Imam Malik : 861
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ سَرِيَّةً فِيهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قِبَلَ نَجْدٍ فَغَنِمُوا إِبِلًا كَثِيرَةً فَكَانَ سُهْمَانُهُمْ اثْنَيْ عَشَرَ بَعِيرًا أَوْ أَحَدَ عَشَرَ بَعِيرًا وَنُفِّلُوا بَعِيرًا بَعِيرًا
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته يحييٰ، مالڪ، نافع، عبدالله بن عمر کان، چيو ته: 'رسول الله ﷺ هڪ ڀيرو عبدالله بن عمر سميت لشڪر نجد ڏانهن موڪليو، پوءِ انهن کي ڪيترن ئي اُٺن جي صورت ۾ غنيمت ملي. تنهن ڪري انهن کي ٻارهن يا يارهن اُٺن جو حصو مليو، ۽ انهن کي هر شخص لاءِ هڪ اُٺ وڌيڪ ڏنو ويو.'
Imam Malik : 862
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ يَقُولُكَانَ النَّاسُ فِي الْغَزْوِ إِذَا اقْتَسَمُوا غَنَائِمَهُمْ يَعْدِلُونَ الْبَعِيرَ بِعَشْرِ شِيَاهٍ
مون کي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان روايت آهي ته هن سعيد بن مسيب کي چوندي ٻڌو ته؛ 'ماڻهو - مسلمان - جڏهن جنگ مان غنيمت جي دولت کي ورهائيندا آهن، ته هڪ اُٺ کي ڏهه ٻڪرين جي برابر سمجهندا آهن'.
Imam Malik : 863
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ كَثِيرِ بْنِ أَفْلَحَ عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ بْنِ رِبْعِيٍّ أَنَّهُ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ حُنَيْنٍ فَلَمَّا الْتَقَيْنَا كَانَتْ لِلْمُسْلِمِينَ جَوْلَةٌ قَالَ فَرَأَيْتُ رَجُلًا مِنْ الْمُشْرِكِينَ قَدْ عَلَا رَجُلًا مِنْ الْمُسْلِمِينَ قَالَ فَاسْتَدَرْتُ لَهُ حَتَّى أَتَيْتُهُ مِنْ وَرَائِهِ فَضَرَبْتُهُ بِالسَّيْفِ عَلَى حَبْلِ عَاتِقِهِ فَأَقْبَلَ عَلَيَّ فَضَمَّنِي ضَمَّةً وَجَدْتُ مِنْهَا رِيحَ الْمَوْتِ ثُمَّ أَدْرَكَهُ الْمَوْتُ فَأَرْسَلَنِي قَالَ فَلَقِيتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقُلْتُ مَا بَالُ النَّاسِ فَقَالَ أَمْرُ اللَّهِ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ رَجَعُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَتَلَ قَتِيلًا لَهُ عَلَيْهِ بَيِّنَةٌ فَلَهُ سَلَبُهُ قَالَ فَقُمْتُ ثُمَّ قُلْتُ مَنْ يَشْهَدُ لِي ثُمَّ جَلَسْتُ ثُمَّ قَالَ مَنْ قَتَلَ قَتِيلًا لَهُ عَلَيْهِ بَيِّنَةٌ فَلَهُ سَلَبُهُ قَالَ فَقُمْتُ ثُمَّ قُلْتُ مَنْ يَشْهَدُ لِي ثُمَّ جَلَسْتُ ثُمَّ قَالَ ذَلِكَ الثَّالِثَةَ فَقُمْتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا قَتَادَةَ قَالَ فَاقْتَصَصْتُ عَلَيْهِ الْقِصَّةَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ صَدَقَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَسَلَبُ ذَلِكَ الْقَتِيلِ عِنْدِي فَأَرْضِهِ عَنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لَا هَاءَ اللَّهِ إِذًا لَا يَعْمِدُ إِلَى أَسَدٍ مِنْ أُسْدِ اللَّهِ يُقَاتِلُ عَنْ اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَيُعْطِيكَ سَلَبَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ فَأَعْطِهِ إِيَّاهُ فَأَعْطَانِيهِ فَبِعْتُ الدِّرْعَ فَاشْتَرَيْتُ بِهِ مَخْرَفًا فِي بَنِي سَلِمَةَ فَإِنَّهُ لَأَوَّلُ مَالٍ تَأَثَّلْتُهُ فِي الْإِسْلَامِ
مون کي يحييٰ، مالڪ، يحييٰ بن سعيد، عمرو بن ڪثير بن افلح، ابو محمد، ابو قتاده بن ربعي جي اڳوڻي غلام، ابو قتاده بن ربعي کان، بيان ڪيو آهي ته: 'اسين حنين جي جنگ ۾ رسول الله ﷺ سان گڏ هئاسين، جڏهن اسان دشمن سان ملياسين، مسلمان ٽڙي پکڙي ويا هئا'. ابو قتاده چيو؛ 'مون هڪ مشرڪ کي هڪ مسلمان کي نشانو بڻائيندي ڏٺو، تنهن ڪري مون ان کي ڳوليو جيستائين مون ان کي پوئتي کان نه ڏٺو. پوءِ مون ان کي تلوار سان ڳچيءَ ۾ ڪٽيو. مشرڪ منهنجي سامهون ٿيو ۽ مون کي ايترو مضبوطيءَ سان ڀاڪر پاتو جو مان ان جي موت کي محسوس ڪري سگهيس. ۽ ٿوري دير کان پوءِ هو فوت ٿي ويو. پوءِ مان ان کي وٺڻ لاءِ ويس'. ابو قتاده چيو؛ 'پوءِ مان عمر بن خطاب سان مليو، تنهن ڪري مون چيو؛ 'مشرڪن جو ڇا ٿيو؟' عمر جواب ڏنو؛ 'اهو الله جو رزق بڻجي ويو آهي'. پوءِ مسلمان گهر موٽي ويا. رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: جيڪو ڪنهن دشمن کي قتل ڪري ۽ ان کي ثابت ڪري سگهي، ان لاءِ اهو خزانو آهي جيڪو دشمن کڻي آيو آهي. ابو قتاده چيو ته: مان پوءِ اٿيو ۽ پڇيو ته: 'منهنجي لاءِ ڪير شاهد ٿي سگهي ٿو؟' پوءِ مان واپس ويٺو. هن ٻيهر چيو ته: 'جيڪو ڪنهن دشمن کي قتل ڪري ۽ ان کي ثابت ڪري سگهي، ان لاءِ اهو خزانو آهي جيڪو دشمن کڻي آيو آهي'. ابو قتاده چيو ته: 'پوءِ مان اٿيو ۽ چيو ته: 'منهنجي لاءِ ڪير شاهد ٿي سگهي ٿو؟' پوءِ مان واپس ويٺو. رسول الله صلي الله عليه وسلم ٽيون ڀيرو چيو، پوءِ مان اٿيو، ان وقت رسول الله صلي الله عليه وسلم پڇيو ته: 'ابو قتاده، توکي ڇا ٿيو؟'. ابو قتاده چيو ته: 'پوءِ مون قصو ٻڌايو. اوچتو هڪ ماڻهو اٿيو ۽ چيو ته: 'سچ آهي، اي الله جا رسول، ۽ مارجي ويلن جو مال مون وٽ آهي. اي الله جا رسول، اها شيءِ مون کي ڇڏي ڏيو!' ابو بڪر چيو ته: 'نه، الله جو قسم.' جيڪڏهن ائين آهي ته ان جو مطلب آهي ته الله جي شينهن مان هڪ الله ۽ سندس رسول لاءِ وڙهيو، پر ان جو مال توهان کي ڏنو ويو! رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'اهو سچ آهي جيڪو هن چيو هو، ان کي خزانو ڏيو،' پوءِ ان ماڻهو مون کي لُٽ ڏني. تنهن ڪري مون اهي هٿيار وڪرو ڪيا ۽ بني سلمه ۾ فصل جي لاءِ باغ جو هڪ پلاٽ خريد ڪيو. اهو خزانو اسلام ۾ مون کي پهريون خزانو مليو هو'.
Imam Malik : 864
و حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ رَجُلًا يَسْأَلُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍعَنْ الْأَنْفَالِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ الْفَرَسُ مِنْ النَّفَلِ وَالسَّلَبُ مِنْ النَّفَلِ قَالَ ثُمَّ عَادَ الرَّجُلُ لِمَسْأَلَتِهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ذَلِكَ أَيْضًا ثُمَّ قَالَ الرَّجُلُ الْأَنْفَالُ الَّتِي قَالَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ مَا هِيَ قَالَ الْقَاسِمُ فَلَمْ يَزَلْ يَسْأَلُهُ حَتَّى كَادَ أَنْ يُحْرِجَهُ ثُمَّ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَتَدْرُونَ مَا مَثَلُ هَذَا مَثَلُ صَبِيغٍ الَّذِي ضَرَبَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ
مالڪ کان [ابن شهاب] کان [القاسم بن محمد] تائين، هن چيو ته؛ مون هڪ ماڻهو کي [عبدالله بن عباس کان] الانفال - لُٽيل خزاني - بابت پڇندي ٻڌو. ابن عباس جواب ڏنو، 'گهوڙي کي غنيمت سمجهيو ويندو آهي، جيئن قتل ٿيل ماڻهن کان حاصل ڪيل هٿيار يا زيور'. القاسم چيو؛ 'ان شخص پنهنجو سوال ورجايو'. ابن عباس به ساڳئي جواب سان جواب ڏنو. پوءِ ان شخص وري الانفال بابت پڇيو جيڪو قرآن ۾ موجود آهي. اهو شخص پڇندو رهيو، تنهنڪري ابن عباس تقريباً ان کي اڇلائي ڇڏيو. ان کان پوءِ ابن عباس چيو؛ 'ڇا توهان هن ماڻهوءَ جي مثال کي ڄاڻو ٿا؟ يعني شبيغ وانگر جنهن کي عمر بن خطاب ماريو هو'.
Imam Malik : 865
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ قَالَكَانَ النَّاسُ يُعْطَوْنَ النَّفَلَ مِنْ الْخُمُسِقَالَ مَالِك وَذَلِكَ أَحْسَنُ مَا سَمِعْتُ إِلَيَّ فِي ذَلِكَ
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته يحييٰ، مالڪ، ابو الزناد، سعيد بن مسيب کان، چيو ته؛ 'جنگ ۾ حصو وٺندڙ ماڻهن کي به انهن جي مال جو پنجون حصو اضافي ڏنو ويو هو'. مالڪ چيو ته؛ 'اها بهترين حديث آهي جيڪا مون هن مسئلي تي ٻڌي آهي'.
Imam Malik : 866
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ صَدَرَ مِنْ حُنَيْنٍ وَهُوَ يُرِيدُ الْجِعِرَّانَةَ سَأَلَهُ النَّاسُ حَتَّى دَنَتْ بِهِ نَاقَتُهُ مِنْ شَجَرَةٍ فَتَشَبَّكَتْ بِرِدَائِهِ حَتَّى نَزَعَتْهُ عَنْ ظَهْرِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ رِدَائِي أَتَخَافُونَ أَنْ لَا أَقْسِمَ بَيْنَكُمْ مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ مِثْلَ سَمُرِ تِهَامَةَ نَعَمًا لَقَسَمْتُهُ بَيْنَكُمْ ثُمَّ لَا تَجِدُونِي بَخِيلًا وَلَا جَبَانًا وَلَا كَذَّابًا فَلَمَّا نَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي النَّاسِ فَقَالَ أَدُّوا الْخِيَاطَ وَالْمِخْيَطَ فَإِنَّ الْغُلُولَ عَارٌ وَنَارٌ وَشَنَارٌ عَلَى أَهْلِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ ثُمَّ تَنَاوَلَ مِنْ الْأَرْضِ وَبَرَةً مِنْ بَعِيرٍ أَوْ شَيْئًا ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا لِي مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ وَلَا مِثْلُ هَذِهِ إِلَّا الْخُمُسُ وَالْخُمُسُ مَرْدُودٌ عَلَيْكُمْ
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته يحييٰ، مالڪ، عبدالرب بن سعيد، عمرو بن صيعب کان، چيو ته: جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم حنين کان واپس آيا، ته پاڻ جعرانہ ڏانهن روانا ٿيا. ماڻهن کانئس سوال پڇيا، جيستائين سندس اُٺ هڪ وڻ جي ويجهو پهتو ۽ سندس چادر ڦاسي پئي، ۽ اُٺ جي پٺي تان ڪري پيو. پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: مون کي منهنجي چادر واپس ڏيو، ڇا توهان ڊڄو ٿا ته مان توهان سان اهو شيئر نه ڪندس جيڪو الله توهان کي واپس ڪيو آهي. قسم آهي ان ذات جو جنهن جي هٿ ۾ منهنجي جان آهي. جيڪڏهن الله توهان کي سامر جي وڻ وانگر واپس ڪري ٿو - هڪ قسم جو ريگستاني ٻوٽو - جانورن جي صورت ۾ تہامه، ته مان ضرور توهان سان جانورن کي شيئر ڪندس. ته جيئن توهان مون کي بخيل، بزدل ۽ ڪوڙو نه ڳوليو. جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم نازل ٿيا، ته پاڻ ماڻهن جي سامهون بيٺا ۽ چيو؛ 'سوئيون ۽ ڪپڙا واپس ڪريو، بيشڪ غُلُ - جنگ جو مال غنيمت ورهائڻ کان اڳ کڻڻ - قيامت جي ڏينهن انهن کي وٺڻ وارن لاءِ معذوري، دوزخ ۽ ذلت آهي'. عمرو بن صيوب چيو؛ 'پوءِ هن اُٺ جا وار يا زمين مان ڪا ٻي شيءِ ورتي. پوءِ هن چيو؛ 'قسم آهي ان ذات جو جنهن جي هٿ ۾ منهنجي جان آهي. مون وٽ ڪجهه به ناهي جيڪو الله توهان کي جنگ جي مال غنيمت جي صورت ۾ ڏنو آهي سواءِ پنجون حصو جي، ۽ اهو پنجون حصو توهان کي واپس ڪيو ويو'.
Imam Malik : 867
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ قَالَتُوُفِّيَ رَجُلٌ يَوْمَ حُنَيْنٍ وَإِنَّهُمْ ذَكَرُوهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَزَعَمَ زَيْدٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ فَتَغَيَّرَتْ وُجُوهُ النَّاسِ لِذَلِكَ فَزَعَمَ زَيْدٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ صَاحِبَكُمْ قَدْ غَلَّ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ فَفَتَحْنَا مَتَاعَهُ فَوَجَدْنَا خَرَزَاتٍ مِنْ خَرَزِ يَهُودَ مَا تُسَاوِينَ دِرْهَمَيْنِ
مون کي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان، محمد بن يحييٰ بن حبان کان، ٻڌايو ويو آهي ته [زيد بن خالد الجهاني] چيو ته: حنين جي جنگ ۾ هڪ ماڻهو فوت ٿي ويو، پوءِ انهن اهو رسول الله ﷺ تائين پهچايو. زيد بيان ڪيو ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'پنهنجي ساٿي لاءِ دعا گهرو.' پوءِ رسول الله ﷺ جي لفظن جي ڪري ماڻهن جا چهرا بدلجي ويا. پوءِ زيد چيو ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'توهان جي ساٿي الله جي رستي ۾ غولول ڪيو آهي.' زيد بن خالد چيو ته: 'اسان سندس سامان کوليو، ۽ اسان کي هڪ يهودي تاج جو موتي مليو جنهن جي قيمت ٻن درهم کان گهٽ هئي.'
Imam Malik : 868
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ الْكِنَانِيِّ أَنَّهُ بَلَغَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى النَّاسَ فِي قَبَائِلِهِمْ يَدْعُو لَهُمْ وَأَنَّهُ تَرَكَ قَبِيلَةً مِنْ الْقَبَائِلِ قَالَ وَإِنَّ الْقَبِيلَةَ وَجَدُوا فِي بَرْدَعَةِ رَجُلٍ مِنْهُمْ عِقْدَ جَزْعٍ غُلُولًا فَأَتَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَبَّرَ عَلَيْهِمْ كَمَا يُكَبِّرُ عَلَى الْمَيِّتِ
مون کي مالڪ کان [يحييٰ بن سعيد] کان [عبدالله بن مغيره بن ابو برده الڪناني] تائين خبر پهتي آهي ته ان تائين پهتي آهي ته رسول الله ﷺ انهن جي قبيلن ۾ ماڻهن سان مليا ۽ انهن سڀني لاءِ دعا گهري، سواءِ هڪ قبيلي جي. عبدالله چيو ته: '۽ اهو معلوم ٿيو ته قبيلي کي غنيمه جي ملڪيت جي چوري جي نتيجي ۾ پنهنجي هڪ رهواسي جي زين تي مرجان جو هار مليو. ان کان پوءِ، رسول الله ﷺ انهن وٽ آيا ۽ انهن تي اهڙي طرح تڪبير چيو جيئن مئلن تي تڪبير ڪندا هئا'.
Imam Malik : 869
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدِّيلِيِّ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ سَالِمٍ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ خَيْبَرَ فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا إِلَّا الْأَمْوَالَ الثِّيَابَ وَالْمَتَاعَ قَالَ فَأَهْدَى رِفَاعَةُ بْنُ زَيْدٍ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُلَامًا أَسْوَدَ يُقَالُ لَهُ مِدْعَمٌ فَوَجَّهَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى وَادِي الْقُرَى حَتَّى إِذَا كُنَّا بِوَادِي الْقُرَى بَيْنَمَا مِدْعَمٌ يَحُطُّ رَحْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جَاءَهُ سَهْمٌ عَائِرٌ فَأَصَابَهُ فَقَتَلَهُ فَقَالَ النَّاسُ هَنِيئًا لَهُ الْجَنَّةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ الَّتِي أَخَذَ يَوْمَ خَيْبَرَ مِنْ الْمَغَانِمِ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ لَتَشْتَعِلُ عَلَيْهِ نَارًا قَالَ فَلَمَّا سَمِعَ النَّاسُ ذَلِكَ جَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
مون کي مالڪ کان [ثور بن زيد الدلي] کان [ابو الغيث سليم] ابن مُثي جي اڳوڻي غلام کان، [ابو هريره] کان ٻڌايو هو ته؛ 'اسين خيبر جي جنگ دوران رسول الله صلي الله عليه وسلم سان گڏ ويا هئاسين، پر اسان کي سون يا پئسن جي صورت ۾ ڪو به انعام نه مليو. اسان کي صرف ڪپڙن ۽ اوزارن جي صورت ۾ مال مليو'. ابو هريره چيو؛ 'پوءِ رفاعه بن زيد رسول الله صلي الله عليه وسلم کي مدعم نالي هڪ ڪارو غلام تحفي طور ڏنو. رسول الله صلي الله عليه وسلم پوءِ وادي قريه ڏانهن روانا ٿيا. جڏهن اسان وادي قريه پهتاسين ته اوچتو هڪ نامعلوم تير ظاهر ٿيو ۽ مدعم تي لڳو جيڪو رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اٺ کي موت جي طرف وٺي رهيو هو. ماڻهو چون ٿا؛ 'اميد آهي ته هو جنت ۾ ويندو'. رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'بلڪل نه، قسم آهي ان ذات جو جنهن جي هٿ ۾ منهنجي جان آهي، خيبر جي جنگ ۾ هن جيڪو چادر کنيو هو، اهو غنيم مان آهي جيڪو ورهايل نه آهي، ۽ اهو ان ۾ باهه ٻاريندو'. ابو هريره رضي الله عنه چيو ته: 'جڏهن ماڻهن رسول الله ﷺ جا لفظ ٻڌا، ڪو ماڻهو هڪ يا ٻه جوتن جا تسما کڻي رسول الله ﷺ وٽ آيو، تڏهن رسول الله ﷺ فرمايو: 'هڪ يا ٻه - اڻ ورهايل - دوزخ جو حصو'.
Imam Malik : 870
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ بَلَغَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَمَا ظَهَرَ الْغُلُولُ فِي قَوْمٍ قَطُّ إِلَّا أُلْقِيَ فِي قُلُوبِهِمْ الرُّعْبُ وَلَا فَشَا الزِّنَا فِي قَوْمٍ قَطُّ إِلَّا كَثُرَ فِيهِمْ الْمَوْتُ وَلَا نَقَصَ قَوْمٌ الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ إِلَّا قُطِعَ عَنْهُمْ الرِّزْقُ وَلَا حَكَمَ قَوْمٌ بِغَيْرِ الْحَقِّ إِلَّا فَشَا فِيهِمْ الدَّمُ وَلَا خَتَرَ قَوْمٌ بِالْعَهْدِ إِلَّا سَلَّطَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ الْعَدُوَّ
مونکي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان خبر پئي آهي ته اهو کيس عبدالله بن عباس کان مليو آهي، هن چيو ته: 'غولول ڪنهن قوم ۾ نه ٿو پکڙجي جيستائين انهن تي خوف نه آندو وڃي. زنا ڪنهن قوم ۾ نه ٿو پکڙجي جيستائين انهن کي ڪيتريون ئي موتون نه ٿين. ڪنهن قوم لاءِ اهو ممڪن ناهي ته ماپ ۽ ترازو گهٽائي ڇڏي جيستائين انهن جو رزق نه ڪٽيو وڃي. ڪا قوم حق کان سواءِ ڪنهن ٻئي کي سزا نه ڏيندي جيستائين قتل نه پکڙجي. ۽ اهو غلط ناهي ته توهان پنهنجي واعدي جي ڀڃڪڙي ڪريو جيستائين الله دشمن کي انهن تي غالب نه ڪري.'
Imam Malik : 871
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوَدِدْتُ أَنِّي أُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا فَأُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا فَأُقْتَلُفَكَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَقُولُ ثَلَاثًا أَشْهَدُ بِاللَّهِ
يحييٰ مون کي مالڪ کان، ابو الزناد کان، الاعرج کان، ابو هريره کان ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'قسم آهي ان ذات جو جنهن جي هٿ ۾ منهنجي جان آهي، مان واقعي الله جي رستي ۾ وڙهڻ چاهيان ٿو جيستائين مون کي قتل نه ڪيو وڃي، پوءِ مون کي جيئرو ڪيو وڃي ۽ قتل ڪيو وڃي، پوءِ مون کي جيئرو ڪيو وڃي ۽ قتل ڪيو وڃي'. ابو هريره ٽي ڀيرا چيو؛ 'مان گواهي ڏيان ٿو، الله جو قسم'.
Imam Malik : 872
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَضْحَكُ اللَّهُ إِلَى رَجُلَيْنِ يَقْتُلُ أَحَدُهُمَا الْآخَرَ كِلَاهُمَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُ هَذَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلُ ثُمَّ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَى الْقَاتِلِ فَيُقَاتِلُ فَيُسْتَشْهَدُ
مون کي مالڪ کان، ابو الزناد کان، ابو هريره کان، رسول الله ﷺ جن فرمايو ته: ”الله تعاليٰ ٻن ماڻهن تي کلندو هو، جن مان هڪ ٻئي کي قتل ڪري ڇڏيو، پر ٻئي جنت ۾ هليا ويا. هڪ الله جي رستي ۾ وڙهيو ۽ مارجي ويو، پوءِ الله تعاليٰ هڪ قاتل جي توبه قبول ڪئي، پوءِ قاتل جهاد ڪيو ۽ مارجي ويو“.
Imam Malik : 873
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُكْلَمُ أَحَدٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَنْ يُكْلَمُ فِي سَبِيلِهِ إِلَّا جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَجُرْحُهُ يَثْعَبُ دَمًا اللَّوْنُ لَوْنُ دَمٍ وَالرِّيحُ رِيحُ الْمِسْكِ
مون کي مالڪ، ابو الزناد، الاعرج، ابو هريره کان روايت آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: قسم آهي ان ذات جو جنهن جي هٿ ۾ منهنجي جان آهي، ڪو به الله جي رستي ۾ زخمي نه ٿيو آهي - ۽ الله بهتر ڄاڻي ٿو ته ڪير سندس رستي ۾ زخمي ٿيو آهي - سواءِ ان جي ته هو قيامت جي ڏينهن تازو رت سان ايندو، جنهن جي زخم مان وهندڙ هوندو، جنهن جو رنگ رت آهي پر ان جي بوءِ مشڪ جي هوندي.
Imam Malik : 874
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ كَانَ يَقُولُاللَّهُمَّ لَا تَجْعَلْ قَتْلِي بِيَدِ رَجُلٍ صَلَّى لَكَ سَجْدَةً وَاحِدَةً يُحَاجُّنِي بِهَا عِنْدَكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
مالڪ، زيد بن اسلم، عمر بن خطاب کان روايت ڪئي آهي ته هن دعا گهري هئي ته: اي الله، مون کي اهڙي ماڻهوءَ جي هٿان نه ماريو جيڪو توکي دعا ڪري ٿو جيتوڻيڪ اهو صرف هڪ ڀيرو سجدو ڪري، جنهن سان مان قيامت جي ڏينهن تنهنجي اڳيان ڪفر ڪندس.
Imam Malik : 875
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ قُتِلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ صَابِرًا مُحْتَسِبًا مُقْبِلًا غَيْرَ مُدْبِرٍ أَيُكَفِّرُ اللَّهُ عَنِّي خَطَايَايَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ فَلَمَّا أَدْبَرَ الرَّجُلُ نَادَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ أَمَرَ بِهِ فَنُودِيَ لَهُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ قُلْتَ فَأَعَادَ عَلَيْهِ قَوْلَهُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ إِلَّا الدَّيْنَ كَذَلِكَ قَالَ لِي جِبْرِيلُ
مون کي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان، سعيد بن ابو سعيد المقبوري کان، عبدالله بن ابو قتاده کان، سندس پيءُ کان، چيو ويو آهي ته: هڪ شخص رسول الله ﷺ سان مليو ۽ پڇيو ته: ”يا رسول الله، جيڪڏهن مان الله جي راهه ۾ صبر سان سندس رضامندي جو انتظار ڪندي، جنگ کان ڀڄڻ کان سواءِ اڳتي وڌندو رهيو ته ڇا الله منهنجا گناهه معاف ڪندو؟“ رسول الله ﷺ فرمايو: ”ها، صحيح.“ جڏهن اهو ماڻهو هليو ويو ته رسول الله ﷺ ان کي واپس سڏيو، يا ڪنهن کي حڪم ڏنو ته کيس سڏي. ان کان پڇيو: ”تون هاڻي ڇا چيو؟“ ان ماڻهو وري پنهنجا لفظ ورجايا. پوءِ رسول الله ﷺ فرمايو: ”ها، سواءِ قرض جي. اهو ئي جبرائيل مون کي چيو“.
Imam Malik : 876
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَنَّهُ بَلَغَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِشُهَدَاءِ أُحُدٍ هَؤُلَاءِ أَشْهَدُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ أَلَسْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ بِإِخْوَانِهِمْ أَسْلَمْنَا كَمَا أَسْلَمُوا وَجَاهَدْنَا كَمَا جَاهَدُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلَى وَلَكِنْ لَا أَدْرِي مَا تُحْدِثُونَ بَعْدِي فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ بَكَى ثُمَّ قَالَ أَئِنَّا لَكَائِنُونَ بَعْدَكَ
مون کي مالڪ کان عمر بن عبيدالله جي اڳوڻي غلام [ابو نضل] کان خبر پئي آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم احد جي شهيدن کي فرمايو: 'اهي اهي ماڻهو آهن جن جي موت کي مون ڏٺو آهي'. ابو بڪر صديق پڇيو؛ 'يا رسول الله صلي الله عليه وسلم، ڇا اسان انهن جا ڀائر نه آهيون، اسان به اسلام قبول ڪيو جيئن انهن اسلام قبول ڪيو، ۽ جهاد ڪيو جيئن انهن جهاد ڪيو؟' رسول الله صلي الله عليه وسلم جواب ڏنو؛ 'سچ، پر مون کي خبر ناهي ته منهنجي مرڻ کان پوءِ توهان ڇا ڪندا؟' ابو بڪر روئي پيو، ۽ هو به روئي پيو. ابو بڪر چيو؛ 'ڇا اسان توهان کان پوءِ اهڙا ماڻهو هونداسين؟'
Imam Malik : 877
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا وَقَبْرٌ يُحْفَرُ بِالْمَدِينَةِ فَاطَّلَعَ رَجُلٌ فِي الْقَبْرِ فَقَالَ بِئْسَ مَضْجَعُ الْمُؤْمِنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِئْسَ مَا قُلْتَ فَقَالَ الرَّجُلُ إِنِّي لَمْ أُرِدْ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا أَرَدْتُ الْقَتْلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا مِثْلَ لِلْقَتْلِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا عَلَى الْأَرْضِ بُقْعَةٌ هِيَ أَحَبُّ إِلَيَّ أَنْ يَكُونَ قَبْرِي بِهَا مِنْهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ يَعْنِي الْمَدِينَةَ
مون کي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان ٻڌايو هو ته: 'رسول الله ﷺ ويٺا هئا، جڏهن مديني ۾ قبرون کوٽيون پئي ويون. اتي ڪو ماڻهو قبر کي ڏسي رهيو هو ۽ چئي رهيو هو ته 'مومن جو بسترو ڪيترو خراب آهي'. رسول الله ﷺ پوءِ چيو ته 'توهان جيڪو چيو اهو ڪيترو بدصورت آهي'. ان ماڻهوءَ چيو ته: 'يا رسول الله ﷺ، منهنجو مطلب اهو نه هو. پر اهي جيڪي الله جي رستي ۾ مرن ٿا'. رسول الله ﷺ فرمايو ته: 'جنگ جي ميدان ۾ موت بي مثال آهن. هن زمين تي هڪ انچ به زمين ناهي جيڪا مان ان کان وڌيڪ پنهنجي قبر طور پسند ڪريان'. - ٽي ڀيرا - مطلب مديني شهر ۾'.
Imam Malik : 878
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ كَانَ يَقُولُاللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ شَهَادَةً فِي سَبِيلِكَ وَوَفَاةً بِبَلَدِ رَسُولِكَ
يحييٰ مون کي مالڪ کان، زيد بن اسلم کان، ٻڌايو ته [عمر بن خطاب] هڪ ڀيري دعا گهري: 'اي الله، مان توکان تنهنجي رستي ۾ شهادت ۽ تنهنجي رسول جي زمين تي مرڻ جو سوال ڪريان ٿو'.
Imam Malik : 879
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَكَرَمُ الْمُؤْمِنِ تَقْوَاهُ وَدِينُهُ حَسَبُهُ وَمُرُوءَتُهُ خُلُقُهُ وَالْجُرْأَةُ وَالْجُبْنُ غَرَائِزُ يَضَعُهَا اللَّهُ حَيْثُ شَاءَ فَالْجَبَانُ يَفِرُّ عَنْ أَبِيهِ وَأُمِّهِ وَالْجَرِيءُ يُقَاتِلُ عَمَّا لَا يَئُوبُ بِهِ إِلَى رَحْلِهِ وَالْقَتْلُ حَتْفٌ مِنْ الْحُتُوفِ وَالشَّهِيدُ مَنْ احْتَسَبَ نَفْسَهُ عَلَى اللَّهِ
مون کي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان روايت آهي ته [عمر بن خطاب] چيو ته: 'مومن جي شان سندس تقويٰ آهي، سندس دين سندس عزت آهي، سندس اختيار سندس اخلاق آهي، جڏهن ته جرئت ۽ بزدلي اهي جبلتون آهن جيڪي الله جنهن ۾ چاهي ٿو وجهي ٿو. جيڪو ماڻهو ڊڄي ٿو اهو پنهنجي پيءُ ۽ ماءُ جي حفاظت کان ڀڄي ويندو، جڏهن ته هڪ بهادر شخص ڪنهن اهڙي شيءِ جي حفاظت لاءِ وڙهندو جيڪو سندس گهر ۾ نه آندو ويندو. جنگ ۾ شهيد ٿيڻ هڪ قسم جو موت آهي، جڏهن ته شهيد اهو شخص آهي جيڪو پنهنجي روح کي الله جي حوالي ڪري ٿو.'
Imam Malik : 880
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ غُسِّلَ وَكُفِّنَ وَصُلِّيَ عَلَيْهِ وَكَانَ شَهِيدًا يَرْحَمُهُ اللَّهُ
مون کي ٻڌايو ويو آهي ته يحييٰ، مالڪ، نافع، عبدالله بن عمر کان، چيو ته: عمر بن خطاب کي غسل ڏنو ويو، پوءِ ڪفن ڏنو ويو ۽ نماز پڙهي وئي، جيتوڻيڪ هو شهيد هو، الله ان تي رحم ڪري.