Imam Malik (الامام مالك) - 1594 حديث
حديث
Imam Malik : 881
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِكَانَ يَحْمِلُ فِي الْعَامِ الْوَاحِدِ عَلَى أَرْبَعِينَ أَلْفِ بَعِيرٍ يَحْمِلُ الرَّجُلَ إِلَى الشَّامِ عَلَى بَعِيرٍ وَيَحْمِلُ الرَّجُلَيْنِ إِلَى الْعِرَاقِ عَلَى بَعِيرٍ فَجَاءَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَقَالَ احْمِلْنِي وَسُحَيْمًا فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ نَشَدْتُكَ اللَّهَ أَسُحَيْمٌ زِقٌّ قَالَ لَهُ نَعَمْ
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته يحييٰ، مالڪ کان، يحييٰ بن سعيد کان، چيو ته: هڪ سال ۾ [عمر بن خطاب] چاليهه هزار اُٺ آڻيندو هو، جن مان هڪ اُٺ هڪ ماڻهو کي شام ۽ هڪ اُٺ ٻه ماڻهو عراق کڻي ويندو هو. پوءِ هڪ عراقي وٽس آيو ۽ چيو ته: مون کي ۽ سُهيم کي کڻي وڃو. عمر بن خطاب چيو ته: ”الله جي نالي تي قسم کڻان ٿو ته، ڇا سُهيم چمڙي جو ٺهيل پاڻي جو برتن آهي؟“ ماڻهوءَ جواب ڏنو، ”ها“.
حديث
Imam Malik : 882
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ذَهَبَ إِلَى قُبَاءٍ يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ فَتُطْعِمُهُ وَكَانَتْ أُمُّ حَرَامٍ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ فَدَخَلَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا فَأَطْعَمَتْهُ وَجَلَسَتْ تَفْلِي فِي رَأْسِهِ فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ قَالَتْ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَيَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ مُلُوكًا عَلَى الْأَسِرَّةِ أَوْ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الْأَسِرَّةِ يَشُكُّ إِسْحَقُ قَالَتْ فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَدَعَا لَهَا ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ يَضْحَكُ قَالَتْ فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يُضْحِكُكَ قَالَ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَيَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ مُلُوكًا عَلَى الْأَسِرَّةِ أَوْ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الْأَسِرَّةِ كَمَا قَالَ فِي الْأُولَى قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَقَالَ أَنْتِ مِنْ الْأَوَّلِينَ قَالَ فَرَكِبَتْ الْبَحْرَ فِي زَمَانِ مُعَاوِيَةَ فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنْ الْبَحْرِ فَهَلَكَتْ
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته يحييٰ، مالڪ، اسحاق بن عبدالله بن ابو طلحه، انس بن مالڪ کان، چيو ته: 'جيڪڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم قبا ويا، ته انهن جي ملاقات ام حرام بنت ملحان سان ٿي، پوءِ ام حرام انهن کي کاڌو کارايو، ام حرام عبادة بن شميت جي زال هئي. هڪ ڏينهن رسول الله صلي الله عليه وسلم انهن سان مليا، پوءِ انهن کي کاڌو ڏنو. پوءِ ام حرام رسول الله صلي الله عليه وسلم جي مٿي تي هٿ رکي ويٺي جيستائين اهي سمهي پيا. پوءِ هو کلندي اٿيو، ام حرام چيو؛ 'مون پڇيو، 'يا رسول الله صلي الله عليه وسلم، توهان کي ڪهڙي ڳالهه تي کل اچي ٿي؟' هن جواب ڏنو؛ 'مون کي منهنجي امت مان ڪيترائي ماڻهو ڏيکاريا ويا آهن جيڪي الله جي رستي ۾ وڙهندا آهن، اهي سمنڊ تي تخت تي بادشاهن وانگر سبقت ڪندا آهن'. يا 'صوفن تي بادشاهن وانگر'. - اسحاق کي ان بابت شڪ هو - ام حرام چيو؛ 'پوءِ مون رسول الله ﷺ کان پڇيو ته 'يا الله جا رسول، دعا ڪريو ته مان انهن مان هڪ هجان'. پوءِ انهن ام حرام لاءِ دعا ڪئي ۽ پنهنجو مٿو واپس سمهڻ لاءِ رکيو. پوءِ اهي اٿيا ۽ کلڻ لڳا، ام حرام پڇيو ته 'يا الله جا رسول، توهان کي ڇا کلائي ٿو؟' هن جواب ڏنو؛ 'مون کي منهنجي امت مان ماڻهن جو هڪ گروهه ڏيکاريو ويو آهي جيڪي الله جي رستي ۾ جنگ ڪري رهيا آهن، اهي تخت تي بادشاهن وانگر آهن'. يا 'تختن تي بادشاهن وانگر... جيئن پهرين چيو ويو هو. ام حرام چيو؛ 'يا الله جا رسول، دعا ڪريو ته مان انهن مان هڪ هجان'. هن چيو؛ 'تون انهن مان پهرين هئين'. انس بن مالڪ چيو؛ 'ام حرام معاويه جي دور ۾ سمنڊ پار ڪيو، پوءِ جڏهن هو ساحل تي پهچڻ وارو هو ته کيس پنهنجي گاڏي مان اڇلايو ويو ۽ هو فوت ٿي ويو'.
حديث
Imam Malik : 883
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ لَا أَتَخَلَّفَ عَنْ سَرِيَّةٍ تَخْرُجُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَكِنِّي لَا أَجِدُ مَا أَحْمِلُهُمْ عَلَيْهِ وَلَا يَجِدُونَ مَا يَتَحَمَّلُونَ عَلَيْهِ فَيَخْرُجُونَ وَيَشُقُّ عَلَيْهِمْ أَنْ يَتَخَلَّفُوا بَعْدِي فَوَدِدْتُ أَنِّي أُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا فَأُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا فَأُقْتَلُ
مون کي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان، ابو صالح السمان کان، ابو هريره کان روايت آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: "جيڪڏهن مون کي پنهنجي امت تي بار وجهڻ جو ڊپ نه هجي ها، ته مان انهن لشڪرن ۾ پوئتي نه هجان ها جيڪي الله جي رستي ۾ جهاد لاءِ نڪتا هئا، پر مون کي انهن لاءِ تيار ڪرڻ لاءِ ڪجهه به نه مليو، ۽ انهن کي ڪجهه به نه مليو ته جيئن اهي جنگ لاءِ نڪتا. منهنجي وڃڻ کان پوءِ انهن لاءِ جنگ ۾ شامل نه ٿيڻ ڏکيو هو. يقيناً، مان الله جي رستي ۾ وڙهڻ کي پسند ڪريان ها جيستائين مون کي قتل نه ڪيو وڃي، پوءِ جيئرو ڪيو وڃي ۽ قتل ڪيو وڃي، پوءِ جيئرو ڪيو وڃي ۽ قتل ڪيو وڃي."
حديث
Imam Malik : 884
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَأْتِينِي بِخَبَرِ سَعْدِ بْنِ الرَّبِيعِ الْأَنْصَارِيِّ فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَذَهَبَ الرَّجُلُ يَطُوفُ بَيْنَ الْقَتْلَى فَقَالَ لَهُ سَعْدُ بْنُ الرَّبِيعِ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ بَعَثَنِي إِلَيْكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِآتِيَهُ بِخَبَرِكَ قَالَ فَاذْهَبْ إِلَيْهِ فَاقْرَأْهُ مِنِّي السَّلَامَ وَأَخْبِرْهُ أَنِّي قَدْ طُعِنْتُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ طَعْنَةً وَأَنِّي قَدْ أُنْفِذَتْ مَقَاتِلِي وَأَخْبِرْ قَوْمَكَ أَنَّهُ لَا عُذْرَ لَهُمْ عِنْدَ اللَّهِ إِنْ قُتِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَوَاحِدٌ مِنْهُمْ حَيٌّ
مون کي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان روايت ڪئي آهي ته: جڏهن احد جي جنگ ٿي، ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'مون کي سعد بن ربيع الانصاري جي حالت بابت ڪير ٻڌائي سگهي ٿو؟' تڏهن هڪ شخص چيو: 'مان، اي الله جا رسول!' پوءِ اهو شخص شهيدن ۾ سعد کي ڳولڻ لاءِ نڪتو. سعد بن ربيع پڇيو: 'تون ڇا ڪري رهيو آهين؟' ان شخص جواب ڏنو: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم مون کي توهان ڏانهن موڪليو آهي ته جيئن مان توهان جي خبر حاصل ڪري سگهان'. سعد چيو: 'انهي وٽ وڃو، منهنجو سلام پهچايو ۽ ان کي ٻڌايو ته مون کي ٻارهن وار جا زخم آهن. مون محسوس ڪيو ته منهنجي موت ويجهو آهي. پنهنجي قوم کي ٻڌايو ته جيڪڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم کي انهن مان هڪ جيئرو هجڻ دوران قتل ڪيو وڃي ته الله جي نظر ۾ انهن لاءِ ڪو به عذر ناهي.'
حديث
Imam Malik : 885
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَغَّبَ فِي الْجِهَادِ وَذَكَرَ الْجَنَّةَ وَرَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يَأْكُلُ تَمَرَاتٍ فِي يَدِهِ فَقَالَ إِنِّي لَحَرِيصٌ عَلَى الدُّنْيَا إِنْ جَلَسْتُ حَتَّى أَفْرُغَ مِنْهُنَّ فَرَمَى مَا فِي يَدِهِ فَحَمَلَ بِسَيْفِهِ فَقَاتَلَ حَتَّى قُتِلَ
مون کي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان ٻڌايو هو ته: 'رسول الله ﷺ هميشه پنهنجن دوستن کي جهاد لاءِ ترغيب ڏيندا هئا ۽ انهن کي جنت جي خوبصورتي جي ياد ڏياريندا هئا. ان وقت هڪ انصاري ماڻهو هو جيڪو پنهنجي هٿ ۾ ڪجهه کجور کائي رهيو هو، پوءِ ان ماڻهو چيو: 'مان انهن ماڻهن مان آهيان جيڪي دنيا جو لالچي آهن، جيڪڏهن مان اهي کجور ختم ڪري ڇڏيان'. پوءِ ان ماڻهو پنهنجي هٿ ۾ کجور اڇلائي ڇڏي، تلوار کڻي وڙهڻ لاءِ اڳتي وڌيو جيستائين هو مارجي نه ويو.'
حديث
Imam Malik : 886
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّهُ قَالَالْغَزْوُ غَزْوَانِ فَغَزْوٌ تُنْفَقُ فِيهِ الْكَرِيمَةُ وَيُيَاسَرُ فِيهِ الشَّرِيكُ وَيُطَاعُ فِيهِ ذُو الْأَمْرِ وَيُجْتَنَبُ فِيهِ الْفَسَادُ فَذَلِكَ الْغَزْوُ خَيْرٌ كُلُّهُ وَغَزْوٌ لَا تُنْفَقُ فِيهِ الْكَرِيمَةُ وَلَا يُيَاسَرُ فِيهِ الشَّرِيكُ وَلَا يُطَاعُ فِيهِ ذُو الْأَمْرِ وَلَا يُجْتَنَبُ فِيهِ الْفَسَادُ فَذَلِكَ الْغَزْوُ لَا يَرْجِعُ صَاحِبُهُ كَفَافًا
مونکي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان ۽ معاذ بن جبل کان ٻڌايو ويو آهي ته: 'ٻن قسمن جون جنگيون آهن؛ هڪ جنگ جيڪا قيمتي اثاثن - حلال - سان فنڊ ڪئي ويندي آهي، ان ۾ شامل ٿيندڙ ماڻهن لاءِ آسان بڻايو ويندو آهي، ڪمانڊر ان چيف جي اطاعت ڪئي ويندي آهي، ۽ هر قسم جي تباهي کان پاسو ڪيو ويندو آهي، پوءِ اها هڪ اهڙي جنگ آهي جيڪا سڀ سٺي آهي. جيئن ته ان ۾ جنگ جو تعلق آهي؛ جيڪڏهن قيمتي اثاثن جي سيڙپڪاري نه ڪئي ويندي آهي، شامل ٿيندڙ ماڻهن کي آسان نه بڻايو ويندو آهي، ڪمانڊرن جي اطاعت نه ڪئي ويندي آهي، ۽ هر قسم جي تباهي کان پاسو نه ڪيو ويندو آهي، ته پوءِ اهڙي جنگ فوج لاءِ فائديمند نه هوندي.'
حديث
Imam Malik : 887
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْخَيْلُ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته يحييٰ، مالڪ، نافع، عبدالله بن عمر کان، چيو ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'گهوڙي جي پيشاني ۾ قيامت تائين خير آهي'.
حديث
Imam Malik : 888
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي قَدْ أُضْمِرَتْ مِنْ الْحَفْيَاءِ وَكَانَ أَمَدُهَا ثَنِيَّةَ الْوَدَاعِ وَسَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ مِنْ الثَّنِيَّةِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ كَانَ مِمَّنْ سَابَقَ بِهَا
مون کي مالڪ کان نافع کان، عبدالله بن عمر کان، ٻڌايو آهي ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيرو انهن گھوڙن سان مقابلو ڪيو جيڪي حيفا کان تسانية الوداع تائين ڊوڙ لاءِ تيار ڪيا ويا هئا. انهن گھوڙن سان به مقابلو ڪيو جيڪي ڊوڙ لاءِ تيار نه هئا، تسانية کان بني زريق مسجد تائين. ۽ عبدالله بن عمر فاتحن مان هڪ هو.'
حديث
Imam Malik : 889
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ يَقُولُلَيْسَ بِرِهَانِ الْخَيْلِ بَأْسٌ إِذَا دَخَلَ فِيهَا مُحَلِّلٌ فَإِنْ سَبَقَ أَخَذَ السَّبَقَ وَإِنْ سُبِقَ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ شَيْءٌ
مون کي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان روايت ڪئي وئي آهي ته هن [سعيد بن مسيب] کي چوندي ٻڌو ته: 'گهوڙن جي ڊوڙ ۾ ڪو به حرج ناهي جيڪڏهن ان ۾ رڪاوٽون هجن. جيڪڏهن هو کٽي وڃي ته ان کي شرط لڳائڻ جو حق آهي، ۽ جيڪڏهن هو هارائي وڃي ته ان تي ڪجهه به ڏيڻ جو واجب ناهي'.
حديث
Imam Malik : 890
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُئِيَ وَهُوَ يَمْسَحُ وَجْهَ فَرَسِهِ بِرِدَائِهِ فَسُئِلَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي عُوتِبْتُ اللَّيْلَةَ فِي الْخَيْلِ
مون کي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان ٻڌايو هو ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم خواب ۾ ڏٺو ته هو پنهنجي گھوڙي جو چهرو پنهنجي دوپٽي سان صاف ڪري رهيو هو. جڏهن ان بابت پڇيو ويو ته پاڻ جواب ڏنو ته: 'گذريل رات مون کي گھوڙن بابت ملامت ڪئي وئي هئي'.
حديث
Imam Malik : 891
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَرَجَ إِلَى خَيْبَرَ أَتَاهَا لَيْلًا وَكَانَ إِذَا أَتَى قَوْمًا بِلَيْلٍ لَمْ يُغِرْ حَتَّى يُصْبِحَ فَلَمَّا أَصْبَحَ خَرَجَتْ يَهُودُ بِمَسَاحِيهِمْ وَمَكَاتِلِهِمْ فَلَمَّا رَأَوْهُ قَالُوا مُحَمَّدٌ وَاللَّهِ مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ{ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ }
مون کي مالڪ کان [حميد اث ثويل] کان [انس بن مالڪ] ٻڌايو آهي ته: 'جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم خيبر ڏانهن نڪرندا هئا، ته رات جو شهر ۾ داخل ٿيندا هئا. جيڪڏهن رات جو ڪنهن قوم سان ملاقات ڪندا هئا، ته صبح تائين انهن تي حملو نه ڪندا هئا. صبح جو يهودي پنهنجا کڏا ۽ ٽوڪريون کڻي نڪرندا هئا. جڏهن انهن رسول الله صلي الله عليه وسلم کي ڏٺو، ته چيائون: 'محمد! الله جو قسم، محمد ۽ سندس لشڪر اچي رهيا آهن-!' رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'الله اڪبر، خيبر تباهه ٿي ويندو، جيڪڏهن اسان ڪنهن قوم جي صحن ۾ داخل ٿياسين ته اهو ٿيندو' -... پوءِ صبح جو انهن ماڻهن جو تجربو ڪيو جن کي ڊيڄاريو ويو هو تمام خراب هو-''. -قسط الشفات؛ 177-
حديث
Imam Malik : 892
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَنْفَقَ زَوْجَيْنِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ نُودِيَ فِي الْجَنَّةِ يَا عَبْدَ اللَّهِ هَذَا خَيْرٌ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّلَاةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّلَاةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجِهَادِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الْجِهَادِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّدَقَةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّدَقَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصِّيَامِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الرَّيَّانِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلَى مَنْ يُدْعَى مِنْ هَذِهِ الْأَبْوَابِ مِنْ ضَرُورَةٍ فَهَلْ يُدْعَى أَحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأَبْوَابِ كُلِّهَا قَالَ نَعَمْ وَأَرْجُو أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ
مون کان مالڪ، ابن شهاب، حميد بن عبدالرحمان بن عوف، ابو هريره کان روايت ڪئي آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو: جيڪو به الله جي رستي ۾ هڪ جوڙو خيرات ڪندو، ته جنت ۾ ان کي سڏيو ويندو، اي عبدالله، هي هڪ احسان آهي. جيڪڏهن هو نماز ۾ ماهر آهي ته ان کي نماز جي دروازي کان سڏيو ويندو. جيڪڏهن هو جهاد ۾ ماهر آهي ته ان کي جهاد جي دروازي کان سڏيو ويندو. جيڪڏهن هو خيرات ۾ ماهر آهي ته ان کي صدقي جي دروازي کان سڏيو ويندو. جيڪڏهن هو روزي ۾ ماهر آهي ته ان کي الريان جي دروازي کان سڏيو ويندو. ابو بڪر صديق چيو ته: يا رسول الله، جيڪڏهن ڪنهن کي موجوده دروازي مان ڪنهن هڪ کان سڏيو وڃي ته اهو يقيني آهي، پر ڇا اهو ممڪن آهي ته ڪنهن کي موجوده سڀني دروازن کان سڏيو وڃي؟ پيغمبر ﷺ جواب ڏنو، 'اهو بلڪل ممڪن آهي، ۽ مون کي پڪ آهي ته تون انهن مان آهين جن کي سڀني دروازن کان سڏيو ويندو آهي'.
حديث
Imam Malik : 893
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ أَنَّهُ بَلَغَهُأَنَّ عَمْرَو بْنَ الْجَمُوحِ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو الْأَنْصَارِيَّيْنِ ثُمَّ السَّلَمِيَّيْنِ كَانَا قَدْ حَفَرَ السَّيْلُ قَبْرَهُمَا وَكَانَ قَبْرُهُمَا مِمَّا يَلِي السَّيْلَ وَكَانَا فِي قَبْرٍ وَاحِدٍ وَهُمَا مِمَّنْ اسْتُشْهِدَ يَوْمَ أُحُدٍ فَحُفِرَ عَنْهُمَا لِيُغَيَّرَا مِنْ مَكَانِهِمَا فَوُجِدَا لَمْ يَتَغَيَّرَا كَأَنَّهُمَا مَاتَا بِالْأَمْسِ وَكَانَ أَحَدُهُمَا قَدْ جُرِحَ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى جُرْحِهِ فَدُفِنَ وَهُوَ كَذَلِكَ فَأُمِيطَتْ يَدُهُ عَنْ جُرْحِهِ ثُمَّ أُرْسِلَتْ فَرَجَعَتْ كَمَا كَانَتْ وَكَانَ بَيْنَ أُحُدٍ وَبَيْنَ يَوْمَ حُفِرَ عَنْهُمَا سِتٌّ وَأَرْبَعُونَ سَنَةً
يحييٰ مون کي مالڪ کان روايت ڪئي ته [عبدالرحمان بن ابو شَشَعَه] کيس ٻڌايو هو ته عمرو بن جموح ۽ عبدالله بن عمرو جون قبرون - ٻئي بنو سلام جا انصار - مينهن جي ڪري خراب ٿي ويون هيون جنهن انهن کي پاڻي ۾ ٻوڙي ڇڏيو هو. اهو ان ڪري هو جو قبرون هڪ ٻوڏ واري علائقي ۾ هيون، ۽ اهي ٻئي هڪ ئي قبر ۾ دفن ٿيل هئا، ۽ اهي احد جي جنگ ۾ مارجي ويلن مان هئا. انهن جون قبرون منتقل ڪرڻ لاءِ کوٽيون ويون هيون، پر انهن جا لاش تبديل نه ٿيا، جيئن اهي ڪالهه ئي فوت ٿيا هئا. انهن مان هڪ زخمي ٿي پيو ۽ هن پنهنجو هٿ پنهنجي زخم تي رکيو، ۽ ان کي ان حالت ۾ دفن ڪيو ويو. کوٽڻ کان پوءِ، هن پنهنجو هٿ سڌو ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي پر اهو پنهنجي اصل حالت ۾ واپس نه آيو. اهو ان حقيقت جي باوجود آهي ته احد جي جنگ ۽ کوٽائي جي وقت جي وچ ۾ ڇائيتاليهه سال جو وقت هو.
حديث
Imam Malik : 894
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ قَالَ قَدِمَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ مَالٌ مِنْ الْبَحْرَيْنِ فَقَالَمَنْ كَانَ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأْيٌ أَوْ عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي فَجَاءَهُ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ فَحَفَنَ لَهُ ثَلَاثَ حَفَنَاتٍ
مالڪ کان روايت ڪئي آهي ته [ربيعة بن ابو عبدالرحمٰن] چيو ته: بحرين کان غنيمه جو خزانو ابو بڪر صديق کان اڳ پهتو، پوءِ هن چيو: 'جنهن کي رسول الله ﷺ سان ملاقات جو وقت آهي، اهو هتي اچي.' پوءِ جابر بن عبدالله ان سان ملڻ آيو، پوءِ ابو بڪر ان کي خزاني جا ٽي مُٺيون ڏنيون.'
حديث
Imam Malik : 895
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍأَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ اسْتَفْتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا نَذْرٌ وَلَمْ تَقْضِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْضِهِ عَنْهَا
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته يحيٰ مالڪ کان [ابن شهاب] کان، عبيدالله بن عبدالله بن عتبه بن مسعود کان، [عبدالله بن عباس] کان روايت آهي ته؛ سعد بن عباده رسول الله صلي الله عليه وسلم کان فتويٰ طلب ڪئي. ”منهنجي ماءُ فوت ٿي وئي آهي ۽ اڃا تائين ان کي نجس آهي جيڪا هن پوري نه ڪئي آهي،“ رسول الله ﷺ جن فرمايو. ’واعدو پورو ڪريو‘.
حديث
Imam Malik : 896
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمَّتِهِأَنَّهَا حَدَّثَتْهُ عَنْ جَدَّتِهِ أَنَّهَا كَانَتْ جَعَلَتْ عَلَى نَفْسِهَا مَشْيًا إِلَى مَسْجِدِ قُبَاءٍ فَمَاتَتْ وَلَمْ تَقْضِهِ فَأَفْتَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ابْنَتَهَا أَنْ تَمْشِيَ عَنْهَاقَالَ يَحْيَى و سَمِعْت قَوْله تَعَالَى يَقُولُ لَا يَمْشِي أَحَدٌ عَنْ أَحَدٍ
مون کي مالڪ کان، عبدالله بن ابي بڪر کان، سندس ماسي کان، جيڪا سندس ڏاڏي کان روايت آهي ته هن مسجد قبا ڏانهن هلڻ جي نذر ڪئي هئي، پر نذر پوري ڪرڻ کان اڳ ئي فوت ٿي وئي. پوءِ [عبدالله بن عباس] پنهنجي ڌيءَ کي حڪم ڏنو ته پنهنجي جاءِ تي مسجد قبا ڏانهن هلي وڃي. يحييٰ چيو؛ 'مون مالڪ کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'ڪو ماڻهو ٻئي جي نذر جي جاءِ تي هلڻ جي لائق ناهي.''
حديث
Imam Malik : 897
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حَبِيبَةَ قَالَقُلْتُ لِرَجُلٍ وَأَنَا حَدِيثُ السِّنِّ مَا عَلَى الرَّجُلِ أَنْ يَقُولَ عَلَيَّ مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ وَلَمْ يَقُلْ عَلَيَّ نَذْرُ مَشْيٍ فَقَالَ لِي رَجُلٌ هَلْ لَكَ أَنْ أُعْطِيَكَ هَذَا الْجِرْوَ لِجِرْوِ قِثَّاءٍ فِي يَدِهِ وَتَقُولُ عَلَيَّ مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقُلْتُهُ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ حَدِيثُ السِّنِّ ثُمَّ مَكَثْتُ حَتَّى عَقَلْتُ فَقِيلَ لِي إِنَّ عَلَيْكَ مَشْيًا فَجِئْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ لِي عَلَيْكَ مَشْيٌ فَمَشَيْتُقَالَ مَالِك وَهَذَا الْأَمْرُ عِنْدَنَا
مون کي مالڪ کان [عبدالله بن ابو حبيبه] کان ٻڌايو هو ته؛ 'مون ڪنهن کي چيو، جيتوڻيڪ مان ان وقت ننڍو هوس، 'ڪو به اهو نه چوي ته 'مون تي بيت الله ڏانهن هلڻ واجب ڪيو آهي'، ۽ نه چوي ته 'مون هلڻ جو نذر ڪيو آهي'. پوءِ هڪ ماڻهو مون کي چيو، 'ڇا تون هي ميوو قبول ڪرڻ لاءِ تيار آهين - جڏهن ته مون کي ڪڪڙ ڏيکاريندي -، شرط تي ته تون چوين 'منهنجي لاءِ بيت الله ڏانهن هلڻ واجب آهي'؟' عبدالله بن ابو حبيبه چيو؛ 'ها'. مون اهو تڏهن چيو جڏهن مان ٻار هوس، جڏهن مان بالغ هوس ۽ سوچي سگهان ٿو، مون کي چيو ويو، 'توهان تي هلڻ فرض آهي - نذر جي پيروي ڪرڻ'. تنهنڪري مان [سعيد بن المسيب] وٽ ويس ۽ ان بابت پڇيو. هن جواب ڏنو؛ 'توهان تي پنهنجي نذر پوري ڪرڻ واجب آهي'، تنهنڪري مان بيت الله تائين سڄو رستو هليو ويس'. مالڪ چيو؛ 'هي اسان جو خيال آهي'.
حديث
Imam Malik : 898
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عُرْوَةَ بْنِ أُذَيْنَةَ اللَّيْثِيِّ أَنَّهُ قَالَخَرَجْتُ مَعَ جَدَّةٍ لِي عَلَيْهَا مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَجَزَتْ فَأَرْسَلَتْ مَوْلًى لَهَا يَسْأَلُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَسَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ مُرْهَا فَلْتَرْكَبْ ثُمَّ لْتَمْشِ مِنْ حَيْثُ عَجَزَتْقَالَ يَحْيَى و سَمِعْت قَوْله تَعَالَى يَقُولُ وَنَرَى عَلَيْهَا مَعَ ذَلِكَ الْهَدْيَ و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ وَأَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ كَانَا يَقُولَانِ مِثْلَ قَوْلِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته يحييٰ، مالڪ کان، [عروه بن عزينة الليثي] کان، چيو ته: 'مان پنهنجي ڏاڏي سان گڏ بيت الله تائين هلڻ لاءِ ٻاهر نڪتو هوس، جيستائين هوءَ اڌ رستي تي پهتي ته هوءَ ڪمزور محسوس ٿي. پوءِ هن پنهنجي غلام کي عبدالله بن عمر کان پڇڻ لاءِ موڪليو، ۽ مان غلام سان گڏ عبدالله بن عمر سان ملڻ لاءِ ويس. [عبدالله بن عمر] جواب ڏنو؛ 'دادي کي چئو ته گاڏي هلائي، پوءِ ٻي ڀيري اتان هليا وڃو جتان هوءَ روڪي هئي'. يحييٰ چيو؛ 'مون مالڪ کي چوندي ٻڌو هو؛ 'اسان جي راءِ ۾، ان کان علاوه هن کي ان کي ذبح سان تبديل ڪرڻ گهرجي'. مون کي مالڪ کان ٻڌايو هو ته خبر هن تائين پهتي هئي؛ ته سعيد بن مسيب ۽ ابو سلمه جو به عبدالله بن عمر وانگر ساڳيو رايو هو.
حديث
Imam Malik : 899
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ قَالَكَانَ عَلَيَّ مَشْيٌ فَأَصَابَتْنِي خَاصِرَةٌ فَرَكِبْتُ حَتَّى أَتَيْتُ مَكَّةَ فَسَأَلْتُ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ وَغَيْرَهُ فَقَالُوا عَلَيْكَ هَدْيٌ فَلَمَّا قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ سَأَلْتُ عُلَمَاءَهَا فَأَمَرُونِي أَنْ أَمْشِيَ مَرَّةً أُخْرَى مِنْ حَيْثُ عَجَزْتُ فَمَشَيْتُقَالَ يَحْيَى و سَمِعْت قَوْله تَعَالَى يَقُولُ فَالْأَمْرُ عِنْدَنَا فِيمَنْ يَقُولُ عَلَيَّ مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ أَنَّهُ إِذَا عَجَزَ رَكِبَ ثُمَّ عَادَ فَمَشَى مِنْ حَيْثُ عَجَزَ فَإِنْ كَانَ لَا يَسْتَطِيعُ الْمَشْيَ فَلْيَمْشِ مَا قَدَرَ عَلَيْهِ ثُمَّ لْيَرْكَبْ وَعَلَيْهِ هَدْيُ بَدَنَةٍ أَوْ بَقَرَةٍ أَوْ شَاةٍ إِنْ لَمْ يَجِدْ إِلَّا هِيَ
مالڪ کان مون کي روايت آهي ته [يحيى بن سعيد] چيو: 'مون هلڻ جي نذر ڪئي هئي، پر پوءِ مون کي پٺي ۾ سور هو، تنهنڪري مان سواري ڪئي جيستائين مان مڪي پهتس. پوءِ مون [عطا بن ابو رباح] ۽ ٻين کان پڇيو. انهن چيو: 'توهان تي جانور ذبح ڪرڻ واجب آهي.' جڏهن مان مديني پهتس، مون اتي جي عالمن کان پڇيو. انهن مون کي اهو به حڪم ڏنو ته مان ان جاءِ تان ٻيهر هلان جتي مان ٿڪاوٽ جي ڪري روڪيو هوس. تنهن ڪري مون اهو حڪم پورو ڪيو.' يحيى چيو: 'مون مالڪ کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'اسان جي راءِ موجب، ان شخص جي باري ۾ جيڪو چوي ٿو ته، "مون تي ڪعبي ڏانهن هلڻ واجب آهي،" جيڪڏهن هو نه ٿو هلي سگهي، ته هو سواري ڪري سگهي ٿو. پوءِ هو واپس اچي ٿو ۽ ان جاءِ تان هلي ٿو جتي هو ٿڪل محسوس ڪري ٿو. جيڪڏهن هو وڌيڪ نه هلي سگهي، ته کيس جيترو ٿي سگهي هلڻ جاري رکڻ گهرجي، پوءِ سواري ڪرڻ گهرجي. صرف ان وقت تي ان تي اُٺ، يا ڳئون يا ٻڪري ذبح ڪرڻ واجب آهي جيڪڏهن هو ٻيو ڪجهه به نه ڪري سگهي.'
حديث
Imam Malik : 900
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ حُمَيْدِ بْنِ قَيْسٍ وَثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدِّيلِيِّ أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَحَدُهُمَا يَزِيدُ فِي الْحَدِيثِ عَلَى صَاحِبِهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا قَائِمًا فِي الشَّمْسِ فَقَالَ مَا بَالُ هَذَا فَقَالُوا نَذَرَ أَنْ لَا يَتَكَلَّمَ وَلَا يَسْتَظِلَّ مِنْ الشَّمْسِ وَلَا يَجْلِسَ وَيَصُومَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرُوهُ فَلْيَتَكَلَّمْ وَلْيَسْتَظِلَّ وَلْيَجْلِسْ وَلْيُتِمَّ صِيَامَهُقَالَ مَالِك وَلَمْ أَسْمَعْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِكَفَّارَةٍ وَقَدْ أَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُتِمَّ مَا كَانَ لِلَّهِ طَاعَةً وَيَتْرُكَ مَا كَانَ لِلَّهِ مَعْصِيَةً
يحييٰ مون کي مالڪ کان [حميد بن قيس] ۽ [ثور بن زيد عاد دلي] کان ٻڌايو آهي ته انهن ٻنهي کيس رسول الله صلي الله عليه وسلم جي هڪ حديث بيان ڪئي، پوءِ ٻنهي مان هڪ پنهنجي دوست جي بيان ۾ اضافو ڪيو؛ ته رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيرو ڪنهن کي گرم سج هيٺ بيٺل ڏٺو. هن پڇيو؛ 'اهو ائين ڇو ڪري رهيو آهي؟' انهن جواب ڏنو؛ 'هن قسم کنيو هو ته نه ڳالهائيندو، نه گرم سج کان پناهه وٺندو ۽ نه روزو رکندي ويهندو'. رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'هن کي چئو ته ڳالهائي، پناهه وٺي، ويه ۽ پنهنجو روزو جاري رکي.' مالڪ چيو؛ ''مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي ڪفارو ادا ڪرڻ جو چوندي نه ٻڌو، ''رسول الله صلي الله عليه وسلم کيس چيو ته اطاعت جي صورت ۾ الله سان ڪيل پنهنجي واعدي کي پورو ڪري - روزو - ۽ نافرماني جي صورت ۾ الله سان ڪيل واعدي کي ڇڏي ڏئي - پنهنجي طاقت کان وڌيڪ نذر.''
