Imam Malik (الامام مالك) - 1594 حديث
حديث
Imam Malik : 221
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَالَ فِيهِ سَاعَةٌ لَا يُوَافِقُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ وَهُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي يَسْأَلُ اللَّهَ شَيْئًا إِلَّا أَعْطَاهُ إِيَّاهُ وَأَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ يُقَلِّلُهَا
يحييٰ مون کي مالڪ کان، ابو الزناد کان، الاعرج کان، ابو هريره کان روايت ڪئي آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم جمعي جو ذڪر ڪندي فرمايو: 'ان ۾ هڪ اهڙو وقت آهي جنهن ۾ ڪو به مسلمان بندو بيٺو آهي ۽ نماز پڙهي ٿو ۽ الله کان ڪجهه گهري ٿو، پر الله ان کي اهو ڏيندو آهي جيڪو هو گهري ٿو.' پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم پنهنجي هٿ سان اشارو ڪيو ته ان وقت جي گهٽتائي جو اشارو ڪيو.'
حديث
Imam Malik : 222
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَخَرَجْتُ إِلَى الطُّورِ فَلَقِيتُ كَعْبَ الْأَحْبَارِ فَجَلَسْتُ مَعَهُ فَحَدَّثَنِي عَنْ التَّوْرَاةِ وَحَدَّثْتُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَ فِيمَا حَدَّثْتُهُ أَنْ قُلْتُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ فِيهِ خُلِقَ آدَمُ وَفِيهِ أُهْبِطَ مِنْ الْجَنَّةِ وَفِيهِ تِيبَ عَلَيْهِ وَفِيهِ مَاتَ وَفِيهِ تَقُومُ السَّاعَةُ وَمَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا وَهِيَ مُصِيخَةٌ يَوْمَ الْجُمُعَةِ مِنْ حِينِ تُصْبِحُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ شَفَقًا مِنْ السَّاعَةِ إِلَّا الْجِنَّ وَالْإِنْسَ وَفِيهِ سَاعَةٌ لَا يُصَادِفُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ وَهُوَ يُصَلِّي يَسْأَلُ اللَّهَ شَيْئًا إِلَّا أَعْطَاهُ إِيَّاهُقَالَ كَعْبٌ ذَلِكَ فِي كُلِّ سَنَةٍ يَوْمٌ فَقُلْتُ بَلْ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ فَقَرَأَ كَعْبٌ التَّوْرَاةَ فَقَالَ صَدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَلَقِيتُ بَصْرَةَ بْنَ أَبِي بَصْرَةَ الْغِفَارِيَّ فَقَالَ مِنْ أَيْنَ أَقْبَلْتَ فَقُلْتُ مِنْ الطُّورِ فَقَالَ لَوْ أَدْرَكْتُكَ قَبْلَ أَنْ تَخْرُجَ إِلَيْهِ مَا خَرَجْتَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُعْمَلُ الْمَطِيُّ إِلَّا إِلَى ثَلَاثَةِ مَسَاجِدَ إِلَى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِلَى مَسْجِدِي هَذَا وَإِلَى مَسْجِدِ إِيلِيَاءَ أَوْ بَيْتِ الْمَقْدِسِ يَشُكُّ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ثُمَّ لَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلَامٍ فَحَدَّثْتُهُ بِمَجْلِسِي مَعَ كَعْبِ الْأَحْبَارِ وَمَا حَدَّثْتُهُ بِهِ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَقُلْتُ قَالَ كَعْبٌ ذَلِكَ فِي كُلِّ سَنَةٍ يَوْمٌ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ كَذَبَ كَعْبٌ فَقُلْتُ ثُمَّ قَرَأَ كَعْبٌ التَّوْرَاةَ فَقَالَ بَلْ هِيَ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ صَدَقَ كَعْبٌ ثُمَّ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ قَدْ عَلِمْتُ أَيَّةَ سَاعَةٍ هِيَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتَ لَهُ أَخْبِرْنِي بِهَا وَلَا تَضَنَّ عَلَيَّ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ هِيَ آخِرُ سَاعَةٍ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ وَكَيْفَ تَكُونُ آخِرَ سَاعَةٍ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُصَادِفُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ وَهُوَ يُصَلِّي وَتِلْكَ السَّاعَةُ سَاعَةٌ لَا يُصَلَّى فِيهَا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ أَلَمْ يَقُلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ جَلَسَ مَجْلِسًا يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ فَهُوَ فِي صَلَاةٍ حَتَّى يُصَلِّيَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ بَلَى قَالَ فَهُوَ ذَلِكَ
مالڪ کان [يزيد بن عبدالله بن الحد] کان [محمد بن ابراهيم بن الحارث عتيم] کان [ابو سلمه بن عبدالرحمان بن عوف] کان [ابو هريره] تائين، هن چيو ته: 'مان ثور جي ٽڪري تي نڪتو، پوءِ مان [ڪعب الاحبار] سان مليو ۽ ان سان گڏ ويٺو. ڪعب مون کي تورات بابت ٻڌايو، جڏهن ته مون ان کي اهو ٻڌايو جيڪو مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ٻڌو هو. جيڪي شيون مون توهان کي ٻڌايون انهن ۾ شامل هيون؛ ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'بهترين ڏينهن جنهن تي سج اڀرندو آهي جمعو آهي. ان ڏينهن تي آدم کي پيدا ڪيو ويو ۽ آسمان مان لاٿو ويو. ان ڏينهن تي آدم پنهنجي توبه قبول ڪئي. ان ڏينهن تي آدم فوت ٿي ويو، ۽ ان ڏينهن تي قيامت ايندي. ڪو به جانور اهڙو ناهي جيڪو ريڙهيندو آهي پر صبح کان سج اڀرڻ تائين قيامت جي ڏينهن جي خوف کان ٻڌندو آهي، سواءِ جنن ۽ انسانن جي.' ان ۾ هڪ اهڙو وقت آهي، ڪو به مسلمان بندو ان کي نماز ۾ بيهڻ ۽ الله کان ڪجهه گهرڻ سان نه ٿو گذاري، پر الله ضرور ان کي اهو ڏيندو جيڪو هو گهري ٿو. ڪعب پڇيو، 'ڇا اهو سال ۾ صرف هڪ ڀيرو ٿيندو آهي؟' مون جواب ڏنو، 'يقيناً، اهو هر جمعي تي ٿيندو آهي.' پوءِ ڪعب تورات پڙهي ۽ چيو، 'الله جي رسول صلي الله عليه وسلم صحيح فرمايو آهي.' ابو هريره چيو، 'پوءِ مان [بصره بن ابو بصره الغفاري] سان مليو، هن پڇيو، 'تون ڪٿان جو آهين؟' مون جواب ڏنو، 'طور جبل کان.' هن چيو، 'جيڪڏهن مان توکي طور ڏانهن وڃڻ کان اڳ ڳوليان ها ته تون نه وڃان ها. مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي چوندي ٻڌو آهي ته، 'ٽن مسجدن کان سواءِ ڪنهن به سواري کي ڊگهي سفر لاءِ استعمال نه ڪيو ويندو آهي: مسجد عظيم، منهنجي هي مسجد، مسجد اللياء، يا بيت المقدس.' ابو هريره رضي الله عنه چيو ته پوءِ مان [عبدالله بن سلام] سان مليس ۽ مون کيس ڪعب الاحبار سان منهنجي ملاقات ۽ جمعي جي ڏينهن اسان جي بحث بابت ٻڌايو. مون چيو ته، ڪعب چيو ته، 'اهو سال ۾ صرف هڪ ڀيرو ٿيندو آهي.' عبدالله بن سلام چيو ته، 'ڪعب ڪوڙ ڳالهايو آهي!' مون چيو ته، 'پوءِ ڪعب تورات پڙهي، پوءِ چيو ته: 'ها، اهو هر جمعي تي ٿيندو آهي.' عبدالله بن سلام چيو ته، 'ڪعب صحيح آهي.' پوءِ هن چيو ته، 'ڇا مون کي خبر آهي ته اهو ڪڏهن آهي؟' ابو هريره رضي الله عنه چيو ته، 'مون کانئس پڇيو ته، 'مون کي ٻڌايو ته اهو ڪڏهن آهي ۽ ان کي نه لڪايو؟' عبدالله بن سلام رضي الله عنه چيو ته، 'اهو جمعي جي ڏينهن جو آخري وقت آهي.' ابو هريره رضي الله عنه چيو ته، 'پوءِ مون پڇيو ته، 'اهو ان وقت ڪيئن ٿي سگهي ٿو جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو ته: 'ڪو به مسلمان ٻانهو نماز ۾ بيهڻ سان ان کي پورو نٿو ڪري،' جڏهن ته ان دوران نماز پڙهڻ جائز ناهي؟' عبدالله بن سلام رضي الله عنه جواب ڏنو؛ ' ڇا رسول الله ﷺ اهو به نه فرمايو هو ته: 'جيڪو نماز پڙهڻ لاءِ ويٺو آهي، اهو نماز جي حالت ۾ آهي جيستائين هو نماز نه پڙهي.' ابو هريره جواب ڏنو؛ 'مون پڻ چيو؛ 'ها، صحيح'. عبدالله بن سلام چيو؛ 'اهو ئي مطلب آهي'.
حديث
Imam Malik : 223
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ بَلَغَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا عَلَى أَحَدِكُمْ لَوْ اتَّخَذَ ثَوْبَيْنِ لِجُمُعَتِهِ سِوَى ثَوْبَيْ مَهْنَتِهِ
يحييٰ مون کي ٻڌايو ته مالڪ [يحييٰ بن سعيد] کان اها خبر ٻڌي هئي ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'ڇا اهو مشڪل آهي ته توهان مان ڪو ماڻهو جمعي جي نماز لاءِ ٻه ڪپڙا پائي، انهن ٻن ڪپڙن کان سواءِ جيڪي هو روزانو پائي ٿو'؟
حديث
Imam Malik : 224
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَكَانَ لَا يَرُوحُ إِلَى الْجُمُعَةِ إِلَّا ادَّهَنَ وَتَطَيَّبَ إِلَّا أَنْ يَكُونَ حَرَامًا
مون کي مالڪ کان ۽ نافع کان روايت آهي ته [عبدالله بن عمر] جمعي جي نماز لاءِ نه ويندو هو جيستائين تيل ۽ خوشبو نه لڳائيندو هو، سواءِ ان جي ته خوشبو حرام هجي.
حديث
Imam Malik : 225
حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُلَأَنْ يُصَلِّيَ أَحَدُكُمْ بِظَهْرِ الْحَرَّةِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَقْعُدَ حَتَّى إِذَا قَامَ الْإِمَامُ يَخْطُبُ جَاءَ يَتَخَطَّى رِقَابَ النَّاسِ يَوْمَ الْجُمُعَةِقَالَ مَالِك السُّنَّةُ عِنْدَنَا أَنْ يَسْتَقْبِلَ النَّاسُ الْإِمَامَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْطُبَ مَنْ كَانَ مِنْهُمْ يَلِي الْقِبْلَةَ وَغَيْرَهَا
مون کي مالڪ کان [عبدالله بن ابوبڪر بن حزم] کان [ڪنهن اهڙي شخص کان جنهن کيس اهو ٻڌايو] کان [ابو هريره] ٻڌايو هو ته: 'جيڪڏهن توهان مان ڪو سخت گرمي ۾ نماز پڙهي ٿو، ته اهو ان لاءِ صرف ويهڻ کان بهتر آهي، پوءِ جڏهن واعظ وعظ ڪرڻ لاءِ بيٺو آهي، ته هو جمعي تي ماڻهن جي ڪلهن تي قدم رکي ٿو'. مالڪ چيو؛ "اسان جي راءِ ۾، جمعي جي ڏينهن سنت اهو آهي ته امام جو منهن امام ڏانهن ڪيو وڃي جڏهن امام پنهنجو خطبو ڏئي، اهي ڪٿي به هجن، ڇا امام قبلي جي طرف هجي يا نه."
حديث
Imam Malik : 226
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ الْمَازِنِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ الضَّحَّاكَ بْنَ قَيْسٍ سَأَلَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍمَاذَا كَانَ يَقْرَأُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ عَلَى إِثْرِ سُورَةِ الْجُمُعَةِ قَالَ كَانَ يَقْرَأُ هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ
يحييٰ مون کي مالڪ کان، دلمرة بن سعيد المازني کان، عبيدالله بن عبدالله بن عتبه بن مسعود کان، ته عاد ضلحاڪ بن قيس [نعمان بن بشير کان] پڇيو، 'رسول الله صلي الله عليه وسلم جمعي جي ڏينهن سورة الجمعه کان پوءِ ڇا پڙهندا هئا؟' هن جواب ڏنو، 'هن پڙهيو؛ 'هل اتاك حدث الغسيه'.'
حديث
Imam Malik : 227
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ قَالَ مَالِك لَا أَدْرِي أَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ لَا أَنَّهُ قَالَمَنْ تَرَكَ الْجُمُعَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ مِنْ غَيْرِ عُذْرٍ وَلَا عِلَّةٍ طَبَعَ اللَّهُ عَلَى قَلْبِهِ
مالڪ مون کي [شفوان بن سليم] کان ٻڌايو هو، مالڪ چيو؛ 'مون کي خبر ناهي ته اهو رسول الله ﷺ کان آهي يا نه؟ يعني اهو چوڻ ته، 'جيڪو به بغير ڪنهن عذر يا سبب جي ٽي ڀيرا جمعي جي نماز ڇڏي ڏئي، الله ضرور ان جي دل کي بند ڪري ڇڏيو آهي'.
حديث
Imam Malik : 228
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ خُطْبَتَيْنِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَجَلَسَ بَيْنَهُمَا
مون کي مالڪ کان، جعفر بن محمد کان، سندس پيءُ کان، ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ جمعي جي ڏينهن ٻه خطبا ڏنا، ۽ پاڻ ٻنهي جي وچ ۾ ويٺا.
حديث
Imam Malik : 229
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي الْمَسْجِدِ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَصَلَّى بِصَلَاتِهِ نَاسٌ ثُمَّ صَلَّى اللَّيْلَةَ الْقَابِلَةَ فَكَثُرَ النَّاسُ ثُمَّ اجْتَمَعُوا مِنْ اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ أَوْ الرَّابِعَةِ فَلَمْ يَخْرُجْ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ قَدْ رَأَيْتُ الَّذِي صَنَعْتُمْ وَلَمْ يَمْنَعْنِي مِنْ الْخُرُوجِ إِلَيْكُمْ إِلَّا أَنِّي خَشِيتُ أَنْ تُفْرَضَ عَلَيْكُمْ وَذَلِكَ فِي رَمَضَانَ
مون کي يحييٰ، مالڪ، ابن شهاب، عروه بن زبير، رسول الله ﷺ جي زال عائشه کان، ٻڌايو آهي ته هڪ رات رسول الله ﷺ مسجد ۾ نماز پڙهي ۽ ماڻهو سندس پٺيان پٺيان آيا. ايندڙ رات، پاڻ ٻيهر نماز پڙهي ۽ وڌيڪ ماڻهو سندس پٺيان آيا. پوءِ ٽئين يا چوٿين رات، ماڻهو مسجد ۾ گڏ ٿيا - جڏهن ته رسول الله ﷺ ٻاهر نه آيا. صبح جو، رسول الله ﷺ فرمايو: 'مون کي خبر آهي ته توهان ڇا ڪري رهيا آهيو، مون کي توهان ڏانهن نڪرڻ کان ڪو به روڪيو ناهي، پر مون کي ڊپ آهي ته اهو توهان تي واجب ٿي ويندو'. اهو رمضان جي مهيني ۾ ٿيو.
حديث
Imam Malik : 230
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُرَغِّبُ فِي قِيَامِ رَمَضَانَ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَأْمُرَ بِعَزِيمَةٍ فَيَقُولُ مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْأَمْرُ عَلَى ذَلِكَثُمَّ كَانَ الْأَمْرُ عَلَى ذَلِكَ فِي خِلَافَةِ أَبِي بَكْرٍ وَصَدْرًا مِنْ خِلَافَةِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ
مون کي مالڪ کان [ابن شهاب] کان [ابو سلمه بن عبدالرحمان بن عوف] کان [ابو هريره] تائين ٻڌايو ويو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم رمضان جي مهيني ۾ رات جي نماز جي سفارش ڪئي آهي، انهن حڪمن سان جيڪي واجب نه آهن. پاڻ فرمايو: 'جيڪو به رمضان جي رات جي نماز پوري ايمان سان ۽ الله کان ثواب جي اميد سان پڙهندو، ان جا گذريل گناهه معاف ڪيا ويندا.' ابن شهاب چيو: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم فوت ٿي ويا ۽ سندس حڪم اڃا تائين اهڙا ئي آهن. ساڳئي طرح خليفي ابو بڪر جي دور ۾ ۽ خليفي عمر بن خطاب جي دور ۾'.
حديث
Imam Malik : 231
حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ أَنَّهُ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِفِي رَمَضَانَ إِلَى الْمَسْجِدِ فَإِذَا النَّاسُ أَوْزَاعٌ مُتَفَرِّقُونَ يُصَلِّي الرَّجُلُ لِنَفْسِهِ وَيُصَلِّي الرَّجُلُ فَيُصَلِّي بِصَلَاتِهِ الرَّهْطُ فَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَانِي لَوْ جَمَعْتُ هَؤُلَاءِ عَلَى قَارِئٍ وَاحِدٍ لَكَانَ أَمْثَلَ فَجَمَعَهُمْ عَلَى أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ ثُمَّ خَرَجْتُ مَعَهُ لَيْلَةً أُخْرَى وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلَاةِ قَارِئِهِمْ فَقَالَ عُمَرُ نِعْمَتِ الْبِدْعَةُ هَذِهِ وَالَّتِي تَنَامُونَ عَنْهَا أَفْضَلُ مِنْ الَّتِي تَقُومُونَ يَعْنِي آخِرَ اللَّيْلِ وَكَانَ النَّاسُ يَقُومُونَ أَوَّلَهُ
مون کي مالڪ کان [ابن صهيب] کان [عروه بن الزبير] کان [عبدالرحمن بن عبدالالقري] کان روايت ملي آهي ته: 'مان رمضان جي مهيني ۾ عمر بن خطاب سان گڏ مسجد ڏانهن نڪتو هوس. اهو معلوم ٿيو ته ماڻهو ڪيترن ئي ٽولن ۾ ٽڙيل پکڙيل هئا. ڪجهه اڪيلو نماز پڙهي رهيا هئا، ٻيا جماعت سان نماز پڙهي رهيا هئا. [عمر] چيو: 'الله جو قسم، مون کي لڳي ٿو ته جيڪڏهن مان انهن کي هڪ قاري سان گڏ ڪريان ته اهو بهتر ٿيندو.' آخرڪار، عمر انهن کي حڪم ڏنو ته اهي ابي بن ڪعب سان گڏ - امام جي حيثيت سان نماز پڙهن. عبدالرحمان چيو: 'مان ٻئي ڏينهن عمر بن خطاب سان گڏ ٻاهر نڪتو هوس، ۽ ماڻهن پنهنجي هڪ قاري سان نماز پڙهي هئي. عمر چيو: 'بهترين بدعت هي آهي. جيڪو وقت توهان ان ۾ سمهڻ ۾ گذاريو ٿا - يعني رات جو آخر - ان کان بهتر آهي جيڪو توهان هاڻي نماز ۾ گذاريو ٿا. ان وقت ماڻهو رات جي شروعات ۾ نماز پڙهندا هئا.'
حديث
Imam Malik : 232
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ أَنَّهُ قَالَ أَمَرَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ وَتَمِيمًا الدَّارِيَّأَنْ يَقُومَا لِلنَّاسِ بِإِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً قَالَ وَقَدْ كَانَ الْقَارِئُ يَقْرَأُ بِالْمِئِينَ حَتَّى كُنَّا نَعْتَمِدُ عَلَى الْعِصِيِّ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ وَمَا كُنَّا نَنْصَرِفُ إِلَّا فِي فُرُوعِ الْفَجْرِ
مون کي مالڪ کان، محمد بن يوسف کان، سائب بن يزيد کان، روايت ڪئي آهي ته: '[عمر بن خطاب] ابي بن ڪعب ۽ تميم الداري کي حڪم ڏنو ته ماڻهن کي يارهن رڪعتن سان امامت ڪن'. جيئن سائب چيو؛ 'ڪاهيءَ ٻه سؤ آيتون پڙهيون، جيستائين اسان لٺن تي ٽيڪ نه ڏني ڇاڪاڻ ته اسان تمام گهڻي وقت کان بيٺا هئاسين. ۽ اسان صبح ٿيڻ کان اڳ تائين ٻاهر نه نڪتاسين'.
حديث
Imam Malik : 233
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ يَزِيدَ بْنِ رُومَانَ أَنَّهُ قَالَكَانَ النَّاسُ يَقُومُونَ فِي زَمَانِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فِي رَمَضَانَ بِثَلَاثٍ وَعِشْرِينَ رَكْعَةً
مون کي مالڪ کان [يزيد بن رومان] کان ٻڌايو هو ته: 'عمر بن خطاب جي زماني ۾ اصحاب رات جي نماز جون ٽيويهه رڪعتون پڙهندا هئا'.
حديث
Imam Malik : 234
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ أَنَّهُ سَمِعَ الْأَعْرَجَ يَقُولُمَا أَدْرَكْتُ النَّاسَ إِلَّا وَهُمْ يَلْعَنُونَ الْكَفَرَةَ فِي رَمَضَانَ قَالَ وَكَانَ الْقَارِئُ يَقْرَأُ سُورَةَ الْبَقَرَةِ فِي ثَمَانِ رَكَعَاتٍ فَإِذَا قَامَ بِهَا فِي اثْنَتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً رَأَى النَّاسُ أَنَّهُ قَدْ خَفَّفَ
مالڪ مون کي [داؤد بن الحسين] کان ٻڌايو ته هن [العرج] کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'مون کي اهڙا ماڻهو نظر نٿا اچن جيڪي رمضان جي مهيني ۾ ڪافرن تي لعنت نه ڪندا هجن'. الاعرج چيو ته: 'امام سورة بقره اٺ رڪعتن ۾ پڙهندو آهي. جيڪڏهن امام ان کي ٻارهن رڪعتن لاءِ پڙهندو ته ماڻهو چوندا ته امام پڙهڻ کي هلڪو ڪيو آهي'.
حديث
Imam Malik : 235
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُكُنَّا نَنْصَرِفُ فِي رَمَضَانَ فَنَسْتَعْجِلُ الْخَدَمَ بِالطَّعَامِ مَخَافَةَ الْفَجْرِ
مونکي مالڪ کان روايت ملي آهي ته [عبدالله بن ابوبڪر] چيو ته؛ مون [پنهنجي پيءُ] کي چوندي ٻڌو آهي ته؛ 'رمضان جي مهيني ۾ اسين ٻاهر نڪرندا آهيون - نماز کان پوءِ - فوري طور تي کاڌو تيار ڪندا آهيون ڇاڪاڻ ته اسان کي صبح ٿيڻ جو ڊپ هوندو آهي'.
حديث
Imam Malik : 236
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ ذَكْوَانَ أَبَا عَمْرٍو وَكَانَ عَبْدًا لِعَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَفَأَعْتَقَتْهُ عَنْ دُبُرٍ مِنْهَا كَانَ يَقُومُ يَقْرَأُ لَهَا فِي رَمَضَانَ
مالڪ مون کي [هشام بن عروه] کان [پنهنجي پيءُ] کان ٻڌايو ته زڪوان ابو عمرو هڪ ڀيري رسول الله ﷺ جي زال عائشه جو غلام هو. پوءِ [عائشه] جڏهن سندس وفات ڪئي ته کيس آزاد ڪرڻ جو واعدو ڪيو. پوءِ زڪوان رمضان جي مهيني ۾ عائشه کي قرآن پڙهي ٻڌايو.
حديث
Imam Malik : 237
حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ مَالِك عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ رَجُلٍ عِنْدَهُ رِضًا أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ امْرِئٍ تَكُونُ لَهُ صَلَاةٌ بِلَيْلٍ يَغْلِبُهُ عَلَيْهَا نَوْمٌ إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ أَجْرَ صَلَاتِهِ وَكَانَ نَوْمُهُ عَلَيْهِ صَدَقَةً
مون کي يحييٰ، مالڪ، محمد بن المنڪدر، سعيد بن جبير، هڪ شخص کان جيڪو برڪت وارو هو، ٻڌايو هو ته رسول الله ﷺ جي زال عائشه کيس ٻڌايو هو ته رسول الله ﷺ فرمايو ته: ڪو به ٻانهو رات جو نماز پڙهڻ جو ارادو ڪري ۽ پوءِ سمهي پوي، جيستائين الله تعاليٰ ان لاءِ رات جي نماز جو ثواب نه لکي. سندس ننڊ جي حوالي سان، اهو ڪجهه هو جيڪو الله تعاليٰ ان کي خيرات ۾ ڏنو هو.
حديث
Imam Malik : 238
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْكُنْتُ أَنَامُ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرِجْلَايَ فِي قِبْلَتِهِ فَإِذَا سَجَدَ غَمَزَنِي فَقَبَضْتُ رِجْلَيَّ فَإِذَا قَامَ بَسَطْتُهُمَا قَالَتْ وَالْبُيُوتُ يَوْمَئِذٍ لَيْسَ فِيهَا مَصَابِيحُ
مون کي مالڪ کان عمر بن عبيدالله جي غلام کان، ابو سلمه بن عبدالرحمان کان، رسول الله ﷺ جي زال عائشه کان، هن چيو ته: 'مان رسول الله ﷺ جي سامهون سمهي رهي هيس ۽ منهنجا پير سندس قبلي جي طرف هئا. جڏهن پاڻ سجدو ڪندا هئا ته منهنجا پير جهليندا هئا، پوءِ مون انهن کي موڙي ڇڏيو هو ته جڏهن پاڻ اٿي بيٺا ته مان انهن کي ٻيهر پکيڙي ڇڏيان. عائشه چيو ته: 'ان وقت گهرن ۾ اڃا تائين روشني نه هئي'.
حديث
Imam Malik : 239
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى وَهُوَ نَاعِسٌ لَا يَدْرِي لَعَلَّهُ يَذْهَبُ يَسْتَغْفِرُ فَيَسُبَّ نَفْسَهُ
مونکي مالڪ کان، هِشام بن عُروه کان، سندس پيءُ کان، حضرت عائشه کان، حضرت رسول الله ﷺ جي زال کان، ٻڌايو ويو آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو: جيڪڏهن توهان مان ڪو نماز پڙهندي ننڊ ۾ هجي ته ان کي سمهڻ گهرجي جيستائين سندس ننڊ ختم نه ٿي وڃي. ڇاڪاڻ ته جيڪڏهن توهان مان ڪو ننڊ ۾ نماز پڙهي ٿو ته ان کي خبر ناهي، شايد هو معافي گهري رهيو آهي پر ان جي بدران هو پاڻ تي تنقيد ڪري رهيو آهي.
حديث
Imam Malik : 240
و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي حَكِيمٍ أَنَّهُ بَلَغَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَ امْرَأَةً مِنْ اللَّيْلِ تُصَلِّي فَقَالَ مَنْ هَذِهِ فَقِيلَ لَهُ هَذِهِ الْحَوْلَاءُ بِنْتُ تُوَيْتٍ لَا تَنَامُ اللَّيْلَ فَكَرِهَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى عُرِفَتْ الْكَرَاهِيَةُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَا يَمَلُّ حَتَّى تَمَلُّوا اكْلَفُوا مِنْ الْعَمَلِ مَا لَكُمْ بِهِ طَاقَةٌ
مونکي مالڪ کان خبر ملي آهي ته [اسماعيل بن ابو حڪيم] وٽ پهچي ويو آهي ته رسول الله ﷺ هڪ عورت کي رات جو نماز پڙهندي ٻڌو. پڇيائون: 'هي ڪير آهي؟' ڪنهن جواب ڏنو: 'هي حوله بنت طوطا آهي. رات جو ننڊ نه ايندي آهي'. رسول الله ﷺ کي به هن عمل کان نفرت هئي جيستائين سندس چهري تي نفرت جا نشان نظر نه آيا. پاڻ فرمايائون: 'الله تبارڪ و تعاليٰ جيستائين توهان پاڻ کي بور نه ڪريو، تيستائين بور نه ٿيندو، تنهنڪري جيڪي ڪم ڪري سگهو ٿا اهي ڪريو'.
