Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 හදීස්

හදීස්

Imam Ahmad : 161

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَرَآهَا أَوْ بَعْضَ نِتَاجِهَا يُبَاعُ فَأَرَادَ شِرَاءَهُ فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهُ فَقَالَ اتْرُكْهَا تُوَافِكَ أَوْ تَلْقَهَا جَمِيعًا وَقَالَ مَرَّتَيْنِ فَنَهَاهُ وَقَالَ لَا تَشْتَرِهِ وَلَا تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ

උමර් අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ අශ්වයෙකු භාවිතා කළ බව [සයිද් බින් අස්ලාම්] ගෙන් [සුෆියාන්] අපට [සයිද් බින් අස්ලාම්] ට පවසා ඇත, පසුව ඔහු එය දුටු හෝ එහි ප්‍රතිඵල කිහිපයක්, එබැවින් ඔහුට එය මිලදී ගැනීමට අවශ්‍ය විය, පසුව ඔහු ඒ ගැන නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විමසූ නමුත් නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේ ය: "අශ්වයා අතහරින්න, එය ඔබට සහ නබිතුමාට දෙවරක් ප්‍රමාණවත් වේවි" එය මිල දී නොගෙන ඔබේ දානය ආපසු ගන්න එපා යැයි කීවේය.

හදීස්

Imam Ahmad : 162

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَابِعُوا بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَإِنَّ مُتَابَعَةً بَيْنَهُمَا يَنْفِيَانِ الْفَقْرَ وَالذُّنُوبَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ

[Sufyan] අපට ['Ashim Bin 'Ubaidillah] වෙතින් [Abdullah Bin 'Amir Bin Rabi'ah වෙතින් පවසා ඇත, ඔහු [Umar] ගෙන් නබිතුමා විසින් විශ්වාසය තැබූ කතාව ඔහු පැවසූ අතර තවත් අවස්ථාවක Sufyan මෙසේ පැවසීය. නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'හජ් සහ උම්රා සමඟ යන්න, මක්නිසාද යත්, යකඩ කම්කරුවෙකු යකඩවල අපිරිසිදුකම ඉවත් කරන පරිදි, දෙකම අනුගමනය කිරීමෙන් දුප්පත්කම සහ පාපය තුරන් වනු ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (16)

හදීස්

Imam Ahmad : 163

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ

[මුහම්මද් බින් ඉබ්‍රාහිම් සහ තයිමි] ගෙන් ['අල්කමාහ් බින් වක්කාෂ්] වෙතින් [යහ්යා]ගෙන් [සුෆියාන්] අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. මට [උමර්] කියනු ඇසිණි. රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පවසනු මට ඇසිණි: 'ක්‍රියාව රඳා පවතින්නේ චේතනා මත පමණක් වන අතර, සෑම කෙනෙකුටම ඔහු අදහස් කරන දේ ලැබෙනු ඇත, කවුරුන් තම හිජ්‍රාව අල්ලාහ්ට සහ ඔහුගේ දූතයා වෙත කරයිද, එවිට ඔහුගේ හිජ්රතය අල්ලාහ්ට සහ ඔහුගේ දූතයා දෙසට වනු ඇත, කවුරුන් ලෞකිකත්වය ලබා ගැනීමට හෝ ඔහුගේ හිජ්රතය කරන්නේ නම්, ඔහු විවාහ වීමට අදහස් කරන්නේ කුමන ස්ත්‍රියකටද?

තහවුරු කරන හදීස් (15)

හදීස්

Imam Ahmad : 164

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدَةَ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ الصُّبَيُّ بْنُ مَعْبَدٍ كُنْتُ رَجُلًا نَصْرَانِيًّا فَأَسْلَمْتُ فَأَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَسَمِعَنِي زَيْدُ بْنُ صُوحَانَ وَسَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ وَأَنَا أُهِلُّ بِهِمَا فَقَالَا لَهَذَا أَضَلُّ مِنْ بَعِيرِ أَهْلِهِ فَكَأَنَّمَا حُمِلَ عَلَيَّ بِكَلِمَتِهِمَا جَبَلٌ فَقَدِمْتُ عَلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِمَا فَلَامَهُمَا وَأَقْبَلَ عَلَيَّ فَقَالَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَبْدَةُ قَالَ أَبُو وَائِلٍ كَثِيرًا مَا ذَهَبْتُ أَنَا وَمَسْرُوقٌ إِلَى الصُّبَيِّ نَسْأَلُهُ عَنْهُ

[අබ්දා බින් අබු ලුබාබා] ගෙන් [අබු වාඉල්]ගෙන් [සුෆියාන්] අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. [Shubay Bin Ma'bad] පැවසීය; මම කිතුනුවකු වූ අතර පසුව ඉස්ලාමයට හැරුණෙමි, පසුව මම හජ් සහ උම්රා කිරීමට අදහස් කළෙමි, පසුව මම හජ් සහ උම්රා කිරීමට අදහස් කරන විට සයිද් බින් ෂුහාන් සහ සල්මාන් බින් රබියා මට ඇහුම්කන් දුන්නා, ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ; 'මේ පුද්ගලයා තම පවුලේ ඔටුවෙකුට වඩා විකෘතිය'. ඉතින් ඒ දෙන්නා කියපු දේ නිසා මම කන්දක් උස්සගෙන ගියා වගේ, එතකොට මම උමර් ළඟට ඇවිත් ඒ ගැන කිව්වා, එතකොට [උමර්] ඒ දෙන්නා ළඟට ඇවිත් බැනලා, පස්සේ මගේ ළඟට ඇවිත් මෙහෙම කිව්වා; 'නබිතුමාගේ සුන්නාහ් සම්බන්ධයෙන් ඔබට මග පෙන්වීම ලැබී ඇත, ඔබේ නබිතුමාගේ සුන්නාව සම්බන්ධයෙන් ඔබට මඟ පෙන්වීම ලැබී ඇත'. අබ්දා පැවසුවේ, අබු වායිල් පැවසුවේය. මස්රුක් සහ මම නිතරම ෂුබේ වෙත පැමිණ ඒ ගැන විමසන්නෙමු.

හදීස්

Imam Ahmad : 165

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ذُكِرَ لِعُمَرَ أَنَّ سَمُرَةَ وَقَالَ مَرَّةً بَلَغَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ سَمُرَةَ بَاعَ خَمْرًا قَالَ قَاتَلَ اللَّهُ سَمُرَةَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ حُرِّمَتْ عَلَيْهِمْ الشُّحُومُ فَجَمَلُوهَا فَبَاعُوهَا

සමුරා - තවත් අවස්ථාවක පැවසූ බව [ඉබ්නු අබ්බාස්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [තවුස්] වෙතින් ['අම්රු] වෙතින් අපට [සුෆියාන්] පවසා ඇත. - සමුරා ඛමර් විකුණන බව උමාර් වෙත ලැබී තිබූ නිසා උමර් මෙසේ පැවසීය. 'අල්ලාහ් සමුරා විනාශ කරත්වා, සැබවින්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයා සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පවසා ඇත: 'අල්ලාහ් යුදෙව්වන්ට ශාප කළේය, මන්ද අල්ලාහ් ඔවුන්ට මේදය තහනම් කර ඇත, පසුව ඔවුන් එය තෙල් බවට පත් කර විකුණුවා'.

තහවුරු කරන හදීස් (33)

හදීස්

Imam Ahmad : 166

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو وَمَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَتْ أَمْوَالُ بَنِي النَّضِيرِ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا لَمْ يُوجِفْ الْمُسْلِمُونَ عَلَيْهِ بِخَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ فَكَانَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالِصَةً وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ مِنْهَا نَفَقَةَ سَنَةٍ وَقَالَ مَرَّةً قُوتَ سَنَةٍ وَمَا بَقِيَ جَعَلَهُ فِي الْكُرَاعِ وَالسِّلَاحِ عُدَّةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

['අම්රු] වෙතින් [සුෆියාන්] සහ [අස් සුහ්රි] වෙතින් [මලික් බින් අවුස් බින් අල් හදත්සාන්] වෙතින් [උමාර් බින් අල් ඛත්තාබ්] වෙතින් අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. “අල්ලාහ් ෆායිගේ දේපළ රසූල් සල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාට කළ බනි නද්ලීර්ගේ දේපළ, අශ්වයන් හා ඔටුවන් සමඟ මුස්ලිම්වරුන් විසින් යටත් කර නොගත් අතර, පසුව ඔහු තම පවුලට වසරක් ලබා දුන් පාරිශුද්ධ දේපළ බවට පත් වූ බව තවත් අවස්ථාවක පැවසීය. 'වසරක මූලික අවශ්‍යතා සහ ඉතිරිය සඳහා ඔහු අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ ජිහාද් සඳහා සූදානම් වීම සඳහා අශ්වයන් සහ ආයුධ මිලදී ගැනීමට පුරුදුව සිටියේය.

තහවුරු කරන හදීස් (4)

හදීස්

Imam Ahmad : 167

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَطَلْحَةَ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ نَشَدْتُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ بِهِ أَعَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّا لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ

[සුෆියාන්] ['අම්රු] වෙතින් [අස් සුහ්රි] වෙතින් [මලික් බින් අවුස්] වෙතින් අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. මම [උමර්] [අබ්දුර්රහ්මාන් බින් අවුෆ්], [තල්හා], [සුබෙයිර්] සහ [සාද්] ට පවසනු ඇසුවෙමි. 'අහස හා මහපොළොව ස්ථාපිත කළ අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් මම ඔබට දිවුරමි, 'සැබැවින්ම අපට උරුම නොවන අතර අප විසින් ඉතිරි කරන ධනය පුණ්‍යකර්මයක් බවට පත් වේ' යනුවෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පැවසූ බව ඔබ දන්නවාද? ඔව්හු පිළිතුරු දුන්හ; 'අල්ලාහ් මත, එය සත්‍යයක්'.

තහවුරු කරන හදීස් (61)

හදීස්

Imam Ahmad : 168

حَدَّثَنَا سَفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي يَزِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ

නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූ බව [ඉබ්නු අබු යාසිද්] ගෙන් [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] ගෙන් අපට [සුෆියාන්] පවසා ඇත: 'දරුවන් අයිති - ඇඳක් ඇති තැනැත්තාට-සැමියා-'.

තහවුරු කරන හදීස් (56)

හදීස්

Imam Ahmad : 169

حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنِ ابْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَيْهِ عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ قَالَ سَأَلْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قُلْتُ { لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنْ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمْ الَّذِينَ كَفَرُوا } وَقَدْ أَمَّنَ اللَّهُ النَّاسَ فَقَالَ لِي عُمَرُ عَجِبْتُ مِمَّا عَجِبْتَ مِنْهُ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ صَدَقَةٌ تَصَدَّقَ اللَّهُ بِهَا عَلَيْكُمْ فَاقْبَلُوا صَدَقَتَهُ

[Ibn Idris] අපට [Ibn Juraij] පවසා ඇත්තේ [Ibn Abi 'Ammar] වෙතින් [Abdullah Bin Babaih] සිට [Y'la Bin Umaiyah] ඔහු මෙසේ පැවසීය. මම උමර් බින් අල් ඛතාබ්ගෙන් ඇසුවෙමි, මම අල්ලාහ්ගේ වචනය කියෙව්වෙමි: 'ඔබ පෘථිවියේ ගමන් කරන විට, ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන්ගේ ප්‍රහාරයට ඔබ බිය වන්නේ නම්, ඔබේ යාච්ඤාවන් කියවීමට ඔබට කිසිදු හේතුවක් නැත. නියත වශයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන් ඔබට සැබෑ සතුරන්ය. -QS An Nisa'ayat 101-. අල්ලාහ් මිනිසුන්ව ආරක්‍ෂා කළේ නැද්ද?' [උමර්] මට කීවේය. "ඔබ මෙන් මමත් පුදුමයට පත් වූවෙමි, එබැවින් මම ඒ ගැන රසූල් (සල්) තුමාගෙන් ඇසුවෙමි, එවිට ඔහු පැවසුවේය: "එය ඔබට අල්ලාහ්ගෙන් දානයකි, එබැවින් ඔහුගේ දානය පිළිගන්න".

තහවුරු කරන හදීස් (11)

හදීස්

Imam Ahmad : 170

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ بِعَرَفَةَ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ وَحَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ مَرْوَانَ أَنَّهُ أَتَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ جِئْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ الْكُوفَةِ وَتَرَكْتُ بِهَا رَجُلًا يُمْلِي الْمَصَاحِفَ عَنْ ظَهْرِ قَلْبِهِ فَغَضِبَ وَانْتَفَخَ حَتَّى كَادَ يَمْلَأُ مَا بَيْنَ شُعْبَتَيْ الرَّحْلِ فَقَالَ وَمَنْ هُوَ وَيْحَكَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ فَمَا زَالَ يُطْفَأُ وَيُسَرَّى عَنْهُ الْغَضَبُ حَتَّى عَادَ إِلَى حَالِهِ الَّتِي كَانَ عَلَيْهَا ثُمَّ قَالَ وَيْحَكَ وَاللَّهِ مَا أَعْلَمُهُ بَقِيَ مِنْ النَّاسِ أَحَدٌ هُوَ أَحَقُّ بِذَلِكَ مِنْهُ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ ذَلِكَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ يَسْمُرُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اللَّيْلَةَ كَذَاكَ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَإِنَّهُ سَمَرَ عِنْدَهُ ذَاتَ لَيْلَةٍ وَأَنَا مَعَهُ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ يُصَلِّي فِي الْمَسْجِدِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَمِعُ قِرَاءَتَهُ فَلَمَّا كِدْنَا أَنْ نَعْرِفَهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَقْرَأَ الْقُرْآنَ رَطْبًا كَمَا أُنْزِلَ فَلْيَقْرَأْهُ عَلَى قِرَاءَةِ ابْنِ أُمِّ عَبْدٍ قَالَ ثُمَّ جَلَسَ الرَّجُلُ يَدْعُو فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَهُ سَلْ تُعْطَهْ سَلْ تُعْطَهْ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْتُ وَاللَّهِ لَأَغْدُوَنَّ إِلَيْهِ فَلَأُبَشِّرَنَّهُ قَالَ فَغَدَوْتُ إِلَيْهِ لِأُبَشِّرَهُ فَوَجَدْتُ أَبَا بَكْرٍ قَدْ سَبَقَنِي إِلَيْهِ فَبَشَّرَهُ وَلَا وَاللَّهِ مَا سَبَقْتُهُ إِلَى خَيْرٍ قَطُّ إِلَّا وَسَبَقَنِي إِلَيْهِ

[අබු මුආවියා] අපට [අල් අමාසි] [ඉබ්‍රාහිම්]ගෙන් ['අල්කාමා] සිට පවසා ඇත. 'මිනිසෙක් [උමර්] අරෆත් හි සිටියදී ඔහු බැලීමට පැමිණියේය,' [අබු මුආවියා] පැවසීය. ඔහු [උමර්] හමුවීමට පැමිණි බව [කයිස් බින් මර්වාන්] වෙතින් [කයිට්සාමා] සිට අපට [අල් අමාසි] පවසා ඇත. අමිරුල් මුක්මිනින්, මම කුෆා සිට පැමිණි අතර, මම මුෂාෆ් - කටපාඩමින්- නියම කරන මිනිසෙක් එහි දමා ගියා, එවිට උමර් උමර් ඔහුගේ මුහුණ පුරා උච්ච ලෙස පෙනෙන පරිදි උස් හඬින් කෝපයට පත් විය, පසුව ඔහු ඇසුවේ; 'ඔබට දුක් වේ, ඔහු කවුද?' ඔහු -කයිස්- පිළිතුරු දුන්නේය; 'අබ්දුල්ලා බින් මසූද්'. එවිට ඔහුගේ කෝපය හදිසියේම පහව ගිය අතර ඔහුට සතුටක් දැනුණු නිසා දේවල් යථා තත්ත්වයට පත් විය, එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය. ඔබට දුක් වේ, අල්ලාහ් මත, ඔහුට වඩා ඒ කාරණය සම්බන්ධයෙන් තවමත් ජීවත්ව සිටින කිසිවෙකු - සගයන් අතර - මම නොදනිමි, මම ඒ ගැන ඔබට කියමි, අල්ලාහ්ගේ දූතයා සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සැමවිටම ආරක්ෂා වී - නිදා නොගත් බව - රාත්‍රියේ අබු බක්ර් තුමාගේ පැත්තේ, ඔහු සමඟ රාත්‍රියේ ඔහු සමඟ මුර කරමින් සිටියේය. අල්ලාහ්ගේ පිටතට පැමිණ අපි ඔහු සමඟ පිටතට පැමිණියෙමු, හදිසියේම පල්ලියේ යාඥා කරමින් සිටි මිනිසෙක් සිටියේය, එවිට රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ නැඟිට කියවීමට සවන් දුන් අතර, අපි එය පාහේ දැනගත් විට, රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'කව්රුන් හෝ අල්-කුර්ආනය කියවීමට කැමති නම්, ඔහු එය හෙළි කළ පරිදි, උබ්මි එය කියවිය යුතුය'. උමර් තවදුරටත්; 'ඉන්පසු එම මිනිසා වාඩි වී යාච්ඤා කළේය, එවිට රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ඔහුට මෙසේ පැවසූහ. 'ඉල්ලන්න ඒකාන්තයෙන් දෙනව, ඉල්ලනව ඒකාන්තයෙන් දෙනව'. උමර් පැවසුවේ; මම කිව්වා; 'අල්ලාහ් මත, මම අනිවාර්යයෙන්ම උදේ පාන්දරම ඔහු වෙත පැමිණ ඔහුට ශුභාරංචිය කියන්නම්,' ඔහු පැවසීය; පසුව මම ඔහුට ශුභාරංචිය ලබා දීම සඳහා උදෙන්ම ඔහු වෙත ගියෙමි, නමුත් අබු බකර් මට පෙර ඔහු වෙත ගොස් ශුභාරංචිය ඔහුට පැවසූ බව මම දුටුවෙමි, අල්ලාහ් මත ඔහු නියත වශයෙන්ම මට වඩා ඉදිරියෙන් සිටියහොත් මිස මම ඔහු සමඟ කිසිසේත් තරඟ නොකරමි.

තහවුරු කරන හදීස් (7)

හදීස්

Imam Ahmad : 171

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُقَبِّلُ الْحَجَرَ وَيَقُولُ إِنِّي لَأُقَبِّلُكَ وَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ لَمْ أُقَبِّلْكَ

අපට [අබු මුආවියා] පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. [අල් අමාසි] [ඉබ්‍රාහිම්]ගෙන් ['අබිස් බින් රබිආහ්] වෙතින් අපට පවසා ඇත; මම දැක්කා [උමර්] කළු ගල සිපගෙන මෙහෙම කියනවා. 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මම ඔබව සිප ගත්තෙමි, ඔබ ගලක් පමණක් බව මම දනිමි, අල්ලාහ්ගේ දූතයා ඔබව සිපගන්නවා මා දුටුවේ නැත්නම්, මම ඔබව සිප නොගන්නෙමි'.

තහවුරු කරන හදීස් (27)

හදීස්

Imam Ahmad : 172

حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ النَّاسَ بِالْجَابِيَةِ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي مِثْلِ مَقَامِي هَذَا فَقَالَ أَحْسِنُوا إِلَى أَصْحَابِي ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ يَجِيءُ قَوْمٌ يَحْلِفُ أَحَدُهُمْ عَلَى الْيَمِينِ قَبْلَ أَنْ يُسْتَحْلَفَ عَلَيْهَا وَيَشْهَدُ عَلَى الشَّهَادَةِ قَبْلَ أَنْ يُسْتَشْهَدَ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَنَالَ بُحْبُوحَةَ الْجَنَّةِ فَلْيَلْزَمْ الْجَمَاعَةَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ مَعَ الْوَاحِدِ وَهُوَ مِنْ الِاثْنَيْنِ أَبْعَدُ وَلَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ فَإِنَّ ثَالِثَهُمَا الشَّيْطَانُ وَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ تَسُرُّهُ حَسَنَتُهُ وَتَسُوءُهُ سَيِّئَتُهُ فَهُوَ مُؤْمِنٌ

[අබ්දුල් මලික් බින් උමයිර්]ගෙන් [ජාබීර් බින් සමුරා]ගෙන් [ජරීර්] අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. දමස්කස්හි ගමක ජබියාහි මිනිසුන් ඉදිරියේ [උමර් දේශනා කළේය]; ඇත්ත වශයෙන්ම, රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මා සිටින ස්ථානය වැනි ස්ථානයක සිටගෙන, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මගේ සගයන් ඔබට යහපත්කමෙන් ප්‍රශංසා කරන්න, එවිට ඔවුන් පසුපස එන අය, පසුව ඔවුන් පසුපස එන අය, එවිට සෙනඟක් පැමිණෙනු ඇත, ඔවුන්ගෙන් කෙනෙකු දිවුරුම් දීමට සහ සාක්ෂි දීමට පෙර සාක්ෂි දීමට පෙර දිවුරුම් දෙනු ඇත. ඔබ අතරින් ස්වර්ගයේ සුවඳ ලබා ගැනීමට කැමති ඕනෑම කෙනෙකුට ජාමාවට ඇලී සිටිය යුතුය, මන්ද සාතන් දෙදෙනෙකු සමඟ තනිව සිටින අය සමඟ සිටින අතර, ඔබගෙන් කෙනෙකුට කාන්තාවක් සමඟ තනි වීමට ඉඩ නොතබයි - මුහ්රම් නොවන - ඇත්ත වශයෙන්ම තුන්වන පුද්ගලයා යක්ෂයෙකි, මන්ද ඇත්ත වශයෙන්ම තුන්වන පුද්ගලයා යක්ෂයෙකි, යමෙකුගේ යහපත්කම ඔහුව සතුටු කරයි, ඔහුගේ වැරදි ඔහුව දුකට පත් කරයි, එවිට ඔහු ඇදහිලිවන්තයෙකි.

තහවුරු කරන හදීස් (47)

හදීස්

Imam Ahmad : 173

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْمُرُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ اللَّيْلَةَ كَذَلِكَ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا مَعَهُ

[අබු මුආවියා] අපට [අල් අමාසි] [ඉබ්‍රාහිම්]ගෙන් [උමර්]ගෙන් ['අල්කාමා] සිට පවසා ඇත, ඔහු පැවසීය; “අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්) තුමාණන් අබු බකර් සමඟ මුස්ලීම්වරුන්ගේ කටයුතු පිළිබඳව මුළු රාත්‍රිය පුරාම සාකච්ඡා කළ අතර මම ඔහු සමඟ සිටියෙමි.

හදීස්

Imam Ahmad : 174

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ أَكْثَرَ مِمَّا سَأَلْتُهُ عَنْ الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ

[Sa'id Bin Abu 'Arubah] වෙතින් [Qatadah] සිට [Salim Bin Abul Ja'd] [Ma'dan Bin Abu Talhah] වෙතින් අපට [ඉස්මායිල්] පවසා ඇත; [උමර්] පැවසීය; මම කලලාහ් ගැන විමසූ විට හැර වෙන කිසිවක් ගැන මම කිසි විටෙකත් රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් වැඩි යමක් විමසා නැත, එබැවින් ඔහු මගේ පපුවට ඇඟිල්ල දිගු කළේය: 'සූරා අන්නිසා අවසානයේ ඇති අෂ් ෂෙයිෆ් වාක්‍යයේ ඔබට එය ප්‍රමාණවත්ය'.

තහවුරු කරන හදීස් (11)

හදීස්

Imam Ahmad : 175

حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِالنِّيَاحَةِ عَلَيْهِ

අපට [යහ්යා] පවසා ඇත [Syu'bah] අපට [Syu'bah] පවසා ඇත [Qatadah] [Sa'id Bin Al Musayyib] [Ibn Umar] සිට [Umar] සිට [Umar] , නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්, ඔහු පැවසීය; 'මියගිය පුද්ගලයෙකුට ඔහුගේ සොහොනේදී වධහිංසා පැමිණෙන්නේ ඔහු ගැන නියා - වැලපීම නිසා'.

තහවුරු කරන හදීස් (56)

හදීස්

Imam Ahmad : 176

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ مَوْلَى أَسْمَاءَ قَالَ أَرْسَلَتْنِي أَسْمَاءُ إِلَى ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ بَلَغَهَا أَنَّكَ تُحَرِّمُ أَشْيَاءَ ثَلَاثَةً الْعَلَمَ فِي الثَّوْبِ وَمِيثَرَةَ الْأُرْجُوَانِ وَصَوْمَ رَجَبٍ كُلِّهِ فَقَالَ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ صَوْمِ رَجَبٍ فَكَيْفَ بِمَنْ يَصُومُ الْأَبَدَ وَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ الْعَلَمِ فِي الثَّوْبِ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَبِسَ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا لَمْ يَلْبَسْهُ فِي الْآخِرَةِ

[අබ්දුල් මලික්] ගෙන් අපට [යාහ්යා] පවසා ඇත්තේ අපට [අබ්දුල්ලා වහල් අස්මා'] පවසා ඇත. 'අස්මා' මාව [ඉබ්නු උමර්] වෙත එව්වේ - එය ඔහුට ළඟා වූ බව පැවසීමට, 'ඔබ කරුණු තුනක් තහනම් කර ඇති බව; ඇඳුම් මත රූප, රතු සේද වලින් සාදන ලද සෑදල සහ රජබ් මාසය පුරා නිරාහාරව සිටීම. එබැවින් ඉබ්නු උමර් මෙසේ පැවසීය. 'රජබ් නිරාහාරව සිටීම ගැන ඔබ සඳහන් කළ දේ ගැනත්, සෑම විටම නිරාහාරව සිටින අය ගැනත්, ඇඳුම්වල රූප ගැන ඔබ සඳහන් කළ දේ ගැනත්, මට [උමර්] පවසනු ඇසුණි. ‘මෙලොවදී සේද අඳින තැනැත්තා පරලොවදී එය අඳින්නේ නැත’ යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පවසනු මට ඇසිණි.

තහවුරු කරන හදීස් (62)

හදීස්

Imam Ahmad : 177

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَأَنَا سَأَلْتُهُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كُنَّا مَعَ عُمَرَ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَتَرَاءَيْنَا الْهِلَالَ وَكُنْتُ حَدِيدَ الْبَصَرِ فَرَأَيْتُهُ فَجَعَلْتُ أَقُولُ لِعُمَرَ أَمَا تَرَاهُ قَالَ سَأَرَاهُ وَأَنَا مُسْتَلْقٍ عَلَى فِرَاشِي ثُمَّ أَخَذَ يُحَدِّثُنَا عَنْ أَهْلِ بَدْرٍ قَالَ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرِينَا مَصَارِعَهُمْ بِالْأَمْسِ يَقُولُ هَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى وَهَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى قَالَ فَجَعَلُوا يُصْرَعُونَ عَلَيْهَا قَالَ قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أَخْطَئُوا تِيكَ كَانُوا يُصْرَعُونَ عَلَيْهَا ثُمَّ أَمَرَ بِهِمْ فَطُرِحُوا فِي بِئْرٍ فَانْطَلَقَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ يَا فُلَانُ يَا فُلَانُ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ اللَّهُ حَقًّا فَإِنِّي وَجَدْتُ مَا وَعَدَنِي اللَّهُ حَقًّا قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُكَلِّمُ قَوْمًا قَدْ جَيَّفُوا قَالَ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْ وَلَكِنْ لَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يُجِيبُوا

[යහ්යා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇති අතර මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි. අපි සහ [උමර්] මක්කම සහ මදීනාව අතර සිටියෙමු, එවිට අපි දෙදෙනාම නව සඳ - අඩ සඳ - දුටුවෙමු, මගේ දර්ශනය තියුණු වූ නිසා මට නව සඳ දැකිය හැකි විය, එබැවින් මම උමර්ට කීවෙමි; 'ඔයාට ඒක බලන්න ඕන නැද්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ; 'මම මගේ ඇඳ මත වැතිර සිටින විට මම ඔහුව දකින්නෙමි,' පසුව ඔහු බද්ර් හි විශේෂඥයා ගැන අපට කියන්නට පටන් ගත්තේය. 'ඊයේ - යුද්ධයට පෙර - ඔවුන් - කාෆිර්වරුන් - මරා දැමූ ස්ථානය - අපට පෙන්වූයේ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ ය, එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මෙය හෙට එසේ සහ එසේ කිරීමට ස්ථානයයි, දෙවියන් කැමති වන අතර, දෙවියන් කැමති නම්, මෙය එසේ සහ හෙට සඳහා ස්ථානයයි,' උමර් පැවසීය; 'එවිට ඔවුන් එම ස්ථානයේදීම මරා දැමුවා, මම ඇසුවෙමි; 'ඔබව නිවැරදි දහම සමඟ එවූ තැනැත්තා විසින්, ඔවුන් ඒ කාරණයේදී වැරදි නැත, ඔවුන් එහිදී මරා දමන ලදී,' පසුව ඔවුන්ගේ මළකඳන් ළිඳට දමන ලෙස ඔහුට නියෝග කරන ලදී, පසුව ඔහු ඔවුන් වෙතට - ප්‍රතික්ෂේපකයන්ගේ මළකඳන් - ඔවුන් වෙතට ගොස් මෙසේ ඇසීය: 'ඔහ්, එසේ ය, එසේ ය, අල්ලාහ් පොරොන්දු වූ දේ නියත වශයෙන්ම සත්‍ය බව ඔබ සොයා ගත්තේ නැද්ද? එබැවින් අල්ලාහ් මට පොරොන්දු වූ දේ සත්‍ය බව මට ලැබී ඇත. උමර් පැවසුවේ; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, ඔබ කතා කරන්නේ මිනිසුන් මළකඳන් බවට පත් වූ විටද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඔවුන් මා කීවාට වඩා වැඩි යමක් ඔබ අසා නැත, නමුත් ඔවුන්ට පිළිතුරු දීමට ඔවුන්ට නොහැකි විය'.

තහවුරු කරන හදීස් (15)

හදීස්

Imam Ahmad : 178

حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ فَلَمَّا رَجَعَ عَمْرٌو جَاءَ بَنُو مَعْمَرِ بْنِ حَبِيبٍ يُخَاصِمُونَهُ فِي وَلَاءِ أُخْتِهِمْ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ أَقْضِي بَيْنَكُمْ بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا أَحْرَزَ الْوَلَدُ أَوْ الْوَالِدُ فَهُوَ لِعَصَبَتِهِ مَنْ كَانَ فَقَضَى لَنَا بِهِ

අපට [යාහ්යා] පවසා ඇත [හුසේන් අල් මුඅලිම්] අපට ['අම්රු බින් සියුඅයිබ්] [ඔහුගේ පියාගෙන්] [ඔහුගේ සීයාගෙන්] පවසා ඇත. 'අම්රු නිවසට පැමිණි විට, මාමර් බින් හබීබ්ගේ දරුවන් තම සොහොයුරියගේ වාලා' -නසාබ් සහ වොරිට්ස්- ගැන ආරවුලක් උමර් බින් අල් ඛත්තාබ් වෙත පැමිණි විට, [උමර්] මෙසේ පැවසීය. 'දරුවාට හෝ පියාට ලැබෙන දෙය ඔහු කවරෙකු වුවද ඔහුගේ අෂාබාට හිමි වේ' යනුවෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් මා අසා ඇති දේ මත පදනම්ව මම ඔබ අතර කරුණු තීරණය කරමි. ඒ නිසා ඔහු ඔහු සමඟ අපි වෙනුවෙන් තීරණය කළා.

හදීස්

Imam Ahmad : 179

قَالَ قَرَأْتُ عَلَى يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَقَالَ إِذَا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ فَقُولُوا إِنَّ ابْنَ عُمَرَ مِنْكُمْ بَرِيءٌ وَأَنْتُمْ مِنْهُ بُرَآءُ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُمْ بَيْنَا هُمْ جُلُوسٌ أَوْ قُعُودٌ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَهُ رَجُلٌ يَمْشِي حَسَنُ الْوَجْهِ حَسَنُ الشَّعْرِ عَلَيْهِ ثِيَابُ بَيَاضٍ فَنَظَرَ الْقَوْمُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ مَا نَعْرِفُ هَذَا وَمَا هَذَا بِصَاحِبِ سَفَرٍ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ آتِيكَ قَالَ نَعَمْ فَجَاءَ فَوَضَعَ رُكْبَتَيْهِ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ وَيَدَيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ فَقَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ قَالَ فَمَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَالْجَنَّةِ وَالنَّارِ وَالْبَعْثِ بَعْدَ الْمَوْتِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ فَمَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْمَلَ لِلَّهِ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَمَا أَشْرَاطُهَا قَالَ إِذَا الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ الْعَالَةُ رِعَاءُ الشَّاءِ تَطَاوَلُوا فِي الْبُنْيَانِ وَوَلَدَتْ الْإِمَاءُ رَبَّاتِهِنَّ قَالَ ثُمَّ قَالَ عَلَيَّ الرَّجُلَ فَطَلَبُوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَمَكَثَ يَوْمَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةً ثُمَّ قَالَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ عَنْ كَذَا وَكَذَا قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَاكَ جِبْرِيلُ جَاءَكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ قَالَ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ مِنْ جُهَيْنَةَ أَوْ مُزَيْنَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيمَا نَعْمَلُ أَفِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا أَوْ مَضَى أَوْ فِي شَيْءٍ يُسْتَأْنَفُ الْآنَ قَالَ فِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا أَوْ مَضَى فَقَالَ رَجُلٌ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيمَا نَعْمَلُ قَالَ أَهْلُ الْجَنَّةِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَأَهْلُ النَّارِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ قَالَ يَحْيَى قَالَ هُوَ هَكَذَا يَعْنِي كَمَا قَرَأْتَ عَلَيَّ

අහමඩ් බින් හම්බල් මෙසේ පැවසීය. මම [යහ්යා බින් සයිද්]ට ['උට්ස්මාන් බින් ගියාට්ස්] වෙතින් කියෙව්වා එය මට [අබ්දුල්ලාහ් බින් බුරයිදා] [යහ්යා බින් යාමර්]ගෙන් සහ [හුමයිද් බින් අබ්දුර්රහ්මාන් අල් හිම්යාරි] ගෙන් කියැවිණි. අපි [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] මුණගැසුණා, පසුව අපි තක්දීර් ගැනත් ඔවුන් තක්දීර් ගැන කියපු දේ ගැනත් සඳහන් කළා, පසුව ඔහු පිළිතුරු දුන්නා. 'ඔබ ඔවුන් වෙත ආපසු ගියොත්, ඔවුන්ට කියන්න. "ඒ ඉබ්නු උමර් ඔබෙන් වෙන් වූ බවත් ඔබ ඔහුගෙන් තුන් වතාවක් වෙන් වූ බවත්ය. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: "මම [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්ට] කීවෙමි, ඔවුන් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් අසල වාඩි වී සිටින විට, හදිසියේම පයින් ගිය මිනිසෙක් ඔහු වෙත පැමිණිය, ඔහු කඩවසම් මුහුණක් ඇති, ලස්සන කෙස් කළඹක් ඇති, සුදු පැහැයෙන් සැරසී සිටි අපි සියල්ලෝම දැන සිටියේ නැත. සංචාරකයා, එවිට ඔහු, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, මම ඔබ වෙත එනවා,' නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්' එවිට ඔහු පැමිණ ඔහුගේ දණහිසට සහ ඔහුගේ දෑත් ඔහුගේ කලවා මත තබා, 'ඉස්ලාමය යනු කුමක්ද?' නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේය: 'අල්ලාහ් හැර නැමදීමට සුදුස්සෙකු නොමැති බවට සාක්ෂි දෙන්න, මුහම්මද් යනු අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන අතර, ඔබ යාඥාවන් ඉටු කරන්න, සකාත් ගෙවන්න, රාමසාන් මාසයේ උපවාස කර හජ් ඉටු කරන්න,' ඔහු නැවත ඇසුවේය. 'ඇදහිල්ල යනු කුමක්ද?' නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඔබ අල්ලාහ්, ඔහුගේ දූතයන්, ස්වර්ගය සහ නිරය, මරණයෙන් පසු නැවත නැඟිටීම සහ සියලු ඉරණම විශ්වාස කළ යුතුය'. ඔහු ඇසුවා; 'ඉහ්සාන් යනු කුමක්ද?' නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔබ අල්ලාහ්ව දකිනවාක් මෙන් ඔබ අල්ලාහ් වෙනුවෙන් යහපත් ක්‍රියා කළ යුතු අතර, ඔබට ඔහුව නොපෙනේ නම්, ඔහු ඔබව දකියි'. ඔහු ඇසුවා; 'සහ එළිදරව්ව සිදු වන්නේ කවදාද?' නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේ: 'අසනු ලබන පුද්ගලයා ප්‍රශ්න කරන්නාට වඩා වැඩි යමක් දන්නේ නැත'. ඔහු ඇසුවා; 'එහෙනම් මොනවද සංඥා?' නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඇඳුම් නැති, පාවහන් නැති මිනිසුන් සහ දුප්පත් මිනිසුන් ගොඩනැගිලි ගොඩනඟා ගැනීමට තරඟ කරන විට සහ ගැහැනු වහලුන් තම ස්වාමිවරුන් බිහි කරන විට'. උමර් පැවසුවේ; එවිට ඔහු: 'මනුෂ්‍යයාට මුහුණ දෙන්න!' පසුව ඔවුන් ඔහුව සෙවූ නමුත් ඔවුන් ඔහුව දුටුවේ නැත, එබැවින් දින දෙක තුනකට පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අනේ ඉබ්නුල් ඛත්තාබ්, ඔබ මෙය සහ මෙය ගැන ඇසුවේ කවුදැයි ඔබ දන්නවාද?' උමර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා හොඳින් දන්නවා'. නබි (සල්) තුමාණෝ පැවසූහ: 'ඔබේ ඩීන් ආගමේ කරුණු පිළිබඳව ඔබට ඉගැන්වීමට ඔබ වෙත පැමිණියේ ජිබ්‍රිල්ය'. උමර් පැවසුවේ; 'ජුහයිනාහි හෝ මුසායිනාහි මිනිසෙක් ඔහුගෙන් ඇසූ විට ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, අපි කුමක් කරමුද, එය දැනටමත් සම්පූර්ණ කර හෝ සම්මත කර ඇති දෙයක්ද නැතහොත් එය දැන් අලුත් දෙයක්ද?' නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේ ය; 'අතීත වූ දෙයක් - දැනටමත් පවතී-,' එවිට මිනිසෙකු හෝ සමහර මිනිසුන් පවසයි; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, එසේ නම් අපි දානයක් කරන්නේ ඇයි?' එබැවින් නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේය: 'ස්වර්ගයේ අනාගත පදිංචිකරුවන්ට ස්වර්ගයේ වැසියන්ගේ ක්රියාවන් ඉටු කිරීම පහසු කර ඇත, සහ නිරයේ පදිංචි වීමට අපේක්ෂා කරන අයට නිරයේ වැසියන්ගේ ක්රියාවන් ඉටු කිරීම පහසු කර ඇත'. යාහ්යා පැවසුවේ; 'ඔබ එය මට කියවන පරිදි'.

තහවුරු කරන හදීස් (49)

හදීස්

Imam Ahmad : 180

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَكَمِ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَقَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُحَرِّمَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ تَعَالَى وَرَسُولُهُ فَلْيُحَرِّمْ النَّبِيذَ قَالَ وَسَأَلْتُ ابْنَ الزُّبَيْرِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْجَرِّ قَالَ وَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَدَّثَ عَنْ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ وَحَدَّثَنِي أَخِي عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ وَالْبُسْرِ وَالتَّمْرِ

[Shu'bah] වෙතින් අපට [යාහ්යා] පවසා ඇත [Salamah Bin Kuhail] මට පවසා ඇත; [අබුල් හකම්] පවසනු මට ඇසිණි. මම [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් ඇසුවේ අල් ජාර්හි වයින් - මැටිවලින් සාදන ලද ජෝගුවක් - සහ ඇඩ් දුබ්බා` - වට්ටක්කා හම්වලින් සාදන ලද ජෝගුවක් - ගැන. එබැවින් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ; රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ අල් ජර්ර් සහ අද් දුබ්බා හි වයින් තහනම් කළ අතර ඔහු පැවසුවේ “අල්ලාහ් තආලා සහ ඔහුගේ දූතයා හරාම් කළ දේ හරාම් කිරීමට කැමති අය වයින් බවට පත් වූ හරාම් වයින් සාදන්න” යනුවෙනි. [අබුල් හකම්] පැවසීය; මම ඉබ්නු සුබයිර්ගෙන් ඇසුවෙමි, එවිට ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය. රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ අල් ජර්ර් සහ අද් දුබ්බා' තහනම් කර ඇත. [අබුල් හකම්] පැවසීය; මම [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් ඇසුවෙමි, එබැවින් ඔහු [උමර්]ට පැවසුවේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා තාර වලින් පින්තාරු කරන ලද අල් ජර්ර් සහ අල් මුසාෆාත් - ජෝගු තහනම් කර ඇති බවයි. [අබුල් හකම්] පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් අල් ජර්ර්, අද් දුබ්බා සහ අල් මුසාෆාත් මෙන්ම අමු රට ඉඳි සහ ඉදුණු රටඉඳි - පාම් වයින් සෑදීමට අදහස් කරන ලද ඒවා තහනම් කර ඇති බව [අබු සයීද්] වෙතින් [මගේ සහෝදරයා] මට පවසා තිබුණි.

තහවුරු කරන හදීස් (96)