Imam Malik (الامام مالك) - 1594 حديث
حديث
Imam Malik : 1261
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ أَبَا الدَّرْدَاءِ كَتَبَ إِلَى سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّأَنْ هَلُمَّ إِلَى الْأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ فَكَتَبَ إِلَيْهِ سَلْمَانُ إِنَّ الْأَرْضَ لَا تُقَدِّسُ أَحَدًا وَإِنَّمَا يُقَدِّسُ الْإِنْسَانَ عَمَلُهُ وَقَدْ بَلَغَنِي أَنَّكَ جُعِلْتَ طَبِيبًا تُدَاوِي فَإِنْ كُنْتَ تُبْرِئُ فَنَعِمَّا لَكَ وَإِنْ كُنْتَ مُتَطَبِّبًا فَاحْذَرْ أَنْ تَقْتُلَ إِنْسَانًا فَتَدْخُلَ النَّارَ فَكَانَ أَبُو الدَّرْدَاءِ إِذَا قَضَى بَيْنَ اثْنَيْنِ ثُمَّ أَدْبَرَا عَنْهُ نَظَرَ إِلَيْهِمَا وَقَالَ ارْجِعَا إِلَيَّ أَعِيدَا عَلَيَّ قِصَّتَكُمَا مُتَطَبِّبٌ وَاللَّهِ
مالڪ مون کي يحييٰ بن سعيد کان ٻڌايو ته ابو دردا سلمان الفارسي کي لکيو ته پاڪ زمين ڏانهن واپس وڃو. سلمان جواب ڏنو: 'زمين ڪنهن کي به پاڪ نه ٿي ڪري، پر جيڪو انسان کي پاڪ ڪري ٿو اهو صرف سندس عمل آهي. مون کي خبر ملي آهي ته توهان کي شفا ڏيندڙ - جج - مقرر ڪيو ويو آهي، جيڪڏهن توهان ڪيس حل ڪري سگهو ٿا ته اهو توهان لاءِ سٺو آهي. جيڪڏهن توهان ڪيس جو فيصلو ڪندڙ بڻجي ويا آهيو، ته پوءِ ماڻهن کي مارڻ کان بچو - فيصلو ڏيڻ ۾ غلطي ڪريو - اهو توهان کي دوزخ ۾ ڇڏيندو. تنهن ڪري جڏهن ابو دردا ٻن ماڻهن جي وچ ۾ ڪيس جو فيصلو ڪري رهيو آهي، ته اهي ٻئي کيس ڇڏي ڏين ٿا، هو انهن کي ڏسندو ۽ چوندو: 'واپس وڃو ۽ پنهنجو ڪيس ٻيهر ورجو.' الله جو قسم، - ان کان پوءِ - هو ڪيس حل ڪرڻ جي قابل هوندو.'
حديث
Imam Malik : 1262
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ دَلَافٍ الْمُزَنِيِّ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَجُلًا مِنْ جُهَيْنَةَ كَانَ يَسْبِقُ الْحَاجَّ فَيَشْتَرِي الرَّوَاحِلَ فَيُغْلِي بِهَا ثُمَّ يُسْرِعُ السَّيْرَ فَيَسْبِقُ الْحَاجَّ فَأَفْلَسَ فَرُفِعَ أَمْرُهُ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ أَمَّا بَعْدُ أَيُّهَا النَّاسُ فَإِنَّ الْأُسَيْفِعَ أُسَيْفِعَ جُهَيْنَةَ رَضِيَ مِنْ دِينِهِ وَأَمَانَتِهِ بِأَنْ يُقَالَ سَبَقَ الْحَاجَّ أَلَا وَإِنَّهُ قَدْ دَانَ مُعْرِضًا فَأَصْبَحَ قَدْ رِينَ بِهِ فَمَنْ كَانَ لَهُ عَلَيْهِ دَيْنٌ فَلْيَأْتِنَا بِالْغَدَاةِ نَقْسِمُ مَالَهُ بَيْنَهُمْ وَإِيَّاكُمْ وَالدَّيْنَ فَإِنَّ أَوَّلَهُ هَمٌّ وَآخِرَهُ حَرْبٌ
مالڪ مون کي [عمر بن عبدالرحمان بن دلاف المزني] کان [پنهنجي پيءُ] کان ٻڌايو ته هڪ ڀيري جهينه جو هڪ ماڻهو حج تي ويو، ۽ سواري لاءِ مناسب ڪيترائي اُٺ خريد ڪيا. هن پنهنجي سفر کي تيز ڪيو ته جيئن انهن ماڻهن سان ملي سگهي جيڪي حج تي ويا هئا، پر ديوالي ۾ پئجي ويا هئا. پوءِ معاملي جي شڪايت [عمر بن خطاب] ڏانهن ڪئي وئي ۽ هن چيو؛ 'امّا بدو، اي ماڻهو، تباهي جهينه جي تباهي آهي، هن پنهنجي عمل سان پنهنجو دين ۽ پيغام ڇڏي ڏنو آهي. توهان ڄاڻو ٿا، حقيقت ۾ هن خطري جي ويجهو پهچڻ جي همت ڪئي آهي ته جيئن هو هڪ اهڙي ڦندي ۾ ڦاسي پوي جنهن کان بچڻ ڏکيو آهي. جنهن تي قرض آهي اهو سڀاڻي صبح اسان وٽ اچي، اسان ان جي دولت کي ورهائينداسين، ۽ قرض کان پاسو ڪنداسين ڇاڪاڻ ته شروعات غم آهي ۽ آخر غربت ۽ نقصان آهي.'
حديث
Imam Malik : 1263
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ قَالَمَنْ نَحَلَ وَلَدًا لَهُ صَغِيرًا لَمْ يَبْلُغْ أَنْ يَحُوزَ نُحْلَهُ فَأَعْلَنَ ذَلِكَ لَهُ وَأَشْهَدَ عَلَيْهَا فَهِيَ جَائِزَةٌ وَإِنْ وَلِيَهَا أَبُوهُ
مالڪ مون کي [ابن شهاب] کان [سعيد بن مسيب] کان ٻڌايو ته [عثمان بن عفان] چيو ته: 'جيڪو به ڪنهن ننڍڙي ٻار کي اهڙي شيءِ ڏئي جيڪا ان لاءِ مناسب نه هجي ۽ پوءِ ان جو اعلان ڪري ۽ ان کي شاهدي ڏئي، ته اهو جائز آهي جيتوڻيڪ پيءُ ان تي اختيار رکي.'
حديث
Imam Malik : 1264
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ فَكَانَ لَهُ مَالٌ يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ قُوِّمَ عَلَيْهِ قِيمَةَ الْعَدْلِ فَأَعْطَى شُرَكَاءَهُ حِصَصَهُمْ وَعَتَقَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَإِلَّا فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ
مالڪ مون کي [نافع] کان [عبدالله بن عمر] کان روايت ڪئي آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'جيڪو به ڪنهن غلام جو پنهنجو حصو آزاد ڪري ٿو جيڪو ڀائيواري ۾ ملڪيت آهي، جڏهن ته ان وٽ غلام جي قيمت جي برابر پئسا آهن، ته پوءِ غلام جي قيمت عام قيمت تي اندازو لڳايو ويندو. پوءِ ان کي ڀائيوارن جو حصو ڏيڻ گهرجي، جنهن کان پوءِ هو غلام کي آزاد ڪري سگهي ٿو. پر جيڪڏهن هو ائين نه ڪري ته پوءِ هن صرف اهو آزاد ڪيو جيڪو سندس حصو آهي.'
حديث
Imam Malik : 1265
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَعَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَأَنَّ رَجُلًا فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَ عَبِيدًا لَهُ سِتَّةً عِنْدَ مَوْتِهِ فَأَسْهَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمْ فَأَعْتَقَ ثُلُثَ تِلْكَ الْعَبِيدِقَالَ مَالِك وَبَلَغَنِي أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِذَلِكَ الرَّجُلِ مَالٌ غَيْرُهُمْ
مون کي [يحيى بن سعيد] ۽ [ڪجهه ماڻهن] کان [الحسن بن ابو الحسن البصري] ۽ [محمد بن سيرين] کان ٻڌايو ويو آهي ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم جي زماني ۾ هڪ شخص پنهنجن ڇهن غلامن کي آزاد ڪيو جڏهن هو وفات ڪرڻ وارو هو. رسول الله صلي الله عليه وسلم غلامن ۾ قرعه اندازي ۾ حصو ورتو، تنهنڪري ان شخص صرف غلامن جو ٽيون حصو آزاد ڪيو'. مالڪ چيو ته: 'مون کي خبر پئي آهي ته هن شخص وٽ انهن غلامن کان سواءِ ٻيو به مال آهي'.
حديث
Imam Malik : 1266
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ رَجُلًا فِي إِمَارَةِ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَأَعْتَقَ رَقِيقًا لَهُ كُلَّهُمْ جَمِيعًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُمْ فَأَمَرَ أَبَانُ بْنُ عُثْمَانَ بِتِلْكَ الرَّقِيقِ فَقُسِمَتْ أَثْلَاثًا ثُمَّ أَسْهَمَ عَلَى أَيِّهِمْ يَخْرُجُ سَهْمُ الْمَيِّتِ فَيَعْتِقُونَ فَوَقَعَ السَّهْمُ عَلَى أَحَدِ الْأَثْلَاثِ فَعَتَقَ الثُّلُثُ الَّذِي وَقَعَ عَلَيْهِ السَّهْمُ
مالڪ مون کي [ربيع بن ابو عبدالرحمان] کان ٻڌايو ته هڪ شخص ابان بن عثمان جي دور ۾ پنهنجن سڀني غلامن کي آزاد ڪيو، جڏهن ته ان وٽ انهن کان سواءِ ڪا به ملڪيت نه هئي. تنهن ڪري [ابان بن عثمان] غلامن کي ٽن حصن ۾ ورهائڻ جو حڪم ڏنو. پوءِ هن انهن لاءِ قرعه اندازي ڪئي، جيڪو به لاٽري ڪڍندو هو ان کي آزاد ڪيو ويندو هو. پوءِ قرعه اندازي انهن مان هڪ حصي تي ٿي، تنهنڪري هن ان غلام کي آزاد ڪيو جيڪو قرعه اندازي ۾ متاثر ٿيو هو.
حديث
Imam Malik : 1267
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُمَضَتْ السُّنَّةُ أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا أُعْتِقَ تَبِعَهُ مَالُهُ
مالڪ مون کي [ابن شهاب] کان ٻڌايو ته هن هڪ ڀيري کيس چوندي ٻڌو ته: 'اهو رواج آهي؛ جيڪڏهن غلام آزاد ڪيو وڃي ته ان جي ملڪيت به شامل آهي'.
حديث
Imam Malik : 1268
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَأَيُّمَا وَلِيدَةٍ وَلَدَتْ مِنْ سَيِّدِهَا فَإِنَّهُ لَا يَبِيعُهَا وَلَا يَهَبُهَا وَلَا يُوَرِّثُهَا وَهُوَ يَسْتَمْتِعُ بِهَا فَإِذَا مَاتَ فَهِيَ حُرَّةٌ
مالڪ [نافع] مون کي [عبدالله بن عمر] کان ٻڌايو ته [عمر بن خطاب] چيو ته: 'ڪا به ٻانهي جيڪا پنهنجي مالڪ کان ٻار پيدا ڪري ٿي، ان جو مالڪ ان کي نه وڪڻي، نه ان کي ڇڏي ڏئي ۽ نه ئي ان کي ڪنهن ٻئي شخص کي منتقل ڪري - جڏهن ته هو اڃا تائين ان سان جنسي تعلق رکي ٿو. جيڪڏهن مالڪ مري وڃي ته پوءِ هو آزاد ٿي ويندو'.
حديث
Imam Malik : 1269
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِلَالِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْحَكَمِ أَنَّهُ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ جَارِيَةً لِي كَانَتْ تَرْعَى غَنَمًا لِي فَجِئْتُهَا وَقَدْ فُقِدَتْ شَاةٌ مِنْ الْغَنَمِ فَسَأَلْتُهَا عَنْهَا فَقَالَتْ أَكَلَهَا الذِّئْبُ فَأَسِفْتُ عَلَيْهَا وَكُنْتُ مِنْ بَنِي آدَمَ فَلَطَمْتُ وَجْهَهَا وَعَلَيَّ رَقَبَةٌ أَفَأُعْتِقُهَا فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ اللَّهُ فَقَالَتْ فِي السَّمَاءِ فَقَالَ مَنْ أَنَا فَقَالَتْ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتِقْهَا
مالڪ مون کي هلال بن اسامه کان، عطا بن يسار کان، عمر بن الحڪم کان، ٻڌايو ته: مان رسول الله ﷺ سان مليس ۽ عرض ڪيو ته: اي الله جا رسول، منهنجي ٻانهي منهنجي ٻڪرين کي چاريندي آهي. جڏهن مان وٽس ويس ته خبر پئي ته منهنجي ٻڪرين مان هڪ غائب آهي. جڏهن مون کانئس پڇيو ته، هن جواب ڏنو ته، 'بڪري کي بگھڙ کائي ويو آهي'. مون کي هن واقعي تي افسوس ٿيو، ۽ مان صرف هڪ عام ماڻهو آهيان، تنهن ڪري مون ان جي منهن تي چماٽ هنئي. منهنجو هڪ غلام آهي، تنهنڪري ڇا مان ان کي آزاد ڪريان؟' رسول الله ﷺ وري غلام کان پڇيو ته: 'الله ڪير آهي؟' هن جواب ڏنو ته: 'آسمان ۾'. هن ٻيهر پڇيو ته: 'مان ڪير آهيان؟' هن جواب ڏنو ته: 'تون رسول الله آهين،' پوءِ رسول الله ﷺ فرمايو ته: 'ان کي آزاد ڪر!'
حديث
Imam Malik : 1270
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِجَارِيَةٍ لَهُ سَوْدَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ عَلَيَّ رَقَبَةً مُؤْمِنَةً فَإِنْ كُنْتَ تَرَاهَا مُؤْمِنَةً أُعْتِقُهَا فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَشْهَدِينَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ أَتَشْهَدِينَ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ أَتُوقِنِينَ بِالْبَعْثِ بَعْدَ الْمَوْتِ قَالَتْ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتِقْهَا
مالڪ مون کي [ابن شهاب] کان [عبيدالله بن عبدالله بن عتبه بن مسعود] کان بيان ڪيو آهي ته: 'هڪ انصاري شخص رسول الله ﷺ سان مليو ۽ پنهنجي ڪاري ٻانهي کي کڻي آيو، پوءِ هن پڇيو: 'يا رسول الله ﷺ، منهنجو هڪ غلام آهي جيڪو مؤمن آهي، جيڪڏهن توهان ان کي واقعي مؤمن ڏسندا ته مان ان کي آزاد ڪندس'. رسول الله ﷺ وري پڇيو: 'ڇا توهان شاهدي ڏيو ٿا ته الله کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي؟' هن جواب ڏنو، 'ها'. هن ٻيهر پڇيو: 'ڇا توهان شاهدي ڏيو ٿا ته محمد الله جو رسول آهي؟' هن جواب ڏنو، 'ها'. هن ٻيهر پڇيو: 'ڇا توهان يقين رکو ٿا ته موت کان پوءِ قيامت جو ڏينهن هوندو؟' هن جواب ڏنو، 'ها'. رسول الله ﷺ پڻ چيو: 'ان کي آزاد ڪريو!'
حديث
Imam Malik : 1271
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ أُمَّهُ أَرَادَتْ أَنْ تُوصِيَ ثُمَّ أَخَّرَتْ ذَلِكَ إِلَى أَنْ تُصْبِحَ فَهَلَكَتْ وَقَدْ كَانَتْ هَمَّتْ بِأَنْ تُعْتِقَ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقُلْتُ لِلْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍأَيَنْفَعُهَا أَنْ أُعْتِقَ عَنْهَا فَقَالَ الْقَاسِمُ إِنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُمِّي هَلَكَتْ فَهَلْ يَنْفَعُهَا أَنْ أُعْتِقَ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ
مالڪ مون کي [عبدالرحمن بن ابو عمرہ الانصاري] کان ٻڌايو ته سندس ماءُ وصيت ڪرڻ چاهيندي هئي، پوءِ هن ان کي ٻئي ڏينهن تائين ختم ڪري ڇڏيو ۽ پنهنجي وصيت جي پوري ٿيڻ کان اڳ ئي جلدي ۾ فوت ٿي وئي، جيتوڻيڪ هن هڪ غلام کي آزاد ڪرڻ جو ارادو ڪيو هو. تنهن ڪري عبدالرحمان چيو؛ 'پوءِ مون [القاسم بن محمد] کان پڇيو، 'ڇا اهو فائدو ڏيندو جيڪڏهن مان هن کي آزاد ڪريان؟' القاسم جواب ڏنو؛ 'سعد بن عباده هڪ ڀيرو رسول الله صلي الله عليه وسلم کي چيو؛ 'يقيناً منهنجي ماءُ فوت ٿي چڪي آهي، ڇا اهو فائدو ڏيندو جيڪڏهن مان هن لاءِ هڪ غلام آزاد ڪريان؟' رسول الله صلي الله عليه وسلم جواب ڏنو؛ 'ها'.
حديث
Imam Malik : 1272
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ قَالَتُوُفِّيَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ فِي نَوْمٍ نَامَهُ فَأَعْتَقَتْ عَنْهُ عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِقَابًا كَثِيرَةًقَالَ مَالِك وَهَذَا أَحَبُّ مَا سَمِعْتُ إِلَيَّ فِي ذَلِكَ
مالڪ مون کي [يحيى بن سعيد] کان ٻڌايو هو ته؛ 'عبدالرحمان بن ابوبڪر سمهڻ دوران فوت ٿي ويو، [عائشه]، رسول الله صلي الله عليه وسلم جي زال، پوءِ ڪيترائي غلام آزاد ڪيا'. مالڪ چيو؛ 'هن صورت ۾ اهو رايو آهي جيڪو مون کي ٻڌڻ ۾ سڀ کان وڌيڪ پسند آهي'.
حديث
Imam Malik : 1273
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الرِّقَابِ أَيُّهَا أَفْضَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَغْلَاهَا ثَمَنًا وَأَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا
مون کي مالڪ [حِشَام بن عُرُوه] کان [پنهنجي پيءُ] کان [عائشه] رسول الله ﷺ جي زال کان ٻڌايو آهي ته هڪ ڀيري رسول الله ﷺ کان پڇيو ويو ته ڪهڙو غلام سڀ کان اهم آهي، رسول الله ﷺ جواب ڏنو؛ 'سڀ کان مهانگو، ۽ پنهنجي خاندان ۾ سڀ کان وڌيڪ قيمتي'.
حديث
Imam Malik : 1274
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّهُ أَعْتَقَ وَلَدَ زِنًا وَأُمَّهُ
مالڪ مون کي [نافع] کان [عبدالله بن عمر] کان ٻڌايو ته هن پنهنجي ماءُ سان گڏ زنا جي نتيجي ۾ پيدا ٿيل ٻار کي آزاد ڪيو هو.
حديث
Imam Malik : 1275
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْجَاءَتْ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ أُوقِيَّةٌ فَأَعِينِينِي فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَنْكِ عَدَدْتُهَا وَيَكُونَ لِي وَلَاؤُكِ فَعَلْتُ فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا فَقَالَتْ لَهُمْ ذَلِكَ فَأَبَوْا عَلَيْهَا فَجَاءَتْ مِنْ عِنْدِ أَهْلِهَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَقَالَتْ لِعَائِشَةَ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ عَلَيْهِمْ ذَلِكَ فَأَبَوْا عَلَيَّ إِلَّا أَنْ يَكُونَ الْوَلَاءُ لَهُمْ فَسَمِعَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهَا فَأَخْبَرَتْهُ عَائِشَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمْ الْوَلَاءَ فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ فَفَعَلَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ قَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ وَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته مالڪ [هشام بن عروه] کان [پنهنجي پيءُ] کان [عائشه] رسول الله ﷺ جي زال چيو ته؛ 'بريره آئي ۽ چيو؛ 'مون پاڻ کي پنهنجي آقا کان اڳواٽ آزاد ڪيو آهي ۽ نو اوقيه ادا ڪيا آهن، هر سال هڪ اوقيه جي قسطن سان. تنهنڪري منهنجي مدد ڪريو'. عائشه چيو؛ 'جيڪڏهن توهان جو خاندان - توهان جو مالڪ - راضي ٿئي ٿو، ته مان توهان جي طرفان انهن کي اهو ادا ڪندس، پر توهان جي سرپرستي مون وٽ هجڻ گهرجي'. بريره پوءِ پنهنجي خاندان وٽ ويو ۽ انهن کي اهو ٻڌايو، پر انهن انڪار ڪيو. ٿوري دير کان پوءِ هو پنهنجي خاندان مان آيو، جڏهن ته رسول الله ﷺ ٻڌي رهيا هئا. بريره عائشه کي چيو؛ 'مون انهن کي اهو پيش ڪيو آهي پر انهن انڪار ڪيو، جيستائين سرپرستي جا حق انهن وٽ نه رهن'. رسول الله ﷺ، جنهن ڳالهه ٻولهه ٻڌي، فوري طور تي پڇيو، پوءِ عائشه کيس ٻڌايو. پوءِ رسول الله ﷺ فرمايو: 'ان کي وٺو ۽ انهن تي شرط لڳايو، ڇاڪاڻ ته سرپرستي ان جو حق آهي جيڪو ان کي آزاد ڪري ٿو'. پوءِ عائشه پنهنجي تجويز تي عمل ڪيو، جنهن کان پوءِ رسول الله ﷺ ميڙ جي سامهون بيٺا ۽ تحميد ڪئي ۽ الله جي حمد ڪئي. پوءِ فرمايائون: 'اما بدو، ماڻهو اهڙيون شرطون ڇو ٿا ڏين جيڪي الله جي ڪتاب تي ٻڌل نه هجن. ڪا به شرط جيڪا الله جي ڪتاب ۾ شامل نه هجي اها باطل آهي، جيتوڻيڪ اها سئو شرطون هجن. الله جا فيصلا وڌيڪ حقدار آهن ۽ الله جا شرط مضبوط آهن. سرپرستي آزاد ڪندڙ لاءِ آهي'.
حديث
Imam Malik : 1276
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ جَارِيَةً تُعْتِقُهَا فَقَالَ أَهْلُهَا نَبِيعُكِهَا عَلَى أَنَّ وَلَاءَهَا لَنَا فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا يَمْنَعَنَّكِ ذَلِكَ فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
مالڪ مون کي [نافع] کان [عبدالله بن عمر] کان روايت ڪئي ته عائشه، مومنن جي ماءُ، هڪ غلام خريد ڪرڻ چاهيندي هئي ته ان کي آزاد ڪري. غلام جي مالڪ چيو ته، 'اسين اهو توهان کي وڪرو ڪنداسين، پر سرپرستي اسان وٽ رهندي.' پوءِ عائشه رسول الله ﷺ سان ان جي شڪايت ڪئي، جنهن فرمايو ته، 'اهو توهان کي نه ڊڄڻ ڏيو؛ بيشڪ، سرپرستي ان لاءِ آهي جيڪو آزاد ڪري ٿو.'
حديث
Imam Malik : 1277
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ تَسْتَعِينُ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَصُبَّ لَهُمْ ثَمَنَكِ صَبَّةً وَاحِدَةً وَأُعْتِقَكِ فَعَلْتُ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لِأَهْلِهَا فَقَالُوا لَا إِلَّا أَنْ يَكُونَ لَنَا وَلَاؤُكِ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فَزَعَمَتْ عَمْرَةُ أَنَّ عَائِشَةَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
مالڪ مون کي [يحيى بن سعيد] کان [عمره بنت عبدالرحمان] کان ٻڌايو ته بريره عائشه ام المومنين سان ملاقات ڪئي ته جيئن ان کان مدد گهري. عائشه چيو ته جيڪڏهن توهان جو خاندان چاهي ته مان توهان کي انهن کي نقد رقم ڏيندس، پوءِ توهان کي آزاد ڪري ڇڏيندس. بريره پوءِ پنهنجي خاندان کان ان بابت پڇيو ته انهن چيو ته نه جيستائين توهان جي سرپرستي اسان جي نه ٿي وڃي. يحيى بن سعيد چيو ته عمره جو خيال آهي ته عائشه اهو رسول الله صلي الله عليه وسلم کي چيو، رسول الله صلي الله عليه وسلم اهو به چيو ته: 'هن کي خريد ڪريو ۽ آزاد ڪريو، ڇاڪاڻ ته سرپرستي ان جي آهي جيڪو ان کي آزاد ڪري ٿو'.
حديث
Imam Malik : 1278
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعِ الْوَلَاءِ وَعَنْ هِبَتِهِ
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته مالڪ [عبدالله بن دينار] کان، ۽ [عبدالله بن عمر] کان، چيو ته: 'الله جي رسول الله صلي الله عليه وسلم امانتن ۽ گرانٽن جي خريد و فروخت کان منع ڪئي هئي'.
حديث
Imam Malik : 1279
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِأَنَّ الزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ اشْتَرَى عَبْدًا فَأَعْتَقَهُ وَلِذَلِكَ الْعَبْدِ بَنُونَ مِنْ امْرَأَةٍ حُرَّةٍ فَلَمَّا أَعْتَقَهُ الزُّبَيْرُ قَالَ هُمْ مَوَالِيَّ وَقَالَ مَوَالِي أُمِّهِمْ بَلْ هُمْ مَوَالِينَا فَاخْتَصَمُوا إِلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَقَضَى عُثْمَانُ لِلزُّبَيْرِ بِوَلَائِهِمْ
مالڪ مون کي [ربيعة بن ابو عبدالرحمان] کان روايت ڪئي آهي ته: 'زبير بن العوام هڪ غلام خريد ڪيو ۽ پوءِ ان کي آزاد ڪيو، ۽ ان کي هڪ آزاد عورت مان ٻار پيدا ٿيا. پوءِ جڏهن زبير ان کي آزاد ڪيو، ته هن چيو: 'ٻار منهنجي سنڀال هيٺ آهن.' پوءِ انهن جي مادري سرپرستن چيو: 'نه، اهي اسان جي سنڀال هيٺ آهن.' پوءِ انهن معاملي جي شڪايت [عثمان بن عفان] ڏانهن ڪئي، ۽ عثمان فيصلو ڪيو ته سرپرستي جو حق زبير لاءِ آهي.'
حديث
Imam Malik : 1280
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ الْعَاصِيَ بْنَ هِشَامٍ هَلَكَ وَتَرَكَ بَنِينَ لَهُ ثَلَاثَةً اثْنَانِ لِأُمٍّ وَرَجُلٌ لِعَلَّةٍ فَهَلَكَ أَحَدُ اللَّذَيْنِ لِأُمٍّ وَتَرَكَ مَالًا وَمَوَالِيَ فَوَرِثَهُ أَخُوهُ لِأَبِيهِ وَأُمِّهِ مَالَهُ وَوَلَاءَهُ مَوَالِيهِ ثُمَّ هَلَكَ الَّذِي وَرِثَ الْمَالَ وَوَلَاءَ الْمَوَالِي وَتَرَكَ ابْنَهُ وَأَخَاهُ لِأَبِيهِ فَقَالَ ابْنُهُ قَدْ أَحْرَزْتُ مَا كَانَ أَبِي أَحْرَزَ مِنْ الْمَالِ وَوَلَاءِ الْمَوَالِي وَقَالَ أَخُوهُ لَيْسَ كَذَلِكَ إِنَّمَا أَحْرَزْتَ الْمَالَ وَأَمَّا وَلَاءُ الْمَوَالِي فَلَا أَرَأَيْتَ لَوْ هَلَكَ أَخِي الْيَوْمَ أَلَسْتُ أَرِثُهُ أَنَا فَاخْتَصَمَا إِلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَقَضَى لِأَخِيهِ بِوَلَاءِ الْمَوَالِي
مالڪ مون کي [عبدالله بن ابوبڪر بن محمد بن عمرو بن حزم] کان [عبدالمالڪ بن ابوبڪر بن عبدالرحمان بن الحارث بن هشام] کان [پنهنجي پيءُ] کان ٻڌايو آهي ته هن ان کي ٻڌايو ته العاشي بن هشام فوت ٿي ويو ۽ ٽي ٻار ڇڏي ويو، ٻه ٻار سندس ماءُ جا ۽ هڪ سوٽيلو پٽ. پوءِ ٻن سوٽيلي ڀائرن مان هڪ فوت ٿي ويو، ملڪيت ۽ ڪيترائي غلام ڇڏي ويو. پوءِ ڀائر ۽ ڀينرون پنهنجن غلامن جي ملڪيت ۽ سرپرستي جا وارث ٿيا. پوءِ جيڪو شخص غلامن جي ملڪيت ۽ سرپرستي جو وارث ٿيو، فوت ٿي ويو، هڪ ٻار ۽ سندس ڀاءُ ڇڏي ويو. پوءِ ٻار چيو ته؛ 'مون پنهنجي پيءُ جي ڇڏيل غلامن جي ملڪيت ۽ سرپرستي حاصل ڪئي'. ۽ سندس پيءُ جي ڀاءُ چيو ته؛ 'اها اهڙي ناهي، توهان کي صرف ملڪيت حاصل ڪرڻ جو حق آهي، جيئن انهن غلامن جي سرپرستي جو، اهو توهان جو حق ناهي. ڇا توهان کي خبر ناهي ته جيڪڏهن منهنجو ڀاءُ اڄ مري ويو ته مان ان جو وارث ٿيندس؟' 'پوءِ ٻئي قانوني فيصلو وٺڻ لاءِ عثمان وٽ ويا، [عثمان] پوءِ فيصلو ڪيو ته غلام جي سرپرستي جو حق سندس ڀاءُ کي ڏنو وڃي'.
