'مون کي مهاجرن مان پهرين کي سڏايو.' پوءِ اصحابن کي سڏيو ويو، پوءِ عمر صلاح ڪئي ۽ انهن کي ٻڌايو ته شام جو علائقو وبا سان متاثر ٿي چڪو آهي. انهن جي راءِ ۾ به اختلاف هو، انهن مان ڪجهه چيو ته: 'توهان ڪنهن ضرورت لاءِ ٻاهر ويا آهيو، اسان سمجهون ٿا ته توهان کي پوئتي هٽڻ جي ضرورت ناهي.' ۽ ڪجهه ٻين چيو ته؛ ”تون ڪجهه ماڻهن ۽ رسول الله ﷺ جي ڪجهه اصحابن سان گڏ آهين. اسان جو خيال آهي ته توهان کي انهن کي هن وبا ۾ مبتلا نه ڪرڻ گهرجي.“ عمر چيو: ”ٻاهر وڃو،“ هن چيو: ”منهنجي لاءِ انصار کي سڏايو.“ مون انهن کي سڏيو، ۽ هن انهن سان صلاح ڪئي، جڏهن ته اهي مهاجرن وانگر بحث ڪندا هئا ۽ انهن وانگر راءِ ۾ اختلاف ڪندا هئا. عمر چيو: ”ٻاهر وڃو،“ هن چيو: ”هتي ڪنهن کي به سڏيو جيڪو قريش جو بزرگ هجي ۽ جيڪو مڪي جي فتح وقت هجرت ڪري ويو هجي.“ مون کيس سڏيو ۽ انهن مان ڪنهن به ٻن کان سواءِ اختلاف نه ڪيو. انهن چيو: ”اسان جو خيال آهي ته توهان کي ماڻهن سان گڏ واپس وڃڻ گهرجي ۽ انهن کي هن وبا ۾ مبتلا نه ڪرڻ گهرجي.“ عمر ماڻهن کي آواز ڏنو: ”بيشڪ، مان صبح جو زين تي اٿندس، صبح جو ان تي اٿندس.“ ابو عبيده پڇيو: ”ڇا توهان الله جي حڪم کان ڀڄي رهيا آهيو؟“ عمر جواب ڏنو: ”جيش اهو توهان نه چيو هجي ها، اي ابو عبيده! ها، اسين الله جي تقدير کان الله جي ٻئي تقدير ڏانهن ڀڄي رهيا آهيون. توهان ڇا ٿا سمجهو، جيڪڏهن توهان وٽ هڪ اُٺ آهي ۽ توهان هڪ اهڙي وادي ۾ اچو ٿا جنهن ۾ ٻه علائقا آهن، هڪ زرخيز ۽ ٻيو خشڪ، ڇا توهان کي خبر آهي ته جيڪڏهن توهان ان کي زرخيز جڳهه تي وٺي وڃو ٿا، ته توهان ان کي الله جي تقدير سان گڏ آندو آهي. جيڪڏهن توهان ان کي خشڪ جڳهه تي وٺي وڃو ٿا، ته توهان ان کي الله جي تقدير سان گڏ آندو آهي. ' پوءِ [عبدالرحمن بن عوف] آيو، هو ڪنهن سبب جي ڪري غير حاضر هو. هن چيو؛ 'مون کي الله جي رسول کان ان بابت خبر آهي شال الله 'عليه السلام و سلم، فرمايو؛ 'جيڪڏهن توهان ڪنهن زمين تي وبا جي حملي جو ٻڌو ته ان ڏانهن نه وڃو، پر جيڪڏهن اها ڪنهن زمين تي اچي جڏهن توهان ان ۾ آهيو، ته ان کي ڇڏي نه وڃو ۽ ان کان ڀڄي نه وڃو.' - ابن عباس رضي الله عنهما چيو؛ 'پوءِ عمر الله جي تعريف ڪئي ۽ هليو ويو.'
حديث
Imam Malik : 1392
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ وَعَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَسْأَلُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الطَّاعُونِ فَقَالَ أُسَامَةُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الطَّاعُونُ رِجْزٌ أُرْسِلَ عَلَى طَائِفَةٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَوْ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ فَإِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَدْخُلُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُقَالَ مَالِك قَالَ أَبُو النَّضْرِ لَا يُخْرِجُكُمْ إِلَّا فِرَارٌ مِنْهُ
مون کي مالڪ کان [محمد بن المنڪدر] ۽ عمر بن عبيدالله جي اڳوڻي غلام [سالم ابو نضل] کان [عامر بن ابي وقاص] پنهنجي پيءُ کان ٻڌايو آهي ته هن پنهنجي پيءُ کي اسامه بن زيد کان پڇندي ٻڌو ته، 'توهان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان بيماري ثعون بابت ڇا ٻڌو؟' [اسامہ] جواب ڏنو ته، 'رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'ثعون هڪ عذاب آهي جيڪو الله بني اسرائيل جي ماڻهن جي هڪ گروهه تي يا توهان کان اڳ وارن ماڻهن تي موڪليو هو. جيڪڏهن توهان ٻڌو ته اهو ڪنهن ملڪ ۾ آهي ته پوءِ ان ۾ داخل نه ٿيو. ۽ جيڪڏهن بيماري ان ملڪ ۾ آهي جتي توهان رهو ٿا، ته پوءِ ٻاهر نه وڃو ۽ اتان ڀڄي نه وڃو'. مالڪ چيو ته؛ ابو نضل چيو ته: 'ڪنهن به توهان کي ٻاهر نه ڪڍيو پر صرف ان ڪري جو توهان ان کان بچڻ چاهيو'.
حديث
Imam Malik : 1393
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَرَجَ إِلَى الشَّامِ فَلَمَّا جَاءَ سَرْغَ بَلَغَهُ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَأَخْبَرَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ فَرَجَعَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ مِنْ سَرْغَو حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ إِنَّمَا رَجَعَ بِالنَّاسِ مِنْ سَرْغَ عَنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ
مون کي مالڪ کان، [ابن شهاب] کان، [عبدالله بن عامر بن ربيعہ] کان، خبر پئي ته عمر بن خطاب شام ڏانهن ويو، ۽ جڏهن هو سرغہ پهتو ته شام ۾ وبا پکڙجڻ جي خبر ملي. پوءِ [عبدالرحمن بن عوف] کيس ٻڌايو ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'جيڪڏهن توهان ڪنهن ملڪ ۾ وبا بابت ٻڌو ته ان ۾ داخل نه ٿيو. جيڪڏهن اهو ڪنهن ملڪ ۾ آهي ۽ توهان ان ۾ آهيو ته ان کان ڀڄو نه.' پوءِ عمر بن خطاب سرغہ ڇڏي ويو. مون کي مالڪ کان، [ابن شهاب] کان، [سالم بن عبدالله] کان، روايت ڪئي ته عمر بن خطاب سرغہ جي ماڻهن سان گڏ عبدالرحمان بن عوف جي چوڻ جي ڪري واپس آيو.
حديث
Imam Malik : 1394
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحَاجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى قَالَ لَهُ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي أَغْوَيْتَ النَّاسَ وَأَخْرَجْتَهُمْ مِنْ الْجَنَّةِ فَقَالَ لَهُ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى الَّذِي أَعْطَاهُ اللَّهُ عِلْمَ كُلِّ شَيْءٍ وَاصْطَفَاهُ عَلَى النَّاسِ بِرِسَالَتِهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَفَتَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدْ قُدِّرَ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ
مالڪ کان [ابو الزناد] کان [الاعرج] کان [ابو هريره] تائين مون کي روايت آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو ته: آدم ۽ موسيٰ هڪ ٻئي سان تڪرار ڪيو، پوءِ آدم موسيٰ کي شڪست ڏني. موسيٰ کيس چيو ته: 'تون آدم آهين، جنهن انسانن کي گمراھ ڪيو ۽ انهن کي جنت مان ڪڍي ڇڏيو!' پوءِ آدم موسيٰ کان پڇيو ته: 'تون موسيٰ آهين، جنهن کي الله تعاليٰ هر شيءِ جو علم ڏنو، ۽ پنهنجي پيغام سان انسانن تي چونڊيو ويو؟' موسيٰ جواب ڏنو؛ 'صحيح'. پوءِ آدم چيو ته: 'ڇا تون مون کي ان لاءِ ملامت ڪرڻ وارو آهين جيڪو منهنجي پيدائش کان اڳ منهنجي لاءِ مقدر ۾ هو؟'
حديث
Imam Malik : 1395
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِسُئِلَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ }فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْأَلُ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى خَلَقَ آدَمَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ بِيَمِينِهِ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلْجَنَّةِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ يَعْمَلُونَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلنَّارِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ يَعْمَلُونَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَفِيمَ الْعَمَلُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ إِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلْجَنَّةِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيُدْخِلُهُ رَبُّهُ الْجَنَّةَ وَإِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلنَّارِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ النَّارِ فَيُدْخِلُهُ رَبُّهُ النَّارَو حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَرَكْتُ فِيكُمْ أَمْرَيْنِ لَنْ تَضِلُّوا مَا تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِ
يحييٰ مون کي مالڪ کان، زيد بن ابو انيسه کان، [عبدالحميد بن عبدالرحمان بن زيد بن الخطاب کان] ٻڌايو آهي ته هن ان کي، [مسلم بن يسار الجهاني کان] ٻڌايو ته [عمر بن خطاب کان] هي آيت پڇي وئي: '۽ -ياد ڪريو- جڏهن توهان جي رب آدم جي اولاد کي انهن جي باغن مان ڪڍيو ۽ الله انهن جي روحن تي شاهدي ورتي - ۽ چيو ته - 'ڇا مان توهان جو خدا نه آهيان؟' انهن جواب ڏنو؛ 'اهو سچ آهي - تون اسان جو خدا آهين -، اسان شاهد آهيون'. -اسين اهو ڪريون ٿا - ته جيئن قيامت جي ڏينهن توهان نه چئو؛ 'بيشڪ، اسين - آدم جا ٻار - اهي آهيون جيڪي هن - خدا جي وحدانيت کان غافل آهن -' -سوال الاعراف؛ 172 - عمر چيو؛ 'مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي هن آيت بابت پڇندي ٻڌو، تنهن ڪري انهن جواب ڏنو؛' ”بيشڪ، الله تبارڪ و تعاليٰ آدم کي پيدا ڪيو ۽ پوءِ پنهنجي ساڄي هٿ سان سندس پٺي تي مالش ڪئي، الله تعاليٰ ان مان ڪيترائي اولاد پيدا ڪيا. پوءِ فرمايائين: ”مون انهن کي جنت لاءِ پيدا ڪيو ۽ اهي جنت جي ماهرن جي ڪمن سان نيڪ ڪم ڪن ٿا“. پوءِ الله تعاليٰ ٻيهر آدم جي پٺي تي مالش ڪئي ۽ ان مان اولاد پيدا ڪئي. پوءِ الله فرمايو: ”مون انهن کي دوزخ لاءِ پيدا ڪيو، ۽ اهي دوزخ جي ماهرن جي ڪمن سان نيڪ ڪم ڪن ٿا“. پوءِ هڪ شخص پڇيو، ”يا الله جا رسول، پوءِ اسان خيرات ڇو ڪريون ٿا؟“ رسول الله صلي الله عليه وسلم جواب ڏنو: ”جيڪڏهن الله جنت وارن مان ڪو ٻانهو پيدا ڪري ٿو، ته پوءِ ان کي جنت وارن جي ڪمن سان ملازمت ڏئي ٿو، ته جيئن هو جنت وارن جي ڪمن تي مري وڃي، ۽ پوءِ ان جو رب ان کي جنت ۾ داخل ڪري ٿو. ۽ جيڪڏهن هو دوزخ جو ماهر ٻانهو پيدا ڪري ٿو، ته پوءِ ان کي دوزخ جي ماهر جي ڪمن سان ملازمت ڏئي ٿو جيستائين هو دوزخ جي ماهر جي ڪمن جي ڪري مري نه وڃي. پوءِ ان جو رب ان کي دوزخ ۾ وجهي ٿو“. مونکي مالڪ کان خبر پئي آهي ته انهن تائين رسول الله ﷺ جن فرمايو آهي ته: ”مان توهان لاءِ ٻہ شيون ڇڏي ويو آهيان، جيستائين توهان انهن کي مضبوطيءَ سان پڪڙي رکندؤ، گمراهه نه ٿيندا، هڪ الله جو ڪتاب ۽ ٻيو سندس نبي ﷺ جي سنت“.
حديث
Imam Malik : 1396
و حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ الْيَمَانِيِّ أَنَّهُ قَالَ أَدْرَكْتُ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُونَ كُلُّ شَيْءٍ بِقَدَرٍ قَالَ طَاوُسٌ وَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ شَيْءٍ بِقَدَرٍ حَتَّى الْعَجْزِ وَالْكَيْسِ أَوْ الْكَيْسِ وَالْعَجْزِ
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته يحييٰ، مالڪ، زياد بن سعد، عمرو بن مسلم، ثوص اليماني کان، چيو ته: مون رسول الله صلي الله عليه وسلم جا ڪيترائي دوست ڏٺا جيڪي چوندا هئا ته: 'هر شيءِ تقدير سان ٿيندي آهي'. ثوص چيو ته: '۽ مون [عبدالله بن عمر] کي به چوندي ٻڌو ته:' رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'هر شيءِ تقدير سان ٿيندي آهي ڪمزوري ۽ عقل، يا عقل ۽ ڪمزوري سان'.
حديث
Imam Malik : 1397
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ فِي خُطْبَتِهِإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْهَادِي وَالْفَاتِنُ
مون کي مالڪ [زياد بن سعد] کان، [عمرو بن دينار] کان ٻڌايو هو ته: 'مون [عبدالله بن زبير] کي پنهنجي خطبي ۾ چوندي ٻڌو هو: 'الله سڀ کان وڌيڪ هدايت ڪندڙ ۽ سڀ کان وڌيڪ بدنام ڪندڙ آهي'.
حديث
Imam Malik : 1398
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ كُنْتُ أَسِيرُ مَعَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِفَقَالَ مَا رَأْيُكَ فِي هَؤُلَاءِ الْقَدَرِيَّةِ فَقُلْتُ رَأْيِي أَنْ تَسْتَتِيبَهُمْ فَإِنْ تَابُوا وَإِلَّا عَرَضْتَهُمْ عَلَى السَّيْفِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَذَلِكَ رَأْيِيقَالَ مَالِك وَذَلِكَ رَأْيِي
مون کي مالڪ کان سندس چاچي [ابو سهيل بن مالڪ] کان ٻڌايو هو ته؛ 'مان عمر بن عبدالعزيز سان گڏ هلي رهيو هوس، پوءِ هن پڇيو، 'قدريه ماڻهن بابت توهان جو ڇا خيال آهي؟' مون جواب ڏنو، 'مون کي لڳي ٿو ته توهان کي انهن کان توبه ڪرڻ گهرجي، جيڪڏهن اهي نٿا چاهين - توهان ان کي قبول ڪندا - پر جيڪڏهن نه ته پوءِ توهان انهن لاءِ پنهنجي تلوار ڪڍندا'. [عمر بن عبدالعزيز] چيو؛ 'اهو منهنجو به رايو آهي'. مالڪ چيو؛ 'اهو منهنجو به رايو آهي'.
حديث
Imam Malik : 1399
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْأَلْ الْمَرْأَةُ طَلَاقَ أُخْتِهَا لِتَسْتَفْرِغَ صَحْفَتَهَا وَلِتَنْكِحَ فَإِنَّمَا لَهَا مَا قُدِّرَ لَهَا
مون کي مالڪ کان، ابو الزناد کان، الاعرج کان، ابو هريره کان روايت آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: ”عورت کي پنهنجي ڀيڻ کان طلاق نه گهرڻ گهرجي ته جيئن هوءَ پنهنجو ٿانو خالي ڪري ۽ شادي ڪري، ڇاڪاڻ ته ان لاءِ اهو ئي آهي جيڪو ان لاءِ مقدر ۾ لکيل آهي“.
حديث
Imam Malik : 1400
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَزِيدَ بْنِ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ الْقُرَظِيِّ قَالَ قَالَ مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِأَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَى اللَّهُ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعَ اللَّهُ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْهُ الْجَدُّ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ ثُمَّ قَالَ مُعَاوِيَةُ سَمِعْتُ هَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى هَذِهِ الْأَعْوَادِ
مونکي مالڪ کان [يزيد بن زياد] کان [محمد بن ڪعب القرظي] کان ٻڌايو ويو آهي ته؛ ' [معاويه بن ابو سفيان] منبر تي چيو؛ 'اي انسان! بيشڪ، جيڪو الله ڏنو آهي ان کي ڪو به روڪي نٿو سگهي. جيڪو الله حرام ڪيو آهي اهو ڪو به نٿو ڏئي سگهي. جن وٽ دولت آهي انهن جي دولت جو ڪو به فائدو ناهي. جنهن کي الله نيڪي حاصل ڪرڻ چاهيندو، الله ضرور ان لاءِ ديني معاملن کي سمجهندو'. پوءِ معاويه چيو، 'مون اهي لفظ رسول الله صلي الله عليه وسلم کان هن جاءِ جي مٿان ٻڌا آهن'.
