Imam Ahmad : 141
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُقَادُ وَالِدٌ مِنْ وَلَدٍ
Wax nañu nu [Abu Sa'id] Wax nañu nu [Abdullah Bin Lahi'ah] Wax nañu nu ['Amru Bin Syu'aib] ci [baayam] ci [maam] ci [Umar], ni Yonent bi sallallaahu alaihi wasallam dafa wax: 'Baay nekkul ci doomam.
Imam Ahmad : 142
وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرِثُ الْمَالَ مَنْ يَرِثُ الْوَلَاءَ
-Ba leegi ci benn yoon wi [Omar bin Khattab] joxe-. Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam dafa wax ni: 'Kiy moom alalu moomeel, mooy moom itam wala` - jaam yi -'.
Imam Ahmad : 143
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُقَادُ لِوَلَدٍ مِنْ وَالِدِهِ
Wax nu [Hasan] Wax nu [Ibnu Lahi'ah] Wax nu [Amru Bin Syu'aib] ci [baayam] ci [Abdullah Bin Amru], mu ne; [Omar Bin Al Khathab] dafa wax ni; Dégg naa Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam wax ni: 'Xale yi duñu leen di def qishash ci seeni baay'.
Imam Ahmad : 144
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً
Neena ñu [Hasan] Neena nu [Ibnu Lahi'ah] Neena nu [Adl Dalahhak Bin Syurahbil] ci [Zaid Bin Aslam] ci [pàppaam] ci [Omar Bin Al Khaththab] ni dafa wax; 'Dama gis Yonent Yàlla biy sangu benn yoon.
Imam Ahmad : 145
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَنْبَأَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي يَزِيدَ الْخَوْلَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ فَضَالَةَ بْنَ عُبَيْدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشُّهَدَاءُ أَرْبَعَةٌ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ فَقُتِلَ فَذَلِكَ الَّذِي يَنْظُرُ النَّاسُ إِلَيْهِ هَكَذَا وَرَفَعَ رَأْسَهُ حَتَّى سَقَطَتْ قَلَنْسُوَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَلَنْسُوَةُ عُمَرَ وَالثَّانِي رَجُلٌ مُؤْمِنٌ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَكَأَنَّمَا يُضْرَبُ ظَهْرُهُ بِشَوْكِ الطَّلْحِ جَاءَهُ سَهْمٌ غَرْبٌ فَقَتَلَهُ فَذَاكَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّانِيَةِ وَالثَّالِثُ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ خَلَطَ عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى قُتِلَ قَالَ فَذَاكَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّالِثَةِ وَالرَّابِعُ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ أَسْرَفَ عَلَى نَفْسِهِ إِسْرَافًا كَثِيرًا لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَاكَ فِي الدَّرَجَةِ الرَّابِعَةِ
Yahya bin Ishaq moo nu nettali ci Ibn Lahi'ah ci Atho bin Dinar ci Abu Yazid al-Khawlani, mu ne: Dégg naa Fadlallah bin Ubaid wax: Dégg naa Omar bin al-Khattab wax: Dégg naa Yonent bi (saw) wax: ku baax ci ngëm daje ak noon, te dëggu ci Yàlla, ñu ray ko, mooy ki nit ñi di gis nii." Yonent Yàlla na ko Yàlla dolli xéewël ak mucc di siggil boppam ba boppu Yonent bi daanu walla boppu Omar daanu. "Ñaareel ba mooy nit ku gëm, mu daje ak noon bi melni luñu koy dóor ci ginaawam, fett bu réer daal di koy dóor, mu ray ko, mooy nit ku nekk ci ñaareelu dayo, ñatteel ba mooy nit ku gëm, ku jaxase ay jëfam yu baax ak ay jëfam yu bon, ba noppi daje ak noon bi, until he High to Allah and the is." Yonent bi (صلى الله عليه وسلم) nee na: "Mooy nit ki nekk ci ñatteelu dayo bi, ñeenteel bi mooy nit ku gëm te defal boppam tooñ gu bari ba noppi dajeek noonam ba noppi dëggu ci Yàlla ba mu ray ko, mooy ki nekk ci ñeenteelu dayo bi".
Imam Ahmad : 146
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْغَافِقِيُّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ تَوَضَّأَ عَامَ تَبُوكَ وَاحِدَةً وَاحِدَةً
Daf nu wax [Yahya Bin Ghailan] Wax nu [Risydin Bin Sa'd] Wax ma [Abu Abdullah Al Ghafiqi] ci [Zaid Bin Aslam] ci [pàppaam] ci [Umar Bin Al Khaththab] ci [Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ci Tabuk, ni def na bàkkaar bu baax ci Tabuk.
Imam Ahmad : 147
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ سَيَخْرُجُ أَهْلُ مَكَّةَ ثُمَّ لَا يَعْبُرُ بِهَا أَوْ لَا يَعْرِفُهَا إِلَّا قَلِيلٌ ثُمَّ تَمْتَلِئُ وَتُبْنَى ثُمَّ يَخْرُجُونَ مِنْهَا فَلَا يَعُودُونَ فِيهَا أَبَدًا
Wax nu [Hasan] Wax nu [Ibn Lahi'ah] Wax nu [Abu Az Zubair] ci [Jabir] ni [Omar Bin Al Khaththab] nettali ko, ni dégg na Yonent Yàlla (saw) wax: 'Waa Makkah duñu ko xam rek, te duñu ko bàyyi. suko defee mu fees, yeewu, ñu génn ci, duñu ci dellu ba fàww'.
Imam Ahmad : 148
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا تَوَضَّأَ لِصَلَاةِ الظُّهْرِ فَتَرَكَ مَوْضِعَ ظُفُرٍ عَلَى ظَهْرِ قَدَمِهِ فَأَبْصَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ارْجِعْ فَأَحْسِنْ وُضُوءَكَ فَرَجَعَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ صَلَّى
Nettali nañu nu [Al Hasan] Nettali nañu nu [Ibn Lahi'ah] Nettali nañu nu [Abu Az Zubair] ci [Jabir] ni [Omar Bin Al Khaththab] waxoon na ko ni Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam gis na góor guy sangu ci xaaju bëccëg. Rasulullah Sallallahu Aleyhi Wasallam gis ko niko: 'Baamtu! Nga def sa wuutu' suko defee nit ki baamtu wuutu bi ba noppi ñaan'.
Imam Ahmad : 149
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ زَعَمَ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُطْرُونِي كَمَا أَطْرَتْ النَّصَارَى عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّمَا أَنَا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ
Bimu nu waxee loolu, mu ne: [Az Zuhri] dafa wax ci Ibnu Abbas ci Omar ni Rasulullah dafa wax ni: Buleen ma jaamu ni chretien yi di jaamu Isa Bin Maryam, man jaam rek laa.
Imam Ahmad : 150
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَارٍ بِمَكَّةَ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا } قَالَ كَانَ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ قَالَ فَلَمَّا سَمِعَ ذَلِكَ الْمُشْرِكُونَ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ } أَيْ بِقِرَاءَتِكَ فَيَسْمَعَ الْمُشْرِكُونَ فَيَسُبُّوا الْقُرْآنَ { وَلَا تُخَافِتْ بِهَا } عَنْ أَصْحَابِكَ فَلَا تُسْمِعُهُمْ الْقُرْآنَ حَتَّى يَأْخُذُوهُ عَنْكَ { وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا }
Neena ñu [Husyaim] wax nu [Abu Bisyr] ci [Sa'id Bin Jubair] Ci [Ibn Abbas] mu wax nu; Aaya bii wàcc na bi Yonent bi Sallallaahu aleyhi wasallam doon nëbb ca Màkka; Ibn Abbas dafa wax ni: “Bu leen yékkati seen baat ci seen ñaan, bul leen wàcce.” Bu njëkkoon, bi Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam di ñaan, di jiite ay sahabaam, mu daan jàng Al Qur'an ak kàddu yu kawe, ginaaw ga bi musrik yi déggee jàng gi, ñu lakk ci Al Qur'an, ki ko wàcce ak Yonent bi ko indi, ci noonu la Yàlla wax sa Yonent bi: baat ci sa ñaan'. Loolu dafay tekki ni sa jàng, mushirk yi dina ñu ko dégg; ''Te bul ko xeeb ci say àndadoo ba Alxuraan bañ leen déglu ba ñu jële ko ci yaw, nga def ko ci seen diggante ñaar'.
Imam Ahmad : 151
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ هُشَيْمٌ مَرَّةً خَطَبَنَا فَحَمِدَ اللَّهَ تَعَالَى وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَذَكَرَ الرَّجْمَ فَقَالَ لَا تُخْدَعُنَّ عَنْهُ فَإِنَّهُ حَدٌّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ تَعَالَى أَلَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ رَجَمَ وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ وَلَوْلَا أَنْ يَقُولَ قَائِلُونَ زَادَ عُمَرُ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا لَيْسَ مِنْهُ لَكَتَبْتُهُ فِي نَاحِيَةٍ مِنْ الْمُصْحَفِ شَهِدَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ هُشَيْمٌ مَرَّةً وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَفُلَانٌ وَفُلَانٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ رَجَمَ وَرَجَمْنَا مِنْ بَعْدِهِ أَلَا وَإِنَّهُ سَيَكُونُ مِنْ بَعْدِكُمْ قَوْمٌ يُكَذِّبُونَ بِالرَّجْمِ وَبِالدَّجَّالِ وَبِالشَّفَاعَةِ وَبِعَذَابِ الْقَبْرِ وَبِقَوْمٍ يُخْرَجُونَ مِنْ النَّارِ بَعْدَمَا امْتَحَشُوا
Neena ñu [Husyaim] ne nu [Ali Bin Zaid] ci [Yusuf Bin Mihran] ci [Ibn Abbas] mu ne; [Omar dafa wax], -Husiyaim wax; benn yoon Omar daf nu waare - ba noppi sargal Yàlla Ta'ala ba noppi wax ci yoonu sànni xeer, ba noppi wax; 'Bu leen ko nax, ndax ci dëgg-dëgg bokk na ci yooni Yàlla Ta'ala, xamleen ne Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam tëral na yoonu sànni xeer, kon itam nu tëral yoonu sànni xeer ginaawam. Sudee - jaaxle wuma - nit ñi dina ñu wax ni Omar yokk na ci Teere Yàlla li nekkul ci, dinaa ko bind ci koñu Mushaf, Omar Bin Khaththab seede na'. Beneen yoon Husyaim wax; [Abdurrahman Bin Auf], noonu ak noonu, ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam jëfandikoo yoonu sànni xeer te nun jëfandikoo yoonu sànni xeer ginaaw Yonent Yàlla, xamleen ni dina am ginaaw yaw askan wuy weddi nekkinu yoonu sànni xeer, nekkinu Dajjal, Syafa'at nit ñi ak bëgg-bëggu safara safara ginaaw biñu lakkee'.
Imam Ahmad : 152
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَافَقْتُ رَبِّي فِي ثَلَاثٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ اتَّخَذْنَا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى فَنَزَلَتْ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } وَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ نِسَاءَكَ يَدْخُلُ عَلَيْهِنَّ الْبَرُّ وَالْفَاجِرُ فَلَوْ أَمَرْتَهُنَّ أَنْ يَحْتَجِبْنَ فَنَزَلَتْ آيَةُ الْحِجَابِ وَاجْتَمَعَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاؤُهُ فِي الْغَيْرَةِ فَقُلْتُ لَهُنَّ { عَسَى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْوَاجًا خَيْرًا مِنْكُنَّ } قَالَ فَنَزَلَتْ كَذَلِكَ
Neena ñu [Hushaim] newoon nañu [Humaid] ci [Anas] mu ne; [Omar] ni; Ma déggal sama Boroom ci ñatti mbir. Mani ko; 'Yaw Yonent Yàlla, bu nu defee Maqam Ibraahim barabu ñaan, ci la aaya bi wàcc; “Te nga def benn wàll ci maqam Ibraahiima ab barabu ñaan” -Q S Al Baqarah: 125-. Mani ko; 'Yaw Yonent Yàlla, dëgg la, say jabar dina ñu ñëw seeti nit ñu baax ak ñu bon, soo leen digal ñu sol hijab'. Kon aaya hijab bi wàcci. Ci gàttal, jabar Rasulullah yi dañu ko fiir ci saasi, ma ne leen; Mu ne ko: «Sudee Yonent bi fase la, amaana Boroomam dina ko wuutale ak jabar ju gën yaw;» 'Kon aaya bu mel nii wàcci -QS Ci Tahrim: 5-'.
Imam Ahmad : 153
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فَقَرَأَ فِيهَا حُرُوفًا لَمْ يَكُنْ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْرَأَنِيهَا قَالَ فَأَرَدْتُ أَنْ أُسَاوِرَهُ وَهُوَ فِي الصَّلَاةِ فَلَمَّا فَرَغَ قُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ الْقِرَاءَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ كَذَبْتَ وَاللَّهِ مَا هَكَذَا أَقْرَأَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذْتُ بِيَدِهِ أَقُودُهُ فَانْطَلَقْتُ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ أَقْرَأْتَنِي سُورَةَ الْفُرْقَانِ وَإِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ فِيهَا حُرُوفًا لَمْ تَكُنْ أَقْرَأْتَنِيهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ يَا هِشَامُ فَقَرَأَ كَمَا كَانَ قَرَأَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ اقْرَأْ يَا عُمَرُ فَقَرَأْتُ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْقُرْآنَ نَزَلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ
Dañu nu wax Abdul A'la bin Abdul A'la ci Ma'mar ci Az Zuhri ci Urwah Bin Az Zubair ci Al Miswar Bin Makhramah ni Omar Bin Al Khaththab neena; Ma dégg Hisyam Bin Hakim Bin Hizam di jàng Al Furqan, ci la jàng benn jàng bu Nabiyullah musul jàngal ko, ci noonu ma bëggee xëcc boppam bimuy ñaan, bimu noppee ci ñaan ma laaj ko; 'Kan moo lay jàngal mbind yu mel ni yii?' Mu tontu ko: Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam. Mani ko; 'Yaa ngi fen, wallaahi Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam lirewul lii ci yaw'. Ba noppi ma jàpp loxoom yóbbu ko ci Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam ma ne ko; 'Yaw Yonent Yàlla, ci dëgg danga nu jàngal Suura Al Furqon, ma dégg ko jàngal Suurat Al Furqon ak jàng bu nga nu jàngul'. Moo tax Yonent bi wax: Jàngaleel, yaw Hisham. Mu jàng nimu ko jàngee, ci noonu la Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam wax: ''Ni ñu ko wàccee''. Ba noppi mu ne: “Jàngaleel, yaw Omar”. Ma jàng, mu ne: 'Noonu lañu ko wàccee'. Ci noonu la Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam wax ne: “Dëgg la Al Qur’an wàcce na ci juróom ñaari araf”.
Imam Ahmad : 154
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْهَيْثَمِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ عُمَرَ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْتَوِي مَا يَجِدُ مَا يَمْلَأُ بِهِ بَطْنَهُ مِنْ الدَّقَلِ
Amru Bin Al Haitsam wax nu Syubah ci Simak Bin Harb ci Numan Bin Basyir ci Omar ne ko; Dama gis Yonent bi Yàlla na ko Yàlla dolli xéewël ak mucc mu am lëndëm ci biiram ndax mënul woon am dara luy feesal biiram doonte ci melokaanu dat yu wow la.
Imam Ahmad : 155
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ وَافَقْتُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فِي ثَلَاثٍ أَوْ وَافَقَنِي رَبِّي فِي ثَلَاثٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ اتَّخَذْتَ الْمَقَامَ مُصَلًّى قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } وَقُلْتُ لَوْ حَجَبْتَ عَنْ أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ فَإِنَّهُ يَدْخُلُ عَلَيْكَ الْبَرُّ وَالْفَاجِرُ فَأُنْزِلَتْ آيَةُ الْحِجَابِ قَالَ وَبَلَغَنِي عَنْ أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ شَيْءٌ فَاسْتَقْرَيْتُهُنَّ أَقُولُ لَهُنَّ لَتَكُفُّنَّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ لَيُبْدِلَنَّهُ اللَّهُ بِكُنَّ أَزْوَاجًا خَيْرًا مِنْكُنَّ مُسْلِمَاتٍ حَتَّى أَتَيْتُ عَلَى إِحْدَى أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَتْ يَا عُمَرُ أَمَا فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَعِظُ نِسَاءَهُ حَتَّى تَعِظَهُنَّ فَكَفَفْتُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { عَسَى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْوَاجًا خَيْرًا مِنْكُنَّ مُسْلِمَاتٍ مُؤْمِنَاتٍ قَانِتَاتٍ } الْآيَةَ
Mu wax nu [Ibn Abu 'Adi] ci [Humaid] ci [Anas] ni; [Omar] ni; Ma déggal sama Rabb wala sama Rabb déggoo ak man ci ñatti mbir; Mani ko; 'Yaw Yonent Yàlla, soo defee Maqam Ibrahim barabu julli, kon Yàlla dina wàcce aaya bi; «Te nga def benn wàll ci maqam Ibraahima ab barabu ñaan» -QS Al Baqoroh laaya 125-. Mani ko; 'Yaw Yonent Yàlla, soo defee hijab ci kaw gëm-gëmi Ummahatul yi - jabari Yonent bi - ndax amna ci nit ñiy ñëw ci yaw ñu baax, amna ñu bon'. Aaya hijab bi wàcci. Muni; Mujjee nañu ma yëgal xibaar bu jóge ci Ummahatul Mukminin ni jabar yi Yonent bi dañu ko fiir ci benn yoon, ma ne leen; 'Bàyyileen fiir Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, wala Yàlla dina leen wecci ak ay jabar jullit yu gën leen.' Daje naa ak kenn ci Ommahatul Mukminin yi, muni ma; Yaw Omar, ndax amul woon benn xelal bu jóge ci Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam ci ay jabaram ba nga digal leen? Moo tax ma taxaw, ci la Yàlla wàcce aaya bi naan: “Bu la Yonent bi fase, xëy na Boroomam dana ko wuutu ak soxna ju gën la gën te juy dégg, ju gëm, ju topp, ju tuub”. -QS Tahrim aaya 5-.
Imam Ahmad : 156
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ أَنَّ يَحْيَى بْنَ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَهُ عَنْ عِكْرِمَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِالْعَقِيقِ يَقُولُ أَتَانِي اللَّيْلَةَ آتٍ مِنْ رَبِّي فَقَالَ صَلِّ فِي هَذَا الْوَادِي الْمُبَارَكِ وَقُلْ عُمْرَةٌ فِي حَجَّةٍ قَالَ الْوَلِيدُ يَعْنِي ذَا الْحُلَيْفَةِ
Daf nu wax [Al Walid Bin Muslim] Wax nu [Al Auza'i] ni [Yahya Bin Abi Kathir] daf ko wax ci [Ikrimah jaamu Ibn Abbas] mu ne; Dégg naa [Ibn Abbas] wax; Dégg naa [Omar Bin Al Khatthab] wax; Bima nekkee ci vale Aqiq, dégg naa Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam wax ni: 'Demb ci guddi gi, amna ku ñëwoon ci sama Rabb, mu ne; 'Nanga ñaan ci vale bu barkeel bii, nga wax; Walid neena; 'Di Zulhulaifah'.
Imam Ahmad : 157
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ سَمِعَ مَالِكَ بْنَ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الذَّهَبُ بِالْوَرِقِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ
Daf nu wax [Sufyan] ci [Az Zuhri] ni dégg [Malik Bin Aus Bin Al Hadatsan] dégg [Omar Bin Al Khathab] wax; Sufyan dafa wax ni: - ci beneen yoon Sufyan dafa wax ni; Omar dégg na Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam wax ni: - 'Wurus -weccoo- xaalis mooy riba fileek xaalis, blé -weccoo- ak ble mooy riba fileek amul xaalis, dat -weccoo- dat mooy riba fileek xaalis'.
Imam Ahmad : 158
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ سَمِعَ أَبَا عُبَيْدٍ قَالَ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ فَبَدَأَ بِالصَّلَاةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ صِيَامِ هَذَيْنِ الْيَوْمَيْنِ أَمَّا يَوْمُ الْفِطْرِ فَفِطْرُكُمْ مِنْ صَوْمِكُمْ وَأَمَّا يَوْمُ الْأَضْحَى فَكُلُوا مِنْ لَحْمِ نُسُكِكُمْ
Daf nu wax ni [Sufyan] ci [Az Zuhri] dafa dégg [Abu Ubaid] wax; Ma ànd ak [Omar] di ñaan Aid, ginaaw ga mu tàmbalee ci ñaan gi jiitu xutba bi ni; 'Dëgg la, Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam tere na woor ci ñaari fan yii, waaye Aidul Fitr mooy bis bi ngay jëlee sa koor, waaye Aidul Adha, lekk sa yàpp sarax.'
Imam Ahmad : 159
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُطْرُونِي كَمَا أَطْرَتْ النَّصَارَى عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّمَا أَنَا عَبْدٌ فَقُولُوا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ
Neena ñu [Sufyan] ci [Az Zuhri] ci [Ubaydullah Bin Abdullah] ci [Ibn Abbas] ci [Omar] mu ne: Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam nee na: “Buleen ma jaamu ni ko chretien yi di jaamu Iisa, doomu Maryaama, jaam rekk laa, kon waxleen jaamam yi ak Yonent yi”.
Imam Ahmad : 160
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَنَامُ أَحَدُنَا وَهُوَ جُنُبٌ قَالَ يَتَوَضَّأُ وَيَنَامُ إِنْ شَاءَ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً لِيَتَوَضَّأْ وَلْيَنَمْ
Neena ñu [Sufyan] ci [Abdullah Bin Dinar] ci [Ibn Omar] ci [Omar] ni dafa laaj Yonent bi (saw); 'Ndax kenn ci nun mën na nelaw doonte junub la?' Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam tontu ko niko: "Nga jël sangu, nga nelaw su ko bëggee." Beneen yoon Sufyan wax; 'Nga def sangu nga nelaw'.