Imam Ahmad : 1521
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ حَدَّثَنِي مُصْعَبُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ النَّاسِ أَشَدُّ بَلَاءً قَالَ فَقَالَ الْأَنْبِيَاءُ ثُمَّ الْأَمْثَلُ فَالْأَمْثَلُ يُبْتَلَى الرَّجُلُ عَلَى حَسَبِ دِينِهِ فَإِنْ كَانَ دِينُهُ صُلْبًا اشْتَدَّ بَلَاؤُهُ وَإِنْ كَانَ فِي دِينِهِ رِقَّةٌ ابْتُلِيَ عَلَى حَسَبِ دِينِهِ فَمَا يَبْرَحُ الْبَلَاءُ بِالْعَبْدِ حَتَّى يَتْرُكَهُ يَمْشِي عَلَى الْأَرْضِ مَا عَلَيْهِ خَطِيئَةٌ
Беҙгә [Аффан] әйтте [Хәммәт бин Зәйет] әйтте [Әшим бин Бахдала] миңә [Мөшғәб бин Сәғд] [атаһынан] әйтте; Мин Аллаһ Рәсүленән: «Ҡайһы әҙәм балаһына һынауҙар иң ауыр?» Ул яуап бирҙе; — Пәйғәмбәрҙәр, унан улар кеүектәр һәм уларға оҡшаштар. Кеше дини кимәленә ҡарап һынала, дине көслө булһа һынау ҡаты буласаҡ. Әгәр ҙә дине көсһөҙ булһа, дини кимәленә ҡарап һыналасаҡ. Аллаһы Тәғәлә уға ер йөҙөндә бер ниндәй ҙә хаталар яһамай йөрөргә рөхсәт итмәйенсә, ҡол өсөн һынау туҡтамай».
Imam Ahmad : 1522
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ مِسْمَارٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَهُ وَخَلَّفَهُ فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ فَقَالَ عَلِيٌّ أَتُخَلِّفُنِي مَعَ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ قَالَ يَا عَلِيُّ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نُبُوَّةَ بَعْدِي وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ يَوْمَ خَيْبَرَ لَأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ رَجُلًا يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ فَتَطَاوَلْنَا لَهَا فَقَالَ ادْعُوا لِي عَلِيًّا فَأُتِيَ بِهِ أَرْمَدَ فَبَصَقَ فِي عَيْنِهِ وَدَفَعَ الرَّايَةَ إِلَيْهِ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ } دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيًّا وَفَاطِمَةَ وَحَسَنًا وَحُسَيْنًا فَقَالَ اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلِي
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйбә бин Сәғит] беҙгә [Хәтим бин Исмәғил] [Бүкәйер бин Мисмәр] [Әмир бин Сәғд] [атаһы] тарафынан әйтте; Мин ишеттем Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм Ғәлигә, ул уны алмаш итеп тәғәйенләне -Мәҙинәлә- уның бер нисә һуғышында. Али һораны; — Мине ҡатын-ҡыҙҙар, балалар менән ҡалдырҙыңмы! Ул яуап бирә: «Эй, Ғәли, һин минең яндағы урының Һарундың Муса янындағы урыны кеүек булыуына риза түгелһеңме? был тик минән һуң Пәйғәмбәр юҡ' Һәм мин дә уның Хәйбәр һуғышы ваҡытында әйткәнен ишеттем; «Ысынлап та, мин был байраҡты Аллаһты һәм Уның Илсеһен яратҡан, Аллаһ һәм Уның Илсеһе лә уны яратҡан кешегә бирәм». Шуға күрә барыбыҙ ҙа бер-беребеҙгә шул флагты алыуға өмөтләндек. Ул: «Алиҙы саҡыр!» һуңынан уға күҙ ауыртыуы тәҡдим ителә. Шунан күҙҙәренә төкөрөп, байраҡты уға тотторҙо, шунан һуң Аллаһы Тәғәлә уға еңеү бирҙе. Аят төшкәндә: -Беҙ балаларыбыҙҙы һәм һеҙҙең балаларығыҙҙы саҡырайыҡ. - Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм Ғәли, Фатима, Хәсән һәм Хөсәйенгә саҡырып: «Йә Аллаһ, улар минең ғаиләм», — тине.
Imam Ahmad : 1523
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَيَّاشِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ عِنْدَ فِتْنَةِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ أَشْهَدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا سَتَكُونُ فِتْنَةٌ الْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنْ الْقَائِمِ وَالْقَائِمُ خَيْرٌ مِنْ الْمَاشِي وَالْمَاشِي خَيْرٌ مِنْ السَّاعِي قَالَ أَفَرَأَيْتَ إِنْ دَخَلَ عَلَيَّ بَيْتِي فَبَسَطَ يَدَهُ إِلَيَّ لِيَقْتُلَنِي قَالَ كُنْ كَابْنِ آدَمَ
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйбә бин Сәғит] [Ләйетс бин Сәғд] [Ғәйеш бин Ғәббәстән] [Бүкәйер бин Абдулла] [Бүср бин Сәғиттән] [Сәғд бин Әбү Ваҡҡаш] Ғосман бин Әфәнде үлтергәндә әйткән; Мин шаһитлыҡ итәм, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: “Ултырған кеше торған кешенән яҡшыраҡ, торған кеше йөрөгән кешенән яҡшыраҡ, йөрөгән кеше йүгергән кешенән яҡшыраҡ булған фитнә булыр”, – тигән. — тип һораны Сәғд; — Әгәр ҙә өйөмә берәйһе инеп, мине үлтерергә ҡулын һуҙһа, нимә уйларһың? ул: «Әҙәм улдары кеүек булығыҙ!»
Imam Ahmad : 1524
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ التَّيْمِيُّ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَدَّثَنِي أَبُو سُهَيْلٍ نَافِعُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْعَبَّاسِ هَذَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَجْوَدُ قُرَيْشٍ كَفًّا وَأَوْصَلُهَا
Беҙгә [Әли бин Ғабдулла] миңә [Мөхәммәт бин Тәлһәх Әт Тайми] Мәҙинә халҡын һөйләне, миңә [Әбү Сөхәйл, Нафиғ бин Мәлик] [Сәғит бин Мусаййабтан] [Сәғит бин Әбү Ваҡҡаштан] әйтте; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм Әл-Ғаббасҡа: «Был Ҡөрәйштән иң йомарт һәм хәстәрлекле кеше Әл-Ғаббас бин Әбделмөтсәлиб», — тигән.
Imam Ahmad : 1525
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَيَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا مُوسَى يَعْنِي الْجُهَنِيَّ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ جَاءَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ عَلِّمْنِي كَلَامًا أَقُولُهُ قَالَ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا سُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ قَالَ هَؤُلَاءِ لِرَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَمَا لِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي وَاهْدِنِي وَارْزُقْنِي قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ مُوسَى أَمَّا عَافِنِي فَأَنَا أَتَوَهَّمُ وَمَا أَدْرِي
Беҙгә [Ғабдуллаһ бин Нумайырға] әйтте һәм [Йәғлә] әйтте; беҙгә [Мусаға], атап әйткәндә, Әл-Джуһаниға, [Мөшғәб бин Сәғдтән] [атаһынан] әйткән; Бер бәҙәүи ғәрәп булған, ул пәйғәмбәребеҙҙе осратып, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән; — Эй, Нәбиулла, миңә -теләһә ниндәй ваҡытта- әйтә алырлыҡ һөйләм өйрәт! Ул әйтте: «Уҡығыҙ: ЛӘ ИЛӘҺӘ ИЛЛӘЛӘҺУ ВАХДАҺУ ЛӘ СЯРИКА ЛӘҺУ, АЛЛАҺУ АҠБАР КӘБИРӘ, ВӘЛХӘМДУ ЛИЛЛӘҺИ ҠАТСИРА ВӘ СӨБХӘНӘЛЛӘҺИ РАББИЛ ҒӘЛӘМИН, ЛӘ ҺӘҮЛӘ ВАЛА ҠУВВАТА ИЛЛӘ БИЛЛӘӘХИЛ ҒӘҘИМӘҘЕ ғибәҙәт ҡылырға Уға тиңдәш юҡ, Бөйөк һәм Данлы Аллаһ. Бөтә маҡтауҙар тик Аллаһҡа ғына, ғаләмдәрҙең раббиһы Аллаһҡа дан булһын. Ҡөҙрәт һәм ҡөҙрәт юҡ, Ҡөҙрәтле, Хикмәтле Аллаһтан башҡа - биш тапҡыр'. Бәҙәүин тигән; — Был минең рабб Әззә Ва Джалла өсөн, ҡайһыһы миңә? Ул яуап бирҙе; — Уҡығыҙ: АЛЛАҺУММАҒФИРЛИ ВӘРХӘМНИ ВӘХДИНИ ВӘРЗҮКНИ -Йә Аллаһ! Ғәфү ит мине, рәхим ит, миңә тура юл күрһәте, ризыҡ бир.-' Ибн Нумайр әйтте; Муса әйтте; лафаж 'ВА'АФИНИ -дай мне здоровье-'. Мин һаман да ышанмайым һәм аныҡ ҡына белмәйем.
Imam Ahmad : 1526
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُوسَى عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ كُنَّا جُلُوسًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيَعْجِزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَكْسِبَ كُلَّ يَوْمٍ أَلْفَ حَسَنَةٍ قَالَ فَسَأَلَهُ سَائِلٌ مِنْ جُلَسَائِهِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ كَيْفَ يَكْسِبُ أَحَدُنَا أَلْفَ حَسَنَةٍ قَالَ يُسَبِّحُ مِائَةَ تَسْبِيحَةٍ فَيُكْتَبُ لَهُ أَلْفُ حَسَنَةٍ أَوْ يُحَطُّ عَنْهُ أَلْفُ خَطِيئَةٍ
Беҙгә [Ғабдулла бин Нумайр] әйтте [Муса] [Мөшғәб бин Сәғд] миңә [атайым] әйтте; беҙ Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән ултыра инек, шунан ул: «Һеҙ көн һайын мең яҡшылыҡ ала алмайһығыҙмы?» Сәғд әйтте; — тип һораны ултырған иптәштәренең береһе; — Эй, Нәбиуллаһ, беҙҙең беребеҙ нисек итеп мең изгелеккә ирешер? тип яуап бирҙе; «Йөҙ тапҡыр тәсбих - СӨБХӘНӘЛЛӘӘ - дан Аллаһҡа - уҡыу уға мең изгелек яҙыласаҡ йәки мең хата юйыласаҡ».
Imam Ahmad : 1527
حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا مُوسَى عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيَعْجِزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَكْسِبَ كُلَّ يَوْمٍ أَلْفَ حَسَنَةٍ فَسَأَلَهُ سَائِلٌ مِنْ جُلَسَائِهِ كَيْفَ يَكْسِبُ أَحَدُنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ كُلَّ يَوْمٍ أَلْفَ حَسَنَةٍ قَالَ يُسَبِّحُ مِائَةَ تَسْبِيحَةٍ فَيُكْتَبُ لَهُ أَلْفُ حَسَنَةٍ أَوْ يُحَطُّ عَنْهُ أَلْفُ خَطِيئَةٍ
Һөйләне беҙгә [Йәғлә бин Ғөбәйд] беҙгә [Муса] [Мөшғәб бин Сәғд] [атаһы] нан әйтте; беҙ Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән ултыра инек, шунан ул: «Һеҙ көн һайын мең яҡшылыҡ ала алмайһығыҙмы?» шунан уның урынындағы дуҫы һораны; «Беҙҙең беребеҙгә, эй, Аллаһ Рәсүле, көн һайын мең изгелек алыу нисек мөмкин?» тип яуап бирҙе; «Йөҙ тапҡыр тәсбих - СӨБХӘНӘЛЛӘӘ - дан Аллаһҡа - уҡыу уға мең изгелек яҙыласаҡ йәки мең хата юйыласаҡ».
Imam Ahmad : 1528
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أُنْزِلَتْ فِيَّ أَرْبَعُ آيَاتٍ يَوْمَ بَدْرٍ أَصَبْتُ سَيْفًا فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَفِّلْنِيهِ فَقَالَ ضَعْهُ ثُمَّ قَامَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَفِّلْنِيهِ فَقَالَ ضَعْهُ ثُمَّ قَامَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَفِّلْنِيهِ أُجْعَلْ كَمَنْ لَا غَنَاءَ لَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَعْهُ مِنْ حَيْثُ أَخَذْتَهُ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَسْأَلُونَكَ عَنْ الْأَنْفَالِ قُلْ الْأَنْفَالُ لِلَّهِ وَالرَّسُولِ } قَالَ وَصَنَعَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ طَعَامًا فَدَعَانَا فَشَرِبْنَا الْخَمْرَ حَتَّى انْتَشَيْنَا قَالَ فَتَفَاخَرَتْ الْأَنْصَارُ وَقُرَيْشٌ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ نَحْنُ أَفْضَلُ مِنْكُمْ وَقَالَتْ قُرَيْشٌ نَحْنُ أَفْضَلُ مِنْكُمْ فَأَخَذَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ لَحْيَيْ جَزُورٍ فَضَرَبَ بِهِ أَنْفَ سَعْدٍ فَفَزَرَهُ قَالَ فَكَانَ أَنْفُ سَعْدٍ مَفْزُورًا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ } قَالَ وَقَالَتْ أُمُّ سَعْدٍ أَلَيْسَ اللَّهُ قَدْ أَمَرَهُمْ بِالْبِرِّ فَوَاللَّهِ لَا أَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا أَشْرَبُ شَرَابًا حَتَّى أَمُوتَ أَوْ تَكْفُرَ بِمُحَمَّدٍ قَالَ فَكَانُوا إِذَا أَرَادُوا أَنْ يُطْعِمُوهَا شَجَرُوا فَاهَا بِعَصًا ثُمَّ أَوْجَرُوهَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا } قَالَ وَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى سَعْدٍ وَهُوَ مَرِيضٌ يَعُودُهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ قَالَ لَا قَالَ فَبِثُلُثَيْهِ فَقَالَ لَا قَالَ فَبِثُلُثِهِ قَالَ فَسَكَتَ
Һөйләне беҙгә [Мөхәммәт бин Джәғфәр] беҙгә [Сөғбә] [Тыңла] [Мөшғәб бин Сәғд] [Атаһы] әйтте; — Миңә дүрт аят килде. Бәҙер һуғышында ҡылыс алдым, шунан уны Пәйғәмбәребеҙгә алып барҙым, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һәм мин әйттем; — Йә, Рәсүлуллаһ, миңә ошо ҡылысты бир? ул: «Ҡуй!» һуңынан тороп әйтте; — Эй, Аллаһ Рәсүле, миңә ошо ҡылысты бир! ул: «Ҡуй!» һуңынан тороп әйтте; «Эй, Аллаһ илсеһе, миңә бир, мин шул ҡылысҡа мохтаж кеше тип иҫәпләнергә лайыҡмын». Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм һаман да әйткән; — Ҡайҙа алғанһың, шунда һал! шунан аят төштө: -Һуғыш ғәнимәттәрен -бүлеү- тураһында һорайҙар. Һуғыш ғәнимәте Аллаһ һәм Уның рәсүле өсөн тип әйтегеҙ.- Сәғд дауам итте; — Ансарҙың бер дуҫы ашарға бешерә ине, ул беҙҙе саҡырҙы, шунан иҫергәнсе хәмер эстек. -Бындай шарттарҙа- ансари һәм ҡурәйш халҡы бер-береһе менән ғорурланған. Ансарҙар әйтте; — Беҙ һеҙҙән мөһимерәк. Ҡөрәйштәр әйтте; — Беҙ һеҙҙән мөһимерәк. Ҡапыл бер ансар кешеһе дөйә һөйәген алып, Сәғдтең танауына өҙөлгәнсе һуҡты, Сәғдтең танауы өҙөлдө, шул мәлдә аят төштө: -Эй һеҙ, иман килтергәндәр, ысынлап та - шарап эсеп, ҡомарлы уйындар уйнап, - боттарға ҡорбан салып, шайтан уҡтары менән күп бәхет тартып, шайтандың а. Шуға күрә лә бәхетле булһын өсөн, шул ғәмәлдәрҙән алыҫ тороғоҙ.- — тип дауам итте Сәғд; Әсәйем әйтте; «Аллаһ уларға бағышланырға ҡушманымы, Аллаһ менән ант итәм, мин үлгәнсе ашамайым һәм эсемлек ашамайым, юғиһә һеҙ Мөхәммәтте инҡар итерһегеҙ». Шуға күрә әсәйемә ашарға бирергә теләһәләр, таяҡсалар менән ауыҙын көсләп асып ебәргәндәр, ризығын ауыҙына ашатыр өсөн. Шулай итеп, аят төштө: -Беҙ кешеләргә -ата-әсәләренә лә, аталарына ла изгелек эшләргә бойорабыҙ,-. Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Сәғд менән осрашты, сөнки ул ауырыған, шунан Сәғд әйтте; — Эй, Аллаһ Рәсүле, мин бөтә мал-мөлкәтемде васыят итә аламмы? Ул яуап бирҙе: «Юҡ». — тип һораны Сәғд; — Өстән ике өлөшө нисек? Ул яуап бирҙе; — Юҡ, — тип һораны ул тағы ла; — Өсөнсөһө нисек? — тип өнһөҙ ҡалды.
Imam Ahmad : 1529
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ عَمْرٍو الْكَلْبِيُّ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ الْحَضْرَمِيِّ بْنِ لَاحِقٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ الطَّاعُونُ بِأَرْضٍ فَلَا تَهْبِطُوا عَلَيْهِ وَإِذَا كَانَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَفِرُّوا مِنْهُ
Һөйләне беҙгә [Сүәйед бин Әмру Әл Кәлби] беҙгә әйтте [Абан] беҙгә [Яхъя] [Әл Хаҙрами бин Лахиҡ] [Сәғит бин Мусайаб] [Сәғд бин Мәлик] рәсүле Аллаһ саллаллаһу ғәләйһи васаллам әйтте: «Әгәр ҙә ил түгел, тип әйтте. урында, ә һеҙ унда һуңынан унан ҡасмағыҙ. шул урынды'.
Imam Ahmad : 1530
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ خَالِدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمَ أُحُدٍ ارْمِهْ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي
Беҙгә [Ғәбдел Ваһаб Атс Цаҡафиға] [Хәлидтән] [Икримәнән] [Сәғд бин Мәликтән] [Сәғд бин Мәликтән] әйтелгәнсә, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үсәлләм Ухуд һуғышында: «Уҡ, һинең фидимың – минең атайым һәм әсәйем», — тип әйткән.
Imam Ahmad : 1531
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَنْبَأَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ الْبَهْرَانِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ وَكَانَ يَتَوَضَّأُ بِالزَّاوِيَةِ فَخَرَجَ عَلَيْنَا ذَاتَ يَوْمٍ مِنْ الْبَرَازِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَتَعَجَّبْنَا وَقُلْنَا مَا هَذَا قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلْتُ
Һөйләне беҙгә [Йәзид бин Һарун] беҙгә [Әл-Хаджаж бин Әртәх] [Яхъя бин Ғөбәйд Әл-Бахраниҙан] [Мөхәммәт бин Сәғдтән] һөйләне, тип әйтте Әл-Бахрани; тип Мөхәммәт бин Сәғд йыш ҡына мөйөштә тәһәрәт ала, бер көндө ул дефекация аҙаҡ тәһәрәт ала һәм ике хуфын һөртә, шуға беҙ аптырап һораныҡ; 'Был нимә ул?' тип яуап бирҙе; — Миңә [атайыма] Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең минең кеүек эшләгәнен күргәнен әйтте».
Imam Ahmad : 1532
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعْدَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَوَّلُ الْعَرَبِ رَمَى بِسَهْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَقَدْ كُنَّا نَغْزُو مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا لَنَا طَعَامٌ نَأْكُلُهُ إِلَّا وَرَقَ الْحُبْلَةِ وَهَذَا السَّمُرَ حَتَّى إِنَّ أَحَدَنَا لَيَضَعُ كَمَا تَضَعُ الشَّاةُ مَالَهُ خِلْطٌ ثُمَّ أَصْبَحَتْ بَنُو أَسَدٍ يُعَزِّرُونِي عَلَى الدِّينِ لَقَدْ خِبْتُ إِذَنْ وَضَلَّ عَمَلِي
Һөйләне беҙгә [Йәзид бин Һарун] беҙгә [Исмәғил] [Ҡаис]тан әйтте; Мин [Сәғит бин Мәликтең] әйткәнен ишеттем; «Аллаһ менән ант итәм, Аллаһ юлына уҡ атҡан беренсе ғәрәпмен!» Беҙ пәйғәмбәребеҙ менән һуғыштыҡ, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һәм беҙ ашарға мөмкин булған ризыҡ бөтөнләй булманы, тик Хөблә япраҡтары һәм Самур ағасы япраҡтарынан башҡа, шул тиклем, беҙҙең беребеҙ кәзә тиҙәге кеүек нәжес сығарҙы, сөнки -беҙ ашарлыҡ ризыҡ- ҡатнашмаһы булманы. Шунан Бәни Әсәд миңә кәмһетеп, динем арҡаһында кәмһетте. Әгәр шулай булһа, мин ысынлап та отолдом һәм аҙаштым».
Imam Ahmad : 1533
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا أَبُو مَعْشَرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَلِّمُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ
Һөйләне беҙгә [Йәзид] беҙгә [Әбү Мәғсиәр] [Муса бин Ғөҡбә] [Әмир бин Сәғд] [атаһынан] әйтте; Мин Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үә сәләмдең уң яғында һәм һул яғында сәләм уҡығанын күрҙем.
Imam Ahmad : 1534
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ الْخَنْدَقِ وَرَجُلٌ يَتَتَرَّسُ جَعَلَ يَقُولُ بِالتُّرْسِ هَكَذَا فَوَضَعَهُ فَوْقَ أَنْفِهِ ثُمَّ يَقُولُ هَكَذَا يُسَفِّلُهُ بَعْدُ قَالَ فَأَهْوَيْتُ إِلَى كِنَانَتِي فَأَخْرَجْتُ مِنْهَا سَهْمًا مُدَمًّا فَوَضَعْتُهُ فِي كَبِدِ الْقَوْسِ فَلَمَّا قَالَ هَكَذَا يُسَفِّلُ التُّرْسَ رَمَيْتُ فَمَا نَسِيتُ وَقْعَ الْقِدْحِ عَلَى كَذَا وَكَذَا مِنْ التُّرْسِ قَالَ وَسَقَطَ فَقَالَ بِرِجْلِهِ فَضَحِكَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْسِبُهُ قَالَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ قَالَ قُلْتُ لِمَ قَالَ لِفِعْلِ الرَّجُلِ
Һөйләне беҙгә [Раух] беҙгә [Ибн Әүн] [Мөхәммәт бин Әл Әсүәдтән] [Әмир бин Сәғдтән] [атаһынан] әйтте; — Хандаҡ алышы ваҡытында бер кеше -дошман- ҡалҡаны менән ҡапланған, ул ҡалҡанын тотоп кеүек -кәмһетеү- тигән, ҡалҡанын танау өҫтөнә һалып, һуңынан -кәмһетеү- былай тине, ҡалҡанын аҫҡа һалып. Шулай итеп, мин үҙемдең уҡ ҡалтыраныуын алдым, шунан ҡанға батҡан уҡты сығарҙым, шунан уны йәйә уртаһына һалдым. Ул, ҡалҡанын түбән төшөрөп, шулай тигәс, мин шунда уҡ уға йүнәлттем. Мин онотмайым, уҡ ҡалҡандың теге-был өлөшөнә тейҙе, шунан ир ҡолап төштө'. Сәғд быны аяҡтары менән күрһәтте. Шулай итеп, Нәбиуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм көлдө. -Сәғд әйтте тип уйланым; 'Уның теш тештәре күренгәнсе'.- тип һораны Раух; — Ниңә ул көлә? Ибн Әүн яуап бирҙе; — Сөнки ул Сәғдтең ҡылыҡтарын күргән.
Imam Ahmad : 1535
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ مُصْعَبَ بْنَ سَعْدٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ كَانَ يَأْمُرُ بِهَذَا الدُّعَاءِ وَيُحَدِّثُ بِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْبُخْلِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ الْجُبْنِ وَأَعُوذُ بِكَ أَنْ أُرَدَّ إِلَى أَرْذَلِ الْعُمُرِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الدُّنْيَا وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ
Һөйләне беҙгә [Раух] беҙгә [Сөйбә] [Ғәбдел Мәлик бин Ғүмәир] әйтте; Мин [Мөшғәб бин Сәғд] [атаһы Сәғд бин Әбү Вәҡәштән] һөйләгәнен ишеттем: ул доға уҡырға ҡушты, ул пәйғәмбәребеҙҙән һөйләгән доғаны, йәғни; ҒӘЛЛӘҺӨММӘ ИННИ ӘҘҘҮБИКӘ МИНӘЛ БУХЛИ ВӘ ӘҘҘҮҘБИКӘ МИНӘЛ ЖУБНИ ВӘ ӘҘҘҮҘБИКӘ АН УРАДДА ИЛӘ АРДЗАЛИЛ ҒӨМӨРИ ВӘ ӘҘҘҮҘБИКӘ МИН ФИТНӘТИД ДӨНЯ ВӘ ҠУҘҘУБИКӘ ҮҘҘӘБИКӘ се Аллаһ тупаҫ булыуҙан Һиңә һыйынам, ҡурҡаҡ булыуҙан Һиңә һыйынам, кире боролоуҙан Һиңә һыйынам. йәшкә тиклем, һәм мин донъя ғәйбәтенән Һиңә һыйынам һәм ҡәбер ғазабынан Һиңә һыйынам-'.
Imam Ahmad : 1536
حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّي وَأَبُو سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ حَلَفَ بِاللَّاتِ وَالْعُزَّى فَقَالَ لَهُ أَصْحَابُهُ قَدْ قُلْتَ هُجْرًا فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ حَدِيثًا وَإِنِّي حَلَفْتُ بِاللَّاتِ وَالْعُزَّى فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ ثَلَاثًا وَاتْفُلْ عَنْ شِمَالِكَ ثَلَاثًا وَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ الشَّيْطَانِ وَلَا تَعُدْ
Беҙгә [Хөжәйен бин Әл Мусанна] һәм [Әбү Сәғит] әйтте; беҙгә [Исраилгә] [Әбү Исхаҡтан] вәғәзләне, [Әбү Сәғит] әйтте; беҙгә [Әбү Исхаҡтан] [Мөшғәб бин Сәғд бин Әбү Ваҡҡаштан] [атаһынан], ул Лата һәм Үззә исемдәре менән ант иткәнен һөйләне, шунан һуң уның иптәштәре әйтте; — Һин насар әйттең. Шунан ул пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһиссәләм менән осрашты һәм уға; — Мин яңы ғына ислам динен ҡабул иттем, шунан Лата һәм Узза исемдәре менән ант итәмме? шунан һуң Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм яуап бирә: «Уҡы: «ЛӘ ИЛӘҺӘ ИЛЛӘ АЛЛАҺУ ВӘХДӘ -Аллаһтан башҡа ғибәҙәт ҡылыуға лайыҡлы илаһ юҡ-» өс тапҡыр, шунан шайтандың вәсүәсәһенән Аллаһҡа һыйынғанда өс тапҡыр һул яғыңа өр һәм уны ҡабатлама!»
Imam Ahmad : 1537
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا أُسَامَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ابْنِ لَبِيبَةَ أَنَّ سَعْدَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ خَيْرُ الذِّكْرِ الْخَفِيُّ وَخَيْرُ الرِّزْقِ مَا يَكْفِي
Беҙгә [Ғосман бин Ғүмәр] беҙгә [Усама] [Мөхәммәт бин Әбдүррәхмән бин Ләбибәнән] [Сәғд бин Мәлик] әйткәнен һөйләне; Мин Пәйғәмбәребеҙҙең: «Зикрҙәрҙең иң яҡшыһы йәшерен булғаны, ә рәзҡиҙәрҙең иң яҡшыһы – етерлек кенә булғаны», — тигәнен ишеттем.
Imam Ahmad : 1538
حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ اسْتَأْذَنَ عُمَرُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَهُ جَوَارٍ قَدْ عَلَتْ أَصْوَاتُهُنَّ عَلَى صَوْتِهِ فَأَذِنَ لَهُ فَبَادَرْنَ فَذَهَبْنَ فَدَخَلَ عُمَرُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْحَكُ فَقَالَ عُمَرُ أَضْحَكَ اللَّهُ سِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي قَالَ قَدْ عَجِبْتُ لِجَوَارٍ كُنَّ عِنْدِي فَلَمَّا سَمِعْنَ حِسَّكَ بَادَرْنَ فَذَهَبْنَ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِنَّ فَقَالَ أَيْ عَدُوَّاتِ أَنْفُسِهِنَّ وَاللَّهِ لَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْتُنَّ أَحَقَّ أَنْ تَهَبْنَ مِنِّي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُنَّ عَنْكَ يَا عُمَرُ فَوَاللَّهِ إِنْ لَقِيَكَ الشَّيْطَانُ بِفَجٍّ قَطُّ إِلَّا أَخَذَ فَجًّا غَيْرَ فَجِّكَ آخِرُ حَدِيثِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Һөйләне беҙгә [Әбү Дауыт Сөләймән] беҙгә [Ибраһим бин Сәғд] [Сәлих бин Ҡайсандан] һөйләне беҙгә [Ибну Шиһаб] [Ғәбдел Хәмит бин Абдуррахман] [Мөхәммәт бин Сәғд] [атаһынан] әйтте; Ғүмәр пәйғәмбәребеҙҙән рөхсәт һорай, ул ваҡытта уның эргәһендә бер нисә ҡатын-ҡыҙ була, тауыштары уның тауышынан юғарыраҡ була. Ғүмәргә рөхсәт иткәс, шунда уҡ сығып киттеләр, шунан Ғүмәр инеп, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсәлләм көлдө. Ғүмәр әйтте; «Аллаһ һине бәхетле итһен, эй Рәсүлуллаһ, атайым һәм әсәйем һинең фидимың» Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм әйтте: «Мин эргәмдә булғандарға хайран ҡалдым, һинең аҙымдарыңды ишеткәс, шунда уҡ киттеләр». Ғүмәр әйтте; — Эй, үҙ нәфсеһенә дошман булған ҡатын-ҡыҙҙар, Валлаһи, Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм һеҙҙең тарафтан хөрмәткә миңә ҡарағанда күберәк хаҡлымы? Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм: «Ҡалдыр уларҙы, эй, Ғүмәр! Аллаһ менән ант итәм, шайтан һеҙҙең юлдан башҡа юлдан бармаһа, һеҙҙе юлда осратмаҫ». БЫЛ СӘҒД БИН ӘБУ ВАҠҠАШТЫҢ ҺУҢҒЫ ХӘҘИСЕ радлиаллаһу ғәнһү.
Imam Ahmad : 1539
حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ عُمَيْرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْكَمْأَةُ مِنْ الْمَنِّ وَمَاؤُهَا شِفَاءٌ لِلْعَيْنِ
Беҙгә [Мөтәмир бин Сөләймән] әйтелгән; Мин [Ғәбдел Мәлик бин Ғүмәйерҙән] [Әмру бин Һүрәйттән] [Сәғит бин Зәйет бин Әмру бин Нуфәйелдән] Пәйғәмбәребеҙҙең: «Бәшмәк әл-Мәннәнән килә, уның һыуы күҙҙәр өсөн дарыу», — тигәнен ишеттем.
Imam Ahmad : 1540
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَمْأَةُ مِنْ الْمَنِّ وَمَاؤُهَا شِفَاءٌ لِلْعَيْنِ
Беҙгә [Суфьянға] [Ғәбдел Мәлик бин Ғүмәйерҙән] [Әмру бин Хөрәйеттән] [Сәғит бин Зәйедтән] Пәйғәмбәребеҙҙән әйтелгән: «Бәшмәк әл-Мәннәнән килә, уның һыуы күҙҙәр өсөн дарыу», — тигән.