Imam Malik (الامام مالك) - 1594 حديث
حديث
Imam Malik : 381
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ أَحَبُّ الْعَمَلِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي يَدُومُ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ
مون کي مالڪ کان، حسيام بن عروه کان، سندس پيءُ کان، رسول الله ﷺ جي زال عائشه کان، ٻڌايو هو ته: ”رسول الله ﷺ کي سڀ کان وڌيڪ پسند اهو عمل آهي جيڪو باقاعدي ڪيو وڃي“.
حديث
Imam Malik : 382
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ الرَّجُلُ إِنْ صَدَقَ
يحييٰ مون کي مالڪ کان سندس چاچي [ابو سهيل بن مالڪ] کان [پنهنجي پيءُ] تائين ٻڌايو آهي ته هن [ثلحه بن عبيدالله] کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'نجد جي ماڻهن مان هڪ ماڻهو رسول الله ﷺ سان ڦاٽل وارن ۽ ٽٽل آواز سان مليو. اسان نه ٻڌي سگهياسين ۽ نه سمجهي سگهياسين ته هو ڇا چئي رهيو هو تنهن ڪري هو ويجهو آيو. ۽ اهو ظاهر ٿيو ته هن اسلام بابت پڇيو. رسول الله ﷺ پوءِ فرمايو: 'ڏينهن ۽ رات ۾ پنج نمازون'. ان شخص ٻيهر پڇيو، 'ڇا ان کان سواءِ ٻيو ڪجهه آهي؟' هن جواب ڏنو؛ 'نه. جيستائين توهان نه چئو ته توهان سنت تي عمل ڪرڻ چاهيو ٿا.' رسول الله ﷺ پوءِ چوڻ جاري رکيو؛ '۽ رمضان جي مهيني ۾ روزا رکڻ'. ان شخص ٻيهر پڇيو، 'ڇا ان کان سواءِ ٻيو ڪجهه آهي؟' هن جواب ڏنو؛ 'نه، جيستائين توهان سنت تي عمل ڪرڻ نٿا چاهيو'. راوي چيو؛ رسول الله ﷺ جن زڪوات جو ذڪر ڪيو، ان شخص وري پڇيو، 'ڇا ان کان سواءِ ٻيو ڪجهه آهي؟' هن جواب ڏنو؛ 'نه، جيستائين توهان سنت تي عمل ڪرڻ نه چاهيو'. راوي چيو؛ 'پوءِ اهو ماڻهو پوئتي هٽيو ۽ چيو؛ 'الله جو قسم، مان هن ۾ نه ڪجهه وڌائيندس ۽ نه گهٽائيندس'. رسول الله ﷺ جن فرمايو؛ 'اهو ماڻهو خوش قسمت آهي جيڪڏهن هو سچو آهي'.
حديث
Imam Malik : 383
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَعْقِدُ الشَّيْطَانُ عَلَى قَافِيَةِ رَأْسِ أَحَدِكُمْ إِذَا هُوَ نَامَ ثَلَاثَ عُقَدٍ يَضْرِبُ مَكَانَ كُلِّ عُقْدَةٍ عَلَيْكَ لَيْلٌ طَوِيلٌ فَارْقُدْ فَإِنْ اسْتَيْقَظَ فَذَكَرَ اللَّهَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَإِنْ تَوَضَّأَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَإِنْ صَلَّى انْحَلَّتْ عُقَدُهُ فَأَصْبَحَ نَشِيطًا طَيِّبَ النَّفْسِ وَإِلَّا أَصْبَحَ خَبِيثَ النَّفْسِ كَسْلَانَ
مونکي مالڪ کان [ابو الزناد] کان [الاعرج] کان [ابو هريره] تائين ٻڌايو ويو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'شيطان توهان مان هڪ جي مٿي جي پوئين حصي کي ٽي ڳنڍن سان ٻڌي ٿو جڏهن هو سمهي ٿو. هر ڳنڍ سان، هو رات کي ڊگهو ڪرڻ چاهيندو آهي. شيطان چوي ٿو 'سمهي وڃ!' جيڪڏهن توهان مان ڪو جاڳي ٿو ۽ الله جو ذڪر ڪري ٿو ته ان جي هڪ ڳنڍ آزاد ٿي ويندي. جيڪڏهن - توهان مان ڪو - وضو ڪري ٿو، ته هڪ وڌيڪ ڳنڍ آزاد ٿي ويندي آهي. جيڪڏهن هو نماز پڙهي ٿو، ته هو هڪ وڌيڪ ڳنڍ وڃائي ڇڏيندو، جيستائين صبح جو سندس روح سرگرم ۽ پرسڪون هوندو، پر جيڪڏهن اهو اهڙو نه آهي، ته هو ضرور صبح جو گندو ۽ سست هوندو.'
حديث
Imam Malik : 384
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَكَانَ يَغْتَسِلُ يَوْمَ الْفِطْرِ قَبْلَ أَنْ يَغْدُوَ إِلَى الْمُصَلَّى
مون کي مالڪ کان، ۽ نافع کان روايت آهي ته [عبدالله بن عمر] عيد الفطر جي ڏينهن تي عيد جي نماز واري جاءِ تي وڃڻ کان اڳ غسل ڪيو.
حديث
Imam Malik : 385
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي يَوْمَ الْفِطْرِ وَيَوْمَ الْأَضْحَى قَبْلَ الْخُطْبَةِو حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ كَانَا يَفْعَلَانِ ذَلِكَ
مون کي يحييٰ، مالڪ، ابن شهاب کان، ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ عيد الفطر ۽ عيد الاضحيٰ جي نماز وعظ کان اڳ پڙهندا هئا. مون کي مالڪ کان ٻڌايو ويو آهي ته کيس خبر پئي آهي ته ابو بڪر ۽ عمر به اهو ڪم ڪيو هو.
حديث
Imam Malik : 386
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرَ قَالَ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِفَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ هَذَيْنِ يَوْمَانِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صِيَامِهِمَا يَوْمُ فِطْرِكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ وَالْآخَرُ يَوْمٌ تَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْقَالَ أَبُو عُبَيْدٍ ثُمَّ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ فَجَاءَ فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَخَطَبَ وَقَالَ إِنَّهُ قَدْ اجْتَمَعَ لَكُمْ فِي يَوْمِكُمْ هَذَا عِيدَانِ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْ أَهْلِ الْعَالِيَةِ أَنْ يَنْتَظِرَ الْجُمُعَةَ فَلْيَنْتَظِرْهَا وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَرْجِعَ فَقَدْ أَذِنْتُ لَهُ قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ ثُمَّ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَعُثْمَانُ مَحْصُورٌ فَجَاءَ فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَخَطَبَ
مون کي مالڪ کان [ابن شهاب] کان [ابو عبيد] ابن ازهر جي اڳوڻي غلام کان ٻڌايو هو ته؛ 'مون [عمر بن خطاب] سان عيد ڏٺي. نماز پڙهي پوءِ اٿيو ۽ ماڻهن جي سامهون وعظ ڪيو ۽ چيو ته؛ 'ٻه ڏينهن آهن جن ۾ رسول الله ﷺ روزا رکڻ کان منع ڪيو آهي؛ توهان جي عيد الفطر جي موڪل، ۽ اهو ڏينهن جنهن ۾ توهان قرباني جا جانور کائيندا آهيو'. ابو عبيد چيو؛ 'مون [عثمان بن عفان] سان عيد جي نماز به ڏٺي آهي. هو آيو ۽ نماز پڙهي، پوءِ وعظ ڪرڻ لاءِ اٿيو؛ 'يقيناً، توهان جي ڏينهن تي ٻه عيدون گڏ ٿي ويون آهن. جيڪو به پري رهي ٿو، پر جمعي جي نماز جو انتظار ڪرڻ چاهي ٿو، ان کي انتظار ڪرڻ گهرجي. ۽ جيڪو گهر وڃڻ چاهي ٿو، ته مون ان کي اجازت ڏني آهي'. ابو عبيد چيو؛ 'مون [علي بن ابو طالب] سان عيد ڏٺي جڏهن عثمان کي گهيرو ڪيو ويو، ته هو آيو ۽ نماز پڙهي، پوءِ اٿيو ۽ وعظ ڪيو'.
حديث
Imam Malik : 387
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يَأْكُلُ يَوْمَ عِيدِ الْفِطْرِ قَبْلَ أَنْ يَغْدُوَ
يحييٰ مون کي مالڪ کان، هشام بن عروه کان، سندس پيءُ کان، ٻڌايو ته عيد الفطر جي ڏينهن تي هن نماز جي جاءِ تي وڃڻ کان اڳ ناشتو ڪيو.
حديث
Imam Malik : 388
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ النَّاسَ كَانُوا يُؤْمَرُونَ بِالْأَكْلِ يَوْمَ الْفِطْرِ قَبْلَ الْغُدُوِّقَالَ مَالِك وَلَا أَرَى ذَلِكَ عَلَى النَّاسِ فِي الْأَضْحَى
مون کي مالڪ کان، ابن شهاب کان، سعيد بن مسيب کان، ٻڌايو ويو آهي ته هن کيس ٻڌايو آهي ته ماڻهن کي عيد الفطر جي موڪلن تي نماز جي جاءِ تي وڃڻ کان اڳ ناشتو ڪرڻ جو حڪم ڏنو ويو آهي. مالڪ چيو ته مون کي اهو خيال نه ٿو اچي ته ماڻهن کي عيد الاضحيٰ تي کائڻ جو حڪم ڏنو ويو آهي.
حديث
Imam Malik : 389
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ الْمَازِنِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ سَأَلَ أَبَا وَاقِدٍ اللَّيْثِيَّ مَا كَانَ يَقْرَأُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْأَضْحَى وَالْفِطْرِ فَقَالَ كَانَ يَقْرَأُ بِ ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ وَاقْتَرَبَتْ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ
يحيٰ مون کي مالڪ کان [دلمره بن سعيد المزني] کان [عبيدالله بن عبدالله بن عتبه بن مسعود] کان روايت ڪيو آهي. حضرت عمر بن خطاب رضي الله عنه کان پڇيو ته رسول الله ﷺ جن عيد الاضحيٰ ۽ عيد الفطر جي ڏينهن ۾ ڇا پڙهيو آهي؟ ابو واقد جواب ڏنو؛ هن خط ”قَاف والقرآن مجيد“ يعني خط قَف – ۽ ”اقطارباطِس سَعَتُ وَنسِيَقَالَ قَمرَ – خط القمر“ پڙهيو.
حديث
Imam Malik : 390
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ شَهِدْتُ الْأَضْحَى وَالْفِطْرَ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَفَكَبَّرَ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى سَبْعَ تَكْبِيرَاتٍ قَبْلَ الْقِرَاءَةِ وَفِي الْآخِرَةِ خَمْسَ تَكْبِيرَاتٍ قَبْلَ الْقِرَاءَةِ
مون کي مالڪ کان [نافع] عبدالله بن عمر جي اڳوڻي غلام کان ٻڌايو هو، هن چيو ته؛ 'مون [ابو هريره] سان عيد الاضحيٰ ۽ عيد الفطر ڏٺي. پوءِ هو پهرين رڪعت ۾ پڙهڻ کان اڳ ست تڪبيرون چوي ٿو، ۽ آخري رڪعت ۾ پڙهڻ کان اڳ پنج تڪبيرون چوي ٿو'.
حديث
Imam Malik : 391
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَلَمْ يَكُنْ يُصَلِّي يَوْمَ الْفِطْرِ قَبْلَ الصَّلَاةِ وَلَا بَعْدَهَا
يحييٰ مون کي مالڪ کان، ۽ نافع کان، ٻڌايو ته [عبدالله بن عمر] عيد الفطر جي ڏينهن تي سنت نماز ڪڏهن به ان کان اڳ يا ان کان پوءِ نه پڙهي.
حديث
Imam Malik : 392
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ أَنَّ أَبَاهُ الْقَاسِمَكَانَ يُصَلِّي قَبْلَ أَنْ يَغْدُوَ إِلَى الْمُصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ
يحييٰ مون کي مالڪ کان، عبدالرحمان بن القاسم کان، ٻڌايو ته سندس پيءُ [القاسم] عيد جي نماز واري جاءِ تي وڃڻ کان اڳ چار رڪعتون نماز پڙهيون.
حديث
Imam Malik : 393
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي يَوْمَ الْفِطْرِ قَبْلَ الصَّلَاةِ فِي الْمَسْجِدِ
مون کي مالڪ کان، هشام بن عروه کان، سندس پيءُ کان روايت آهي ته عيد الفطر جي ڏينهن تي هن مسجد ۾ عيد جي نماز کان اڳ سنت نماز پڙهي.
حديث
Imam Malik : 394
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ يَزِيدَ بْنِ رُومَانَ عَنْ صَالِحِ بْنِ خَوَّاتٍ عَمَّنْ صَلَّىمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ ذَاتِ الرِّقَاعِ صَلَاةَ الْخَوْفِ أَنَّ طَائِفَةً صَفَّتْ مَعَهُ وَصَفَّتْ طَائِفَةٌ وِجَاهَ الْعَدُوِّ فَصَلَّى بِالَّتِي مَعَهُ رَكْعَةً ثُمَّ ثَبَتَ قَائِمًا وَأَتَمُّوا لِأَنْفُسِهِمْ ثُمَّ انْصَرَفُوا فَصَفُّوا وِجَاهَ الْعَدُوِّ وَجَاءَتْ الطَّائِفَةُ الْأُخْرَى فَصَلَّى بِهِمْ الرَّكْعَةَ الَّتِي بَقِيَتْ مِنْ صَلَاتِهِ ثُمَّ ثَبَتَ جَالِسًا وَأَتَمُّوا لِأَنْفُسِهِمْ ثُمَّ سَلَّمَ بِهِمْ
يحييٰ مون کي مالڪ کان، يزيد بن رومان کان، صالح بن خوات کان، هڪ شخص کان، جنهن رسول الله ﷺ سان گڏ ذات رِقع ۾ نماز پڙهي هئي، ته هڪ جماعت ساڻس گڏ صف ۾ بيٺي هئي ۽ ٻيا دشمن جي منهن تي بيٺي هئا. پوءِ هن جماعت سان گڏ هڪ رڪعت ادا ڪئي. پوءِ هو بيٺو رهيو جڏهن ته اهي - جيڪي جماعت ساڻس گڏ نماز پڙهي رهي هئي - انفرادي طور تي پنهنجي نماز مڪمل ڪئي. ان کان پوءِ، جماعت هلي وئي ۽ دشمن جي منهن تي صف ٺاهي. پوءِ ٻيو گروهه آيو، پوءِ هن باقي رڪعت انهن سان گڏ ادا ڪئي. ان کان پوءِ، هو ويٺو، جڏهن ته اهي - نئين گروهه - اڪيلو پنهنجي نماز مڪمل ڪئي. تنهن ڪري، هن انهن سان سلام چيو.
حديث
Imam Malik : 395
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ خَوَّاتٍ أَنَّ سَهْلَ بْنَ أَبِي حَثْمَةَ حَدَّثَهُأَنَّ صَلَاةَ الْخَوْفِ أَنْ يَقُومَ الْإِمَامُ وَمَعَهُ طَائِفَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ وَطَائِفَةٌ مُوَاجِهَةٌ الْعَدُوَّ فَيَرْكَعُ الْإِمَامُ رَكْعَةً وَيَسْجُدُ بِالَّذِينَ مَعَهُ ثُمَّ يَقُومُ فَإِذَا اسْتَوَى قَائِمًا ثَبَتَ وَأَتَمُّوا لِأَنْفُسِهِمْ الرَّكْعَةَ الْبَاقِيَةَ ثُمَّ يُسَلِّمُونَ وَيَنْصَرِفُونَ وَالْإِمَامُ قَائِمٌ فَيَكُونُونَ وِجَاهَ الْعَدُوِّ ثُمَّ يُقْبِلُ الْآخَرُونَ الَّذِينَ لَمْ يُصَلُّوا فَيُكَبِّرُونَ وَرَاءَ الْإِمَامِ فَيَرْكَعُ بِهِمْ الرَّكْعَةَ وَيَسْجُدُ ثُمَّ يُسَلِّمُ فَيَقُومُونَ فَيَرْكَعُونَ لِأَنْفُسِهِمْ الرَّكْعَةَ الْبَاقِيَةَ ثُمَّ يُسَلِّمُونَ
مون کي مالڪ کان روايت آهي ته [يحيى بن سعيد] کان [القاسم بن محمد] کان [صالح بن خوات] ته [سحل بن ابو حثمة] کيس ٻڌايو ته خفي جي نماز هي آهي: 'امام کي پنهنجي ساٿين جي هڪ ٽولي سان گڏ بيهڻ گهرجي، جڏهن ته ٻيو ٽولي دشمن جي منهن تي بيهڻ گهرجي. پوءِ امام هڪ رڪعت پڙهي ٿو ۽ انهن سان گڏ سجدو ڪري ٿو جيڪي ان سان گڏ آهن. پوءِ هو اٿي ٿو، جيستائين جڏهن هو سڌو بيٺو آهي، جيڪو گروهه ان سان گڏ نماز پڙهي ٿو اهو انفرادي طور تي باقي رڪعت مڪمل ڪري ٿو، پوءِ اهي سلام چون ٿا ۽ دشمن جي منهن تي قطار ۾ وڃن ٿا. جڏهن ته امام اڃا تائين بيٺو آهي. پوءِ اهو گروهه جنهن نماز نه پڙهي آهي، اهي امام جي پويان تڪبير چون ٿا، جيستائين امام انهن سان گڏ رڪوع ڪري ۽ سجدو ڪري. ان کان پوءِ امام سلام ڪري ٿو، جڏهن ته اهي ٻيهر بيٺا آهن ۽ انفرادي طور تي رڪوع ڪن ٿا ۽ نماز جي باقي رڪعت مڪمل ڪن ٿا. صرف پوءِ اهي سلام چون ٿا.'
حديث
Imam Malik : 396
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَكَانَ إِذَا سُئِلَ عَنْ صَلَاةِ الْخَوْفِ قَالَ يَتَقَدَّمُ الْإِمَامُ وَطَائِفَةٌ مِنْ النَّاسِ فَيُصَلِّي بِهِمْ الْإِمَامُ رَكْعَةً وَتَكُونُ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْعَدُوِّ لَمْ يُصَلُّوا فَإِذَا صَلَّى الَّذِينَ مَعَهُ رَكْعَةً اسْتَأْخَرُوا مَكَانَ الَّذِينَ لَمْ يُصَلُّوا وَلَا يُسَلِّمُونَ وَيَتَقَدَّمُ الَّذِينَ لَمْ يُصَلُّوا فَيُصَلُّونَ مَعَهُ رَكْعَةً ثُمَّ يَنْصَرِفُ الْإِمَامُ وَقَدْ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَتَقُومُ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْ الطَّائِفَتَيْنِ فَيُصَلُّونَ لِأَنْفُسِهِمْ رَكْعَةً رَكْعَةً بَعْدَ أَنْ يَنْصَرِفَ الْإِمَامُ فَيَكُونُ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْ الطَّائِفَتَيْنِ قَدْ صَلَّوْا رَكْعَتَيْنِ فَإِنْ كَانَ خَوْفًا هُوَ أَشَدَّ مِنْ ذَلِكَ صَلَّوْا رِجَالًا قِيَامًا عَلَى أَقْدَامِهِمْ أَوْ رُكْبَانًا مُسْتَقْبِلِي الْقِبْلَةِ أَوْ غَيْرَ مُسْتَقْبِلِيهَاقَالَ مَالِك قَالَ نَافِعٌ لَا أَرَى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ إِلَّا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
مالڪ کان مون کي [نافع] جي روايت آهي ته [عبدالله بن عمر] کان خوف جي نماز بابت پڇيو ويو. پوءِ هن جواب ڏنو: 'هڪ امام ماڻهن جي هڪ ٽولي سان گڏ اڳتي وڌي ٿو ۽ انهن سان گڏ هڪ رڪعت نماز پڙهي ٿو. جڏهن ته ٻيو گروهه جيڪو امام ۽ دشمن جي وچ ۾ آهي، اڃا تائين نماز نه پڙهي آهي. جڏهن اهي جيڪي امام سان گڏ نماز پڙهي چڪا آهن، اهي انهن جي جاءِ تي پوئتي هٽي ويندا آهن جن نماز نه پڙهي آهي، پر اهي سلام نه ٿا ڪن. جيڪو گروهه نماز نه پڙهي آهي، اهو اڳتي وڌي ٿو ۽ امام سان گڏ هڪ رڪعت نماز پڙهي ٿو. پوءِ امام هليو وڃي ٿو ڇاڪاڻ ته انهن کي ٻه رڪعتون مليون آهن. تنهن ڪري جڏهن امام هليو وڃي ٿو، ته ٻئي گروهه اٿي بيهن ٿا ۽ پنهنجي نماز هڪ رڪعت، هڪ رڪعت پوري ڪن ٿا، ته جيئن هر گروهه ٻه رڪعتون پوريون ڪري. جيڪڏهن صورتحال ان کان وڌيڪ خوفناڪ هجي، ته اهي پيادل يا گهوڙي تي نماز پڙهن ٿا، ڀلي قبلي ڏانهن منهن ڪري يا نه. مالڪ چيو: نافع چيو: 'مون عبدالله بن عمر کي رسول الله صلي الله عليه وسلم کان سواءِ هي حديث بيان ڪندي نه ڏٺو آهي.'
حديث
Imam Malik : 397
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ قَالَمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ حَتَّى غَابَتْ الشَّمْسُقَالَ مَالِك وَحَدِيثُ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ خَوَّاتٍ أَحَبُّ مَا سَمِعْتُ إِلَيَّ فِي صَلَاةِ الْخَوْفِ
مون کي مالڪ کان [يحييٰ بن سعيد] کان [سعيد بن مسيب] ٻڌايو هو ته: 'رسول الله ﷺ خندق جي جنگ ۾ ظهر ۽ عصر جي نماز نه پڙهي جيستائين سج لهي ويو'. مالڪ چيو ته: 'قاسم بن محمد جي حديث صالح بن خوات کان اها حديث آهي جيڪا مون کي نماز جي باري ۾ ٻڌي انهن مان سڀ کان وڌيڪ پسند آهي'.
حديث
Imam Malik : 398
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْخَسَفَتْ الشَّمْسُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّاسِ فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ ثُمَّ قَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ فَسَجَدَ ثُمَّ فَعَلَ فِي الرَّكْعَةِ الْآخِرَةِ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتْ الشَّمْسُ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَا يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَادْعُوا اللَّهَ وَكَبِّرُوا وَتَصَدَّقُوا ثُمَّ قَالَ يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ وَاللَّهِ مَا مِنْ أَحَدٍ أَغْيَرَ مِنْ اللَّهِ أَنْ يَزْنِيَ عَبْدُهُ أَوْ تَزْنِيَ أَمَتُهُ يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ وَاللَّهِ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا
مون کي يحييٰ، مالڪ، هِشم بن عروه، سندس پيءُ، عائشه، رسول الله ﷺ جي زال کان، چيو آهي ته: رسول الله ﷺ جي زماني ۾ سج گرهڻ ٿيو. پوءِ رسول الله ﷺ ماڻهن جي اڳواڻي ۾ نماز پڙهي. پوءِ پنهنجو موقف وڌائيندي اٿيا، پوءِ پنهنجو موقف وڌائيندي رڪوع ڪيو، پوءِ پنهنجو موقف وڌائيندي اٿيا. پر جيئن توهان پهرين دفعي بيٺا هئا، ائين نه ٿيو. پوءِ رکوع کي وڌائيندي رکوع ڪيو پر پهرين رکوع جيترو ڊگهو نه. پوءِ رکوع ۽ سجدي کان اٿيا. پوءِ آخري رڪعت اهڙي طرح ڪئي. پاڻ ختم ڪيا ۽ سجدو ڪيو. پوءِ ماڻهن کي الله جي تعريف ۽ تسبيح ڪندي وعظ ڪيو ته: 'سج ۽ چنڊ الله جي عظمت جون نشانيون آهن. ٻنهي صورتن ۾ گرهڻ جو واقعو ڪنهن جي موت يا زندگي جي ڪري نه آهي. جيڪڏهن توهان اهو ڏسو ته الله کان دعا گهرو ۽ تڪبير ڏيو ۽ صدقو ڏيو.' هن وڌيڪ چيو؛ "اي امت محمد! الله جو قسم، الله کان وڌيڪ ڪو به غيرتمند نه آهي جڏهن سندس ٻانها زيادتي ڪن ٿا، چاهي مرد هجي يا عورت. اي امت محمد، الله جو قسم! جيڪڏهن توهان اهو ڄاڻو ها جيڪو مان ڄاڻان ٿو، ته توهان ٿورو کلندا ۽ گهڻو روئندا."
حديث
Imam Malik : 399
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَخَسَفَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ مَعَهُ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا نَحْوًا مِنْ سُورَةِ الْبَقَرَةِ قَالَ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتْ الشَّمْسُ فَقَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَا يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ هَذَا ثُمَّ رَأَيْنَاكَ تَكَعْكَعْتَ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ فَتَنَاوَلْتُ مِنْهَا عُنْقُودًا وَلَوْ أَخَذْتُهُ لَأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتْ الدُّنْيَا وَرَأَيْتُ النَّارَ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ مَنْظَرًا قَطُّ وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ قَالُوا لِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لِكُفْرِهِنَّ قِيلَ أَيَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ وَيَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَيَكْفُرْنَ الْإِحْسَانَ لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ كُلَّهُ ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ
مون کي مالڪ کان، [زيد بن اسلم] کان، [عثاء بن يسار] کان، [عبدالله بن عباس] کان، هن چيو ته: 'رسول الله ﷺ جي زماني ۾ سج گرهڻ ٿيو. پوءِ پاڻ نماز پڙهي ۽ ماڻهو ساڻس گڏ ٿيا. هو سورة بقره جي پڙهڻ جي ڊيگهه جيتري ڊگهي عرصي تائين بيٺو رهيو.' ابن عباس چيو؛ 'پوءِ هن ڊگهي رڪوع سان رڪوع ڪيو، پوءِ رڪوع مان اٿيو. هو ڊگهي رڪوع سان بيٺو، پر پهرين رڪوع جيترو ڊگهو نه هو. پوءِ هن سجدو ڪيو، پوءِ ڊگهي رڪوع سان بيٺو، پر پهرين رڪوع جيترو ڊگهو نه هو. پوءِ هن ڊگهي رڪوع ڪئي پر پهرين رڪوع جيترو ڊگهو نه هو. هو پنهنجي رڪوع مان اٿيو ۽ ڊگهي رڪوع سان بيٺو، پر پهرين رڪوع جيترو ڊگهو نه هو. پوءِ ڊگهي رڪوع سان رڪوع ڪيو، پر اڳئين رڪوع جيترو ڊگهو نه هو. ان کان پوءِ سجدو ڪريو ۽ هليا وڃو - مڪمل -. جڏهن سج ظاهر ٿيڻ شروع ٿي رهيو هو، تڏهن هن چيو؛ 'سج ۽ چنڊ الله جي عظمت جون ٻه نشانيون آهن. ٻنهي صورتن ۾ گرهڻ جو واقعو ڪنهن جي موت يا زندگي جي ڪري ناهي. جيڪڏهن توهان اهو ڏسو ٿا ته پوءِ الله کي ياد ڪريو' انهن پڇيو؛ 'يا رسول الله! اسان توهان کي ڪنهن شيءِ ڏانهن هٿ کڻندي ڏٺو جتي توهان بيٺا هئا. پوءِ اسان توهان کي پوئتي هٽندي ڏٺو'. هن جواب ڏنو؛ 'مون جنت ڏٺي آهي. پوءِ مون کي جنت مان ميوو مليو. جيڪڏهن مان ان کي کڻي وڃان ها ته توهان ان کي دنيا جي رهڻ تائين کائي ها. مون دوزخ به ڏٺو، مون ڪڏهن به اهڙو نظارو نه ڏٺو. ۽ مان ڏسان ٿو ته گهڻا رهواسي عورتون آهن.' اهي پڇن ٿا؛ 'ڇو، اي الله جا رسول!' هن جواب ڏنو؛ 'انهن جي نافرماني جي ڪري'. اهي پڇن ٿا؛ 'ڇا اهو ان ڪري آهي جو انهن الله تي ڪفر ڪيو؟' هن جواب ڏنو؛ 'اهي پنهنجن مڙسن تي ڪفر ڪن ٿا ۽ نيڪي تي ڪفر ڪن ٿا. جيڪڏهن توهان اهو گهڻي وقت تائين ڪندا آهيو، ته پوءِ اهي توهان مان ڪجهه ڏسندا آهن، هن چيو؛ 'مون توهان ۾ ڪڏهن به معمولي مهرباني نه ڏٺي آهي.'
حديث
Imam Malik : 400
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ يَهُودِيَّةً جَاءَتْ تَسْأَلُهَا فَقَالَتْ أَعَاذَكِ اللَّهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ فَسَأَلَتْ عَائِشَةُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُعَذَّبُ النَّاسُ فِي قُبُورِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَائِذًا بِاللَّهِ مِنْ ذَلِكَ ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ غَدَاةٍ مَرْكَبًا فَخَسَفَتْ الشَّمْسُ فَرَجَعَ ضُحًى فَمَرَّ بَيْنَ ظَهْرَانَيْ الْحُجَرِ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي وَقَامَ النَّاسُ وَرَاءَهُ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ فَسَجَدَ ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ ثُمَّ أَمَرَهُمْ أَنْ يَتَعَوَّذُوا مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ
مونکي مالڪ کان يحييٰ بن سعيد کان عُمرو بن عبدالرحمان کان عيسيٰ کان عيسيءَ کان روايت ملي آهي ته هڪ يهودي عورت وٽس آئي ۽ چيائين ته الله توکي قبر جي عذاب کان بچائي. ان کان پوءِ عيسيءَ رسول الله کان پڇيو ته ڇا انسانن کي سندن قبرن ۾ عذاب ڏنو ويندو آهي؟ پوءِ رسول الله کان ان کان پناهه گهري. پوءِ ٻئي ڏينهن رسول الله ﷺ گاڏي تي سوار ٿيا. بهرحال، ان ڏينهن سج گرهڻ لڳو، تنهن ڪري هو اڳ ۾ موٽي آيو ۽ پنهنجين زالن جي ڪمرن جي وچ مان گذريو. پوءِ هو نماز پڙهڻ لاءِ بيٺو ۽ ماڻهن سندس پٺيان نماز پڙهي. هو گهڻي دير تائين بيٺو رهيو، پوءِ هڪ ڊگهي رڪوع سان سجدو ڪيو. پوءِ اٿيو ۽ ٻيهر ڊگهي رڪوع سان بيٺو پر پهرين جيترو ڊگهو نه. پوءِ پاڻ هڪ ڊگهو رڪوع ڪيو، پر پهرين جيترو ڊگهو نه. ان کان پوءِ پاڻ رڪوع کان اٿيا ۽ سجدو ڪيو. پاڻ اٿيا ۽ ڊگهو بيٺو پر اڳ جيترو ڊگهو نه. پوءِ گھڻو وقت رڪوع ڪيو پر پهرين جيترو ڊگهو نه. پوءِ اُٿيا ۽ ڊگهو بيٺو پر پهرين جيترو ڊگهو نه. پوءِ پاڻ گهڻي وقت رڪوع ڪيو پر پهرين جيترو ڊگهو نه، پوءِ اُٿيا ۽ سجدو ڪيو. جڏهن پاڻ نماز ختم ڪئي ته الله جيڪو چاهيندو هو اهو چيو ۽ انهن کي چيو ته قبر جي عذاب کان پناهه وٺو.
