Imam Malik : 881
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِكَانَ يَحْمِلُ فِي الْعَامِ الْوَاحِدِ عَلَى أَرْبَعِينَ أَلْفِ بَعِيرٍ يَحْمِلُ الرَّجُلَ إِلَى الشَّامِ عَلَى بَعِيرٍ وَيَحْمِلُ الرَّجُلَيْنِ إِلَى الْعِرَاقِ عَلَى بَعِيرٍ فَجَاءَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَقَالَ احْمِلْنِي وَسُحَيْمًا فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ نَشَدْتُكَ اللَّهَ أَسُحَيْمٌ زِقٌّ قَالَ لَهُ نَعَمْ
A fɔra n ye ko Yahya ka bɔ Malik ka bɔ [Yahya bin Sa’id] la ko: ‘Saan kelen kɔnɔ [Umar bin Khattab] be se ka na ni ɲɔgɔmɛ waa bi naani ye, ɲɔgɔmɛ kelen be mɔgɔ kelen ta ka taga Siri jamana na, ɲɔgɔmɛ kelen be mɔgɔ fila ta ka taga Iraki. O kɔ, Iraki mɔgɔ dɔ gwɛrɛla a la k’a fɔ a ye ko; ‘I ka ne ni Suhayimu ta’. O la, Umar bin Katabi ko; ‘Ne be kali Ala tɔgɔ la aw kan, yala suhayim ye ji minan ye min dilanna ni golo ye wa?’ cɛɛ y’a jaabi ko; 'Ɔnhɔn'.
Imam Malik : 882
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ذَهَبَ إِلَى قُبَاءٍ يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ فَتُطْعِمُهُ وَكَانَتْ أُمُّ حَرَامٍ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ فَدَخَلَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا فَأَطْعَمَتْهُ وَجَلَسَتْ تَفْلِي فِي رَأْسِهِ فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ قَالَتْ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَيَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ مُلُوكًا عَلَى الْأَسِرَّةِ أَوْ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الْأَسِرَّةِ يَشُكُّ إِسْحَقُ قَالَتْ فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَدَعَا لَهَا ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ يَضْحَكُ قَالَتْ فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يُضْحِكُكَ قَالَ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَيَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ مُلُوكًا عَلَى الْأَسِرَّةِ أَوْ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الْأَسِرَّةِ كَمَا قَالَ فِي الْأُولَى قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَقَالَ أَنْتِ مِنْ الْأَوَّلِينَ قَالَ فَرَكِبَتْ الْبَحْرَ فِي زَمَانِ مُعَاوِيَةَ فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنْ الْبَحْرِ فَهَلَكَتْ
A fɔra n ye ko Yahya ka bɔ Malik ka bɔ [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] ka bɔ [Anas bin Malik] fɛ ko: ‘Tuma min na Rasulullah tagara Kuba, a ye Ummu Haram ni Milhan kunbɛn, o kɔ, Ummu Haram ye dumuni di a ma, Ummu Haram tun ye Ummu Haram ye. Loon dɔ la, kira y’a kunbɛn, o kɔ, a ye dumuni di a ma. O kɔ, Ummu Haram sigira ka Rasulullah kungolo dɛmɛ fɔɔ a sinɔgɔra. O kɔ, a wulila ka yɛlɛ, Ummu Haram ko, n y’a ɲininga o tuma na, e Ala ka ciden, mun lo b’i yɛlɛ? A y’a jaabi ko: ‘Ne ye mɔgɔ damadɔ yira ne ka mɔgɔw la minw be kɛlɛ kɛ Ala sira kan, u be tɛmɛ baji kan i n’a fɔ masacɛw minw be lafɛn kan’. walama ‘I n’a fɔ masacɛw minw be lafɛnw kan’. -Ishaq tun be sigasiga o la- Ummu Haram ko; ‘O kɔ, n ye Ala ka ciden ɲininga ko: ‘E Ala ka ciden, i ka delili kɛ ko ne ka kɛ o dɔ ye’. O kɔ, a ye delili kɛ Ummu Haram ye k’a kuun la tugun ka sinɔgɔ. O kɔ, a wulila ka yɛlɛ, Ummu Haram y’a ɲininga ko: ‘E Ala ka ciden, mun lo b’i yɛlɛ?’. a ka o jaabi; ‘Ne ye mɔgɔ kulu dɔ yira n ka ummat kɔnɔ minw be kɛlɛ kɛra Ala sira kan, u be i n’a fɔ masacɛw minw be lafɛn kan’. walima ‘I n’a fɔ masacɛw minw be lafɛnw kan...i n’a fɔ a fɔra cogo min na fɔlɔ. Ummu Haram ko; ‘E Ala ka ciden, i ka delili kɛ ko ne ka kɛ o dɔ ye’. A ko: ‘I be u fɔlɔw cɛma’. Anasi bin Maliki ko; ‘Umm Haram ye baji tigɛ Mu’awiyah ka wagati la, o kɔ, a tun b’a fɛ ka sama ka taga baji daa la tuma min na, u y’a fili ka bɔ a ka mɔbili kɔnɔ ka sa’.
Imam Malik : 883
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَحْبَبْتُ أَنْ لَا أَتَخَلَّفَ عَنْ سَرِيَّةٍ تَخْرُجُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَكِنِّي لَا أَجِدُ مَا أَحْمِلُهُمْ عَلَيْهِ وَلَا يَجِدُونَ مَا يَتَحَمَّلُونَ عَلَيْهِ فَيَخْرُجُونَ وَيَشُقُّ عَلَيْهِمْ أَنْ يَتَخَلَّفُوا بَعْدِي فَوَدِدْتُ أَنِّي أُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا فَأُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا فَأُقْتَلُ
A fɔra ne ye ka bɔ Malik fɛ ka bɔ [Yahya bin Sa’id] fɛ ka bɔ [Abu Shalih As-Saman] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ko Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Ni ne tun ma hami ka doni don n’ ka umma la, ne tun tɛna a fɛ ka to kɔfɛ ka bɔ jihadi sira kan, nka ne tun tɛ taga tun be se ka labɛn kɛ u ye, ani u tun tɛ fɛɛn si sɔrɔ fana u be se ka min ta n’u ye fɔɔ u ka se ka bɔ ka taga kɛlɛ la. A tun ka gwɛlɛ u ma u kana don kɛlɛ la n’ taganin kɔ. Tiɲɛ na, a ka di ne ye ka kɛlɛ kɛ Ala sira kan fɔɔ ka taga se ne fagali ma, ka sɔrɔ ka kunu ka faga, ka sɔrɔ ka lakunu ka faga.
Imam Malik : 884
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَأْتِينِي بِخَبَرِ سَعْدِ بْنِ الرَّبِيعِ الْأَنْصَارِيِّ فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَذَهَبَ الرَّجُلُ يَطُوفُ بَيْنَ الْقَتْلَى فَقَالَ لَهُ سَعْدُ بْنُ الرَّبِيعِ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ بَعَثَنِي إِلَيْكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِآتِيَهُ بِخَبَرِكَ قَالَ فَاذْهَبْ إِلَيْهِ فَاقْرَأْهُ مِنِّي السَّلَامَ وَأَخْبِرْهُ أَنِّي قَدْ طُعِنْتُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ طَعْنَةً وَأَنِّي قَدْ أُنْفِذَتْ مَقَاتِلِي وَأَخْبِرْ قَوْمَكَ أَنَّهُ لَا عُذْرَ لَهُمْ عِنْدَ اللَّهِ إِنْ قُتِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَوَاحِدٌ مِنْهُمْ حَيٌّ
A fɔra n ye ko Malik ka bɔ [Yahya bin Sa’id] la ko: ‘Uhud kɛlɛ kɛra tuma min na, Rasulullah ko: ‘Jɔn lo be se ka Sa’ad bin Rabi’ Al Ansari ka cogoya fɔ n ye? ’ o kɔ, cɛ dɔ ko; ‘Ne, Ala ka ciden! «O cɛɛ nin tagara Sa’ad ɲini martiriw cɛma.» Sa’adi bin Rabi y’a ɲininga ko; 'I bi mun lo kɛra?' Cɛɛ y'a jaabi ko; 'Ala ka ciden ye ne ci i fɛ walisa n ka se ka kibaruya sɔrɔ i koo la.' Sa’di ko; ‘Taga a fɛ, i ka ne ka foli lase a ma, k’a fɔ a ye ko ne ye sɔgɔli joli tan ni fila sɔrɔ. A tun be n’ ɲɛɛ na ko n’ ka saya surunyana. A fɔ i ka mɔgɔw ye ko sababu si tɛ u fɛ Ala ɲɛɛ kɔrɔ, ni Ala ka ciden fagara k’a sɔrɔ u dɔ be niin na’.
Imam Malik : 885
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَغَّبَ فِي الْجِهَادِ وَذَكَرَ الْجَنَّةَ وَرَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يَأْكُلُ تَمَرَاتٍ فِي يَدِهِ فَقَالَ إِنِّي لَحَرِيصٌ عَلَى الدُّنْيَا إِنْ جَلَسْتُ حَتَّى أَفْرُغَ مِنْهُنَّ فَرَمَى مَا فِي يَدِهِ فَحَمَلَ بِسَيْفِهِ فَقَاتَلَ حَتَّى قُتِلَ
A fɔra n ye ko Malik min bɔra [Yahya bin Sa’id] la, ale ko: ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tun b’a tɔɲɔgɔnw lasun tuma bɛɛ ka jihadi kɛlɛ kɛ ani k’u hakili jigi sankolo cɛɲa la. O wagati la, Ansar cɛ dɔ tun be yen, a tun be datumu dɔw dumuna minw tun b’a bolo, o cɛ ko o tuma na; ‘Ne ye o mɔgɔw dɔ ye minw be duniɲa nataba kɛ, ni n’ ye nin loon nunu ban’. O kɔ, cɛɛ ye datiri minw tun b’a bolo, u fili, ka muru minɛ ka taga ɲɛfɛ ka kɛlɛ kɛ fɔɔ k’a faga.’
Imam Malik : 886
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّهُ قَالَالْغَزْوُ غَزْوَانِ فَغَزْوٌ تُنْفَقُ فِيهِ الْكَرِيمَةُ وَيُيَاسَرُ فِيهِ الشَّرِيكُ وَيُطَاعُ فِيهِ ذُو الْأَمْرِ وَيُجْتَنَبُ فِيهِ الْفَسَادُ فَذَلِكَ الْغَزْوُ خَيْرٌ كُلُّهُ وَغَزْوٌ لَا تُنْفَقُ فِيهِ الْكَرِيمَةُ وَلَا يُيَاسَرُ فِيهِ الشَّرِيكُ وَلَا يُطَاعُ فِيهِ ذُو الْأَمْرِ وَلَا يُجْتَنَبُ فِيهِ الْفَسَادُ فَذَلِكَ الْغَزْوُ لَا يَرْجِعُ صَاحِبُهُ كَفَافًا
A fɔra ne ye ka bɔ Malik fɛ ka bɔ [Yahya bin Sa’id] fɛ ka bɔ [Mu’adz bin Jabal] fɛ ko; ‘Kɛlɛ suguya fla le bɛ yi; Kɛlɛ min wari be kɛ ni nafolo nafamanw ye -halal-, o be nɔgɔya mɔgɔw ma minw be don a la, u be mɛnni kɛ kɛlɛbolo kuntigi fɛ, ani halakili sifa bɛɛ be bali, o tuma na, o ye kɛlɛ ye min bɛɛ ka ɲi. Kɛlɛ min na: nafolo nafamanw tɛ don, mɔgɔw minw be don, u tɛ nɔgɔya, u tɛ mɛnni kɛ kɛlɛbolo kuntigi fɛ, ani halakili sifa bɛɛ tɛ bali, o tuma na, o kɛlɛ ɲɔgɔn tɛna nafa lase sɔrɔdasiw ma’.
Imam Malik : 887
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْخَيْلُ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
A fɔra n ye ko Yahya ka bɔ Malik ka bɔ [Nafi’] ka bɔ [Abdullah bin Umar] fɛ ko: ‘Ala ka ciden ko: ‘Humanya be soow ɲɛfɛla la fɔɔ ka taga se kiti loon ma’.
Imam Malik : 888
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي قَدْ أُضْمِرَتْ مِنْ الْحَفْيَاءِ وَكَانَ أَمَدُهَا ثَنِيَّةَ الْوَدَاعِ وَسَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ مِنْ الثَّنِيَّةِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ كَانَ مِمَّنْ سَابَقَ بِهَا
A fɔra ne ye ka bɔ Malik fɛ ka bɔ [Nafi’] fɛ ka bɔ [Abdullah bin Umar] fɛ min ko: ‘Ala ka ciden tun be ɲɔgɔndan kɛ loon dɔ la ni soow ye minw tun labɛnna boli kama ka bɔ Haifa ka taga Tsaniyyatul Wada’. A tun be ɲɔgɔndan kɛ fana ni soow ye minw tun ma labɛn boli kama, k’a daminɛ Tsaniyyah la ka taga se Bani Zuraiq misiri la. Ani Abdullah bin Umar tun ye se sɔrɔbagaw dɔ ye’.
Imam Malik : 889
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ يَقُولُلَيْسَ بِرِهَانِ الْخَيْلِ بَأْسٌ إِذَا دَخَلَ فِيهَا مُحَلِّلٌ فَإِنْ سَبَقَ أَخَذَ السَّبَقَ وَإِنْ سُبِقَ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ شَيْءٌ
Malik y’a fɔ n ye ka bɔ [Yahya bin Sa’id] fɛ ko ale y’a mɛn [Sa’id bin Musayyab] b’a fɔra ko: ‘Foyi tɛ soboli la ni halal b’a la. N’a ye se sɔrɔ o tuma na, a be se ka pari ta, n’a bɔnɛna o tuma na, a ka ɲi ka foyi sara’.
Imam Malik : 890
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُئِيَ وَهُوَ يَمْسَحُ وَجْهَ فَرَسِهِ بِرِدَائِهِ فَسُئِلَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي عُوتِبْتُ اللَّيْلَةَ فِي الْخَيْلِ
A fɔra ne ye ka bɔ Malik fɛ ka bɔ [Yahya bin Sa’id] fɛ min ko: ‘Rasulullah salallahu ‘alaihi wasallam ye siko kɛ k’a b’a ka so ɲɛda jɔɔsira n’a ka fani ye. Tuma min na u y’a ɲininga o koo la, a y’a jaabi ko; ‘Kunu sufɛ, u ye n’ kɔrɔfɔ soow koo la’.
Imam Malik : 891
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَرَجَ إِلَى خَيْبَرَ أَتَاهَا لَيْلًا وَكَانَ إِذَا أَتَى قَوْمًا بِلَيْلٍ لَمْ يُغِرْ حَتَّى يُصْبِحَ فَلَمَّا أَصْبَحَ خَرَجَتْ يَهُودُ بِمَسَاحِيهِمْ وَمَكَاتِلِهِمْ فَلَمَّا رَأَوْهُ قَالُوا مُحَمَّدٌ وَاللَّهِ مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ{ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ }
A fɔra ne ye ka bɔ Malik fɛ ka bɔ [Humaid Ath Thawil] fɛ ka bɔ [Anas bin Malik] fɛ min ko: ‘Tuma min na Rasulullah bɔra ka taga Khaibar, a donna dugu kɔnɔ sufɛ. N’a tun tagara bɔ jama dɔ ye sufɛ, a tun tɛ ben u kan fɔɔ dugu ka gwɛ. Sɔgɔmada fɛ, Yahutuw bɔra n’u ka sɔgɔlanw n’u ka segerew ye. U ye Ala ka ciden ye tuma min na, u ko; ‘Muhamadu! Ala ka sira la, Muhamadu n’a ka kɛlɛbolo -be na-! ' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ko: 'Alahu Akbar, Khaibar bena halaki, n'an donna jama dɔ ka lu kɔnɔ a bena kɛ'-...O kɔ, sɔgɔma min ye mɔgɔ minw lasɔmina, o tun ka jugu kosɛbɛ-''. -Ɲiningali. Bugurimugu: 177-
Imam Malik : 892
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَنْفَقَ زَوْجَيْنِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ نُودِيَ فِي الْجَنَّةِ يَا عَبْدَ اللَّهِ هَذَا خَيْرٌ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّلَاةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّلَاةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجِهَادِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الْجِهَادِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّدَقَةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّدَقَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصِّيَامِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الرَّيَّانِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلَى مَنْ يُدْعَى مِنْ هَذِهِ الْأَبْوَابِ مِنْ ضَرُورَةٍ فَهَلْ يُدْعَى أَحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأَبْوَابِ كُلِّهَا قَالَ نَعَمْ وَأَرْجُو أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ
A fɔra ne ye ka bɔ Malik fɛ ka bɔ [Ibn Shihab] fɛ ka bɔ [Humaid bin Abdurrahman bin Auf] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ko Ala ka ciden ko: ‘Ni mɔgɔ o mɔgɔ ye fɛɛn fila sara Ala sira kan, o tuma na, sankolo la, o tigi bena weele ko Abdullah nin, ‘O. N’a ye delili lɔnbaga ye o tuma na, a bena weele ka bɔ delili daa la. N’a ye jihadi lɔnbaga ye, o tuma na, a bena weele ka bɔ jihadi daa la. N’a ye sarakabɔbaga ye, u bena a weele ka bɔ sarakabɔyɔrɔ daa la. N’a ye sunɔgɔ lɔnbaga ye, o tuma na, u bena a weele ka bɔ Ar Rayyan’ daa la. Abu Bakri Asidiki ko; ‘E Ala ka ciden, ni mɔgɔ dɔ welera ka bɔ da minw be yen, o ye siga t’a la, nka yala a be se ka kɛ ni mɔgɔ dɔ welera ka bɔ da minw be yen bɛɛ la wa? Kira y’a jaabi ko: ‘O be se ka kɛ kosɔbɛ, ne lanin b’a la ko i be mɔgɔ minw weele ka bɔ daaw bɛɛ la’.
Imam Malik : 893
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ أَنَّهُ بَلَغَهُأَنَّ عَمْرَو بْنَ الْجَمُوحِ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو الْأَنْصَارِيَّيْنِ ثُمَّ السَّلَمِيَّيْنِ كَانَا قَدْ حَفَرَ السَّيْلُ قَبْرَهُمَا وَكَانَ قَبْرُهُمَا مِمَّا يَلِي السَّيْلَ وَكَانَا فِي قَبْرٍ وَاحِدٍ وَهُمَا مِمَّنْ اسْتُشْهِدَ يَوْمَ أُحُدٍ فَحُفِرَ عَنْهُمَا لِيُغَيَّرَا مِنْ مَكَانِهِمَا فَوُجِدَا لَمْ يَتَغَيَّرَا كَأَنَّهُمَا مَاتَا بِالْأَمْسِ وَكَانَ أَحَدُهُمَا قَدْ جُرِحَ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى جُرْحِهِ فَدُفِنَ وَهُوَ كَذَلِكَ فَأُمِيطَتْ يَدُهُ عَنْ جُرْحِهِ ثُمَّ أُرْسِلَتْ فَرَجَعَتْ كَمَا كَانَتْ وَكَانَ بَيْنَ أُحُدٍ وَبَيْنَ يَوْمَ حُفِرَ عَنْهُمَا سِتٌّ وَأَرْبَعُونَ سَنَةً
Yahya y’a fɔ n ye ka bɔ Malik fɛ ka bɔ [Abdurrahman bin Abu Sha’sha’ah] fɛ ko a sera a ma ko Amru bin Jamuh ni Abdullah bin Amru kaburuw -u fila bɛɛ bɔra Bani Salam ka Ansarw la- tiɲɛna sanji min y’u jigi. O kɛra sabu kaburu tun be jii be yɔrɔ min na, u fila bɛɛ suturara dingɛ kelen kɔnɔ, ani u tun be mɔgɔ minw fagara Uhud kɛlɛ la, olu cɛma. O kɔ, u y’u ka kaburuw sɔgɔ walisa k’u yɛlɛma yɔrɔ wɛrɛ, nka u farikolo ma yɛlɛma fewu, i n’a fɔ u sara kunu dɔrɔn. U dɔ joginna k’a bolo la joli kan, o kɔ, u y’a sutura o cogo la. A sɔgɔnin kɔ, a bolo y’a ɲini k’a tilen nka a ma se ka - ka kɔsegi a lɔyɔrɔ fɔlɔ la -. Tiɲɛ na, yɔrɔ min tun be Uhudi kɛlɛ ni yɔrɔ sɔgɔ wagati cɛ, o tun ye saan bi naani ni wɔɔrɔ ye’.
Imam Malik : 894
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ قَالَ قَدِمَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ مَالٌ مِنْ الْبَحْرَيْنِ فَقَالَمَنْ كَانَ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأْيٌ أَوْ عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي فَجَاءَهُ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ فَحَفَنَ لَهُ ثَلَاثَ حَفَنَاتٍ
A y’a fɔ n ye ka bɔ Malik fɛ ka bɔ [Rabiya bin Abu Abdurrahman] ko; ‘Ganimah ka nafolo min bɔra Bahrein, o sera Abu Bakri Ash Siddiq ɲɛfɛ, o kɔ, a ko; 'Mɔgɔ o mɔgɔ ka ɲɔgɔnye kɛ ni Ala ka ciden ye, o tigi ka na yan'. O kɔ, Jabir bin Abdullah nana a filɛ, o kɔ, Abu Bakr ye nafolo bolo saba di a ma’.
Imam Malik : 895
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍأَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ اسْتَفْتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا نَذْرٌ وَلَمْ تَقْضِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْضِهِ عَنْهَا
A fɔra ne ye ko Yahya ka bɔ Malik fɛ ka bɔ [Ibnu Shihab] fɛ min bɔra [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] fɛ ka bɔ [Abdullah bin Abbas] fɛ ko: ‘Sa’ad bin Ubadah ye fatwa ɲini Rasulullah fɛ ani a ma di. a dafara,’ Rasulullah ko: ‘Aw k’o kɛ. a ka kalikanw’.
Imam Malik : 896
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمَّتِهِأَنَّهَا حَدَّثَتْهُ عَنْ جَدَّتِهِ أَنَّهَا كَانَتْ جَعَلَتْ عَلَى نَفْسِهَا مَشْيًا إِلَى مَسْجِدِ قُبَاءٍ فَمَاتَتْ وَلَمْ تَقْضِهِ فَأَفْتَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ابْنَتَهَا أَنْ تَمْشِيَ عَنْهَاقَالَ يَحْيَى و سَمِعْت قَوْله تَعَالَى يَقُولُ لَا يَمْشِي أَحَدٌ عَنْ أَحَدٍ
Malik y’a fɔ n ye ka bɔ [Abdullah bin Abu Bakr] fɛ a tɛnɛmuso fɛ ko a y’a fɔ n ye a mamamuso fɛ ko ale ye layidu ta ko a bena tagama ka taga Quba misiri la, nka a sara sanni a k’a ka layidu dafa. O kɔ, [Abdullah bin Abbas] y’a fɔ a denmuso ye ko a ka tagama ka taga Quba misiri la a bamuso nɔɔ na. Yahya ko: «Ne ka Malik mɛn a ko; ‘Mɔgɔ ma kan ka tagama -nadzar- mɔgɔ wɛrɛ nɔɔ na’.
Imam Malik : 897
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حَبِيبَةَ قَالَقُلْتُ لِرَجُلٍ وَأَنَا حَدِيثُ السِّنِّ مَا عَلَى الرَّجُلِ أَنْ يَقُولَ عَلَيَّ مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ وَلَمْ يَقُلْ عَلَيَّ نَذْرُ مَشْيٍ فَقَالَ لِي رَجُلٌ هَلْ لَكَ أَنْ أُعْطِيَكَ هَذَا الْجِرْوَ لِجِرْوِ قِثَّاءٍ فِي يَدِهِ وَتَقُولُ عَلَيَّ مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقُلْتُهُ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ حَدِيثُ السِّنِّ ثُمَّ مَكَثْتُ حَتَّى عَقَلْتُ فَقِيلَ لِي إِنَّ عَلَيْكَ مَشْيًا فَجِئْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ لِي عَلَيْكَ مَشْيٌ فَمَشَيْتُقَالَ مَالِك وَهَذَا الْأَمْرُ عِنْدَنَا
A tun y’a fɔ n ye ka bɔ Malik fɛ ka bɔ [Abdullah bin Abu Habiba] ko; 'N y'a fɔ mɔgɔ dɔ ye, hali ni n tun ka dɔgɔ o wagati la, 'Mɔgɔ si kana a fɔ 'n y'a kɛ wajibi ye n ka tagama ka taga Baitullah fɛ', ani n kana a fɔ 'n ye kali kɛ ka tagama''. O kɔ, cɛɛ dɔ y’a fɔ n ye ko: ‘Yala i be sɔn ka yiriden nin minɛ - k’a sɔrɔ i be kɔnkɔnburu dɔ yira n na -, n’i y’a fɔ ko ‘Wajibi lo ne ka tagama ka taga Alabatosoba kɔnɔ’ wa? Abdullah bin Abu Habiba ko; 'Ɔnhɔn'. N y’o fɔ n denmisɛn tuma na, n kɛra mɔgɔkɔrɔba ye tuma min na n tun be se ka miiri, u tun b’a fɔ n ye ko: ‘I ka kan ka tagama -ka tugu nadzar kɔ-’. O la, n’ tagara [Sa’id Ibnul Musayyab] fɛ k’a ɲininga o koo la. A ka o jaabi ko; ‘Wajibi lo i k’i ka kalikanw dafa’, o la, n’ ye tagama fɔɔ ka taga se Baitullah ma’. Malik ko; ‘An be min miiri, o filɛ’.
Imam Malik : 898
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عُرْوَةَ بْنِ أُذَيْنَةَ اللَّيْثِيِّ أَنَّهُ قَالَخَرَجْتُ مَعَ جَدَّةٍ لِي عَلَيْهَا مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَجَزَتْ فَأَرْسَلَتْ مَوْلًى لَهَا يَسْأَلُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَسَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ مُرْهَا فَلْتَرْكَبْ ثُمَّ لْتَمْشِ مِنْ حَيْثُ عَجَزَتْقَالَ يَحْيَى و سَمِعْت قَوْله تَعَالَى يَقُولُ وَنَرَى عَلَيْهَا مَعَ ذَلِكَ الْهَدْيَ و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ وَأَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ كَانَا يَقُولَانِ مِثْلَ قَوْلِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
A fɔra ne ye ko Yahya ka bɔ Malik ka bɔ [Urwah bin Udzaina Al Laitsi] ko; ‘N’ bɔra ni n’ mamamuso ye min tun be ni nadzar juru ye ka tagama fɔɔ ka taga se Baitullah ma, fɔɔ a sera sira tilancɛ la tuma min na a barika ka dɔgɔ. O kɔ, a y’a ka jɔncɛ ci ka taga Abdullah bin Umar ɲininga, ne ni jɔncɛ tagara Abdullah bin Umar kunbɛn. [Abdullah bin Umar] y’a jaabi ko; ‘A fɔ mamamuso ye ko a ka bolifɛn boli, o kɔ, i ka segi o kan siɲɛ wɛrɛ ka tagama ka bɔ a lɔyɔrɔ la’. Yahya ko; ‘N y’a mɛn ko Malik b’a fɔra ko; ‘An hakili la, ka fara o kan, a ka kan k’a nɔnabila ni fagali ye’. Malik y’a fɔ n ye ko kibaro dɔ sera ale ma ko Sayidi bin Musayyab ni Abu Salamah ka miiriya ye kelen ye ni Abdullah bin Umar ta ye.
Imam Malik : 899
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ قَالَكَانَ عَلَيَّ مَشْيٌ فَأَصَابَتْنِي خَاصِرَةٌ فَرَكِبْتُ حَتَّى أَتَيْتُ مَكَّةَ فَسَأَلْتُ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ وَغَيْرَهُ فَقَالُوا عَلَيْكَ هَدْيٌ فَلَمَّا قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ سَأَلْتُ عُلَمَاءَهَا فَأَمَرُونِي أَنْ أَمْشِيَ مَرَّةً أُخْرَى مِنْ حَيْثُ عَجَزْتُ فَمَشَيْتُقَالَ يَحْيَى و سَمِعْت قَوْله تَعَالَى يَقُولُ فَالْأَمْرُ عِنْدَنَا فِيمَنْ يَقُولُ عَلَيَّ مَشْيٌ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ أَنَّهُ إِذَا عَجَزَ رَكِبَ ثُمَّ عَادَ فَمَشَى مِنْ حَيْثُ عَجَزَ فَإِنْ كَانَ لَا يَسْتَطِيعُ الْمَشْيَ فَلْيَمْشِ مَا قَدَرَ عَلَيْهِ ثُمَّ لْيَرْكَبْ وَعَلَيْهِ هَدْيُ بَدَنَةٍ أَوْ بَقَرَةٍ أَوْ شَاةٍ إِنْ لَمْ يَجِدْ إِلَّا هِيَ
A tun y’a fɔ n ye ka bɔ Malik fɛ ka bɔ [Yahya bin Sa’id] fɛ ko; ‘N’ ye layidu ta ko n’ bena tagama, nka o kɔ, n’ kɔkolo dimina o kama n’ ye mobili ta fɔɔ ka taga se Mɛki. O kɔ, n’ ye [Ata bin Abu Raba] ni tɔɔw ɲininga. O k’a jaabi ko; ‘Aw ka kan ka bɛgɛnw faga’. N sera Madina tuma min na, n ye lɔnnikɛlaw ɲininga minw tun be yen. U y’a fɔ n’ ye fana ko n’ ka tagama siɲɛ kelen tugun ka bɔ n’ lɔra yɔrɔ min na sɛgɛn kosɔn. O kama, n’ y’o cikan labato o kɔ’. Yahya ko; ‘N y’a mɛn ko Malik y’a fɔ ko: ‘An ka miiriya la, mɔgɔ min b’a fɔ ko ‘wajibi lo ne ka tagama ka taga Kaaba la’, o tuma na n’a ma se, a be se ka bolifɛn boli. O kɔ, a kɔsegira ka tagama ka bɔ o yɔrɔ la tuma bɛɛ n’a sɛgɛnin lo. N’a tɛ se ka tagama tugun o tuma na, a ka ɲi ka to ka tagama a seko bɛɛ la, o kɔ, a ka bolifɛn boli. O tuma dɔrɔn, a ka kan ka ɲɔgɔmɛ, walima misi, walima bakɔrɔn faga n’a tɛ se k’o sara fɔɔ o’.
Imam Malik : 900
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ حُمَيْدِ بْنِ قَيْسٍ وَثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدِّيلِيِّ أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَحَدُهُمَا يَزِيدُ فِي الْحَدِيثِ عَلَى صَاحِبِهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا قَائِمًا فِي الشَّمْسِ فَقَالَ مَا بَالُ هَذَا فَقَالُوا نَذَرَ أَنْ لَا يَتَكَلَّمَ وَلَا يَسْتَظِلَّ مِنْ الشَّمْسِ وَلَا يَجْلِسَ وَيَصُومَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرُوهُ فَلْيَتَكَلَّمْ وَلْيَسْتَظِلَّ وَلْيَجْلِسْ وَلْيُتِمَّ صِيَامَهُقَالَ مَالِك وَلَمْ أَسْمَعْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ بِكَفَّارَةٍ وَقَدْ أَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُتِمَّ مَا كَانَ لِلَّهِ طَاعَةً وَيَتْرُكَ مَا كَانَ لِلَّهِ مَعْصِيَةً
Yahya y’a fɔ n ye ka bɔ Malik fɛ ka bɔ [Humaid bin Qais] ani [Tsaur bin Zaid Ad Dili] la, k’u fila bɛɛ ye hadisi dɔ fɔ a ye ka bɔ Rasulullah fɛ, o kɔ, u fila la kelen y’a fara a tericɛ ka kuma kan, ko Rasulullah ka tilefɛ dɔw ye yɔrɔ dɔ la. A y’a ɲininga ko: ‘A be nin kɛra mun lo kama?’ O k’a jaabi ko; ‘A ye layidu ta ko a tɛna kuma, ko a tɛna dogo tile gwansan kɔrɔ ani ko a tɛna sigi ka sunɔgɔ’. Rasulullah ko: ‘A fɔ a ye a ka kuma, ka lafiya sɔrɔ, ka sigi ka taga ɲɛ n’a ka sun ye’. Malik ko; ‘Ne ma mɛn Rasulullah b’a fɔra a ye ko a ka kafarat sara,’ Rasulullah y’a fɔ a ye ko a k’a ka layidu dafa Ala ye lamɛnni cogoya la -sunɔgɔ- ani ka layidu min tara Ala ye lamɛnni cogoya la -nadzar min ka ca n’a seko ye-.