Imam Ahmad : 141
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُقَادُ وَالِدٌ مِنْ وَلَدٍ
Eyebisami na biso [Abu Sa’id] Eyebisami na biso [Abdullah Bin Lahi’ah] Eyebisami na biso [‘Amru Bin Syu’aib] uta na [tata na ye] uta na [koko na ye] uta na [Umar], ete Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Tata azali na qishash te epai ya mwana na ye’.
Imam Ahmad : 142
وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرِثُ الْمَالَ مَنْ يَرِثُ الْوَلَاءَ
-Naino uta na ligne moko ya transmission uta na [Umar bin Khattab]-. Mpe Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Moto oyo azwi biloko azwi mpe libula ya wala` - basali -’.
Imam Ahmad : 143
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُقَادُ لِوَلَدٍ مِنْ وَالِدِهِ
Ayebisaki biso [Hasan] Ayebisaki biso [Ibn Lahi’ah] Ayebisaki biso [‘Amru Bin Syu’aib] uta na [tata na ye] uta na [Abdullah Bin ‘Amru], alobaki; [Umar Bin Al Khaththab] alobaki ete; ‘Nayokaki Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Bana basalaka bango qishash te epai ya batata na bango’.
Imam Ahmad : 144
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً
Ayebisaki biso [Hasan] Ayebisaki biso [Ibnu Lahi’ah] Ayebisaki biso [Adl Dlahhak Bin Syurahbil] uta na [Zaid Bin Aslam] uta na [tata na ye] uta na [Umar Bin Al Khaththab] ete alobaki; ‘Namonaki Ntoma ya Allah azali kosala wudu mbala moko.’
Imam Ahmad : 145
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَنْبَأَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي يَزِيدَ الْخَوْلَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ فَضَالَةَ بْنَ عُبَيْدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشُّهَدَاءُ أَرْبَعَةٌ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ فَقُتِلَ فَذَلِكَ الَّذِي يَنْظُرُ النَّاسُ إِلَيْهِ هَكَذَا وَرَفَعَ رَأْسَهُ حَتَّى سَقَطَتْ قَلَنْسُوَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَلَنْسُوَةُ عُمَرَ وَالثَّانِي رَجُلٌ مُؤْمِنٌ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَكَأَنَّمَا يُضْرَبُ ظَهْرُهُ بِشَوْكِ الطَّلْحِ جَاءَهُ سَهْمٌ غَرْبٌ فَقَتَلَهُ فَذَاكَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّانِيَةِ وَالثَّالِثُ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ خَلَطَ عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى قُتِلَ قَالَ فَذَاكَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّالِثَةِ وَالرَّابِعُ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ أَسْرَفَ عَلَى نَفْسِهِ إِسْرَافًا كَثِيرًا لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَاكَ فِي الدَّرَجَةِ الرَّابِعَةِ
Ayebisaki biso [Yahya Bin Ishaq] ayebisi biso [Ibn Lahi’ah] uta na ['Atho` Bin Dinar] uta na [Abu Yazid Al Khaulani] alobaki; Nayokaki [Fadlalah Bin ‘Ubaid] alobi; Nayokaki [Umar Bin Al Khaththab] koloba; Nayokaki Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi; ‘Ezalaki na ba martyrs minei; moto mondimi oyo kondima na ye ezalaki malamu akutanaki na monguna mpe azalaki sembo epai ya Allah mpe abomamaki, yango nde moto oyo bato bamonaka boye,’ mpe Ntoma ya Allah atombolaki motó na ye likoló tii ntango mokuwa ya motó ya Rasulullah ekweaki to mokuwa ya motó ya Umar; 'Ya mibale ezali moto mondimi oyo akutani na monguna lokola nde mokɔngɔ na ye ebetami na nzube ya nzete, batɔbɔli ye na flèche oyo ebunga nzela mpe na nsima babomi ye, yango nde moto oyo azali na nivo ya mibale, mpe ya misato azali moto ya mondimi oyo asangisaka misala na ye ya bosembo na misala na ye ya mabe sima akutani na monguna mpe asalaka na bosembo epai ya Allah 'azza wajalla tii bakoboma ye,'. Rasulullah alobaki: ‘Wana ezali moto oyo azali na niveau ya misato, mpe ya minei azali moto ya kondima oyo asali mabe mingi epai na ye moko sima akutanaki na monguna mpe asalaka na bosembo na Allah tii bakoboma ye, sima wana ezali moto oyo azali na niveau ya minei’.
Imam Ahmad : 146
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْغَافِقِيُّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ تَوَضَّأَ عَامَ تَبُوكَ وَاحِدَةً وَاحِدَةً
Ayebisaki biso [Yahya Bin Ghailan] Ayebisaki biso [Risydin Bin Sa'd] Ayebisaki ngai [Abu Abdullah Al Ghafiqi] uta na [Zaid Bin Aslam] uta na [tata na ye] uta na [Umar Bin Al Khaththab] uta na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ete asalaki ablution na etumba ya Tabuk mbala moko mpe mbala moko'.
Imam Ahmad : 147
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ سَيَخْرُجُ أَهْلُ مَكَّةَ ثُمَّ لَا يَعْبُرُ بِهَا أَوْ لَا يَعْرِفُهَا إِلَّا قَلِيلٌ ثُمَّ تَمْتَلِئُ وَتُبْنَى ثُمَّ يَخْرُجُونَ مِنْهَا فَلَا يَعُودُونَ فِيهَا أَبَدًا
Ayebisaki biso [Hasan] Ayebisaki biso [Ibn Lahi’ah] Ayebisaki biso [Abu Az Zubair] uta na [Jabir] ete [Umar Bin Al Khaththab] ayebisaki ye, ete ayokaki Ntoma ya Allah (kimia mpe mapamboli ya Allaah ezala likolo na ye) alobi: ‘Bato ya Makkah bakokende mpe bakoleka na yango te to bakoyeba yango te longola se kaka bato moke, bongo ekotonda pe ekolamuka sima bakobima na yango pe bakozonga libela te'.
Imam Ahmad : 148
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا تَوَضَّأَ لِصَلَاةِ الظُّهْرِ فَتَرَكَ مَوْضِعَ ظُفُرٍ عَلَى ظَهْرِ قَدَمِهِ فَأَبْصَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ارْجِعْ فَأَحْسِنْ وُضُوءَكَ فَرَجَعَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ صَلَّى
Eyebisami na biso [Al Hasan] Eyebisami na biso [Ibn Lahi’ah] Eyebisami na biso [Abu Az Zubair] uta na [Jabir] ete [Umar Bin Al Khaththab] ayebisaki ye, ete Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam amonaki moto moko azali kosala wudu mpo na mabondeli ya midi, nsima atikaki - kozanga kosukola - biteni ya makolo na ye oyo ezalaki na bonene ya nsuki ya misapi, na nsima Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam amonaki ye mpe alobaki: ‘Zongelá! Pe silisa ablution na yo' sima mutu azongeli wudution sima asambela'.
Imam Ahmad : 149
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ زَعَمَ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُطْرُونِي كَمَا أَطْرَتْ النَّصَارَى عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّمَا أَنَا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ
Lokola ayebisaki biso [Husyaim] alobaki; [Az Zuhri] atalaki -elobami- uta na [‘Ubaidillah Bin Abdullah Bin ‘Utbah Bin Mas’ud] uta na [Ibnu Abbas] uta na [Umar] ete Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Kosambela ngai te lokola bakristu basambelaka Isa Bin Maryam, nazali kaka mosali ya Allah mpe Motindami na Ye’.
Imam Ahmad : 150
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَارٍ بِمَكَّةَ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا } قَالَ كَانَ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ قَالَ فَلَمَّا سَمِعَ ذَلِكَ الْمُشْرِكُونَ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ } أَيْ بِقِرَاءَتِكَ فَيَسْمَعَ الْمُشْرِكُونَ فَيَسُبُّوا الْقُرْآنَ { وَلَا تُخَافِتْ بِهَا } عَنْ أَصْحَابِكَ فَلَا تُسْمِعُهُمْ الْقُرْآنَ حَتَّى يَأْخُذُوهُ عَنْكَ { وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا }
Ayebisaki biso [Husyaim] ayebisi biso [Abu Bisyr] uta na [Sa’id Bin Jubair] Kowuta na [Ibn Abbas] alobaki; Verset oyo ebimaki tango Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam azalaki kobombana na Mecque; ‘Mpe kotombola mongongo na yo te na losambo na yo mpe kokitisa yango te,’ -QS Al Isro’ verset 110-, Ibn Abbas alobaki; Liboso, tango Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam azalaki kosambela tango azalaki kokamba baninga na ye, azalaki kotanga na mongongo makasi Coran, sima tango ba mushirique bayokaki kotanga, balakelaki Coran mabe, Moto oyo atindaki yango na nse pe Ntoma oyo amemaki yango, sima Allah alobaki na Ntoma na ye sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Mpe kotombola mongongo na yo te na libondeli na yo’. Yango elakisi ete botangi na yo ekoyokama na ba polythèstes; ‘Mpe kotyola yango te epai ya baninga na yo mpo ete Coran eyokama te na bango mpo ete bazwa yango epai na yo, mpe sala yango kati na bango mibale’.
Imam Ahmad : 151
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ هُشَيْمٌ مَرَّةً خَطَبَنَا فَحَمِدَ اللَّهَ تَعَالَى وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَذَكَرَ الرَّجْمَ فَقَالَ لَا تُخْدَعُنَّ عَنْهُ فَإِنَّهُ حَدٌّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ تَعَالَى أَلَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ رَجَمَ وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ وَلَوْلَا أَنْ يَقُولَ قَائِلُونَ زَادَ عُمَرُ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا لَيْسَ مِنْهُ لَكَتَبْتُهُ فِي نَاحِيَةٍ مِنْ الْمُصْحَفِ شَهِدَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ هُشَيْمٌ مَرَّةً وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَفُلَانٌ وَفُلَانٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ رَجَمَ وَرَجَمْنَا مِنْ بَعْدِهِ أَلَا وَإِنَّهُ سَيَكُونُ مِنْ بَعْدِكُمْ قَوْمٌ يُكَذِّبُونَ بِالرَّجْمِ وَبِالدَّجَّالِ وَبِالشَّفَاعَةِ وَبِعَذَابِ الْقَبْرِ وَبِقَوْمٍ يُخْرَجُونَ مِنْ النَّارِ بَعْدَمَا امْتَحَشُوا
Ayebisaki biso [Husyaim] ayebisaki biso [Ali Bin Zaid] uta na [Yusuf Bin Mihran] uta na [Ibn Abbas] alobaki; [Umar asakolaki], -Husyaim alobaki; mbala moko Umar asakolaki biso - sima akumisaki pe asantisaki Allah Ta'ala sima alobelaki mobeko ya kokata mabanga, pe alobaki; 'Bokosama na yango te, po na bosolo ezali moko ya mibeko ya Allah Ta'ala, yeba ete Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam atie mobeko ya kokata mabanga, yango wana tosalelaki pe mobeko ya kokata mabanga sima na ye. Soki - nazali komitungisa te - bato bakoloba ete Umar abakisaki na Buku ya Allah oyo eutaki na yango te, nakokoma yango mpenza na coin ya Mushaf, Umar Bin Khaththab atatoli'. Na libaku mosusu Husyaim alobaki ete; [Abdurrahman Bin Auf], boye pe bongo, ete Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam asalelaki mobeko ya kokata mabanga pe tosalelaki mobeko ya kokata mabanga sima ya Ntoma ya Allah, yeba ete ekozala sima na bino bato oyo bawangana bozali ya mobeko ya kokata mabanga, bozali ya Dajjal, ya Syafa'at, adzab ya Qubur pe ekozala na bato oyo bakobengana na moto ya lifelo nsima ya kokóma na mɔ́tɔ’.
Imam Ahmad : 152
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَافَقْتُ رَبِّي فِي ثَلَاثٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ اتَّخَذْنَا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى فَنَزَلَتْ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } وَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ نِسَاءَكَ يَدْخُلُ عَلَيْهِنَّ الْبَرُّ وَالْفَاجِرُ فَلَوْ أَمَرْتَهُنَّ أَنْ يَحْتَجِبْنَ فَنَزَلَتْ آيَةُ الْحِجَابِ وَاجْتَمَعَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاؤُهُ فِي الْغَيْرَةِ فَقُلْتُ لَهُنَّ { عَسَى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْوَاجًا خَيْرًا مِنْكُنَّ } قَالَ فَنَزَلَتْ كَذَلِكَ
Ayebisaki biso [Hushaim] ayebisi biso [Humaid] uta na [Anas] alobaki; [Umar] alobaki; Natosi Rabb na ngai na makambo misato; Nalobaki; ‘Ee Ntoma ya Nzambe (Allah), soki tosali Maqam Ibrahim esika ya losambo,’ nde vɛrsɛ yango ebimaki; ‘Mpe sala eteni ya maqam ya Ibrahim esika ya losambo’ -Q S Al Baqarah: 125-. Nalobaki; ‘Ee Ntoma ya Nzambe (Allah), ya solo basi na yo bakokende kotala bato malamu mpe bato mabe, soki opesi bango mitindo ete balata hijab’. Yango wana verset ya hijab ekita. Mpe na nsuka basi ya Rasulullah bazalaki na zuwa na ye mbala moko yango wana nalobaki na bango; ‘Soki Mosakoli abomi libala na yo, mbala mosusu Nkolo na ye akozwa esika na ye na mwasi oyo aleki yo,’ alobaki; 'Bongo verset ya boye ekita -QS Na Tahrim: 5-'.
Imam Ahmad : 153
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فَقَرَأَ فِيهَا حُرُوفًا لَمْ يَكُنْ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْرَأَنِيهَا قَالَ فَأَرَدْتُ أَنْ أُسَاوِرَهُ وَهُوَ فِي الصَّلَاةِ فَلَمَّا فَرَغَ قُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ الْقِرَاءَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ كَذَبْتَ وَاللَّهِ مَا هَكَذَا أَقْرَأَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذْتُ بِيَدِهِ أَقُودُهُ فَانْطَلَقْتُ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ أَقْرَأْتَنِي سُورَةَ الْفُرْقَانِ وَإِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ فِيهَا حُرُوفًا لَمْ تَكُنْ أَقْرَأْتَنِيهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ يَا هِشَامُ فَقَرَأَ كَمَا كَانَ قَرَأَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ اقْرَأْ يَا عُمَرُ فَقَرَأْتُ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْقُرْآنَ نَزَلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ
Eyebisami na biso [Abdul A’la Bin Abdul A’la] uta na [Ma’mar] uta na [Az Zuhri] uta na [’Urwah Bin Az Zubair] uta na [Al Miswar Bin Makhramah] ete [Umar Bin Al Khaththab] alobaki; Nayokaki Hisyam Bin Hakim Bin Hizam azali kotanga Al Furqan, sima atangi botangi oyo Nabiyullah atangamaki na ye ata moke te, yango wana nalingaki na benda mutu na ye tango azalaki kosambela, yango wana tango asilisi kosambela natunaki; ‘Nani azali kotángela yo mikapo lokola oyo?’ Ayanolaki ete; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam' na likambo ya koloba te. Nalobaki; 'Ozali kokosa, na nzela ya Allah, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam atangaki yo boye te'. Sima nasimbaki ye na loboko pe namemaki ye epayi ya Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam pe nalobi na ye; 'Ee Ntoma ya Allah, ya solo otangi biso Surah Al Furqon pe nayokaki ye kotanga Surah Al Furqon na botangi oyo otangi biso te'. Yango wana Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Tanga, O Hisham’. Yango wana atangaki tango azalaki kotanga, sima Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Boye batindaki ye na nse’. Na sima alobaki: ‘Tanga, O Umar’. Yango wana natangaki, sima alobaki: ‘Boye batindaki ye na nse’. Na sima Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Ya solo Coran ebimaki na ba lettres sambo’.
Imam Ahmad : 154
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْهَيْثَمِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ عُمَرَ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْتَوِي مَا يَجِدُ مَا يَمْلَأُ بِهِ بَطْنَهُ مِنْ الدَّقَلِ
Ayebisaki biso ['Amru Bin Al Haitsam] Ayebisaki biso [Syu'bah] uta na [Simak Bin Harb] uta na [An Nu'man Bin Basyir] uta na [Umar] alobaki; Namoni Ntoma ya Allah (kimia ya Nzambe ezala likolo na ye) na nsinga na libumu mpo akokaki te kozwa eloko ya kotondisa libumu na ye ata na lolenge ya ba dattes ya kokauka.
Imam Ahmad : 155
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ وَافَقْتُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فِي ثَلَاثٍ أَوْ وَافَقَنِي رَبِّي فِي ثَلَاثٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ اتَّخَذْتَ الْمَقَامَ مُصَلًّى قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } وَقُلْتُ لَوْ حَجَبْتَ عَنْ أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ فَإِنَّهُ يَدْخُلُ عَلَيْكَ الْبَرُّ وَالْفَاجِرُ فَأُنْزِلَتْ آيَةُ الْحِجَابِ قَالَ وَبَلَغَنِي عَنْ أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ شَيْءٌ فَاسْتَقْرَيْتُهُنَّ أَقُولُ لَهُنَّ لَتَكُفُّنَّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ لَيُبْدِلَنَّهُ اللَّهُ بِكُنَّ أَزْوَاجًا خَيْرًا مِنْكُنَّ مُسْلِمَاتٍ حَتَّى أَتَيْتُ عَلَى إِحْدَى أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَتْ يَا عُمَرُ أَمَا فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَعِظُ نِسَاءَهُ حَتَّى تَعِظَهُنَّ فَكَفَفْتُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { عَسَى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْوَاجًا خَيْرًا مِنْكُنَّ مُسْلِمَاتٍ مُؤْمِنَاتٍ قَانِتَاتٍ } الْآيَةَ
Ayebisaki biso [Ibn Abu ‘Adi] uta na [Humaid] uta na [Anas] alobaki; [Umar] alobaki; Natosi Rabb na ngai to Rabb na ngai ayokani na ngai na makambo misato; Nalobaki; ‘Ee Ntoma ya Nzambe (Allah), soki okomisi Maqam Ibrahim esika ya losambo, wana Allah akobimisa vɛrsɛ; 'Mpe sala eteni ya maqam ya Ibrahim esika ya losambo', -QS Al Baqoroh verset 125-. Nalobaki; 'Ee Ntoma ya Nzambe (Allah), soki otie hijab na bandimi ya Ummahatul - basi ya Ntoma - po bato mosusu oyo bayaka epai na yo bazali malamu pe basusu bazali mabe'. Na nsima, vɛrsɛ ya hijab ekita. Alobi ete; ‘Mpe na nsuka sango ekomaki epai na ngai uta na Ummahatul Mukminin ete basi ya Ntoma ya Nzambe bazalaki na zuwa na ye na mbala moko, yango wana nalobaki na bango; 'Tika kozala na zuwa na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, soki te Allah ako remplacer yo vraiment na basi ya musulman oyo baleki yo.' Yango wana nakutanaki na moko ya ba Ummahatul Mukminin, na nsima alobaki; ‘Ee Umar, toli ezalaki te epai ya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam mpo na basi na ye tii ntango opesaki bango toli?’. Yango wana natelemaki, sima Allah abimisi verset oyo : ‘Soki Ntoma abomi libala na yo, peut-être Nkolo na ye ako remplacer ye na mwasi ya malamu koleka yo oyo azali na botosi, oyo andimi, oyo atosaka, oyo abongoli motema’. -QS Na Tahrim molongo 5-.
Imam Ahmad : 156
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ أَنَّ يَحْيَى بْنَ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَهُ عَنْ عِكْرِمَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِالْعَقِيقِ يَقُولُ أَتَانِي اللَّيْلَةَ آتٍ مِنْ رَبِّي فَقَالَ صَلِّ فِي هَذَا الْوَادِي الْمُبَارَكِ وَقُلْ عُمْرَةٌ فِي حَجَّةٍ قَالَ الْوَلِيدُ يَعْنِي ذَا الْحُلَيْفَةِ
Ayebisaki biso [Al Walid Bin Muslim] Ayebisaki biso [Al Auza’i] ete [Yahya Bin Abi Kathir] ayebisaki ye uta na [Ikrimah moombo ya Ibn Abbas] alobaki; Nayokaki [Ibn Abbas] alobi; Nayokaki [Umar Bin Al Khaththab] koloba; Nayokaki Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam koloba tango azalaki na lobwaku ya Aqiq: ‘Lobi na butu nakendeki kotala moto oyo awutaki na Rabb na ngai mpe alobaki; ‘bondela na lobwaku oyo epambolami, mpe loba; Omrah mpo na Hajj'' Walid alobaki; 'Elingi koloba Dzulhulaifah'.
Imam Ahmad : 157
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ سَمِعَ مَالِكَ بْنَ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الذَّهَبُ بِالْوَرِقِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ
Ayebisaki biso [Sufyan] uta na [Az Zuhri] ayokaki [Malik Bin Aus Bin Al Hadatsan] ayokaki [Umar Bin Al Khaththab] alobi; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam alobaki: -na libaku mosusu Sufyan alobaki; 'Umar ayokaki Ntoma sallallaahu 'alaihi wasallam alobi: - 'Wolo -ebongwani- na palata ezali riba longola se soki na mbongo, blé -ebongwani- na blé ezali riba longola se soki na mbongo, dates -echanger- na datte ezali riba longola se na mbongo'.
Imam Ahmad : 158
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ سَمِعَ أَبَا عُبَيْدٍ قَالَ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ فَبَدَأَ بِالصَّلَاةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ صِيَامِ هَذَيْنِ الْيَوْمَيْنِ أَمَّا يَوْمُ الْفِطْرِ فَفِطْرُكُمْ مِنْ صَوْمِكُمْ وَأَمَّا يَوْمُ الْأَضْحَى فَكُلُوا مِنْ لَحْمِ نُسُكِكُمْ
Ayebisaki biso [Sufyan] uta na [Az Zuhri] ayokaki [Abu Ubaid] alobi; Nakendeki na losambo ya ‘Aid elongo na [Umar], na nsima abandaki na losambo liboso ya lisukulu mpe alobaki; ‘Ya solo, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam apekisaki kokila bilei na mikolo mibale oyo, nzokande Aidul Fitr ezali mokolo oyo okoka kokila bilei, lokola mpo na Aidul Adha, lia misuni na yo ya mbeka’.
Imam Ahmad : 159
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُطْرُونِي كَمَا أَطْرَتْ النَّصَارَى عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّمَا أَنَا عَبْدٌ فَقُولُوا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ
Ayebisaki biso [Sufyan] uta na [Az Zuhri] uta na [Ubaidullah Bin Abdullah Bin ‘Utbah] uta na [Ibn Abbas] uta na [Umar] alobaki; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Kosambela ngai te ndenge bakristu basambelaka Yesu, mwana ya Maria, nazali kaka mosali, yango wana loba na basali mpe Bamemi-nsango na Ye’.
Imam Ahmad : 160
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَنَامُ أَحَدُنَا وَهُوَ جُنُبٌ قَالَ يَتَوَضَّأُ وَيَنَامُ إِنْ شَاءَ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً لِيَتَوَضَّأْ وَلْيَنَمْ
Elobami na biso [Sufyan] uta na [Abdullah Bin Dinar] uta na [Ibn Umar] uta na [Umar] ete asengaki na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam; ‘Moko na biso akoki kolala atako azali junub?’ Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam ayanolaki: ‘Sala wudu sima lala soki alingi’. Na libaku mosusu Sufyan alobaki ete; 'Po na kosala ablution sima kolala'.