Imam Malik (الامام مالك) - 1594 حديث
حديث
Imam Malik : 1201
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ سَأَلَ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَعَنْ كِرَاءِ الْمَزَارِعِ فَقَالَ لَا بَأْسَ بِهَا بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَقُلْتُ لَهُ أَرَأَيْتَ الْحَدِيثَ الَّذِي يُذْكَرُ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ فَقَالَ أَكْثَرَ رَافِعٌ وَلَوْ كَانَ لِي مَزْرَعَةٌ أَكْرَيْتُهَا
مالڪ مون کي [ابن شهاب] کان روايت ڪئي آهي ته هن [سالم بن عبدالله بن عمر] کان باغ ڪرائي تي ڏيڻ بابت پڇيو، ۽ هن جواب ڏنو: 'سون يا چاندي استعمال ڪرڻ ۾ ڪو حرج ناهي.' ابن شهاب چيو: 'مون پڇيو: 'رافع بن خديج کان ذڪر ڪيل حديث بابت توهان جو ڇا خيال آهي؟' هن جواب ڏنو: 'رافع' تمام گهڻو آهي. جيڪڏهن مون وٽ باغ هجي ها ته مان ضرور ان کي ڪرائي تي ڏيان ها.'
حديث
Imam Malik : 1202
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يُكْرِي أَرْضَهُ بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ
مالڪ مون کي هشام بن عروه کان ۽ سندس پيءُ کان ٻڌايو ته هن پنهنجي زمين سون ۽ چاندي سان ڪرائي تي ڏني هئي.
حديث
Imam Malik : 1203
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَعَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِالشُّفْعَةِ فِيمَا لَمْ يُقْسَمْ بَيْنَ الشُّرَكَاءِ فَإِذَا وَقَعَتْ الْحُدُودُ بَيْنَهُمْ فَلَا شُفْعَةَ فِيهِ
اسان کي مالڪ کان، ابن شعيب کان، سعيد بن مسيب کان ۽ ابو سلمه بن عبدالرحمان بن عوف کان روايت ڪئي وئي آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم ان سامان جي شفعه جو فيصلو ڪيو جيڪو ڀائيواري جي ميمبرن ۾ ورهايل نه هو، پر جيڪڏهن انهن جي وچ ۾ حدون واضح هجن ها ته ان ۾ شفعه نه هئي.
حديث
Imam Malik : 1204
قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِك عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ قَالَإِذَا وَقَعَتْ الْحُدُودُ فِي الْأَرْضِ فَلَا شُفْعَةَ فِيهَا وَلَا شُفْعَةَ فِي بِئْرٍ وَلَا فِي فَحْلِ النَّخْلِقَالَ مَالِك وَعَلَى هَذَا الْأَمْرُ عِنْدَنَا
يحييٰ چيو ته مالڪ چيو؛ [محمد بن عمره] کان [ابوبڪر بن حزم] کان ته [عثمان بن عفان] چيو؛ 'جيڪڏهن زمين تي حدون مقرر ڪيون ويون آهن، ته پوءِ ڪو به صوفه ناهي. کوهه ۾ ڪو به شفعه ناهي، ۽ نه ئي کجيءَ جي وڻ ۾'. مالڪ چيو؛ 'هي راءِ اسان جي راءِ آهي'.
حديث
Imam Malik : 1205
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَيَّ فَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَنْ يَكُونَ أَلْحَنَ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ فَأَقْضِيَ لَهُ عَلَى نَحْوِ مَا أَسْمَعُ مِنْهُ فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِشَيْءٍ مِنْ حَقِّ أَخِيهِ فَلَا يَأْخُذَنَّ مِنْهُ شَيْئًا فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنْ النَّارِ
يحييٰ اسان سان مالڪ کان، هشام بن عروه کان، سندس پيءُ کان، زينب بنت ابو سلمه کان، رسول الله صلي الله عليه وسلم جي زال ام سلمه کان، ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'مان هڪ انسان آهيان، ۽ توهان پنهنجا تڪرار مون وٽ آڻيندا آهيو. ۽ شايد توهان مان ڪجهه ٻين کان وڌيڪ عقلمند هجن، تنهن ڪري مان انهن کان جيڪو ٻڌندو آهيان ان تي فيصلو ڪندو آهيان. تنهن ڪري جيڪو به ان لاءِ پنهنجي ڀاءُ جو حق کسي فيصلو ڪريان ٿو، اهو ان کي نه کسي. ڇاڪاڻ ته حقيقت ۾ مون ان لاءِ باهه مان حصو ورتو آهي.'
حديث
Imam Malik : 1206
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِاخْتَصَمَ إِلَيْهِ مُسْلِمٌ وَيَهُودِيٌّ فَرَأَى عُمَرُ أَنَّ الْحَقَّ لِلْيَهُودِيِّ فَقَضَى لَهُ فَقَالَ لَهُ الْيَهُودِيُّ وَاللَّهِ لَقَدْ قَضَيْتَ بِالْحَقِّ فَضَرَبَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ بِالدِّرَّةِ ثُمَّ قَالَ وَمَا يُدْرِيكَ فَقَالَ لَهُ الْيَهُودِيُّ إِنَّا نَجِدُ أَنَّهُ لَيْسَ قَاضٍ يَقْضِي بِالْحَقِّ إِلَّا كَانَ عَنْ يَمِينِهِ مَلَكٌ وَعَنْ شِمَالِهِ مَلَكٌ يُسَدِّدَانِهِ وَيُوَفِّقَانِهِ لِلْحَقِّ مَا دَامَ مَعَ الْحَقِّ فَإِذَا تَرَكَ الْحَقَّ عَرَجَا وَتَرَكَاهُ
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته مالڪ [يحيى بن سعيد] کان [سعيد بن مسيب] کان چيو ته: 'هڪ مسلمان جو هڪ يهودي سان تڪرار هو جيڪو [عمر بن خطاب] سان منهن ڏئي رهيو هو، پوءِ عمر ڏٺو ته سچ يهودي جي طرف هو، تنهن ڪري هن يهودي کي فتح ڪيو. يهودي کيس چيو: 'الله جو قسم، توهان معاملي جو صحيح فيصلو ڪيو آهي'. 'عمر بن خطاب ان کي لٺ سان ماريو، پوءِ چيو: 'توهان کي ڇا خبر آهي؟' يهودي جواب ڏنو؛ 'يقيناً اسان ڏٺو ته ڪو به جج صحيح فيصلو نٿو ڪري، جيستائين سندس ساڄي ۽ کاٻي پاسي ملائڪ نه هجن جيڪي هميشه کيس انصاف ڏيندا ۽ کيس سچائي ڏانهن هدايت ڪندا، جيستائين هو سچ سان گڏ آهي. جڏهن هو انهن کي ڇڏي ويو، ته اهي به کيس ڇڏي ويا'.
حديث
Imam Malik : 1207
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِي عَمْرَةَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ الشُّهَدَاءِ الَّذِي يَأْتِي بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا أَوْ يُخْبِرُ بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا
يحييٰ اسان کي مالڪ کان، عبدالله بن ابي بڪر بن محمد بن عمرو بن حزم کان، سندس پيءُ کان، عبدالله بن عمرو بن عثمان کان، ابو عمرو انصاري کان، زيد بن خالد الجهني کان روايت ڪئي آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: ڇا مان توهان کي بهترين شاهدن جي خبر ڏيان؟ اهو اهو آهي جيڪو شاهدي ڏيڻ کان اڳ پنهنجي شاهدي ڏئي ٿو يا جيڪو شاهدي ڏيڻ کان اڳ پنهنجي شاهدي ٻڌائي ٿو.
حديث
Imam Malik : 1208
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ قَالَ قَدِمَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِرَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَقَالَ لَقَدْ جِئْتُكَ لِأَمْرٍ مَا لَهُ رَأْسٌ وَلَا ذَنَبٌ فَقَالَ عُمَرُ مَا هُوَ قَالَ شَهَادَاتُ الزُّورِ ظَهَرَتْ بِأَرْضِنَا فَقَالَ عُمَرُ أَوَ قَدْ كَانَ ذَلِكَ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ لَا يُؤْسَرُ رَجُلٌ فِي الْإِسْلَامِ بِغَيْرِ الْعُدُولِو حَدَّثَنِي مَالِك أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَ لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ خَصْمٍ وَلَا ظَنِينٍ
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته مالڪ [ربيعة بن ابو عبدالرحمٰن] کان چيو ته: 'عراق جو هڪ رهواسي عمر بن خطاب سان مليو ۽ ان کي چيو ته: 'مان توهان وٽ هڪ اهڙو معاملو کڻي آيو آهيان جنهن جو ڪو به خاتمو ناهي.' عمر پڇيو؛ 'اهو ڇا آهي؟' هن جواب ڏنو؛ 'ڪوڙي شاهدي اسان جي آبادي کي پريشان ڪري ڇڏيو آهي'. عمر پڇيو؛ 'ڇا اهو ٿيو آهي؟' هن جواب ڏنو؛ 'ها'. تنهن ڪري [عمر] چيو؛ 'الله جو قسم، اسلام ۾ ڪو به ماڻهو انصاف کان سواءِ روڪيو نٿو وڃي'. مالڪ مون کي ٻڌايو ته هن تائين خبر پهتي آهي؛ ته عمر بن خطاب چيو؛ 'دشمن ماڻهن يا الزام وارن ماڻهن جي طرفان ڪا به شاهدي جائز ناهي'.
حديث
Imam Malik : 1209
قَالَ يَحْيَى عَنْ مَالِك أَنَّهُ بَلَغَهُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ وَغَيْرِهِ أَنَّهُمْ سُئِلُواعَنْ رَجُلٍ جُلِدَ الْحَدَّ أَتَجُوزُ شَهَادَتُهُ فَقَالُوا نَعَمْ إِذَا ظَهَرَتْ مِنْهُ التَّوْبَةُو حَدَّثَنِي مَالِك أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ شِهَابٍ يُسْأَلُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ مِثْلَ مَا قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ قَالَ مَالِك وَذَلِكَ الْأَمْرُ عِنْدَنَا وَذَلِكَ لِقَوْلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى{ وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَدًا وَأُولَئِكَ هُمْ الْفَاسِقُونَ إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَأَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ }
يحييٰ چيو؛ مالڪ کان ته کيس، [سليمان بن يسار] ۽ [ٻين] کان اهو پهتو ته انهن کان هڪ شخص جي شاهدي بابت پڇيو ويو جنهن کي ڪوڙا هنيا ويا هئا، ڇا ان جي شاهدي قبول ڪئي وئي؟ انهن جواب ڏنو؛ 'ها، جيڪڏهن توهان توبه ڪئي آهي'. مالڪ مون کي ٻڌايو ته هن [ابن شهاب کان] هن بابت پڇيو ويو هو، تنهن ڪري هن سليمان بن يسار وانگر جواب ڏنو. مالڪ چيو؛ 'اهو اسان جو رايو آهي، جيئن الله تبارڪ و تعاليٰ فرمايو آهي؛ '۽ جيڪي نيڪ عورتن تي زنا جو الزام لڳائين ٿا ۽ چار شاهد نه آڻين ٿا، ته پوءِ جيڪي انهن تي الزام لڳائين ٿا انهن کي اسي ڀيرا ماريو ويندو، ۽ انهن جي شاهدي هميشه لاءِ قبول نه ڪندا. ۽ اهي بدڪار آهن، سواءِ انهن جي جيڪي بعد ۾ توبه ڪن ٿا ۽ پاڻ کي سڌارين ٿا. پوءِ بيشڪ الله بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي-' -قسط النور؛ 4-
حديث
Imam Malik : 1210
قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِك عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِ
يحييٰ چيو؛ مالڪ چيو؛ [جعفر بن محمد] کان [پنهنجي پيءُ] کان ته رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيري هڪ ڪيس جو فيصلو شاهدن جي قسم سان ڏنو.
حديث
Imam Malik : 1211
و عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِكَتَبَ إِلَى عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ وَهُوَ عَامِلٌ عَلَى الْكُوفَةِ أَنْ اقْضِ بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِ
۽ مالڪ کان [ابو زيناد] کان ته [عمر بن عبدالعزيز] ڪوفي جي هڪ آفيسر عبدالحميد بن عبدالرحمان بن زيد بن خطاب ڏانهن خط موڪليو؛ 'معاملن جو فيصلو شاهدن سان قسم کڻي ڪريو'.
حديث
Imam Malik : 1212
قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِك عَنْ جَمِيلِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُؤَذِّنِ أَنَّهُ كَانَ يَحْضُرُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِوَهُوَ يَقْضِي بَيْنَ النَّاسِ فَإِذَا جَاءَهُ الرَّجُلُ يَدَّعِي عَلَى الرَّجُلِ حَقًّا نَظَرَ فَإِنْ كَانَتْ بَيْنَهُمَا مُخَالَطَةٌ أَوْ مُلَابَسَةٌ أَحْلَفَ الَّذِي ادُّعِيَ عَلَيْهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ شَيْءٌ مِنْ ذَلِكَ لَمْ يُحَلِّفْهُ
يحييٰ چيو؛ مالڪ چيو؛ [جميل بن عبدالرحمان المعزين] کان ته هو هڪ ڀيري ماڻهن جي وچ ۾ فيصلو ڏيڻ وقت هڪ ڪائونسل [عمر بن عبدالعزيز] ۾ شرڪت ڪئي. اوچتو هڪ ماڻهو ٻئي شخص کان پنهنجا حق گهري رهيو هو. تنهن ڪري عمر جاچ ڪئي؛ جيڪڏهن ٻنهي جي وچ ۾ ابهام ۽ غلط فهمي هجي، ته پوءِ جيڪو ماڻهو دعويٰ ڪري ٿو ان کي قسم کڻڻ لاءِ چيو ويندو هو. جيڪڏهن ڪو تڪرار نه هجي ته پوءِ قسم نه کڻبو آهي.
حديث
Imam Malik : 1213
قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِكَانَ يَقْضِي بِشَهَادَةِ الصِّبْيَانِ فِيمَا بَيْنَهُمْ مِنْ الْجِرَاحِ
يحييٰ چيو ته مالڪ چيو؛ [هشام بن عروه] کان ته [عبدالله بن زبير] نابالغن جي شاهدي سان انهن تڪراري ڪيسن جو فيصلو ڪندو هو جن جي نتيجي ۾ انهن جي وچ ۾ زخم ايندا هئا.
حديث
Imam Malik : 1214
قَالَ يَحْيَى حَدَّثَنَا مَالِك عَنْ هَاشِمِ بْنِ هَاشِمِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نِسْطَاسٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ عَلَى مِنْبَرِي آثِمًا تَبَوَّأَ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
يحيٰ چيو؛ اسان کي مالڪ [حسيم بن حصيم بن عتبه بن ابي وقاص] کان، [عبدالله بن نصطاسي] کان، [جابر بن عبدالله الانصاري] کان روايت آهي ته رسول الله ﷺ جن فرمايو؛ ”جيڪو به منهنجي منبر تي گناهن جي باري ۾ قسم کڻندو ته ان پنهنجي جاءِ جهنم ۾ تيار ڪري ورتي“.
حديث
Imam Malik : 1215
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبٍ السَّلَمِيِّ عَنْ أَخِيهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اقْتَطَعَ حَقَّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِيَمِينِهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَأَوْجَبَ لَهُ النَّارَ قَالُوا وَإِنْ كَانَ شَيْئًا يَسِيرًا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَإِنْ كَانَ قَضِيبًا مِنْ أَرَاكٍ وَإِنْ كَانَ قَضِيبًا مِنْ أَرَاكٍ وَإِنْ كَانَ قَضِيبًا مِنْ أَرَاكٍ قَالَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ
مالڪ مون کي [علاء بن عبدالرحمان] کان [معبد بن ڪعب السلمي] کان، سندس ڀاءُ [عبدالله بن ڪعب بن مالڪ الانصاري] کان، [ابو امامه] کان ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'جيڪو به ڪنهن مسلمان جو حق پنهنجي قسم سان کسي ٿو، الله تعاليٰ ان تي جنت ۽ دوزخ حرام ڪري ڇڏيو آهي'. اهي پڇن ٿا ته: 'اي الله جا رسول، جيتوڻيڪ اهو هڪ ننڍڙو معاملو هجي؟' پاڻ جواب ڏنو ته: 'جيتوڻيڪ اهو صرف عرق جي ڪاٺ مان مسواڪ هجي، جيتوڻيڪ اهو صرف عرق جي ڪاٺ مان مسواڪ هجي'. پاڻ ٽي ڀيرا چيو.
حديث
Imam Malik : 1216
قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِك عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا غَطَفَانَ بْنَ طَرِيفٍ الْمُرِّيَّ يَقُولُ اخْتَصَمَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيُّ وَابْنُ مُطِيعٍفِي دَارٍ كَانَتْ بَيْنَهُمَا إِلَى مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ وَهُوَ أَمِيرٌ عَلَى الْمَدِينَةِ فَقَضَى مَرْوَانُ عَلَى زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ بِالْيَمِينِ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ أَحْلِفُ لَهُ مَكَانِي قَالَ فَقَالَ مَرْوَانُ لَا وَاللَّهِ إِلَّا عِنْدَ مَقَاطِعِ الْحُقُوقِ قَالَ فَجَعَلَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ يَحْلِفُ أَنَّ حَقَّهُ لَحَقٌّ وَيَأْبَى أَنْ يَحْلِفَ عَلَى الْمِنْبَرِ قَالَ فَجَعَلَ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ يَعْجَبُ مِنْ ذَلِكَقَالَ مَالِك لَا أَرَى أَنْ يُحَلَّفَ أَحَدٌ عَلَى الْمِنْبَرِ عَلَى أَقَلَّ مِنْ رُبُعِ دِينَارٍ وَذَلِكَ ثَلَاثَةُ دَرَاهِمَ
يحييٰ چيو؛ مالڪ چيو؛ [داؤد بن الحسين] کان ته هن [ابو غطفان بن ثابت الموري] کي چوندي ٻڌو ته؛ 'زيد بن ثابت انصاري ۽ ابن مطيع جو هڪ گهر تي تڪرار ٿيو، پوءِ اهي معاملو مروان بن حڪم وٽ وٺي ويا، جيڪو ان وقت مديني جو گورنر هو. پوءِ هن فيصلو ڏنو ته زيد بن ثابت منبر تي قسم کڻندو، [زيد بن ثابت] چيو؛ 'مان پنهنجي جاءِ تي قسم کڻندس'. مروان بن الحکم چيو؛ 'نه! الله جو قسم، سواءِ ان جاءِ تي جتي حق ڪٽيو ويو هو'. ابو غفتان چيو؛ 'زيد بن ثابت به قسم کنيو ته سندس حق سچو آهي، ۽ منبر تي قسم کڻڻ کان انڪار ڪيو'. زيد بن ثابت جي رويي مروان بن الحکم کي حيران ڪري ڇڏيو. مالڪ چيو؛ 'اسان جي راءِ ۾، ڪنهن به شخص کي هڪ دينار جي چوٿين حصي يا ٽن درهم کان گهٽ پئسن جي الزام ۾ منبر تي قسم کڻڻ لاءِ نه چيو ويندو آهي'.
حديث
Imam Malik : 1217
قَالَ يَحْيَى حَدَّثَنَا مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَغْلَقُ الرَّهْنُقَالَ مَالِك وَتَفْسِيرُ ذَلِكَ فِيمَا نُرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَنْ يَرْهَنَ الرَّجُلُ الرَّهْنَ عِنْدَ الرَّجُلِ بِالشَّيْءِ وَفِي الرَّهْنِ فَضْلٌ عَمَّا رُهِنَ بِهِ فَيَقُولُ الرَّاهِنُ لِلْمُرْتَهِنِ إِنْ جِئْتُكَ بِحَقِّكَ إِلَى أَجَلٍ يُسَمِّيهِ لَهُ وَإِلَّا فَالرَّهْنُ لَكَ بِمَا رُهِنَ فِيهِ قَالَ فَهَذَا لَا يَصْلُحُ وَلَا يَحِلُّ وَهَذَا الَّذِي نُهِيَ عَنْهُ وَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهُ بِالَّذِي رَهَنَ بِهِ بَعْدَ الْأَجَلِ فَهُوَ لَهُ وَأُرَى هَذَا الشَّرْطَ مُنْفَسِخًا
يحييٰ چيو ته؛ مالڪ مون کي [ابن شهاب] کان [سعيد بن مسيب] کان ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'قرض جي ضمانت ملڪيت ۾ نه هجڻ گهرجي'. مالڪ چيو ته؛ سندس لفظن جي تشريح - والله 'السلام - اها آهي ته هڪ ماڻهو پنهنجو سامان ٻئي ڌر کي گروي رکي ٿو، جڏهن ته گروي رکيل سامان جي قيمت قرض جي رقم کان وڌيڪ آهي. پوءِ گروي رکيل شخص گروي رکيل شخص کي چيو ته، 'مان توهان جي حقن سان توهان وٽ مقرر وقت تائين ايندس، پر جيڪڏهن نه ته گروي رکيل شيءِ توهان جي ٿي ويندي'. مالڪ چيو ته؛ 'اهو صحيح ناهي ۽ حلال ناهي، هن قسم جو عمل منع آهي. يعني، جيڪڏهن شيءِ جو مالڪ مقرر وقت کان وڌيڪ ٿي وڃي ٿو، ته گروي رکيل شيءِ گروي رکيل جي ملڪيت بڻجي ويندي آهي. ۽ مان ڏسان ٿو ته اهڙيون شرطون باطل آهن'.
حديث
Imam Malik : 1218
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ مَرْوَانَقَضَى فِي امْرَأَةٍ أُصِيبَتْ مُسْتَكْرَهَةً بِصَدَاقِهَا عَلَى مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ بِهَا
مالڪ مون کي [ابن صهيب] کان ٻڌايو ته [عبدالمالڪ بن مروان] فيصلو ڏنو ته جيڪڏهن ڪنهن عورت سان زبردستي زيادتي ڪئي وڃي ته پوءِ اهو ڪندڙ مرد کي مهر ڏيڻ گهرجي.
حديث
Imam Malik : 1219
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ غَيَّرَ دِينَهُ فَاضْرِبُوا عُنُقَهُوَمَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا نُرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ مَنْ غَيَّرَ دِينَهُ فَاضْرِبُوا عُنُقَهُ أَنَّهُ مَنْ خَرَجَ مِنْ الْإِسْلَامِ إِلَى غَيْرِهِ مِثْلُ الزَّنَادِقَةِ وَأَشْبَاهِهِمْ فَإِنَّ أُولَئِكَ إِذَا ظُهِرَ عَلَيْهِمْ قُتِلُوا وَلَمْ يُسْتَتَابُوا لِأَنَّهُ لَا تُعْرَفُ تَوْبَتُهُمْ وَأَنَّهُمْ كَانُوا يُسِرُّونَ الْكُفْرَ وَيُعْلِنُونَ الْإِسْلَامَ فَلَا أَرَى أَنْ يُسْتَتَابَ هَؤُلَاءِ وَلَا يُقْبَلُ مِنْهُمْ قَوْلُهُمْ وَأَمَّا مَنْ خَرَجَ مِنْ الْإِسْلَامِ إِلَى غَيْرِهِ وَأَظْهَرَ ذَلِكَ فَإِنَّهُ يُسْتَتَابُ فَإِنْ تَابَ وَإِلَّا قُتِلَ وَذَلِكَ لَوْ أَنَّ قَوْمًا كَانُوا عَلَى ذَلِكَ رَأَيْتُ أَنْ يُدْعَوْا إِلَى الْإِسْلَامِ وَيُسْتَتَابُوا فَإِنْ تَابُوا قُبِلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ وَإِنْ لَمْ يَتُوبُوا قُتِلُوا وَلَمْ يَعْنِ بِذَلِكَ فِيمَا نُرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ مَنْ خَرَجَ مِنْ الْيَهُودِيَّةِ إِلَى النَّصْرَانِيَّةِ وَلَا مِنْ النَّصْرَانِيَّةِ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ وَلَا مَنْ يُغَيِّرُ دِينَهُ مِنْ أَهْلِ الْأَدْيَانِ كُلِّهَا إِلَّا الْإِسْلَامَ فَمَنْ خَرَجَ مِنْ الْإِسْلَامِ إِلَى غَيْرِهِ وَأَظْهَرَ ذَلِكَ فَذَلِكَ الَّذِي عُنِيَ بِهِ وَاللَّهُ أَعْلَمُ
يحييٰ اسان کي مالڪ کان وٺي [زيد بن اسلم] تائين ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'جيڪو پنهنجو دين بدلائي ٿو - مرتد - پوءِ ان جي ڳچيءَ کي ڪٽيو'. والله اعلم، اسان جي ڄاڻ مطابق، نبي صلي الله عليه وسلم جي لفظن جو مطلب؛ 'جيڪو پنهنجو دين بدلائي ٿو، ان جي ڳچيءَ کي ڪٽيو' اهو شخص آهي جيڪو اسلام ڇڏي ٿو ۽ ٻئي مذهب ۾ شامل ٿئي ٿو، جهڙوڪ زنديق ۽ ان جهڙو. جيڪڏهن اهي پاڻ کي ظاهر ڪن ٿا، ته پوءِ انهن کي قتل ڪيو وڃي ۽ توبه جي طلب ڪرڻ جي ڪا ضرورت ناهي. ڇاڪاڻ ته انهن جي توبه قبول نه ڪئي ويندي آهي، ۽ اهي پنهنجي ڪفر کي لڪائڻ ۽ پنهنجي اسلام کي ظاهر ڪرڻ جي قابل ٿي سگهن ٿا. تنهن ڪري اسان جي راءِ ۾، اهڙن ماڻهن کي توبه ڪرڻ جو موقعو نه ڏنو وڃي، ۽ انهن جي لفظن کي قبول نه ڪيو وڃي. جيئن ته هڪ شخص جيڪو اسلام ڇڏي ٿو ۽ ٻيو مذهب اختيار ڪري ٿو ۽ پوءِ ان کي ظاهر ڪري ٿو، پوءِ ان کي توبه ڪرڻ لاءِ چيو وڃي، جيڪڏهن هو توبه نه ڪندو ته ان کي قتل ڪيو ويندو. پوءِ، جيڪڏهن ڪا قوم اهڙي صورتحال ۾ هجي، ته منهنجي خيال ۾ انهن کي اسلام قبول ڪرڻ جي دعوت ڏني ويندي آهي، جيڪڏهن اهي قبول نه ڪندا ته انهن سان جنگ ڪئي ويندي آهي. ۽ هن حديث جو مطلب يهودي جو عيسائيت يا عيسائي جو يهوديت ۾ تبديل ٿيڻ ناهي. يا، ٻئي مذهب کان ٻئي مذهب ۾ نه. اسلام کان سواءِ، ڇاڪاڻ ته هن حديث جو مطلب اهو آهي ته هڪ ماڻهو جيڪو اسلام ڇڏي ٻئي مذهب ۾ داخل ٿئي ٿو، پوءِ ان کي ظاهر ڪري ٿو. والله اعلم.
حديث
Imam Malik : 1220
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ قَدِمَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِرَجُلٌ مِنْ قِبَلِ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ فَسَأَلَهُ عَنْ النَّاسِ فَأَخْبَرَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ عُمَرُ هَلْ كَانَ فِيكُمْ مِنْ مُغَرِّبَةِ خَبَرٍ فَقَالَ نَعَمْ رَجُلٌ كَفَرَ بَعْدَ إِسْلَامِهِ قَالَ فَمَا فَعَلْتُمْ بِهِ قَالَ قَرَّبْنَاهُ فَضَرَبْنَا عُنُقَهُ فَقَالَ عُمَرُ أَفَلَا حَبَسْتُمُوهُ ثَلَاثًا وَأَطْعَمْتُمُوهُ كُلَّ يَوْمٍ رَغِيفًا وَاسْتَتَبْتُمُوهُ لَعَلَّهُ يَتُوبُ وَيُرَاجِعُ أَمْرَ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ اللَّهُمَّ إِنِّي لَمْ أَحْضُرْ وَلَمْ آمُرْ وَلَمْ أَرْضَ إِذْ بَلَغَنِي
مالڪ مون کي [عبدالرحمن بن محمد بن عبدالله بن عبدالقاري] کان بيان ڪيو آهي [پنهنجي پيءُ] کان چيو آهي ته: 'ابو موسيٰ الاشعري جي طرف جو هڪ ماڻهو [عمر بن خطاب] سان مليو، پوءِ عمر ان کان ان وقت جي انساني حالت بابت پڇيو، پوءِ هن جواب ڏنو. ان کان پوءِ عمر ان کان پڇيو؛ 'ڇا توهان لاءِ ڪا نئين خبر آهي؟' ان ماڻهو جواب ڏنو، 'ها. اهي ماڻهو جيڪي اسلام کان پوءِ مرتد ٿي وڃن ٿا'. عمر ٻيهر پڇيو، 'پوءِ توهان هن سان ڇا ڪيو؟' ان ماڻهو جواب ڏنو، 'اسان هن وٽ وياسين، پوءِ اسان هن جي ڳچيءَ ڪٽي ڇڏي'. عمر چيو؛ 'ڇا توهان پهريان هن کي ٽن ڏينهن لاءِ قيد نه ڪيو، پوءِ هر روز هن کي رتي نه ڏني، پوءِ هن کي توبه ڪرڻ لاءِ چيو جيستائين هو سچ پچ توبه نه ڪري، ان کان پوءِ توهان هن جو معاملو الله تي ڇڏي ڏيو؟' پوءِ عمر دعا ڪئي، 'اي الله، بيشڪ مان ان وقت موجود نه هوس، مون حڪم نه ڏنو هو ۽ جڏهن مون کي خبر پهتي ته مان تيار نه هوس'.
