Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith
Hadith
Imam Ahmad : 161
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَرَآهَا أَوْ بَعْضَ نِتَاجِهَا يُبَاعُ فَأَرَادَ شِرَاءَهُ فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهُ فَقَالَ اتْرُكْهَا تُوَافِكَ أَوْ تَلْقَهَا جَمِيعًا وَقَالَ مَرَّتَيْنِ فَنَهَاهُ وَقَالَ لَا تَشْتَرِهِ وَلَا تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] އަށް [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަގެ ފަރާތުން] ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި އުމަރު الله ގެ މަގުގައި އަސް ބޭނުން ކުރެއްވި ކަމަށާއި، ދެން އޭނާއަށް ފެނުނީ ނުވަތަ އޭގެ ބައެއް ނަތީޖާތައް ފެނިވަޑައިގަތުމުން، އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އަލައިހި ވަސައްލަމް އާއި ސުވާލުކުރެއްވި ނަމަވެސް ރަސޫލާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އަސް ދޫކޮށްލާ، ތިބާއަށް ފުދޭނެ ނުވަތަ ތިބާ އެ ހުރިހާ ކަމެއް ދޫކޮށްލާ' އުމަރު އެދުނީ ދެފަހަރު އަދި އެވެ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނު މަނާކުރައްވައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެ އެއްޗެއް ނުގަނެ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ޞަދަޤާތްތައް އަނބުރާ ނުގެންގުޅުއްވާށެވެ'.
Hadith
Imam Ahmad : 162
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَابِعُوا بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَإِنَّ مُتَابَعَةً بَيْنَهُمَا يَنْفِيَانِ الْفَقْرَ وَالذُّنُوبَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] ކިޔައިދީފައިވަނީ [ޢަޝީމް ބިން ޢުބައިދިއްލާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢާމިރު ބިން ރަބީޢާ] ގެ އަރިހުން އޭނާ [ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިން ވާހަކައަކީ ރަސޫލާ ބަރޯސާވެވަޑައިގެންނެވި ވާހަކައެއް ކަމަށާއި، ސުފްޔާން އެހެން ފަހަރަކު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Ahmad : 163
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] [ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން އިބްރާހިމް ޠައިމީ] ގެ އަރިހުން [ޢަލްޤާމާ ބިން ވަޤާޝް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވައި ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢުމަރު] ބުނި އަޑު އިވުނެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ: ޢަމަލުތައް ބިނާވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި ނިޔަތްތަކުގެ މައްޗަށް، އަދި ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ލިބޭނީ އެމީހަކު ނިޔަތްގަތް އެއްޗެއް، الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށް ހިޖުރަކުރާ މީހަކަށް، ދެން އޭނާގެ ހިޖުރަ ވާނީ الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއާ ދިމާއަށެވެ.
Hadith
Imam Ahmad : 164
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدَةَ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ الصُّبَيُّ بْنُ مَعْبَدٍ كُنْتُ رَجُلًا نَصْرَانِيًّا فَأَسْلَمْتُ فَأَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَسَمِعَنِي زَيْدُ بْنُ صُوحَانَ وَسَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ وَأَنَا أُهِلُّ بِهِمَا فَقَالَا لَهَذَا أَضَلُّ مِنْ بَعِيرِ أَهْلِهِ فَكَأَنَّمَا حُمِلَ عَلَيَّ بِكَلِمَتِهِمَا جَبَلٌ فَقَدِمْتُ عَلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِمَا فَلَامَهُمَا وَأَقْبَلَ عَلَيَّ فَقَالَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَبْدَةُ قَالَ أَبُو وَائِلٍ كَثِيرًا مَا ذَهَبْتُ أَنَا وَمَسْرُوقٌ إِلَى الصُّبَيِّ نَسْأَلُهُ عَنْهُ
[ޢަބްދާ ބިން އަބޫ ލުބާބާޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ވަޢީލް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] ކިޔައިދެއްވުމަށްފަހު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޝުބައި ބިން މަޢުބާދު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން ކުރިން ކްރިސްޓިއަނަކަށް ވީއިރު ދެން އިސްލާމްވީ، ދެން އަހަރެން ގަސްތުކުރީ ހައްޖާއި ޢުމްރާ ކުރަން، ދެން ޒައިދު ބިން ޝުހާން އާއި ސަލްމާން ބިން ރަބިޢާ އަހަރެންގެ އަޑު އިވުނީ އަހަރެން ޙައްޖާއި ޢުމްރާ ކުރަން ގަސްތުކުރިއިރު، ދެމީހުންވެސް ބުންޏެވެ؛ 'މި މީހާއަކީ އޭނާގެ އާއިލާގެ ޖަމަލަށް ވުރެ މާ ފާސިދު މީހެއް'. އެހެންކަމުން އެދެމީހުން ދެއްކި ވާހަކަތަކުގެ ސަބަބުން އަހަރެން ފަރުބަދައެއް އުފުލާ ކަހަލަ ގޮތަކަށް، ދެން އަހަރެން އުމަރުގެ އަރިހަށް އައިސް އެވާހަކަ ކިޔައިދިނީމެވެ، ދެން [ޢުމަރު] އެދެމީހުންގެ ގާތަށް އައިސް ފާޑުކިޔައި، ދެން އަހަރެންގެ ގާތަށް އައިސް ބުންޏެވެ؛ 'ތިބާއަށް ރަސޫލާގެ ސުންނަތާ ގުޅޭ ގޮތުން އިރުޝާދު ލިބިއްޖެ، ކަލޭގެފާނުގެ ރަސޫލާގެ ސުންނަތާ ގުޅޭ އިރުޝާދު ލިބިއްޖެ'. ޢަބްދާޙް ވިދާޅުވިއެވެ، އަބޫ ވަޢީލް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މަސްރޫގާއި އަހަރެން ގިނައިން ޝުބާއީ ކައިރިއަށް އަންނަނީ އެވާހަކަ އަހާށެވެ'.
Hadith
Imam Ahmad : 165
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ذُكِرَ لِعُمَرَ أَنَّ سَمُرَةَ وَقَالَ مَرَّةً بَلَغَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ سَمُرَةَ بَاعَ خَمْرًا قَالَ قَاتَلَ اللَّهُ سَمُرَةَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ حُرِّمَتْ عَلَيْهِمْ الشُّحُومُ فَجَمَلُوهَا فَبَاعُوهَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] އަށް [ޢަމްރޫ] އިން [ތަވޫސް] އިން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ ކިބައިން [ޢުމަރު] އަށް ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. - ސަމުރާ ޚާމަރު ވިއްކަމުންދާ ވާހަކަ އުމަރުގެފާނަށް ލިބިފައި އޮތުމުން އުމަރު ވިދާޅުވީ؛ 'الله ސަމުރާ ހަލާކުކުރައްވާށި، ހަމަކަށަވަރުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: 'الله ޔަހޫދީންނަށް ލަޢުނަތް ދެއްވީ، الله އެމީހުންނަށް ލާރު ހަރާމް ކުރައްވާފައިވާތީ، ދެން އެމީހުން އެތަކެތި ތެލަކަށް ބަދަލުކޮށް ވިއްކާލިއެވެ'.
Hadith
Imam Ahmad : 166
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو وَمَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَتْ أَمْوَالُ بَنِي النَّضِيرِ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا لَمْ يُوجِفْ الْمُسْلِمُونَ عَلَيْهِ بِخَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ فَكَانَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالِصَةً وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ مِنْهَا نَفَقَةَ سَنَةٍ وَقَالَ مَرَّةً قُوتَ سَنَةٍ وَمَا بَقِيَ جَعَلَهُ فِي الْكُرَاعِ وَالسِّلَاحِ عُدَّةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
[ޢަމްރޫ] ގެ އަރިހުން [ސުފްޔާން] އާއި [މާލިކް ބިން އައުސް ބިން އަލް ހަދަޘްސާން] ގެ ކިބައިން [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] ގެ އަރިހުން [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ ކިބައިން [މަޢުމަރު] ކިޔައިދެއްވައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ފާއިގެ މުދަލަކަށް الله ތަޢާލާ ހެއްދެވި، އަދި މުސްލިމުން އަސްތަކާއި ޖަމަލުން ފަތަޙަ ނުކުރި ބަނީ ނަދުލިރުގެ މުދަލަކީ، ދެން ވެގެން ދިޔައީ ރަސޫލުالله ޝައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ސާފު މުދަލަކަށް، އެއީ އެކަލޭގެފާނުގެ އާއިލާއަށް އެއް އަހަރު ދުވަހު ފޯރުކޮށްދެއްވި މުދަލަކަށް.' 'އަހަރެއްގެ އަސާސީ ބޭނުންތަކާއި ބާކީ ހުރި ކަންތައްތަކަށްޓަކައި އޭނާ -ގަންނަމުން- އަސްތަކާއި ހަތިޔާރުތައް الله ގެ މަގުގައި ޖިހާދަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން'.
Hadith
Imam Ahmad : 167
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَطَلْحَةَ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ نَشَدْتُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ بِهِ أَعَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّا لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] [ޢަމްރޫ] އިން [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [މާލިކް ބިން އައުސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވައި ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢުމަރު] [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢައުފް]، [ތަލްޙާ]، [ޒުބައިރު] އަދި [ސަޢާދު] އަށް ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ. 'ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހުވާކުރަން އުޑުތަކާއި ބިން ޤާއިމުކުރެއްވި الله ގެ ނަންފުޅުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައިވާކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުން ޖަވާބު ދިނެވެ. 'اللهގެ ޙަޟްރަތުގައި އެއީ ތެދެއް'.
Hadith
Imam Ahmad : 168
حَدَّثَنَا سَفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي يَزِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] އަށް [އިބްނު އަބޫ ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން [އުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު] ގެ އަރިހުން [އުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ.
Hadith
Imam Ahmad : 169
حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنِ ابْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَيْهِ عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ قَالَ سَأَلْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قُلْتُ { لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنْ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمْ الَّذِينَ كَفَرُوا } وَقَدْ أَمَّنَ اللَّهُ النَّاسَ فَقَالَ لِي عُمَرُ عَجِبْتُ مِمَّا عَجِبْتَ مِنْهُ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ صَدَقَةٌ تَصَدَّقَ اللَّهُ بِهَا عَلَيْكُمْ فَاقْبَلُوا صَدَقَتَهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އިބްނު އިދްރީސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޖުރައިޖް] [އިބްނު އަބީ ޢައްމާރު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ބަބައިޙް] ގެ އަރިހުން [ޔަޢުލާ ބިން އުމައްޔާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. އަހަރެން ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބު ގާތު އަހާލީމެވެ، އަހަރެން الله ގެ ބަސްފުޅު ކިޔާލީމެވެ: 'އަދި ބިމުގެ މަތީގައި ދަތުރުކުރާއިރު، ދެން ތިބާގެ ދުޢާ ކިޔަންވީ ސަބަބެއް ނެތެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ކާފަރުންނަކީ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ޙަޤީޤީ ދުޝްމަނުންނެވެ'. -QS އަން ނިސާޢަޔަތު 101-. الله އިންސާނުން ސަލާމަތުން ހައްދަވާފައެއް ނުވޭ ހެއްޔެވެ؟' [ޢުމަރު] އަހަންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ތިޔަބައިމީހުން ތިބި ގޮތަށް އަހަރެން ހައިރާންވީތީ، ރަސޫލުالله ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެއީ ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި الله ގެ ޙަޟްރަތުން ޞަދަޤާތް ކުރައްވާށެވެ.
Hadith
Imam Ahmad : 170
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ بِعَرَفَةَ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ وَحَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ مَرْوَانَ أَنَّهُ أَتَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ جِئْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ الْكُوفَةِ وَتَرَكْتُ بِهَا رَجُلًا يُمْلِي الْمَصَاحِفَ عَنْ ظَهْرِ قَلْبِهِ فَغَضِبَ وَانْتَفَخَ حَتَّى كَادَ يَمْلَأُ مَا بَيْنَ شُعْبَتَيْ الرَّحْلِ فَقَالَ وَمَنْ هُوَ وَيْحَكَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ فَمَا زَالَ يُطْفَأُ وَيُسَرَّى عَنْهُ الْغَضَبُ حَتَّى عَادَ إِلَى حَالِهِ الَّتِي كَانَ عَلَيْهَا ثُمَّ قَالَ وَيْحَكَ وَاللَّهِ مَا أَعْلَمُهُ بَقِيَ مِنْ النَّاسِ أَحَدٌ هُوَ أَحَقُّ بِذَلِكَ مِنْهُ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ ذَلِكَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ يَسْمُرُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اللَّيْلَةَ كَذَاكَ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَإِنَّهُ سَمَرَ عِنْدَهُ ذَاتَ لَيْلَةٍ وَأَنَا مَعَهُ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ يُصَلِّي فِي الْمَسْجِدِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَمِعُ قِرَاءَتَهُ فَلَمَّا كِدْنَا أَنْ نَعْرِفَهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَقْرَأَ الْقُرْآنَ رَطْبًا كَمَا أُنْزِلَ فَلْيَقْرَأْهُ عَلَى قِرَاءَةِ ابْنِ أُمِّ عَبْدٍ قَالَ ثُمَّ جَلَسَ الرَّجُلُ يَدْعُو فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَهُ سَلْ تُعْطَهْ سَلْ تُعْطَهْ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْتُ وَاللَّهِ لَأَغْدُوَنَّ إِلَيْهِ فَلَأُبَشِّرَنَّهُ قَالَ فَغَدَوْتُ إِلَيْهِ لِأُبَشِّرَهُ فَوَجَدْتُ أَبَا بَكْرٍ قَدْ سَبَقَنِي إِلَيْهِ فَبَشَّرَهُ وَلَا وَاللَّهِ مَا سَبَقْتُهُ إِلَى خَيْرٍ قَطُّ إِلَّا وَسَبَقَنِي إِلَيْهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢްމާސީ] [އިބްރާހީމްގެ އަރިހުން] [އަލްޤާމާ] އިން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. 'އަރަފާތުގައި ހުންނަވަނިކޮށް [އުމަރު] ބައްލަވަން މީހަކު އައީ،' [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި [ޤައިޞްމަޙް] އިން [ޤައިޞް ބިން މަރްވާން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢުމާސީ] އަންގަވައިދެއްވީ، އެކަލޭގެފާނު [ޢުމަރު] ބައްލަވަން އައިސް ދެން ވިދާޅުވީ؛ 'އޭ އަމީރުލް މުކްމިނީން، އަހަރެން ކުފާއިން އައިސް އަހަރެން އެތަނުގައި ދޫކޮށްލީ މުޝަފް -ބައި ރޮޓް- ޑިކްޓޭޓް ކުރި މީހަކު،' ދެން އުމަރު ރުޅިއައީ މުޅި މޫނުމަތީގައި ޕީކް ވާހެން ހީވާ މަތީ އަޑަކުން، ދެން އޭނާ ސުވާލު ކުރިއެވެ؛ 'ވައު ޓު ޔޫ، ކާކު ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ -ޤައިސް- ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އަބްދުﷲ ބިން މަސްއޫދު' އެވެ. ދެން އޭނާގެ ރުޅިގަނޑު ކުއްލިއަކަށް ފިލައިގެން ގޮސް އޭނާއަށް އުފާވެރިކަން އިހުސާސް ކުރެވުނު ކަމުން ކަންތައްތައް އާންމު ހާލަތަށް ދިޔައީ، ދެން އޭނާ ބުންޏެވެ؛ 'ތިޔަބައިމީހުންނަށް ފާޑުކިޔުން، الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގޭ އެއްވެސް މީހަކު - ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން - އަދިވެސް ދިރިހުރި މީހަކު އެކަމުގައި އޭނާއަށްވުރެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހަކު، އެކަމާ ބެހޭގޮތުން އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނަން، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަބަދުވެސް ފާރަވެރިވެވަޑައިގަންނަވައެވެ އޭނާއަށް، ދެން الله ގެ ރަސޫލާ ނުކުމެ އަޅުގަނޑުމެން އޭނާއާއެކު ނުކުމެގެން އައީ، ކުއްލިއަކަށް މިސްކިތުގައި ނަމާދު ކުރަމުން ދިޔަ މީހަކު ހުއްޓެވެ، ދެން ރަސޫލުالله ޝައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ތެދުވެ ކިޔެވުން އަޑުއެހި، އަދި ކިރިޔާވެސް އެނގުމުން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވީ: ކިޔުއްވީ އިބްނު އުއްމީ ޢަބްދު’ އެވެ. އުމަރު ކުރިއަށް ގެންދެވީ؛ 'ދެން އެމީހާ އިށީނދެ ނަމާދު ކުރުމުން، ދެން ރަސޫލުالله صلى الله عليه وسلم އޭނާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އެދުން ކަނޑައެޅިގެން ލިބޭނެ، އަހާ ކަނޑައެޅިގެން ލިބޭނެ'. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަހަރެން ބުނީމެވެ؛ 'الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އަޅުގަނޑު ކަނޑައެޅިގެން ހެނދުނު އަވަހަށް އޭނާގެ އަރިހަށް އައިސް އުފާވެރި ޚަބަރެއް ދޭނަން،' އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ދެން އަހަރެން ހެނދުނު އަވަހަށް އޭނާގެ ގާތަށް ދިޔައީ އޭނާއަށް އުފާވެރި ޚަބަރު ދިނުމަށް ނަމަވެސް އަހަރެންނަށް ފެނުނީ އަބޫބަކުރު އަހަރެންގެ ކުރިން އޭނާގެ ގާތަށް ގޮސް އުފާވެރި ޚަބަރު ކިޔައިދިނެވެ.
Hadith
Imam Ahmad : 171
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُقَبِّلُ الْحَجَرَ وَيَقُولُ إِنِّي لَأُقَبِّلُكَ وَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ لَمْ أُقَبِّلْكَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] ކިޔައިދެއްވުމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލް ޢަޢްމާސީ] [އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [ޢަބީސް ބިން ރަބިޢާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. އަހަރެންނަށް ފެނުނީ [އުމަރު] ކަޅު ހިލައަށް ބޮސްދެމުން ބުނިތަނެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ބޮސްދިނީމެވެ، އަދި ކަލޭއަކީ ހަމައެކަނި ހިލައެއްކަން އަހަންނަށް އެނގޭ، الله ގެ ރަސޫލާ ކަލޭގެފާނަށް ބޮސްދެމުން ދިޔަތަން ނުފެނުނުނަމަ އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ބޮސް ނުދިނީސް'.
Hadith
Imam Ahmad : 172
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ النَّاسَ بِالْجَابِيَةِ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي مِثْلِ مَقَامِي هَذَا فَقَالَ أَحْسِنُوا إِلَى أَصْحَابِي ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ يَجِيءُ قَوْمٌ يَحْلِفُ أَحَدُهُمْ عَلَى الْيَمِينِ قَبْلَ أَنْ يُسْتَحْلَفَ عَلَيْهَا وَيَشْهَدُ عَلَى الشَّهَادَةِ قَبْلَ أَنْ يُسْتَشْهَدَ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَنَالَ بُحْبُوحَةَ الْجَنَّةِ فَلْيَلْزَمْ الْجَمَاعَةَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ مَعَ الْوَاحِدِ وَهُوَ مِنْ الِاثْنَيْنِ أَبْعَدُ وَلَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ فَإِنَّ ثَالِثَهُمَا الشَّيْطَانُ وَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ تَسُرُّهُ حَسَنَتُهُ وَتَسُوءُهُ سَيِّئَتُهُ فَهُوَ مُؤْمِنٌ
[ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން ޢުމައިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު ބިން ސަމުރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] ކިޔައިދެއްވައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢުމަރު ދަރުސް ދެއްވީ] ޖާބިއްޔާ -ދިމިޝްޤުގެ ރަށެއްގައި- މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ކަމަށާއި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެން މިހުރި ފަދަ ތަނެއްގައި ހުއްޓިވަޑައިގެން ދެން ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުން އަހަރެންގެ ޞަޙާބީންނަށް ހެޔޮކަމާއެކު ޙަމްދުކުރައްވާ، ދެން އެމީހުންގެ ފަހަތުން އަންނަ މީހުން، ދެން އެމީހުންގެ ފަހަތުން އަންނަ މީހުން، ދެން ޤައުމެއް އަންނާނެ، އޭގެ ތެރެއިން އެކަކު ހުވާކޮށް ޝަހާދަތް ކުރުމަށް އެދުމުގެ ކުރިން ހުވާކުރާނެއެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ސުވަރުގެ ވަސް ހޯދަން ބޭނުންވާ މީހަކު ޖަމާޢަތުގައި ހިފަހައްޓާށެވެ، ސަބަބަކީ ޝައިޠާނާ ދެމީހުންނާއެކު އެކަނި ތިބި މީހުންނާއެކު ހުންނާނީ ދުރުގައި ތިބޭނެތީއެވެ.
Hadith
Imam Ahmad : 173
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْمُرُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ اللَّيْلَةَ كَذَلِكَ فِي الْأَمْرِ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ وَأَنَا مَعَهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢްމާސީ] [އިބްރާހީމްގެ އަރިހުން] [އަލްޤާމާ] އިން [ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم މުސްލިމުންގެ ކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން މުޅި ރޭ އަބޫބަކުރުގެފާނާ މަޝްވަރާ ކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Ahmad : 174
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ أَكْثَرَ مِمَّا سَأَلْتُهُ عَنْ الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް] [ސަޢީދު ބިން އަބޫ ޢަރޫބާ] އިން [ޤަތަދާ] އިން [ސަލީމް ބިން އަބުލް ޖަޢުދު] ގެ އަރިހުން [މަޢުދާން ބިން އަބޫ ތަލްޙާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. [ޢުމަރު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ރަސޫލުالله ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ކަލާލާއާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރި ވަގުތު ނޫން އެހެން އެއްވެސް ކަމަކާ މާ ގިނައިން ސުވާލުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
Hadith
Imam Ahmad : 175
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِالنِّيَاحَةِ عَلَيْهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ސުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤަތަދާ] ކިޔައިދީފައިވަނީ [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔިބު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މަރުވެފައިވާ މީހަކަށް އޭނާގެ ގަބުރުގައި އަނިޔާ ލިބޭނީ އޭނާގެ މައްޗަށް ނިޔާހާ -ރޮއެލުމުގެ- ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން'.
Hadith
Imam Ahmad : 176
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ مَوْلَى أَسْمَاءَ قَالَ أَرْسَلَتْنِي أَسْمَاءُ إِلَى ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ بَلَغَهَا أَنَّكَ تُحَرِّمُ أَشْيَاءَ ثَلَاثَةً الْعَلَمَ فِي الثَّوْبِ وَمِيثَرَةَ الْأُرْجُوَانِ وَصَوْمَ رَجَبٍ كُلِّهِ فَقَالَ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ صَوْمِ رَجَبٍ فَكَيْفَ بِمَنْ يَصُومُ الْأَبَدَ وَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ الْعَلَمِ فِي الثَّوْبِ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَبِسَ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا لَمْ يَلْبَسْهُ فِي الْآخِرَةِ
[ޢަބްދުލްމާލިކު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ] ކިޔައިދީފި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله އަޅު އަސްމާޢު] ކިޔައިދީފައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަސްމާ' އަހަރެން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހަށް ފޮނުއްވީ -އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް އެކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި-، 'ތިޔަބައިމީހުން ތިން ކަމެއް ޙަރާމް ކުރައްވާފައިވާކަން؛ ހެދުމާއި، ރަތް ސިލްކުން ހަދާފައިވާ ސެޑަލްތަކާއި، މުޅި ރަޖަބް މަހުގެ ރޯދައަށް ހުންނަ ތަސްވީރުތަކެވެ'. އެހެންކަމުން އިބްނު ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ރަޖަބް ރޯދަ ހިފުމުގެ ވާހަކަ ތިޔަ ވިދާޅުވި އެއްޗަކާ މެދު، ދެން ހުރިހާ ވަގުތެއްގައި ރޯދަ ހިފާ މީހުންނަށް ކިހިނެއްތޯ، އަދި ހެދުންތަކުގައި ހުންނަ ތަސްވީރުތަކާ ބެހޭ ގޮތުން ތިޔަ ވިދާޅުވި އެއްޗަކާ މެދު، ދެން އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [އުމަރު] ވިދާޅުވި؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Ahmad : 177
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَأَنَا سَأَلْتُهُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كُنَّا مَعَ عُمَرَ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَتَرَاءَيْنَا الْهِلَالَ وَكُنْتُ حَدِيدَ الْبَصَرِ فَرَأَيْتُهُ فَجَعَلْتُ أَقُولُ لِعُمَرَ أَمَا تَرَاهُ قَالَ سَأَرَاهُ وَأَنَا مُسْتَلْقٍ عَلَى فِرَاشِي ثُمَّ أَخَذَ يُحَدِّثُنَا عَنْ أَهْلِ بَدْرٍ قَالَ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرِينَا مَصَارِعَهُمْ بِالْأَمْسِ يَقُولُ هَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى وَهَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى قَالَ فَجَعَلُوا يُصْرَعُونَ عَلَيْهَا قَالَ قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أَخْطَئُوا تِيكَ كَانُوا يُصْرَعُونَ عَلَيْهَا ثُمَّ أَمَرَ بِهِمْ فَطُرِحُوا فِي بِئْرٍ فَانْطَلَقَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ يَا فُلَانُ يَا فُلَانُ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ اللَّهُ حَقًّا فَإِنِّي وَجَدْتُ مَا وَعَدَنِي اللَّهُ حَقًّا قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُكَلِّمُ قَوْمًا قَدْ جَيَّفُوا قَالَ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْ وَلَكِنْ لَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يُجِيبُوا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަދި އަޅުގަނޑު އޭނާއާ ސުވާލުކޮށްފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ސުލައިމާން ބިން އަލް މުޣީރާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޓްސާބިތު] [އަނަސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެމެންނާއި [ޢުމަރު] ތިބީ މައްކާއާއި މަދީނާއާއި ދެމެދުގައި ދެން އަހަރެމެން ދެމީހުންނަށްވެސް ފެނުނީ އާ ހަނދު - ހަނދުވަރު -، އަދި އަހަރެންގެ ތަޞައްވުރު ތޫނުވީމަ އަހަންނަށް އާ ހަނދު ފެންނަން ހުރުމުން އަހަރެން އުމަރަށް ބުނީމެވެ؛ 'ބަލަން ބޭނުމެއް ނޫންތަ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'އަހަރެންގެ އެނދުގައި އޮށޯވެގެން އޮއްވާ އަހަރެން އޭނާ ފެންނާނެ،' ދެން އޭނާ އަހަރެމެންނަށް ބަދުރުގެ ތަޖުރިބާކާރުގެ ވާހަކަ ކިޔައިދޭން ފެށީ، އޭނާ ބުންޏެވެ؛ 'ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން - އިއްޔެ - ކާފަރުން - މަރާލެވުނު ތަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދެއްކެވީ ރަސޫލުالله ޝައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް -، ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'މިއީ މާދަމާ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ، މިއީ މާދަމާ ފައްކާވާނެ ތަނެއް،' އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ. 'ދެން އެމީހުން އެތަނުން މަރާލެވުނީ، އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ؛ 'ތިޔަބައިމީހުން ރަނގަޅު ދީނަކާއެކު ފޮނުއްވި މީހާގެ ކިބައިން، އެމީހުން އެކަމުގައި ގޯހެއް ނުވެ، އެތަނުގައި މަރާލެވުނީ،' ދެން އެކަލޭގެފާނަށް އަމުރުކުރެއްވީ އެމީހުންގެ މަރުތައް ވަޅަށް އެއްލާލުމަށެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެންނަށް ލިބިފައިވަނީ الله އަހަންނަށް ވަޢުދުވެވޮޑިގެންވާ ކަންތައްތަކަކީ ތެދު އެއްޗެކެވެ'. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ތިޔަބައިމީހުން ވާހަކަ ދައްކަވަނީ މީސްތަކުންގެ މަރުވެފައިވާ މީހުންނަށް ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އަހަރެން ބުނި އެއްޗެއް އެމީހުން ކުރި ވަރަށް ވުރެ ގިނައިން ތިޔަބައިމީހުންނަށް އަޑު އިވިފައެއް ނުވި ނަމަވެސް އެމީހުންނަށް ޖަވާބެއް ނުދެވުނެވެ'.
Hadith
Imam Ahmad : 178
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ فَلَمَّا رَجَعَ عَمْرٌو جَاءَ بَنُو مَعْمَرِ بْنِ حَبِيبٍ يُخَاصِمُونَهُ فِي وَلَاءِ أُخْتِهِمْ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ أَقْضِي بَيْنَكُمْ بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا أَحْرَزَ الْوَلَدُ أَوْ الْوَالِدُ فَهُوَ لِعَصَبَتِهِ مَنْ كَانَ فَقَضَى لَنَا بِهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޙުސައިން އަލް މުޢާލިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢަމްރޫ ބިން ސުޢޫޢިބު] [އޭނާގެ ބައްޕަގެ ފަރާތުން] [ކާފަ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަމްރޫ ގެއަށް އައިއިރު، މާއުމަރު ބިން ހަބީބުގެ ދަރިން އައީ އެމީހުންގެ ކޮއްކޮގެ ވަލާ' -ނަސާބާއި ވަރިތު- އާއި މެދު ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބަށް ޚިލާފުވާން، އެހެންކަމުން [ޢުމަރު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން ތިޔަބައިމީހުންގެ މެދުގައި ކަންކަން ނިންމަނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އަޑުއަހާފައިވާ ވާހަކަތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ އަހަރެމެންނަށް ނިންމީ އޭނާއާއެކު'.
Hadith
Imam Ahmad : 179
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَقَالَ إِذَا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ فَقُولُوا إِنَّ ابْنَ عُمَرَ مِنْكُمْ بَرِيءٌ وَأَنْتُمْ مِنْهُ بُرَآءُ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُمْ بَيْنَا هُمْ جُلُوسٌ أَوْ قُعُودٌ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَهُ رَجُلٌ يَمْشِي حَسَنُ الْوَجْهِ حَسَنُ الشَّعْرِ عَلَيْهِ ثِيَابُ بَيَاضٍ فَنَظَرَ الْقَوْمُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ مَا نَعْرِفُ هَذَا وَمَا هَذَا بِصَاحِبِ سَفَرٍ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ آتِيكَ قَالَ نَعَمْ فَجَاءَ فَوَضَعَ رُكْبَتَيْهِ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ وَيَدَيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ فَقَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ قَالَ فَمَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَالْجَنَّةِ وَالنَّارِ وَالْبَعْثِ بَعْدَ الْمَوْتِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ فَمَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْمَلَ لِلَّهِ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَمَا أَشْرَاطُهَا قَالَ إِذَا الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ الْعَالَةُ رِعَاءُ الشَّاءِ تَطَاوَلُوا فِي الْبُنْيَانِ وَوَلَدَتْ الْإِمَاءُ رَبَّاتِهِنَّ قَالَ ثُمَّ قَالَ عَلَيَّ الرَّجُلَ فَطَلَبُوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَمَكَثَ يَوْمَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةً ثُمَّ قَالَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ عَنْ كَذَا وَكَذَا قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَاكَ جِبْرِيلُ جَاءَكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ قَالَ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ مِنْ جُهَيْنَةَ أَوْ مُزَيْنَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيمَا نَعْمَلُ أَفِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا أَوْ مَضَى أَوْ فِي شَيْءٍ يُسْتَأْنَفُ الْآنَ قَالَ فِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا أَوْ مَضَى فَقَالَ رَجُلٌ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيمَا نَعْمَلُ قَالَ أَهْلُ الْجَنَّةِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَأَهْلُ النَّارِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ قَالَ يَحْيَى قَالَ هُوَ هَكَذَا يَعْنِي كَمَا قَرَأْتَ عَلَيَّ
އަހުމަދު ބިން ހަމްބަލް ވިދާޅުވީ؛ އަޅުގަނޑު [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދަށް] ކިޔައިދިނީ [ޢުޘްމާން ބިން ޣިޔާތު] އިން އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުالله ބިން ބުރައިދާ] އަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޢުމަރު] އާއި [ޙުމައިދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަލް ހިމްޔާރީ] ގެ ކިބައިން ކިޔައިދީފައި އޮތީ؛ އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] އާއި ބައްދަލުކުރީ ދެން އަޅުގަނޑުމެން ތަޤްދީރާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދެއްކިއިރު، ޠާޤްދީރާ ބެހޭގޮތުން އެމީހުން ދެއްކި ވާހަކަތައް، ދެން ޖަވާބު ދިނީ؛ 'ތިޔަބައިމީހުން އެމީހުންގެ ގާތަށް އެނބުރި ދާނަމަ، ދެން އެމީހުންނަށް ކިޔައިދީބަލަ؛ "އެއީ އިބްނު ޢުމަރު ކަލޭމެންނާ ވަކިވެ ކަލޭ އޭނާއާ ވަކިވީ -ތިން ފަހަރު-''. ދެން ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް] އަށް ކިޔައިދީފިން، އެމީހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ކައިރީގައި އިށީނދެގެން ތިއްބާ، ކުއްލިއަކަށް އޭނާއާ ކައިރިވެވަޑައިގަތީ، ރީތި މޫނެއް، ރީތި އިސްތަށިގަނޑެއް އަދި ހުރިހާ ހެދުމެއް ލައިގެން ހުރި މީހަކު، އެހެންކަމުން މީހުން އެކަކު އަނެކަކަށް ބަލާލީ، އަހަރެމެން އޭނާއަކީ ދަތުރުވެރިއެއްކަން ނޭނގުނެވެ، ދެން އޭނާ ވިދާޅުވީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެން މިއަންނަނީ ކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް،' ރަސޫލާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އާނ' އެހެންކަމުން އޭނާ އައިސް ކަކުލު ހުޅުގައި ކަކުލުގައި އަޅުވާލައިގެން އުނަގަނޑުގައި އަތް އަޅުވާލެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'الله ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރަން ޙައްޤު އިލާހެއް ނެތް ކަމާއި މުޙައްމަދަކީ الله ގެ ރަސޫލާ ކަމުގައި ހެކިބަސްދީ، ތިޔަބައިމީހުން ނަމާދުކޮށް، ޒަކާތް ދައްކައި، ރަމަޟާން މަހު ރޯދަ ހިފައިގެން ޙައްޖު އަދާކުރުން،’ އަނެއްކާވެސް އެދުނެވެ. 'އީމާންތެރިކަމަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟' ރަސޫލާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ތިޔަބައިމީހުން އީމާންވާން ޖެހޭނީ الله އާއި އެކަލާނގެ މަލާއިކަތުންނާއި ސުވަރުގެއާއި ނަރަކައާއި، މަރުވުމަށްފަހު ޤިޔާމަތާއި ހުރިހާ ތަޤްދީރެކެވެ'. އޭނާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ؛ 'އިހުސާން އަކީ ކޮބާ؟' ރަސޫލާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ތިބާއަށް الله އަށް ހެޔޮ ޢަމަލުތައް ކުރައްވަންވާނީ الله ފެނިވަޑައިގަންނަވާ ފަދައިންނެވެ. އޭނާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ؛ 'އަދި އެޕޯކަލިޕްސް ވާނީ ކޮން އިރަކު ހެއްޔެވެ؟' ރަސޫލާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ސުވާލު ކުރެވޭ މީހާއަށް ސުވާލު ކުރާ މީހާއަށް ވުރެ ގިނައިން އެނގިވަޑައިނުގަންނަވައެވެ'. އޭނާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ؛ 'ދެން ކޮން ނިޝާންތަކެއް ހެއްޔެވެ؟' ރަސޫލާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ހެދުން ނެތް މީހުންނާއި ފައިތިލައެއް ނެތް މީހުންނާއި ނިކަމެތި މީހުން އިމާރާތްތައް އެޅުމަށް ވާދަކޮށް، އަންހެން އަޅުން އެމީހުންގެ ވެރިން ވިހެއުމުންނެވެ'. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ ދެން ވިދާޅުވީ: 'އެމީހާ އަހަންނާ ކުރިމަތިލާށެވެ!' ދެން އެމީހުން އެކަލޭގެފާނު ހޯއްދެވި ނަމަވެސް އެއްގޮތަކަށްވެސް އެކަލޭގެފާނު ނުފެނުމުން ދެތިން ދުވަސް ފަހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: އޭ އިބްނުލް ޚަޘްތަބް، މިކަމާއި މިކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެއްވީ ކާކުކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ އުމަރު ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ މާ ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވައެވެ'. ރަސޫލާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ދީން -ދީނުގެ ކަންތައްތައް އުނގަންނައިދިނުމަށްޓަކައި ތިޔަބައިމީހުންގެ އަރިހަށް އައިސްފައިވަނީ ޖިބްރީލްއެވެ'. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަދި އޭނާއާ ސުވާލުކުރީ ޖުހައިނާ ނުވަތަ މުޒައިނާގެ މީހަކު އޭނާ ބުންޏެވެ؛ 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ އަޅުގަނޑުމެން ކުރާނީ ކޮންކަމެއްތޯ، އެއީ ކުރިން ނިމިފައިވާ ކަމެއްތޯ ނުވަތަ ފާސްވެފައި އޮތް ކަމެއްތޯ ނުވަތަ މިހާރު އެއީ އާ ކަމެއްތޯ؟' ރަސޫލާ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ 'މާޒީވެފައިވާ އެއްޗެއް -މިހާރުވެސް-،' ދެން ބުނަނީ ފިރިހެނަކު ނުވަތަ ބައެއް މީހުންނެވެ؛ 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ދެން އަހަރެމެން ޞަދަޤާތް ކުރަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟' ފަހެ ރަސޫލާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ސުވަރުގެ ވަޒަންވެރިވާން އުޅޭ މީހުންނަށް ސުވަރުގެ ވަޒަންވެރިންގެ އަމަލުތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ފަސޭހަވެ، ނަރަކައިގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށް ނަރަކައިގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ އަމަލުތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ފަސޭހަވެގެންދެއެވެ'. ޔަހްޔާ ބުންޏެވެ؛ 'މިހެން ކަލޭ އަހަންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތަށް'.
Hadith
Imam Ahmad : 180
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَكَمِ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَقَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُحَرِّمَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ تَعَالَى وَرَسُولُهُ فَلْيُحَرِّمْ النَّبِيذَ قَالَ وَسَأَلْتُ ابْنَ الزُّبَيْرِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْجَرِّ قَالَ وَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَحَدَّثَ عَنْ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ وَحَدَّثَنِي أَخِي عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ وَالْبُسْرِ وَالتَّمْرِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ] ކިޔައިދީފައިވަނީ [ޝުޢޫބާ] އިން އަޅުގަނޑަށް [ސަލާމާ ބިން ކުހައިލް] ކިޔައިދީފައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަބުލްޙަކަމް] ބުނި އަޑު އިވުނެވެ؛ އަޅުގަނޑު [އިބްނު ޢައްބާސް] އާއި ސުވާލުކުރީ އަލް ޖައްރުގައި ހުންނަ ވައިން - ލޮނުގަނޑުން ހަދާފައިވާ ޖަގެއް - އަދި އަދު ދުއްބާ` - ޕަމްޕަން ހަންގަނޑުން ހަދާފައިވާ ޖަގެއް - އާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަލްޖައްރާއި އައްދުއްބާގައި ރަހަ ޙަރާމް ކުރައްވައި ވިދާޅުވިއެވެ. [އަބުލްޙަކަމް] ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި އަހަރެން [އިބްނު ޒުބައިރު] އާއި ސުވާލު ކުރުމުން އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. ރަސޫލުالله ޝައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ވަނީ އަލްޖައްރާއި އައްދުއްބާޢު މަނާކުރައްވާފައެވެ. [އަބުލްޙަކަމް] ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި އަޅުގަނޑު [އިބްނު ޢުމަރު] ގާތު އެދުމުން، އެކަލޭގެފާނު [ޢުމަރު] ގާތު ވިދާޅުވީ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަލްޖައްރާއި އަލް މުޒައްފާތު - ތާރު ކުލަ ޖަހާފައިވާ ޖަގުތައް - ޙަރާމް ކުރައްވާފައިވާ ކަމަށެވެ. [އަބުލްޙަކަމް] ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި [އަބޫ ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް [އަޅުގަނޑުގެ އަޚް] އަށް ވިދާޅުވެފައި އޮތީ، ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަލްޖައްރާއި، އައްދުއްބާޢާއި، އަލްމުޒައްފާތުގެ އިތުރުން ރޯ ޚަޒާނާއާއި ހޭވިފައިވާ ޚަޒާނާ -ޕާމް ވައިން ހެދުމަށް ޚާއްޞަ-' ޙަރާމް ކުރައްވާފައިވާ ކަމަށެވެ.
