Imam Ahmad : 161
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَرَآهَا أَوْ بَعْضَ نِتَاجِهَا يُبَاعُ فَأَرَادَ شِرَاءَهُ فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهُ فَقَالَ اتْرُكْهَا تُوَافِكَ أَوْ تَلْقَهَا جَمِيعًا وَقَالَ مَرَّتَيْنِ فَنَهَاهُ وَقَالَ لَا تَشْتَرِهِ وَلَا تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ
Elobami na biso [Sufyan] uta na [Zaid Bin Aslam] uta na [tata na ye] ete Umar asalelaki mpunda na nzela ya Allah, sima amonaki yango to mwa ndambo ya mbano, yango wana alingaki kosomba yango, sima atunaki Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam na ntina na yango, kasi Ntoma ayanolaki: ‘Tika mpunda, ekoka mpo na yo to otika yango nyonso’ Umar atunaki yango nyonso mbala mibale mpe Ntoma apekisaki ye mpe alobaki: ‘Kosomba yango te mpe kozongisa yango te makabo na yo ya liwa’.
Imam Ahmad : 162
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَابِعُوا بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَإِنَّ مُتَابَعَةً بَيْنَهُمَا يَنْفِيَانِ الْفَقْرَ وَالذُّنُوبَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ
Ayebisaki biso [Sufyan] uta na [’Ashim Bin ‘Ubaidillah] uta na [Abdullah Bin ‘Amir Bin Rabi’ah] ayebisaki lisolo uta na [Umar] oyo etiamaki motema na Ntoma, mpe Sufyan na libaku mosusu alobaki; uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, alobaki: ‘Bokende elongo na Hajj mpe Umrah, mpo ete kolanda nyonso mibale ekolongola bobola mpe masumu, lokola mosali ya bibende alongolaka bosoto na ebende’.
Imam Ahmad : 163
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Lokola ayebisaki biso [Sufyan] uta na [Yahya] uta na [Muhammad Bin Ibrahim Na Taimi] uta na [‘Alqamah Bin Waqqash] alobaki; Nayokaki [Umar] koloba; Nayokaki Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Misala etali kaka mikano, pe mutu nionso akozua oyo akanaki, oyo akosala Hijrah na ye epayi ya Allah pe Ntoma na Ye, sima Hijrah na ye ekozala epai ya Allah pe Ntoma na Ye, pe oyo akosala Hijrah na ye po azua mokili to pona mwasi akobala, wana Hijrah na ye akozua oyo akanaki’.
Imam Ahmad : 164
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدَةَ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ الصُّبَيُّ بْنُ مَعْبَدٍ كُنْتُ رَجُلًا نَصْرَانِيًّا فَأَسْلَمْتُ فَأَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَسَمِعَنِي زَيْدُ بْنُ صُوحَانَ وَسَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ وَأَنَا أُهِلُّ بِهِمَا فَقَالَا لَهَذَا أَضَلُّ مِنْ بَعِيرِ أَهْلِهِ فَكَأَنَّمَا حُمِلَ عَلَيَّ بِكَلِمَتِهِمَا جَبَلٌ فَقَدِمْتُ عَلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِمَا فَلَامَهُمَا وَأَقْبَلَ عَلَيَّ فَقَالَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَبْدَةُ قَالَ أَبُو وَائِلٍ كَثِيرًا مَا ذَهَبْتُ أَنَا وَمَسْرُوقٌ إِلَى الصُّبَيِّ نَسْأَلُهُ عَنْهُ
Lokola ayebisaki biso [Sufyan] uta na ['Abdah Bin Abu Lubabah] uta na [Abu Wa`il] alobaki; [Shubay Bin Ma’bad] alobaki ete; Nazalaka chrétien sima na bongwani na Islam, sima nazalaki na intention ya kosala Hajj na Umrah, sima Zaid Bin Shuhan na Salman Bin Rabi’ah bayokaki ngai tango nazalaki na intention ya kosala Hajj na Umrah, bango mibale balobaki; 'Moto oyo azali perverted koleka kamela ya libota na ye'. Bongo ezalaki lokola nde namemaki ngomba mpo na oyo bango mibale balobaki, sima nayaki epai ya Umar mpe nayebisaki ye likambo yango, sima [Umar] ayaki epai na bango mibale mpe apamelaki bango, sima ayaki epai na ngai mpe alobaki; 'Ozwi bokambi na oyo etali Sunnah ya Ntoma, ozwi bokambi na oyo etali Sunnah ya Ntoma na yo'. Abdah alobaki, Abu Wa`il alobaki; 'Mbala mingi ngai na Masruq toyaka na Shubay kotuna mpo na likambo yango'.
Imam Ahmad : 165
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ذُكِرَ لِعُمَرَ أَنَّ سَمُرَةَ وَقَالَ مَرَّةً بَلَغَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ سَمُرَةَ بَاعَ خَمْرًا قَالَ قَاتَلَ اللَّهُ سَمُرَةَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ حُرِّمَتْ عَلَيْهِمْ الشُّحُومُ فَجَمَلُوهَا فَبَاعُوهَا
Eyebisami na biso [Sufyan] uta na ['Amru] uta na [Thawus] uta na [Ibn Abbas] alobelami na [Umar] ete Samurah -na libaku mosusu alobaki; - Ekómaki epai ya Umar ete Samurah azalaki koteka khamer, yango wana Umar alobaki ; ‘Tika ete Allah abebisa Samurah, ya solo Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Allah alakelaki Bayuda mabe, mpo Allah apekisi bango mafuta ya nzoi, sima babongoli yango mafuta mpe batekaki yango’.
Imam Ahmad : 166
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو وَمَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَتْ أَمْوَالُ بَنِي النَّضِيرِ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا لَمْ يُوجِفْ الْمُسْلِمُونَ عَلَيْهِ بِخَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ فَكَانَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالِصَةً وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ مِنْهَا نَفَقَةَ سَنَةٍ وَقَالَ مَرَّةً قُوتَ سَنَةٍ وَمَا بَقِيَ جَعَلَهُ فِي الْكُرَاعِ وَالسِّلَاحِ عُدَّةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Lokola ayebisaki biso [Sufyan] uta na [‘Amru] mpe [Ma’mar] uta na [Az Zuhri] uta na [Malik Bin Aus Bin Al Hadatsan] uta na [Umar Bin Al Khaththab] alobaki; ‘Biloko ya Bani Nadlir oyo Allah akomisaki biloko ya Fai mpo na Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, mpe oyo elongamaki te na ba musulmans na bampunda mpe bakamela, na nsima ekomaki biloko ya peto ya Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam oyo apesaki mpo na libota na ye na boumeli ya mbula moko,’ na libaku mosusu alobaki; 'Mpo na bamposa ya moboko ya mbula moko mpe oyo etikali azalaki -kosomba- bampunda mpe bibundeli mpo na komibongisa mpo na jihad na nzela ya Allah'.
Imam Ahmad : 167
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَطَلْحَةَ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ نَشَدْتُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ بِهِ أَعَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّا لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ
Lokola ayebisaki biso [Sufyan] uta na ['Amru] uta na [Az Zuhri] uta na [Malik Bin Aus] alobaki; Nayokaki [Umar] koloba na [Abdurrahman Bin Auf], [Thalhah], [Zubair] mpe [Sa’ad]; 'Nalapi ndayi na kombo ya Allah oyo atelemisi lola pe mabele, boyebi ete Ntoma ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam alobi: 'Ya solo, tozali na libula te pe bomengo oyo totikaka ekomi bolingo'. Bayanolaki; 'Na Allah, ezali solo'.
Imam Ahmad : 168
حَدَّثَنَا سَفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي يَزِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ
Eyebisami na biso [Sufyan] uta na [Ibn Abu Yazid] uta na [tata na ye] uta na [Umar Bin Al Khaththab] ete Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Bana bazali ya oyo azali na mbeto -mobali-’.
Imam Ahmad : 169
حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنِ ابْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَيْهِ عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ قَالَ سَأَلْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قُلْتُ { لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنْ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمْ الَّذِينَ كَفَرُوا } وَقَدْ أَمَّنَ اللَّهُ النَّاسَ فَقَالَ لِي عُمَرُ عَجِبْتُ مِمَّا عَجِبْتَ مِنْهُ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ صَدَقَةٌ تَصَدَّقَ اللَّهُ بِهَا عَلَيْكُمْ فَاقْبَلُوا صَدَقَتَهُ
Ayebisaki biso [Ibn Idris] ayebisi biso [Ibn Juraij] uta na [Ibn Abi ‘Ammar] uta na [Abdullah Bin Babaih] uta na [Ya’la Bin Umaiyah] alobaki; Natunaki Umar Bin Al Khaththab, natangi liloba ya Allah: ‘Mpe tango ozali kosala mobembo na etando ya mabele, wana ntina ezali te mpo na yo kotanga mabondeli na yo, soki ozali kobanga kobundisa yo na bato oyo bazangi kondima. Ya solo, bato oyo bazangi kondima bazali banguna ya solosolo mpo na bino’. -QS Nisa'ayat moko 101-. Allah asali bato na libateli te?’ [Umar] alobaki na ngai; ‘Nakamwaki ndenge ozali, yango wana natunaki Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam na ntina na yango, sima alobaki: ‘Wana ezali makabo oyo euti na Allah mpo na bino yango wana ndima makabo na Ye’.
Imam Ahmad : 170
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ بِعَرَفَةَ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ وَحَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ مَرْوَانَ أَنَّهُ أَتَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ جِئْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ الْكُوفَةِ وَتَرَكْتُ بِهَا رَجُلًا يُمْلِي الْمَصَاحِفَ عَنْ ظَهْرِ قَلْبِهِ فَغَضِبَ وَانْتَفَخَ حَتَّى كَادَ يَمْلَأُ مَا بَيْنَ شُعْبَتَيْ الرَّحْلِ فَقَالَ وَمَنْ هُوَ وَيْحَكَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ فَمَا زَالَ يُطْفَأُ وَيُسَرَّى عَنْهُ الْغَضَبُ حَتَّى عَادَ إِلَى حَالِهِ الَّتِي كَانَ عَلَيْهَا ثُمَّ قَالَ وَيْحَكَ وَاللَّهِ مَا أَعْلَمُهُ بَقِيَ مِنْ النَّاسِ أَحَدٌ هُوَ أَحَقُّ بِذَلِكَ مِنْهُ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ ذَلِكَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ يَسْمُرُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اللَّيْلَةَ كَذَاكَ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَإِنَّهُ سَمَرَ عِنْدَهُ ذَاتَ لَيْلَةٍ وَأَنَا مَعَهُ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ يُصَلِّي فِي الْمَسْجِدِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَمِعُ قِرَاءَتَهُ فَلَمَّا كِدْنَا أَنْ نَعْرِفَهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَقْرَأَ الْقُرْآنَ رَطْبًا كَمَا أُنْزِلَ فَلْيَقْرَأْهُ عَلَى قِرَاءَةِ ابْنِ أُمِّ عَبْدٍ قَالَ ثُمَّ جَلَسَ الرَّجُلُ يَدْعُو فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَهُ سَلْ تُعْطَهْ سَلْ تُعْطَهْ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْتُ وَاللَّهِ لَأَغْدُوَنَّ إِلَيْهِ فَلَأُبَشِّرَنَّهُ قَالَ فَغَدَوْتُ إِلَيْهِ لِأُبَشِّرَهُ فَوَجَدْتُ أَبَا بَكْرٍ قَدْ سَبَقَنِي إِلَيْهِ فَبَشَّرَهُ وَلَا وَاللَّهِ مَا سَبَقْتُهُ إِلَى خَيْرٍ قَطُّ إِلَّا وَسَبَقَنِي إِلَيْهِ
Ayebisaki biso [Abu Mu’awiyah] Ayebisaki biso [Al A’masy] uta na [Ibrahim] uta na [’Alqamah] alobaki; ‘Moto moko ayaki komona [Umar] ntango azalaki na Arafat,’ [Abu Mu’awiyah] alobaki; mpe Ayebisaki biso [Al A’masy] uta na [Khaitsamah] uta na [Qais Bin Marwan] ete ayaki komona [Umar] nsima alobaki; ‘O Amirul Mukminin, nawutaki na Kufa mpe natikaki kuna mobali moko oyo azalaki ko dictater Mushaf -par rote-,’ sima Umar asilikaki na mongongo ya likolo oyo emonanaki lokola emati na elongi na ye mobimba, sima atunaki; ‘Mawa na yo, azali nani?’ Ye -Qais- ayanolaki; 'Abdullah Bin Mas'ud', oyo azali na likambo ya kosala. Na sima nkanda na ye ekita na mbalakaka mpe ayokaki esengo na boye ete makambo ezongaki ndenge ezalaki, sima alobaki; ‘Mawa na bino, na nzela ya Allah nayebi moto moko te - kati na baninga - oyo azali naino na bomoi oyo azali na lotomo mingi na likambo wana koleka ye, nakoyebisa bino na ntina na yango, ete Ntoma ya Nzambe (Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam) atelemaki ntango nyonso na bokɛngi - alalaki te - na butu na ngambo ya Abu Bakr kolobela makambo ya ba musulmans, mpe mbala moko butu moko atelemaki na bokɛngi pembeni na ye mpe nazalaki na ye ye, sima Ntoma ya Allah abimaki pe tobimi na ye, na mbalakaka mobali moko atelemaki kosambela na mosquée, sima Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam atɛlɛmaki pe ayokaki botangi, pe tango tozalaki pene ya koyeba yango, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Oyo alingaka kotanga Qur’an na malembe ndenge emonisami, wana asengeli kotanga yango ndenge etangami na Ibn Ummi ‘Abd’. Umar akobaki ete; ‘Bongo mobali wana afandaki mpe abondelaki, sima Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki na ye; 'Senga ekopesama mpenza, senga ekopesama mpenza'. Umar alobaki ete; Nalobaki; Alobaki boye: ‘Na nzela ya Allah, nakoya mpenza epai na ye na ntɔngɔntɔngɔ mpe nakopesa ye nsango malamu; Na sima nakendeki epayi na ye na tongo tongo pona kopesa ye nsango malamu, kasi nakuti Abu Bakr akendaki liboso na ngai epayi na ye pe ayebisaki ye nsango malamu, na nzela ya Allah nakobunda na ye pona bolamu ata muke te longola se soki azalaki vraiment liboso na ngai'.
Imam Ahmad : 171
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُقَبِّلُ الْحَجَرَ وَيَقُولُ إِنِّي لَأُقَبِّلُكَ وَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ لَمْ أُقَبِّلْكَ
Lokola ayebisaki biso [Abu Mu’awiyah] alobaki; Ayebisaki biso [Al A'masy] uta na [Ibrahim] uta na ['Abis Bin Rabi'ah] alobaki; Namonaki [Umar] azali kopesa Libanga ya Moindo beze mpe koloba; ‘Ya solo, napesaki yo beze, mpe nayebi ete ozali kaka libanga, soki namonaki te Ntoma ya Nzambe azali kopesa yo beze, nalingaki kopesa yo beze te’.
Imam Ahmad : 172
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ النَّاسَ بِالْجَابِيَةِ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي مِثْلِ مَقَامِي هَذَا فَقَالَ أَحْسِنُوا إِلَى أَصْحَابِي ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ يَجِيءُ قَوْمٌ يَحْلِفُ أَحَدُهُمْ عَلَى الْيَمِينِ قَبْلَ أَنْ يُسْتَحْلَفَ عَلَيْهَا وَيَشْهَدُ عَلَى الشَّهَادَةِ قَبْلَ أَنْ يُسْتَشْهَدَ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَنَالَ بُحْبُوحَةَ الْجَنَّةِ فَلْيَلْزَمْ الْجَمَاعَةَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ مَعَ الْوَاحِدِ وَهُوَ مِنْ الِاثْنَيْنِ أَبْعَدُ وَلَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ فَإِنَّ ثَالِثَهُمَا الشَّيْطَانُ وَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ تَسُرُّهُ حَسَنَتُهُ وَتَسُوءُهُ سَيِّئَتُهُ فَهُوَ مُؤْمِنٌ
Lokola ayebisaki biso [Jarir] uta na [Abdul Malik Bin ‘Umair] uta na [Jabir Bin Samurah] alobaki; [Umar asakolaki] liboso ya bato na Jabiyah -mboka moko na Damas- mpe alobaki; ‘Ya solo, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam atelemaki na esika lokola esika nazali mpe na nsima alobaki: ‘Bokumisa bino baninga na ngai na bolamu, sima baye bakoya sima na bango, sima baye bakoya sima na bango, sima bato moko bakoya, moko na bango akolapa ndai liboso ya kosenga ye kolapa ndai mpe atatola na litatoli yambo ya kosenga ye atatola. Oyo na kati na bino alingi kozwa nsolo ya lola akangama na Jama’ah, pamba te Satana azali na baye bazali bango moko tango bazali na bato mibale akotikala mosika, mpe kotika te moko na bino azala ye moko na mwasi - oyo azali muhram te - mpo na bosolo moto ya misato azali zabolo, oyo bolamu ya ye esepelisaka ye mpe mabunga na ye epesaka ye mawa, nde azali mondimi’.
Imam Ahmad : 173
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْمُرُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ اللَّيْلَةَ كَذَلِكَ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا مَعَهُ
Ayebisaki biso [Abu Mu’awiyah] Ayebisaki biso [Al A’masy] uta na [Ibrahim] uta na [’Alqamah] uta na [Umar], alobaki; ‘Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam asololaki butu mobimba na Abu Bakr mpo na makambo ya ba musulmans, mpe nazalaki elongo na ye’.
Imam Ahmad : 174
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ أَكْثَرَ مِمَّا سَأَلْتُهُ عَنْ الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ
Ayebisaki biso [Isma’il] uta na [Sa’id Bin Abu ‘Arubah] uta na [Qatadah] uta na [Salim Bin Abul Ja’d] uta na [Ma’dan Bin Abu Thalhah] alobaki; [Umar] alobaki; ‘Natunaki naino te Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam mingi na likambo mosusu longola se ntango natunaki mpo na Kalalah, yango wana abɛtaki mosapi na ye na ntolo na ngai ntango alobaki: ‘Wana ekoki mpo na yo na vɛrsɛ ya Ash Shaif na nsuka ya Surah An Nisa’.
Imam Ahmad : 175
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِالنِّيَاحَةِ عَلَيْهِ
Ayebisaki biso [Yahya] Ayebisaki biso [Syu’bah] Ayebisaki biso [Qatadah] uta na [Sa’id Bin Al Musayyib] uta na [Ibn Umar] uta na [Umar] uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, alobaki; 'Mokufi akonyokwama na lilita na ye mpo na niyahah -kolela- likolo na ye'.
Imam Ahmad : 176
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ مَوْلَى أَسْمَاءَ قَالَ أَرْسَلَتْنِي أَسْمَاءُ إِلَى ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ بَلَغَهَا أَنَّكَ تُحَرِّمُ أَشْيَاءَ ثَلَاثَةً الْعَلَمَ فِي الثَّوْبِ وَمِيثَرَةَ الْأُرْجُوَانِ وَصَوْمَ رَجَبٍ كُلِّهِ فَقَالَ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ صَوْمِ رَجَبٍ فَكَيْفَ بِمَنْ يَصُومُ الْأَبَدَ وَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ الْعَلَمِ فِي الثَّوْبِ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَبِسَ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا لَمْ يَلْبَسْهُ فِي الْآخِرَةِ
Ayebisaki biso [Yahya] uta na [Abdul Malik] Ayebisaki biso [Abdullah moombo Asma’] alobaki; ‘Asma’ atindaki ngai epai ya [Ibn Umar] -mpo na kopesa- ete ekomaki epai na ye, ‘Ete opekisi makambo misato; bilili na bilamba, ba séaux oyo esalemi na soie rouge mpe kokila bilei na sanza mobimba ya Rajab’. Yango wana Ibn Umar alobaki; ‘Na oyo etali oyo olobelaki mpo na kokila bilei Rajab, bongo ezali boni mpo na bato oyo bakilaka bilei ntango nyonso, mpe mpo na oyo olobelaki mpo na bililingi na bilamba, na nsima nayokaki [Umar] alobi; Nayokaki Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Oyo alati soie na mokili oyo akolata yango te na sima’.
Imam Ahmad : 177
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَأَنَا سَأَلْتُهُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كُنَّا مَعَ عُمَرَ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَتَرَاءَيْنَا الْهِلَالَ وَكُنْتُ حَدِيدَ الْبَصَرِ فَرَأَيْتُهُ فَجَعَلْتُ أَقُولُ لِعُمَرَ أَمَا تَرَاهُ قَالَ سَأَرَاهُ وَأَنَا مُسْتَلْقٍ عَلَى فِرَاشِي ثُمَّ أَخَذَ يُحَدِّثُنَا عَنْ أَهْلِ بَدْرٍ قَالَ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرِينَا مَصَارِعَهُمْ بِالْأَمْسِ يَقُولُ هَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى وَهَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى قَالَ فَجَعَلُوا يُصْرَعُونَ عَلَيْهَا قَالَ قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أَخْطَئُوا تِيكَ كَانُوا يُصْرَعُونَ عَلَيْهَا ثُمَّ أَمَرَ بِهِمْ فَطُرِحُوا فِي بِئْرٍ فَانْطَلَقَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ يَا فُلَانُ يَا فُلَانُ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ اللَّهُ حَقًّا فَإِنِّي وَجَدْتُ مَا وَعَدَنِي اللَّهُ حَقًّا قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُكَلِّمُ قَوْمًا قَدْ جَيَّفُوا قَالَ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْ وَلَكِنْ لَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يُجِيبُوا
Ayebisaki biso [Yahya Bin Sa’id] mpe natunaki ye, Ayebisaki biso [Sulaiman Bin Al Mughirah] Ayebisaki biso [Tsabit] uta na [Anas] alobaki; Biso na [Umar] tozalaki kati ya Mecque na Medina sima biso mibale tomonaki sanza ya sika - sanza ya croissant -, pe vision na ngai ezalaki makasi po nakoka komona sanza ya sika, yango wana nalobaki na Umar; ‘Olingi komona yango te?’ Ayanolaki ete; ‘Nakomona ye tango nakolala na mbeto na ngai,’ sima abandaki koyebisa biso na ntina ya Expert ya Badr, alobaki; 'Ezalaki Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nde alakisaki biso esika wapi bango - ba infidèles - oyo babomamaki lobi - yambo ya bitumba -, sima alobaki: 'Oyo ezali esika mpo na boye mpe boye lobi, soki Nzambe alingi, mpe oyo ezali esika mpo na boye mpe boye lobi, soki Nzambe alingi,' Umar alobaki; ‘Bongo babomaki bango na esika wana, natunaki; ‘Na Moto oyo atindaki bino na lingomba ya malamu, bazalaki na mabe te na likambo wana, babomaki bango kuna,’ sima bapesaki ye mitindo ya kobwaka bibembe na bango na kati ya libulu, sima atambolaki epai na bango - bibembe ya bato oyo bandimi te - mpe atunaki: ‘E boye mpe boye mpe boye mpe boye bozwi te oyo Allah alakaki oyo ezali mpenza solo? Yango wana nazwi oyo Allah alakaki ngai ezali ya solo’. Umar alobaki ete; ‘Ee Ntoma ya Nzambe (Allah), ozali koloba na bato moko ntango bakomi bibembe?’. Ayanolaki ete: ‘Boyokaki te koleka ndenge basalaki oyo nalobaki, kasi bakokaki koyanola te’.
Imam Ahmad : 178
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ فَلَمَّا رَجَعَ عَمْرٌو جَاءَ بَنُو مَعْمَرِ بْنِ حَبِيبٍ يُخَاصِمُونَهُ فِي وَلَاءِ أُخْتِهِمْ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ أَقْضِي بَيْنَكُمْ بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا أَحْرَزَ الْوَلَدُ أَوْ الْوَالِدُ فَهُوَ لِعَصَبَتِهِ مَنْ كَانَ فَقَضَى لَنَا بِهِ
Ayebisaki biso [Yahya] Ayebisaki biso [Husain Al Mu'allim] Ayebisaki biso ['Amru Bin Syu'aib] uta na [tata na ye] uta na [koko na ye] alobaki; tango ‘Amru azongaki na ndaku, bana ya Ma’mar Bin Habib bayaki kowelana mpo na wala’ ya ndeko na bango ya mwasi -nasab mpe warits- epai ya Umar Bin Al Khaththab, yango wana [Umar] alobaki; 'Nazwaka mokano kati na bino na kotalaka maye nayoki epai ya Ntoma ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, ete alobaki: 'Oyo mwana to tata azwi ezali ya Ashabah na ye ata soki azali nani'. Yango wana azwaki ekateli mpo na biso elongo na ye’.
Imam Ahmad : 179
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَقَالَ إِذَا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ فَقُولُوا إِنَّ ابْنَ عُمَرَ مِنْكُمْ بَرِيءٌ وَأَنْتُمْ مِنْهُ بُرَآءُ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُمْ بَيْنَا هُمْ جُلُوسٌ أَوْ قُعُودٌ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَهُ رَجُلٌ يَمْشِي حَسَنُ الْوَجْهِ حَسَنُ الشَّعْرِ عَلَيْهِ ثِيَابُ بَيَاضٍ فَنَظَرَ الْقَوْمُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ مَا نَعْرِفُ هَذَا وَمَا هَذَا بِصَاحِبِ سَفَرٍ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ آتِيكَ قَالَ نَعَمْ فَجَاءَ فَوَضَعَ رُكْبَتَيْهِ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ وَيَدَيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ فَقَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ قَالَ فَمَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَالْجَنَّةِ وَالنَّارِ وَالْبَعْثِ بَعْدَ الْمَوْتِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ فَمَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْمَلَ لِلَّهِ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَمَا أَشْرَاطُهَا قَالَ إِذَا الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ الْعَالَةُ رِعَاءُ الشَّاءِ تَطَاوَلُوا فِي الْبُنْيَانِ وَوَلَدَتْ الْإِمَاءُ رَبَّاتِهِنَّ قَالَ ثُمَّ قَالَ عَلَيَّ الرَّجُلَ فَطَلَبُوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَمَكَثَ يَوْمَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةً ثُمَّ قَالَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ عَنْ كَذَا وَكَذَا قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَاكَ جِبْرِيلُ جَاءَكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ قَالَ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ مِنْ جُهَيْنَةَ أَوْ مُزَيْنَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيمَا نَعْمَلُ أَفِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا أَوْ مَضَى أَوْ فِي شَيْءٍ يُسْتَأْنَفُ الْآنَ قَالَ فِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا أَوْ مَضَى فَقَالَ رَجُلٌ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيمَا نَعْمَلُ قَالَ أَهْلُ الْجَنَّةِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَأَهْلُ النَّارِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ قَالَ يَحْيَى قَالَ هُوَ هَكَذَا يَعْنِي كَمَا قَرَأْتَ عَلَيَّ
Ahmad Bin Hambal alobaki ete; Natangaki na [Yahya Bin Sa’id] uta na [‘Utsman Bin Ghiyats] Eyebisamaki na ngai [Abdullah Bin Buraidah] uta na [Yahya Bin Ya’mar] mpe [Humaid Bin Abdurrahman Al Himyari] bango mibale balobaki; tokutanaki na [Abdullah Bin Umar] sima tolobelaki na ntina ya taqdir mpe oyo balobaki mpo na taqdir, sima ayanolaki; ‘Soki ozongi epai na bango, boye yebisa bango; "Ete Ibn Umar amikabolaki na yo mpe yo okabwanaki na ye -mbala misato-''. Na nsima alobaki; 'Nayebisaki [Umar Bin Al Khaththab], ete ntango bafandaki pembeni ya Ntoma sallallaahu 'alaihi wasallam, na mbalakaka apusanaki penepene na mobali moko na makolo, oyo azalaki na elongi kitoko, nsuki kitoko mpe alataki bango nyonso na mpɛmbɛ, yango wana bato batalaki bango na bango, biso ayebaki te ete azalaki mobembo, sima alobi: ‘Ee Ntoma ya Allah, nazali koya epai na yo,’ Ntoma ayanolaki: ‘Ee’ yango wana ayaki mpe atyaki mabɔlɔngɔ na ye na mabɔlɔngɔ na ye mpe mabɔkɔ na ye na loketo na ye, na nsima atunaki ‘Islam ezali nini?’ Ntoma ayanolaki ete: ‘Tatola ete ezali na nzambe moko te oyo abongi na losambo longola se Allah mpe Muhammad azali momemi-nsango ya Allah, mpe ozali kosala mabondeli, kofuta zakat, kokila bilei na sanza ya Ramadan mpe kosala Hajj,’ atunaki lisusu; ‘Kondima ezali nini?’ Ntoma ayanolaki ete: ‘Bosengeli kondima Allah, Baanzelu na Ye, Lola mpe Lifelo, lisekwa nsima ya liwa mpe Destin nyonso’. Atunaki; ‘Ihsan ezali nini?’ Ntoma ayanolaki ete: ‘Osengeli kosala misala malamu mpo na Allah lokola soki ozali komona Allah, mpe soki okoki komona ye te nde solo azali komona yo’. Atunaki; ‘Mpe ntango nini apokalypse ekosalema?’ Ntoma ayanolaki: ‘Moto oyo batuni ye ayebi mingi te koleka motuni’. Atunaki; ‘Bongo bilembo nini?’ Profeta ayanolaki: ‘Ntango bato oyo bazali na bilamba te, sapato te mpe babola bazali kowelana mpo na kotonga bandako, mpe baombo ya basi baboti bankolo na bango’. Umar alobaki ete; na nsima alobaki ete: ‘Talá mobali yango epai na ngai!’ Na nsima, balukaki ye, kasi bamonaki ye ata moke te, yango wana nsima ya mikolo mibale to misato alobaki boye: ‘Ee Ibnul Khaththab, oyebi nani atunaki likambo oyo mpe likambo oyo?’ Umar ayanolaki ete; 'Allah na Ntoma na Ye bayebi malamu koleka'. Ntoma alobaki: ‘Ezalaki Jibril nde ayaki epai na bino mpo na koteya bino makambo ya Deen -lingomba na bino’. Umar alobaki ete; ‘Mpe atunaki ye na moto moko ya Yuhaina to Muzaina alobaki ete; 'Ee Ntoma ya Nzambe (Allah), tosala nini, ezali likambo oyo esi esilaki to eleki to ezali likambo ya sika sikoyo?' Profeta ayanolaki; ‘Eloko moko eleki -esili-,’ bongo mobali moko to bato mosusu alobi; ‘Ee Ntoma ya Nzambe (Allah), bongo mpo na nini tosalaka bolingo?’. Na yango Profeta ayanolaki ete: ‘Esalemi pete mpo na baye bakozala bavandi ya Lola mpo na kosala misala ya bavandi ya Lola, mpe esalemi pete mpo na baye bakozala kofanda na Lifelo mpo na kosala misala ya bavandi ya Lifelo’. Yahya alobaki; 'Boye ndenge ozali kotanga yango na ngai'.
Imam Ahmad : 180
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَكَمِ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَقَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُحَرِّمَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ تَعَالَى وَرَسُولُهُ فَلْيُحَرِّمْ النَّبِيذَ قَالَ وَسَأَلْتُ ابْنَ الزُّبَيْرِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْجَرِّ قَالَ وَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَدَّثَ عَنْ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ وَحَدَّثَنِي أَخِي عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ وَالْبُسْرِ وَالتَّمْرِ
Ayebisaki biso [Yahya] uta na [Shu'bah] Ayebisaki ngai [Salamah Bin Kuhail] alobaki; Nayokaki [Abul Hakam] koloba; Natunaki [Ibn Abbas] na ntina ya vinyo na al Jarr - molangi oyo esalemi na mabele ya lima - mpe ad Dubbaa` - molangi oyo esalemi na mposo ya masangu -. Bongo ayanolaki; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam apekisaki vinyo na al Jarr na ad Dubbaa` mpe alobaki: ‘Oyo alingi kosala haram oyo Allah Ta’ala na Ntoma na ye basali haram, sima asala vinyo ya haram oyo ekomi vinyo’. [Abul Hakam] alobaki ete; mpe natunaki [Ibn Zubair], boye ayanolaki; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam apekisi al Jarr na ad Dubbaa`'. [Abul Hakam] alobaki ete; mpe natunaki [Ibn Umar], yango wana ayebisaki [Umar] ete Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam apekisaki al Jarr mpe al Muzaffaat - ba juges oyo bapakoli langi na goudron. [Abul Hakam] alobaki ete; mpe ayebisaki ngai [ndeko na ngai] uta na [Abu Sa’id] ete Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam apekisaki uta na al Jarr, ad Dubbaa` mpe al Muzaffaat lokola mpe ba dattes brutes mpe ba dates oyo eteli -oyo ekanamaki mpo na kosala vinyo ya palmier-’.