Imam Ahmad : 1681
حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ دَخَلَ الْعَبَّاسُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَنَخْرُجُ فَنَرَى قُرَيْشًا تَحَدَّثُ فَإِذَا رَأَوْنَا سَكَتُوا فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدَرَّ عِرْقٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ لَا يَدْخُلُ قَلْبَ امْرِئٍ إِيمَانٌ حَتَّى يُحِبَّكُمْ لِلَّهِ وَلِقَرَابَتِي
Беҙгә [Джарир бин Ғәбдел Хәмид, Әбү Абдулла] [Йәзид бин Әбү Зиядтан] [Ғабдулла бин Әл Хәриттән] [Ғабдул Мөтсәлиб бин Рәбиғәттән] әйтелгән; Әл-Ғаббас Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән осрашты һәм былай тигән; 'Беҙ сыҡтыҡ, шул саҡта Ҡөрәйштәрҙең һөйләшкәнен күрҙек, беҙҙе күргәс, тын ҡалдылар'. Шуға күрә Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм асыуланып, күҙҙәре араһынан тир сыҡты ла: «Аллаһ менән ант итәм, кешенең күңеленә иман инмәҫ, ул һине Аллаһ арҡаһында һәм минең менән туғанлығың арҡаһында яратһын өсөн», — тигән.
Imam Ahmad : 1682
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ يَعْنِي الشَّافِعِيَّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ يَزِيدَ يَعْنِي ابْنَ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّا رَسُولًا
Беҙгә [Мөхәммәт бин Иҙрис], йәғни Аш Сяфиғи, [Ғәбдел Әзиз бин Мөхәммәт] [Йәзидтән], йәғни Ибн Әл Хадтан, [Мөхәммәт бин Ибраһимдан] [Әмир бин Сәғдтән] [Әмир бин Сәғдтән] [Ғаббас бин Ғабдул Мөтхәллә хехилләб] тип әйткән. тип әйтегеҙ: «Имандың татлылығын татый алғандар — Аллаһты үҙҙәренең раббиһы итеп, Исламды дин итеп, Мөхәммәтте рәсүле итеп ҡабул итергә әҙер булғандар».
Imam Ahmad : 1683
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّا
Беҙгә [Ҡотәйбә бин Сәғит] беҙгә [Ләйетс бин Сәғит] [Ибн Әл Хадтан] [Мөхәммәт бин Ибраһим бин Әл Хәристән] [Әмир бин Сәғдтән] [Әл Ғәббәс бин Абдул Мөтсәлибтән] һөйләне, тип ишетте Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләмдең һүҙҙәрен: иманлылар — Аллаһты рабби итеп, Исламды дин итеп, Мөхәммәтте илсе итеп алырға риза булғандар».
Imam Ahmad : 1684
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ الْقُرَشِيُّ عَنِ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَجَدَ الْعَبْدُ سَجَدَ مَعَهُ سَبْعَةُ آرَابٍ وَجْهُهُ وَكَفَّاهُ وَرُكْبَتَاهُ وَقَدَمَاهُ
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйба бин Сәғит] беҙгә һөйләне [Бәкер бин Мудлар Әл-Ҡурасий] [Ибнү Әл-Хад]-тан [Мөхәммәт бин Ибраһим Әл-Хәрит] [Әмру бин Сәғд]-тан [Әл-Ғаббас бин Ғәбдел Мөтсәлиб] әйтте; Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән: «Әгәр ҡол сәждә ҡылһа, уның менән бергә сәждә ҡылған ете ағза бар. Атап әйткәндә: йөҙө, ҡул аламаҡтары, тубыҡтары һәм аяҡтары».
Imam Ahmad : 1685
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ النَّصْرِيُّ أَنَّ عُمَرَ دَعَاهُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَبَيْنَا أَنَا عِنْدَهُ إِذْ جَاءَ حَاجِبُهُ يَرْفَأُ فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ يَسْتَأْذِنُونَ قَالَ نَعَمْ فَأَدْخَلَهُمْ فَلَبِثَ قَلِيلًا ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ يَسْتَأْذِنَانِ قَالَ نَعَمْ فَأَذِنَ لَهُمَا فَلَمَّا دَخَلَا قَالَ عَبَّاسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا لَعَلِيٍّ وَهُمَا يَخْتَصِمَانِ فِي الصَّوَافِ الَّتِي أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَمْوَالِ بَنِي النَّضِيرِ فَقَالَ الرَّهْطُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنْ الْآخَرِ قَالَ عُمَرُ اتَّئِدُوا أُنَاشِدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ يُرِيدُ نَفْسَهُ قَالُوا قَدْ قَالَ ذَلِكَ فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَلَى الْعَبَّاسِ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ أَتَعْلَمَانِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَلِكَ قَالَا نَعَمْ قَالَ فَإِنِّي أُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ فِي هَذَا الْفَيْءِ بِشَيْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ فَقَالَ { وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ إِلَى قَدِيرٌ } فَكَانَتْ هَذِهِ خَاصَّةً لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ وَلَا اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ لَقَدْ أَعْطَاكُمُوهَا وَبَثَّهَا فِيكُمْ حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ فَعَمِلَ بِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيَاتَهُ ثُمَّ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَبَضَهُ أَبُو بَكْرٍ فَعَمِلَ فِيهِ بِمَا عَمِلَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Һөйләне [Әбү Әл Яман] беҙгә [Сөғәйеп] [Әз Зөһри] миңә [Малик бин Ғүәйс бин Әл Хадатсан Ән Нәшри] Ғүмәр уны тип атағанын һөйләне. Шунан Мәлик хәҙисте телгә алды. Малик әйтте; Мин Үмәр янында ултырғанда, ҡапыл уның хеҙмәтсеһе саҡырып алды ла Ғүмәргә; «[Усман], [Ғабдуррахман], [Зөбәйер] һәм [Сәғит] рөхсәт һоранылар». Ул яуап бирҙе; — Эйе, рөхсәт итегеҙ. Шулай итеп, уны өйгә саҡырҙы, шунан күп тә үтмәне, Ғүмәргә: «[Ғәли] менән [Ғаббасҡа] рөхсәт итерһегеҙме?» Шулай итеп, ул яуап бирҙе; 'Эйе. уларҙы саҡырырға'. Улар ингәндән һуң, Ғәббәс әйтте; — Эй, Әмирул Мөъминин! Минең менән был кеше араһындағы мәсьәләне хәл итегеҙ» тигән Ғәли радиаллаһу әнһүгә, улар икеһе лә Аллаһ Тәғәләнең рәсүленә Бәни Нәҙрҙең мөлкәте рәүешендә биргән Шәүәф мәсьәләһе буйынса бәхәсләшкән. Бер төркөм кеше әйтте; — Эй, Әмирүл Мөкминин, икеһе араһындағы мәсьәләне хәл ит, һәр береһенә икенсеһенә ҡарата тыныслыҡ тойғоһо кисер. Шулай итеп, [Ғүмәр] әйтте; — Үҙенең рөхсәте менән күктәр һәм Ер яралған Аллаһ исеме менән әйткәндә, һеҙ белмәйһегеҙме ни, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм: «Беҙгә мираҫ түгел!» Беҙ ҡалдырған байлыҡ саҙаҡа кеүек. Ул үҙен әйтергә теләйме?» Улар яуап бирҙе; — Ысынлап та, бер ваҡыт шулай тигән ине. Шунан һуң Ғүмәр [Ғәли] менән [Ғаббасҡа] яҡынлашты һәм былай тине; — Валлаһи, һеҙ икегеҙ пәйғәмбәребеҙҙең шулай тигәнен беләһегеҙме? тип яуап бирҙеләр икеһе лә; 'Эйе'. Шунан Ғүмәр әйтте; — Мин һиңә был мәсьәлә тураһында һөйләйем. Аллаһы Тәғәлә Әззә Вә Джалла Үҙ Пәйғәмбәрен был һуғыш ғәнимәте мәсьәләһендә махсуслаштырған, был мәсьәлә бер ҡасан да башҡа бер кемгә лә бирелмәгән. Аллаһ Тәғәлә әйтте: -Ә ниндәй генә ғәнимәт -фаи`- Аллаһ Рәсүленә -улар мөлкәтенән бирһә лә, уны алыу өсөн һеҙ бер ат та мобилизацияламағанһығыҙ..- хөкөмгә тиклем; -Иң билдәләүсе- Был аят махсус рәүештә Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм өсөн, аллаһ менән, Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм үҙе алмаған, уны башҡа кешегә бирмәйенсә, ул һеҙгә биргән һәм үҙен өҫтөнлөклө итеп ҡуймаған, хазина ҡалһын өсөн. Пәйғәмбәребеҙ, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, ошо мөлкәттән ғаиләһенә бер йыл ризыҡ биргән, һуңынан ҡалғанын алып, Аллаһ хазинаһы иткән. Ғүмер буйы шулай эшләне, һуңынан үлде, шунан Әбү Бәкер әйтте; — Мин - Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең һаҡсыһы. ул мөлкәтте һаҡлап ҡала, һәм ул шулай уҡ мөлкәткә Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уға ҡараған кеүек ҡарай».
Imam Ahmad : 1686
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ النَّصْرِيُّ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ عِنْدَهُ أَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَأُ فَقَالَ لِعُمَرَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَعْدٍ وَالزُّبَيْرِ يَسْتَأْذِنُونَ قَالَ نَعَمْ ائْذَنْ لَهُمْ قَالَ فَدَخَلُوا فَسَلَّمُوا وَجَلَسُوا قَالَ ثُمَّ لَبِثَ يَرْفَأُ قَلِيلًا فَقَالَ لِعُمَرَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ نَعَمْ فَأَذِنَ لَهُمَا فَلَمَّا دَخَلَا عَلَيْهِ جَلَسَا فَقَالَ عَبَّاسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ الرَّهْطُ عُثْمَانُ وَأَصْحَابُهُ اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنْ الْآخَرِ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اتَّئِدُوا فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ يُرِيدُ بِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفْسَهُ قَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَلِكَ قَالَا قَدْ قَالَ ذَلِكَ فَقَالَ عُمَرُ فَإِنِّي أُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ فِي هَذَا الْفَيْءِ بِشَيْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى { وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ } الْآيَةَ فَكَانَتْ هَذِهِ الْآيَةُ خَاصَّةً لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا وَلَا اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ لَقَدْ أَعْطَاكُمُوهَا وَبَثَّهَا فِيكُمْ حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ مِنْهُ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ فَعَمِلَ بِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيَاتَهُ أَنْشُدُكُمْ اللَّهَ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ قَالُوا نَعَمْ قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَأَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالَا نَعَمْ ثُمَّ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَبَضَهَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ فَعَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتُمْ حِينَئِذٍ وَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ تَزْعُمَانِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ فِيهَا كَذَا وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُ فِيهَا لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ
Һөйләне беҙгә [Джаҡуп] беҙгә [Ибн Шиһабтың ағаһының улы] [уның абзыйы, Мөхәммәт бин Мөслим] әйтте; миңә [Мәлик бин Ғүәйс Әл Хадатсан Ән Нәшригә] хәбәр иткән, шунан һуң хәҙисте телгә алған. Ул әйтә; Мин Үмәр янында ултырғанда, ҡапыл уның хеҙмәтсеһе саҡырҙы ла Ғүмәргә; ' [Усман], [Ғабдуррахман], [Сәғд] һәм [Зөбәйер] рөхсәт һоранылар'. Ул яуап бирҙе; — Эйе, рөхсәт итегеҙ. Шунан килеп инделәр ҙә сәләм бирешеп ултырҙылар. Шунан һуң күп тә үтмәне, ул Ғүмәргә; «[Ғәли] менән [Ғаббасҡа] рөхсәт итерһегеҙме?» Шулай итеп, ул яуап бирҙе; 'Эйе. уларҙы саҡырырға'. икеһе лә инеп ултырҙылар. Шул саҡта Ғәббәс әйтте; — Эй, Әмирул Мөъминин! Минең менән Али радиаллаһу 'анһу' араһындағы мәсьәләне хәл итегеҙ! Бер төркөм кешеләр, атап әйткәндә, Усман һәм уның иптәштәре әйтте; 'Хәл - проблемалар, улар араһында килеп сыға - ике һәм һәр тыныслыҡ икенсеһенә ҡарата'. Шулай итеп, [Ғүмәр] әйтте; — Үҙенең рөхсәте менән Ер һәм күктәр барлыҡҡа килгән Аллаһ исеме менән. Беләһегеҙме, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Беҙгә мираҫ түгел», — тигән. Беҙ ҡалдырған байлыҡ саҙаҡа кеүек. Ул үҙен әйтергә теләйме?» Улар яуап бирҙе; — Ысынлап та, бер ваҡыт шулай тигән ине. Шунан Ғүмәр [Ғәли] менән [Ғаббас] радиаллаһу ғәнһүмәгә яҡынлашты һәм былай тине; — Валлаһи, һеҙ икегеҙ беләһегеҙме, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм шулай тигән? тип яуап бирҙеләр икеһе лә; — Эйе, бер ваҡыт шулай тигән ине. Шунан [Ғүмәр] әйтте; — Мин һиңә был мәсьәлә тураһында һөйләйем. Аллаһы Тәғәлә Әззә Вә Джәллә был һуғыштың бер ҡасан да башҡа бер кемгә лә бирелмәгән ғәнимәттәрен Рәсүленә айырып ҡуйған. Аллаһ Тәғәлә әйтә: -Ә ниндәй генә ғәнимәт -фаи-и- Аллаһ үҙ рәсүленә биргән -үҙҙәренең мөлкәтенән, һуңынан уны алыу өсөн һеҙ бер ат та мобилизацияламаған..- Был аят махсус рәүештә Аллаһ Рәсүле өсөн саллаллаһу ғәләйһи ғәләйһи ғәләйһи ғәләйһиссәләм, Аллаһ менән, Рәсүлуллаһ был саллаллаһу ғәләйһи ғәләйһи түгел, уны алыу һеҙгә бирҙе һәм һеҙҙең арала таратып бирҙе, шуға күрә хазина ҡалды. Пәйғәмбәребеҙ, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, ошо мөлкәттән ғаиләһенә бер йыл ризыҡ биргән, һуңынан ҡалғанын алып, Аллаһ хазинаһы иткән. Ғүмер буйы шулай эшләне. Валлаһи, һин быны белдеңме?» Улар яуап бирҙе; 'Эйе'. Ғүмәр Ғәли менән Ғаббастан: «Аллаһ менән ант итәм, һеҙ икегеҙ быны беләһегеҙме?» Икеһе лә яуап бирҙе; 'Эйе'. -Ғүмәр дауам итте- шунан Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи васаллам үлде, шунан Әбү Бәкер әйтте; — Мин — Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үсәлләмдең -вали- алмашсыһы. ул мөлкәтте һаҡланы, һәм ул шулай уҡ мөлкәткә Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм уға ҡараған кеүек ҡараны һәм һеҙ ул ваҡытта - ул ваҡытта Ғүмәр Ғәли менән Ғәббәс менән ҡаршы ине - Әбү Бәкерҙе шундай һәм шундай кеше тип уйланығыҙ. Аллаһ Тәғәлә уның намыҫлы, изге күңелле, аҡыллы кеше икәнен һәм хәҡиҡәткә эйәреүен яҡшыраҡ белә».
Imam Ahmad : 1687
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنِ الْعَبَّاسِ قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِي شَيْئًا أَدْعُو بِهِ فَقَالَ سَلْ اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ قَالَ ثُمَّ أَتَيْتُهُ مَرَّةً أُخْرَى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِي شَيْئًا أَدْعُو بِهِ قَالَ فَقَالَ يَا عَبَّاسُ يَا عَمَّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلْ اللَّهَ الْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ
Беҙгә [Хөсәйен бин Ғәли] [Зәиҙә]-нән [Йәзид бин Әбү Зиядтан] [Ғабдулла бин Әл-Хәрит] [Әл-Ғаббастан] әйтте; Мин Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм менән осраштым һәм әйттем; — Эй, Аллаһ Рәсүле, миңә намаҙҙа ҡулланырлыҡ берәй нәмә өйрәт! тип әйтте: «Аллаһтан ярлыҡау һәм ҡотолоу һорағыҙ» Әл-Ғаббас әйтте; Шунан икенсе тапҡыр осраштым да, әйттем; — Эй, Аллаһ Рәсүле, миңә намаҙҙа ҡулланырлыҡ берәй нәмә өйрәт! тип һораған: «Эй, Ғәббәс, эй, Рәсүлуллаһтың абзыйы, саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм, Аллаһтан донъяла һәм әхирәттә именлек һора», — тип һораған.
Imam Ahmad : 1688
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي السَّفَرِ عَنِ ابْنِ شُرَحْبِيلَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ الْعَبَّاسِ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَهُ نِسَاؤُهُ فَاسْتَتَرْنَ مِنِّي إِلَّا مَيْمُونَةَ فَقَالَ لَا يَبْقَى فِي الْبَيْتِ أَحَدٌ شَهِدَ اللَّدَّ إِلَّا لُدَّ إِلَّا أَنَّ يَمِينِي لَمْ تُصِبْ الْعَبَّاسَ ثُمَّ قَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فَقَالَتْ عَائِشَةُ لِحَفْصَةَ قُولِي لَهُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ إِذَا قَامَ مَقَامَكَ بَكَى قَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ لِيُصَلِّ بِالنَّاسِ فَقَامَ فَصَلَّى فَوَجَدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خِفَّةً فَجَاءَ فَنَكَصَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَرَادَ أَنْ يَتَأَخَّرَ فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِهِ ثُمَّ اقْتَرَأَ
Беҙгә [Әбү Сәғит] әйтте беҙгә [Ҡәйес бин Әр Рабиғ] миңә [Ғабдулла бин Әбү Әс Сәфәр] [Ибну Сүрәхбил] [Ибнү Аббас] [Әл-Ғаббас]тан әйтте; Мин Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсәллам менән осраштым, ул ваҡытта уның эргәһендә бер нисә ҡатыны ла бар ине. Шунан Мәймүнәнән башҡа минән сатирҙар кейҙеләр. Ул: «Минең өйөмдә бер кем дә дарыу индереүгә шаһит булманы -минең ауыҙыма- әгәр ҙә ул риза булмаһа, Ғәббәстән башҡа», — тигән. Шунан һуң ул: «Әбү Бәкергә халыҡты етәкләргә бойороҡ бирегеҙ!» Ғәйсә Хәфшәгә; — Әйт уға; Ысынлап та, Әбү Бәкер һинең урыныңа килһә, илар ине». Ул һаман да: «Әбү Бәкергә халыҡты етәкләргә ҡуш!» һуңынан Әбү Бәкер тороп намаҙ уҡыны. Баҡтиһәң, пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм ауырыуының бер аҙ яҡшырғанын күреп, мәсеткә килә, шунан Әбү Бәкер артҡа китергә сигенә, әммә уның эргәһенә ултыра, һуңынан Әбү Бәкер радиаллаһу әнһү уҡыған хатты уҡыуын дауам итә.
Imam Ahmad : 1689
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي السَّفَرِ عَنْ أَرْقَمَ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي مَرَضِهِ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَخَرَجَ أَبُو بَكْرٍ فَكَبَّرَ وَوَجَدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَاحَةً فَخَرَجَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ تَأَخَّرَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَانَكَ ثُمَّ جَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ فَاقْتَرَأَ مِنْ الْمَكَانِ الَّذِي بَلَغَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ مِنْ السُّورَةِ
Беҙгә [Яхъя бин Әҙәм] әйтте беҙгә [Ҡаис] беҙгә [Ғабдулла бин Әбү Әс Сәфәр] [Арҡам бин Сүрәхбил] [Ибнү Аббас] [Әл-Ғаббас бин Абдул Мөтсәлиб], тип, Аллаһ Рәсүле (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) әйтте: халыҡты етәклә!» шунан Әбү Бәкер сығып тәкбир әйтте. Баҡтиһәң, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсәллам ауырыуының бер ни тиклем яҡшырғанын күреп, ике кеше күтәреп йөрөгән килеш сығырға маташҡан. Әбү Бәкер уны күргәс, артҡа сигенә, ләкин пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм уға үҙ урынында торорға ишара яһай. Шунан Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм Әбү Бәкр эргәһенә ултырҙы, шунан Әбү Бәкр Р.Ә.
Imam Ahmad : 1690
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ أَبِي قُرَّةَ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِي قَبِيلٍ عَنْ أَبِي مَيْسَرَةَ عَنِ الْعَبَّاسِ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ انْظُرْ هَلْ تَرَى فِي السَّمَاءِ مِنْ نَجْمٍ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ مَا تَرَى قَالَ قُلْتُ أَرَى الثُّرَيَّا قَالَ أَمَا إِنَّهُ يَلِي هَذِهِ الْأُمَّةَ بِعَدَدِهَا مِنْ صُلْبِكَ اثْنَيْنِ فِي فِتْنَةٍ
Һөйләне беҙгә [Ғөбәйет бин Әбү Ҡорра] беҙгә [Ләйетс бин Сәғит] [Әбү Ҡөбәйел] [Әбү Мәйсәрә] [Әл-Ғаббастан] әйтте; Мин бер төндә Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм янында булдым, шунан ул: «Иғтибар итегеҙ, күктә йондоҙҙар күрәһегеҙме?» Шулай итеп, мин яуап бирҙем; 'Эйе'. — тип һораны: «Нимә күрәһең?» Мин яуап бирҙем; — Мин йондоҙҙар өйөмөн күрҙем. Ул: «Ысынлап та, һин был өммәтте үҙеңдең нәҫелеңдән күпме йондоҙ менән етәкләйәсәкһең, уларҙан икеһе ғәйбәттә», — тине.
Imam Ahmad : 1691
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِيَاسِ بْنِ عَفِيفٍ الْكِنْدِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ كُنْتُ امْرَأً تَاجِرًا فَقَدِمْتُ الْحَجَّ فَأَتَيْتُ الْعَبَّاسَ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لِأَبْتَاعَ مِنْهُ بَعْضَ التِّجَارَةِ وَكَانَ امْرَأً تَاجِرًا فَوَاللَّهِ إِنَّنِي لَعِنْدَهُ بِمِنًى إِذْ خَرَجَ رَجُلٌ مِنْ خِبَاءٍ قَرِيبٍ مِنْهُ فَنَظَرَ إِلَى الشَّمْسِ فَلَمَّا رَآهَا مَالَتْ يَعْنِي قَامَ يُصَلِّي قَالَ ثُمَّ خَرَجَتْ امْرَأَةٌ مِنْ ذَلِكَ الْخِبَاءِ الَّذِي خَرَجَ مِنْهُ ذَلِكَ الرَّجُلُ فَقَامَتْ خَلْفَهُ تُصَلِّي ثُمَّ خَرَجَ غُلَامٌ حِينَ رَاهَقَ الْحُلُمَ مِنْ ذَلِكَ الْخِبَاءِ فَقَامَ مَعَهُ يُصَلِّي قَالَ فَقُلْتُ لِلْعَبَّاسِ مَنْ هَذَا يَا عَبَّاسُ قَالَ هَذَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ ابْنُ أَخِي قَالَ فَقُلْتُ مَنْ هَذِهِ الْمَرْأَةُ قَالَ هَذِهِ امْرَأَتُهُ خَدِيجَةُ ابْنَةُ خُوَيْلِدٍ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا الْفَتَى قَالَ هَذَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ابْنُ عَمِّهِ قَالَ فَقُلْتُ فَمَا هَذَا الَّذِي يَصْنَعُ قَالَ يُصَلِّي وَهُوَ يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ وَلَمْ يَتْبَعْهُ عَلَى أَمْرِهِ إِلَّا امْرَأَتُهُ وَابْنُ عَمِّهِ هَذَا الْفَتَى وَهُوَ يَزْعُمُ أَنَّهُ سَيُفْتَحُ عَلَيْهِ كُنُوزُ كِسْرَى وَقَيْصَرَ قَالَ فَكَانَ عَفِيفٌ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ يَقُولُ وَأَسْلَمَ بَعْدَ ذَلِكَ فَحَسُنَ إِسْلَامُهُ لَوْ كَانَ اللَّهُ رَزَقَنِي الْإِسْلَامَ يَوْمَئِذٍ فَأَكُونُ ثَالِثًا مَعَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Һөйләне беҙгә [Йәғүб] беҙгә [атайым] [Ибн Исхаҡтан] һөйләне миңә [Яхъя бин Әбү Асыйат] [Исмәғил бин Ияс бин Әфиф Әл Кинди] [атаһы] [олатаһы] әйтте; Мин сауҙагәр. Мин хаж ҡылырға килдем, унан Әл-Ғаббас бин Ғәбдел Мөтсәлибкә барып, унан тауар һатып алдым, ул да сауҙагәр ине. Валлаһи, мин Минала саҡта бер кеше бар ине, унан алыҫ түгел тирмәнән сыҡты, ул ҡояш яғына ҡараны, ҡояш эйелгәндә теге кеше тороп намаҙ уҡыны. Шул саҡ тирмәнән бер ҡатын сығып, кешенең артына баҫып, намаҙға ҡушылды. Шул саҡ тирмәнән үҫмерлек осорона еткән бәләкәй генә бала сығып, ике кеше менән бергә намаҙға ҡушылды. Шулай итеп, мин Әл-Ғаббастан һораным; — Кем ул кеше, эй, Аббас? тип яуап бирҙе; — Ул минең ағайымдың улы Мөхәммәт бин Ғабдулла бин Ғабдул Мөттәлиб. Мин тағы ла һораным; — Кем ул ҡатын? тип яуап бирҙе; — Был уның ҡатыны Хәҙисә бинт хувәләид ине. Мин тағы ла һораным; — Кем ул егет? тип яуап бирҙе; — Был абзыйының улы Ғәли бин Әбү Талиб ине. Мин тағы ла һораным; — Нимә эшләйҙәр икән? тип яуап бирҙе; — Ул намаҙ уҡый ине, үҙен пәйғәмбәр тип раҫланы, ҡатыны һәм абзыйының улы егеттән башҡа бер кем дә уның бойороғон үтәмәне. Ул шулай уҡ үҙе өсөн Кисра батша һәм император хазиналарын яулап аласағын таный. Шунан Ғәффиф, йәғни абзый Әл Айсғәтс бин Ҡаистың улы; -һәм ул был хәлдән һуң Ислам динен ҡабул итте һәм уның Исламы яҡшы булды- 'Әгәр ҙә Аллаһы Тәғәлә миңә шул көндө ислам ризығы бирһә, тимәк, мин Ғәли бин Әбү Талиб RAdhi Allahu 'anhu' менән өсөнсө кеше булыр инем.
Imam Ahmad : 1692
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ قَالَ قَالَ الْعَبَّاسُ بَلَغَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْضُ مَا يَقُولُ النَّاسُ قَالَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَقَالَ مَنْ أَنَا قَالُوا أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ فَجَعَلَنِي فِي خَيْرِ خَلْقِهِ وَجَعَلَهُمْ فِرْقَتَيْنِ فَجَعَلَنِي فِي خَيْرِ فِرْقَةٍ وَخَلَقَ الْقَبَائِلَ فَجَعَلَنِي فِي خَيْرِ قَبِيلَةٍ وَجَعَلَهُمْ بُيُوتًا فَجَعَلَنِي فِي خَيْرِهِمْ بَيْتًا فَأَنَا خَيْرُكُمْ بَيْتًا وَخَيْرُكُمْ نَفْسًا
Беҙгә [Әбү Нуаим] [Суфьяндан] [Йәзид бин Әбү Зиядтан] [Ғабдулла бин Әл Хәрит бин Нәүфәл] [Әл Мөтсәлиб бин Әбү Вәдәғәхтән] әйтелгән; [Әл-Ғаббас] әйтте; Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм халыҡтың һөйләшкәндәренең ҡайһы берҙәрен ишетте, шуға күрә минбәргә менеп, был һүҙҙәрҙе әйтте; — Мин кем? Халыҡ яуап бирҙе; «Һин — Аллаһ Илсеһе». Шунан тағы: «Мин Мөхәммәт бин Абдуллаһ бин Абдул Мөттәлиб булам», — тине. Ысынлап та, Аллаһы Тәғәлә бар нәмәне яралтҡан, мине Үҙенең иң яҡшы йән эйәһе иткән. Үҙенең барлыҡҡа килтергән мәхлүктәрен ике төркөмгә бүлгән. Ул мине иң яҡшы төркөмгә индерҙе. Уларҙы төрлө ырыуҙарға бүлде, ә мине иң яҡшы ырыуға бүлде. Ул уларҙы төрлө йорттарға -ғибәҙәтханалар- урынлаштырҙы, ә мине иң яҡшы йортҡа -ғибәҙәтхана- яһаны. Ә мин иң яҡшы йорто, иң яҡшы йәне булған кеше».
Imam Ahmad : 1693
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَفَعْتَ أَبَا طَالِبٍ بِشَيْءٍ فَإِنَّهُ قَدْ كَانَ يَحُوطُكَ وَيَغْضَبُ لَكَ قَالَ نَعَمْ هُوَ فِي ضَحْضَاحٍ مِنْ النَّارِ لَوْلَا ذَلِكَ لَكَانَ هُوَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنْ النَّارِ
Беҙгә [Аффан] әйтте [Әбү Әүәнә] беҙгә [Ғәбдел Мәлик бин Ғүмәир] [Ғабдулла бин Әл Харис бин Нәүфәл] [Ғаббас бин Әбдел Мөтсәлиб] әйтте; «Эй, Аллаһ илсеһе, Әбү Талибҡа файҙа килтерә алаһыңмы, сөнки ул һине ҡараған һәм ҡайһы саҡта асыулана - яҡлау өсөн - һине». Ул яуап бирҙе; 'Эйе. ул тамуҡтың һөҙәк өлөшөндә, әгәр ҙә ул булмаһа, һис шикһеҙ, тамуҡ төбөндә булыр ине».
Imam Ahmad : 1694
حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَخِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كَانَ لِلْعَبَّاسِ مِيزَابٌ عَلَى طَرِيقِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَلَبِسَ عُمَرُ ثِيَابَهُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَقَدْ كَانَ ذُبِحَ لِلْعَبَّاسِ فَرْخَانِ فَلَمَّا وَافَى الْمِيزَابَ صُبَّ مَاءٌ بِدَمِ الْفَرْخَيْنِ فَأَصَابَ عُمَرَ وَفِيهِ دَمُ الْفَرْخَيْنِ فَأَمَرَ عُمَرُ بِقَلْعِهِ ثُمَّ رَجَعَ عُمَرُ فَطَرَحَ ثِيَابَهُ وَلَبِسَ ثِيَابًا غَيْرَ ثِيَابِهِ ثُمَّ جَاءَ فَصَلَّى بِالنَّاسِ فَأَتَاهُ الْعَبَّاسُ فَقَالَ وَاللَّهِ إِنَّهُ لَلْمَوْضِعُ الَّذِي وَضَعَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ لِلْعَبَّاسِ وَأَنَا أَعْزِمُ عَلَيْكَ لَمَّا صَعِدْتَ عَلَى ظَهْرِي حَتَّى تَضَعَهُ فِي الْمَوْضِعِ الَّذِي وَضَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَعَلَ ذَلِكَ الْعَبَّاسُ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ
Һөйләне беҙгә [Әсбәт бин Мөхәммәт] беҙгә [Хисәм бин Сәғд] [Ғөбәйҙулла бин Ғәббәс бин Ғабдул Мөтсәлиб] Ғабдулланың ағаһы, тигән; Әл-Ғаббаста ғәҙәттә Ғүмәр бин Хатсхаб үткән шишмә бар. Йома көндө Ғүмәр кейемен кейҙе, ул ваҡытта Әл-Ғаббасҡа ҡараған ике ҡош һуйылған була. Ғүмәр шишмә эргәһенән үткәндә ике ҡоштоң ҡаны һыу менән һибелеп, һыу ҡан менән ҡатышһа ла, Ғүмәрҙең кейеменә менеп китә, шуға күрә Ғүмәр душты ябырға ҡуша. Ғүмәр өйөнә ҡайтып, кейемен сисеп, икенсе кейемгә алмашынды, шунан барып, халыҡты етәкләп намаҙ уҡыны. [Әл-Ғаббас] килеп әйтте; — Аллаһ менән ант итәм, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм шишмәне шунда һалған урын. Ғүмәр шулай уҡ Әл-Ғаббасҡа; — Мин һиңә ниәтләйем, һин уны Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ҡуйған урынға ҡуя алмағансы, минең арҡама менергә. Шунан Әл-Ғаббас был эште башҡарҙы.
Imam Ahmad : 1695
حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ كَانَ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ جَمْعٍ فَلَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ
Беҙгә [Ғаббад бин Ғәббәд] [Ибнү Джурайждан] [Атхо`] [Ибн Аббастан] [Әл Фәҙл бин Ғәббәстән] һөйләгән, тип, ул Мөздәлифәнән Пәйғәмбәребеҙҙең арҡаһында атланған, саллаллаһу ғәләйһи васалләм, ул тәлифәттә ҡалды.
Imam Ahmad : 1696
قَالَ قُرِئَ عَلَى سُفْيَانَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي حَرْمَلَةَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ الْفَضْلِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبَّى حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ
Һөйләүсе әйтте; [Суфьян] алдында уҡылған Мин [Мөхәммәт бин Әбү Хармала] [Ҡурайбтан] [Ибн Аббастан] [Әл-Фәҙлдән] ишеттем, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм жөмрә ташлау өсөн тәлбиә алды».
Imam Ahmad : 1697
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ مِنْ جَمْعٍ قَالَ عَطَاءٌ فَأَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ الْفَضْلَ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ
Беҙгә [Яхъя] [Ибн Джүрәйж] миңә [Ибн Ғәббәс] [Ибн Ғәббәс] [Ато`] һөйләне, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Мөздәлифәнән Әл-Фәҙлил бин Ғаббасты сусҡа ҡойроғо менән йөрөткән. — Ато` тигән; Ибн Ғәббәс миңә [Әл-Фәҙл] уға пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм таш ырғытыуҙы ырғытҡансы тәлбиә ҡылыуҙы дауам иткәнен әйткән, тип һөйләне.
Imam Ahmad : 1698
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَخْبَرَنِي أَبُو مَعْبَدٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُخْبِرُ عَنِ الْفَضْلِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشِيَّةَ عَرَفَةَ غَدَاةَ جَمْعٍ لِلنَّاسِ حِينَ دَفَعْنَا عَلَيْكُمْ السَّكِينَةَ وَهُوَ كَافٌّ نَاقَتَهُ حَتَّى إِذَا دَخَلَ مِنًى حِينَ هَبَطَ مُحَسِّرًا قَالَ عَلَيْكُمْ بِحَصَى الْخَذْفِ الَّذِي يُرْمَى بِهِ الْجَمْرَةُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُشِيرُ بِيَدِهِ كَمَا يَخْذِفُ الْإِنْسَانُ و قَالَ رَوْحٌ وَالبُرْسَانِيُّ عَشِيَّةَ عَرَفَةَ وَغَدَاةَ جَمْعٍ وَقَالَا حِينَ دَفَعُوا
Беҙгә [Яхъя] [Ибн Джүрәйж] миңә әйтте [Әбү Зөбәйер] миңә [Әбү Мәғбәд] әйтте; Мин [Ибнү Ғәббәстең] [Әл-Фәҙлдән] хәбәр ишеттем, былай тигән; Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам кис Ғәрәфәлә, иртәнсәк Мөздәлифәлә юлға сыға башлағанда халыҡҡа: «Тыныс ҡына йөрөйөк!» дөйәһенең тиҙлеген тартып торғанда. Минаға ингәс, тап Мөхәсир үҙәненән төшкәндә: «Һеҙгә таш ташлаусыны ырғытыу өсөн ваҡ таштар әҙерләргә кәрәк», — тигән. Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсалләм ырғытҡан кеше кеүек ҡулы менән ишара яһаны. [Раух] һәм [Әл Бурсани] әйттеләр; — Төштән һуң Ғәрәфәлә, Иртәнсәк Мөздәлифәлә. һәм «Улар китә башлағас».
Imam Ahmad : 1699
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي الْكَعْبَةِ فَسَبَّحَ وَكَبَّرَ وَدَعَا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَاسْتَغْفَرَ وَلَمْ يَرْكَعْ وَلَمْ يَسْجُدْ
Беҙгә әйтелгән [Юныс бин Мөхәммәт] беҙгә [Хәммәд], йәғни Ибн Сәләмә, [Ғәмру бин Динарҙан] [Ибн Аббастан] [Әл Фәҙлил бин Аббастан], Аллаһ Илсеһе (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Ҡәғбәтуллала доға ҡылды. тәкбир. Шунан һуң ул Аллаһы Тәғәләгә ғәззә вәжәлләгә доға ҡылып, истиғфар яһаны. Ул баш эймәне, сәждә ҡылманы.
Imam Ahmad : 1700
حَدَّثَنَا حُجَيْنٌ وَيُونُسُ قَالَا حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَكَانَ رَدِيفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي عَشِيَّةِ عَرَفَةَ وَغَدَاةِ جَمْعٍ لِلنَّاسِ حِينَ دَفَعُوا عَلَيْكُمْ السَّكِينَةَ وَهُوَ كَافٌّ نَاقَتَهُ حَتَّى إِذَا دَخَلَ مُحْسِّرًا وَهُوَ مِنْ مِنًى قَالَ عَلَيْكُمْ بِحَصَى الْخَذْفِ الَّذِي يُرْمَى بِهِ الْجَمْرَةُ وَقَالَ لَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ
Беҙгә [Хөжәйенгә] һәм [Юнысҡа] һөйләне, улар икеһе лә әйтте; беҙгә [Ләйетс бин Сәғит] [Әбү Зөбәйерҙән] [Әбү Мәғбәдтән] Ибн Ғәббәстең элекке ҡолонан, [Ғабдулла бин Ғәббәстен] [Әл Фәҙхл бин Ғәббәстән] һөйләне, тине; тип, уны пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм күтәреп йөрөткән һәм беҙ юлға сыға башлағас, Ғәрәфә айының төштән һуң һәм Мөздәлифә айының таңында кешеләргә: «Тыныс йөрөгөҙ!» дөйәһенең тиҙлеген тартып торғанда, Миналағы Мөхәсир үҙәненә ингәндә: «Һеҙ присяжныйҙарҙы ырғытыу өсөн ваҡ таштар әҙерләргә тейешһегеҙ», — тигән. Әл Фадхл әйтте; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм присяжныйҙы ташлағансы тәлбиәлә ҡалды».