Imam Ahmad : 1481
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنِي مُصْعَبُ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَلِّمُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ حَتَّى يُرَى بَيَاضُ خَدَّيْهِ
Yenna-aɣ-d [Yahya] yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ɛamru] yenna-yi-d [Muḥemmed bin Tabit] seg [Ismaɛil bin Muḥemmed bin Saɛd] seg [Amir bin Saɛd] seg [baba-s, Saɛd bin Malik] yenna-d; ‘Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yeɣra-d sslam ɣer yidis-is ayeffus d uzelmaḍ-is armi d-banent snat n tmeẓẓuɣin-is timellalin.
Imam Ahmad : 1482
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنِ الْحُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ الْمُؤَذِّنَ وَأَنَا أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا غُفِرَ لَهُ ذَنْبُهُ حَدَّثَنَاه قُتَيْبَةُ عَنِ لَيْثٍ عَنِ الْحُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ
Iqqar-aɣ-d [Yunus bin Muḥemmed] iqqar-aɣ-d [Laits] seg [Al Hukaim bin Abdullah bin Qais] seg [Amir bin Saɛd bin Abu Waqash] seg [baba-s, Saɛd] belli Rresulullah ad yili d aɛessas n Muḥemmed, yenna-d : « ASYHADU ALLA ILA HA ILLALLAAHU WAHDAHU LA SYARIKA LAHU WA ANNA MUHAMMADAN 'ABDUHU WA RASULUHU, RADHINA BILLAHI RABBA WA BI MUHAMMADIN RASULA WA no BIL ISLAMI DINAs and I testify that He is is Allahy Muḥemmed d amdan-is d amazan-is, nekni nessemneɛ Öebbi d Rabb-nneɣ, Muḥemmed d Amazan-nneɣ d Lislam d ddin-nneɣ-’ s tidet ad ttwaɛfun ddnubat-is’. Ttwaḥesben-aɣ-d [Qutaybah] seg [Laits] seg [Al Hukaim bin Ɛebdallah bin Qais].
Imam Ahmad : 1483
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ سَمِعْتُ سَعْدَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ إِنِّي لَأَوَّلُ الْعَرَبِ رَمَى بِسَهْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَقَدْ أَتَيْنَا نَغْزُو مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا لَنَا طَعَامٌ نَأْكُلُهُ إِلَّا وَرَقَ الْحُبْلَةِ وَهَذَا السَّمُرَ حَتَّى إِنَّ أَحَدَنَا لَيَضَعُ كَمَا تَضَعُ الشَّاةُ مَا لَهُ خِلْطٌ ثُمَّ أَصْبَحَتْ بَنُو أَسَدٍ يُعَزِّرُونِي عَلَى الدِّينِ لَقَدْ خِبْتُ إِذَنْ وَضَلَّ عَمَلِي
Yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid] yenna-aɣ-d [Ismaɛil] yenna-aɣ-d [Qais] yenna-d; Sliɣ [Saɛd bin Malik] yenna-d; Nekk d Aɛrab amezwaru i d-issersen tiqcicin deg ubrid n Öebbi. Ssneɣ asmi nella nettnaɣ d Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam belli ulac akk lqut anagar iferran n Hublah d iferran n tteǧra n Samur, armi d asmi ay d-yessuffeɣ yiwen seg-neɣ lḥemla am tfekka n tɣaḍt, -imi- ur yelli ara lxelḍa n -lqut ay nezmer ad nečč-. Syin, Bani Asad imuqel-iyi-d s lqerb, iḥeqer-iyi ɣef ljal n ddin-iw. S tidett ssawḍeɣ ad sxeṣreɣ yerna sxeṣreɣ abrid-iw’.
Imam Ahmad : 1484
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أُنْزِلَتْ فِي أَبِي أَرْبَعُ آيَاتٍ قَالَ قَالَ أَبِي أَصَبْتُ سَيْفًا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَفِّلْنِيهِ قَالَ ضَعْهُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَفِّلْنِيهِ أُجْعَلْ كَمَنْ لَا غَنَاءَ لَهُ قَالَ ضَعْهُ مِنْ حَيْثُ أَخَذْتَهُ فَنَزَلَتْ يَسْأَلُونَكَ الْأَنْفَالَ قَالَ وَهِيَ فِي قِرَاءَةِ ابْنِ مَسْعُودٍ كَذَلِكَ { قُلْ الْأَنْفَالُ } وَقَالَتْ أُمِّي أَلَيْسَ اللَّهُ يَأْمُرُكَ بِصِلَةِ الرَّحِمِ وَبِرِّ الْوَالِدَيْنِ وَاللَّهِ لَا آكُلُ طَعَامًا وَلَا أَشْرَبُ شَرَابًا حَتَّى تَكْفُرَ بِمُحَمَّدٍ فَكَانَتْ لَا تَأْكُلُ حَتَّى يَشْجُرُوا فَمَهَا بِعَصًا فَيَصُبُّوا فِيهِ الشَّرَابَ قَالَ شُعْبَةُ وَأُرَاهُ قَالَ وَالطَّعَامَ فَأُنْزِلَتْ { وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَى وَهْنٍ وَقَرَأَ حَتَّى بَلَغَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ } وَدَخَلَ عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَرِيضٌ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ فَنَهَانِي قُلْتُ النِّصْفُ قَالَ لَا قُلْتُ الثُّلُثُ فَسَكَتَ فَأَخَذَ النَّاسُ بِهِ وَصَنَعَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ طَعَامًا فَأَكَلُوا وَشَرِبُوا وَانْتَشَوْا مِنْ الْخَمْرِ وَذَاكَ قَبْلَ أَنْ تُحَرَّمَ فَاجْتَمَعْنَا عِنْدَهُ فَتَفَاخَرُوا وَقَالَتْ الْأَنْصَارُ الْأَنْصَارُ خَيْرٌ وَقَالَتْ الْمُهَاجِرُونَ الْمُهَاجِرُونَ خَيْرٌ فَأَهْوَى لَهُ رَجُلٌ بِلَحْيَيْ جَزُورٍ فَفَزَرَ أَنْفَهُ فَكَانَ أَنْفُ سَعْدٍ مَفْزُورًا فَنَزَلَتْ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ إِلَى قَوْلِهِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ }
Yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid] seg [Syu’bah] yenna-yi-d [Simak bin Harb] seg [Muṣ’ab bin Saɛid] yenna-d; Tewweḍ-d ɣer baba ṛebɛa n yifyar. [Baba] yenna-d; ‘’Ssawḍeɣ ssif, syin nniɣ-as; 'A Amazan n Öebbi, efk-iyi-d ssif-nni?' maca yenna-d: ‘Ssers-it!’. akka i d-nniɣ; ‘A Amazan n Rebbi, efk-iyi-tt, ur uklaleɣ ara ad ttwaḥesbeɣ d amdan iḥwaǧen tafrut-nni’. Mazal yenna-d; ‘Ssers-it anda i t-id-tewwiḍ!’. syin tewweḍ-d ayat-nni: -Sseqsayen-k ɣef -taferqet- n lɣella n ṭṭrad.- Taɣuri n Ibn Mas’ud ula d nettat akka. -Ini-d lɣella n ṭṭrad..-. Uca tenna yemma; ‘Ma ur awen d Inna ara Öebbi ad tkemlem tadukli nnwen, ad txedmem lxiô i imawlan nnwen? S Öebbi, ur ttecce$, ur swe$ acemma, alamma tnekôem Muêemmed”. Syin ur yečči ara ihi ḥettmen fell-as ad yeldi imi-s s uɛekkaz, taggara ssawḍen ad s-d-ssufɣen tissit deg yimi-s. -Yenna Syuɛba; Ɣileɣ yenna-d; ‘Učči’.- Ihi i d-yewweḍ ayat-nni: -Nekni nweṣṣa amdan -ad yexdem lxir- i sin imawlan-is; yemma-s tesɛa-t deg tegnit n lḥif yettnernin,- armi d ayat-a: -..Ihi nniɣ-ak-d ayen txedmeḍ.- Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yemlal-iyi-d asmi lliɣ ḥulfaɣ s waṭṭan. Syin nniɣ-as; 'A Amazan n Öebbi, zemre$ ad weêêe$ akk ayla-w?' Yeḥṛem-iyi. Steqsaɣ-t daɣen; — Amek ara d-tiniḍ azgen ? Yerra-yas-d; ‘Ur t’ steqsaɣ ara tikkelt nniḍen; — Amek ara d-tiniḍ wis kraḍ? yessusem, ihi imdanen -sfaydin- ad sqedcen lḥeqq-agi. Yella yiwen n Ansar ixeddem lqut, syin ččan-t swan-t armi bdan skerren ɣef lǧal n ccrab-nni, yerna di tallit-nni mazal ur yelli ara d leḥram. Syin nnejmaɛ-d ɣur-s, ttzuxxun gar-asen. Yenna-d Ansar; ‘I Ansar d wid igerrzen’. Yenna-d Yimuhajiren; ‘Imuhajirin d wid igerrzen’. Ihi yella yiwen wergaz i d-yewten Saɛd s yiɣes n lmal yerna yerẓa-as anzaren, akken ad yeqceɛ anzaren n Saɛd, syin yeɣli-d ayat-nni : -A wid yumnen, S tidet -tessew crab, tqumar...- armi d ayat -Syin ḥebset-wen -ad txedmem ccɣel-nni--.
Imam Ahmad : 1485
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ أَنْبَأَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي التَّيْمِيَّ حَدَّثَنِي غُنَيْمٌ قَالَ سَأَلْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ الْمُتْعَةِ قَالَ فَعَلْنَاهَا وَهَذَا كَافِرٌ بِالْعُرُشِ يَعْنِي مُعَاوِيَةَ
Yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid] yenna-aɣ-d [Sliman] dɣa d At Taimi, yenna-yi-d [Ghunaim] yenna-d; Steqsaɣ [Saɛd bin Abu Waqac] ɣef lḥejj tamattu’, yerra-yi-d; ‘Nexdem-it yerna amdan-a yenker ixxamen n Mekka’. Ayen yebɣa ad d-yini d Muɛawiyah.
Imam Ahmad : 1486
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأَنْ يَمْتَلِئَ جَوْفُ الرَّجُلِ قَيْحًا خَيْرٌ مِنْ أَنْ يَمْتَلِئَ شِعْرًا
Yenna-aɣ-d [Yahya] seg [Syuɛba] seg [Qatadah] seg [Yunus bin Jubair] seg [Muḥemmed bin Saɛd] seg [Baba-s] yenna-d; Inna Nnbi sallallaahu 'alaihi wasallam: "Aqemmuc yeččuren d yiwen seg-wen s lḥemla, yif-it win yeččuren d ṣṣaɛir".
Imam Ahmad : 1487
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ سَعْدٍ فَقُلْتُ بِيَدَيَّ هَكَذَا وَوَصَفَ يَحْيَى التَّطْبِيقَ فَضَرَبَ بِيَدَيَّ وَقَالَ كُنَّا نَفْعَلُ هَذَا فَأُمِرْنَا أَنْ نَرْفَعَ إِلَى الرُّكَبِ
Yenna-aɣ-d [Yahya] seg [Ismaɛil] seg [Zubair bin Ɛadi] seg [Muṣ’ab bin Saɛd] yenna-d; Nekk ẓẓalleɣ akk d [Saɛd], sakkin -mi sɣezfeɣ- s ifassen-iw akka, -Yahya yettɛedday s usdukkel n yifassen-is ed ussekcem-nsen gar yiḍarren-nnes-, deg yiwet n tikkelt, Saɛd yeɣli-d ɣef sin ifassen-iw yerna yenna-yi-d -mi yekfa taẓallit-; ‘Nexdem-it yiwet n tikkelt akka, syin nlan-aɣ-d lameṛ ad t-nerfed -ad t-nessers- ɣef yiḍarren-nneɣ’.
Imam Ahmad : 1488
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هَاشِمٌ عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ سَعْدٍ عَنْ سَعْدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَصَبَّحَ بِسَبْعِ تَمَرَاتٍ مِنْ عَجْوَةٍ لَمْ يَضُرَّهُ ذَلِكَ الْيَوْمَ سُمٌّ وَلَا سِحْرٌ حَدَّثَنَا مَكِّيٌّ حَدَّثَنَا هَاشِمٌ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ سَعْدٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ مِثْلَهُ حَدَّثَنَاه أَبُو بَدْرٍ عَنْ هَاشِمٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ
Yenna-aɣ-d [Abdullah bin Numair] yenna-aɣ-d [Hasyim] seg [Aisyah bint Saɛd] seg [Saɛd] yenna-d; Yenna-d Rasulullah (s.al.al.) : « Win ara yeččen sebɛa n lḥemmeẓ n Ajwah i tmeddit, ulac ssem neɣ sḥur ara t-iḍurren ass-nni ». Yenna-aɣ-d [Maki] yenna-aɣ-d [Hasyim] seg [Amir bin Saɛd bin Abu Waqash] seg [Saɛd], sakkin yebder-d ḥadit am wakken ay d-yenna sdat-a. Tella teqqen ɣur-neɣ [Abu Badr] seg [Hasyim] seg [Amru bin Saɛd bin Abu Waqash].
Imam Ahmad : 1489
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ عُثْمَانَ يَعْنِي ابْنَ حَكِيمٍ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ لَابَتَيْ الْمَدِينَةِ أَنْ يُقْطَعَ عِضَاهُهَا أَوْ يُقْتَلَ صَيْدُهَا وَقَالَ الْمَدِينَةُ خَيْرٌ لَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ لَا يَخْرُجُ مِنْهَا أَحَدٌ رَغْبَةً عَنْهَا إِلَّا أَبْدَلَ اللَّهُ فِيهَا مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْهُ وَلَا يَثْبُتُ أَحَدٌ عَلَى لَأْوَائِهَا وَجَهْدِهَا إِلَّا كُنْتُ لَهُ شَهِيدًا أَوْ شَفِيعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Yenna-aɣ-d [Ibnu Numair] seg [Uthman] dɣa d Ibn Hakim, yenna-yi-d [Amir bin Saɛd] seg [baba-s] yenna-d; Inna Umazan n Öebbi (s.a.w) : « S tidet, rriɣ-t d lḥeṛma gar snat n tmiwa n Lmedina, ur ttwaqecren ara yisekla n yisennanen neɣ ur ttwanɣan ara yiɣersiwen n tḥudda ». U inna: "lha yasen Lmedina, ma ssnen". Ur iteffe$ yiwen, ilmend n lkerh, siwa ma Irra t Öebbi deg umkan-is win i t yifen. Ur yelli win izemren ad iqabel lḥif d lḥif n tudert deg-s, ma yella ur lliɣ ara d anagi fell-as neɣ d amceffaɛ ass n tnekra’.
Imam Ahmad : 1490
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبَلَ ذَاتَ يَوْمٍ مِنْ الْعَالِيَةِ حَتَّى إِذَا مَرَّ بِمَسْجِدِ بَنِي مُعَاوِيَةَ دَخَلَ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ وَصَلَّيْنَا مَعَهُ وَدَعَا رَبَّهُ طَوِيلًا ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَيْنَا فَقَالَ سَأَلْتُ رَبِّي ثَلَاثًا فَأَعْطَانِي اثْنَتَيْنِ وَمَنَعَنِي وَاحِدَةً سَأَلْتُ رَبِّي أَنْ لَا يُهْلِكَ أُمَّتِي بِسَنَةٍ فَأَعْطَانِيهَا وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يُهْلِكَ أُمَّتِي بِالْغَرَقِ فَأَعْطَانِيهَا وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يَجْعَلَ بَأْسَهُمْ بَيْنَهُمْ فَمَنَعَنِيهَا
Yenna-aɣ-d [Abdellah bin Numair] seg [Uthman] yenna-d; [Amir bin Saɛd] yella ixebber-iyi-d seg [baba-s], d akken Amazan n Ṛebbi sallallahu Ṛebbi yusa-d seg Al Ḥaliyah, asmi ay d-yezger yiwet n tmesgida n Bani Muɛawiyya, yekcem yerna yeẓẓal snat n tẓallit. Neẓẓall daɣen yid-es. Yessuter seg Rabb-is azza wajalla aṭas n lweqt, sakkin yenna-d: “Ssutreɣ-as i Rabb-iw azza wajalla kraḍ n tɣawsiwin sakkin Yefka-d snat n tɣawsiwin, yugi yiwet n tɣawsa: Ssutreɣ-as ur yettḍurru ara umma-inu s laẓ, dɣa Yefka-tt”. Ssutreɣ-as ur yettḍurru ara umma-inu s tmeɣra yerna yefka-yi-d. Yerna ssutreɣ-as ur d-yettgen ara lḥers-nsen gar-asen maca yugi-yi’.
Imam Ahmad : 1491
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْعَيْزَارِ بْنِ حُرَيْثٍ الْعَبْدِيِّ عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَجِبْتُ لِلْمُؤْمِنِ إِنْ أَصَابَهُ خَيْرٌ حَمِدَ اللَّهَ وَشَكَرَ وَإِنْ أَصَابَتْهُ مُصِيبَةٌ احْتَسَبَ وَصَبَرَ الْمُؤْمِنُ يُؤْجَرُ فِي كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى فِي اللُّقْمَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى فِيهِ
Yenna-aɣ-d [Wakiɛ] yenna-aɣ-d [Isṛayil] seg [Abu Ishaq] seg [Al-Aizar bin Huraits Al-Abdi] seg [Umar bin Saɛd] seg [baba-s] yenna-d; Yenna-d Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam: “Nekk ttḥemmileɣ amdan yumnen, ma yufa-d lxir yettḥemmil Öebbi yerna yettḥemmil, ma yufa-d lbaṭel yettmenni lxir seg Rebbi yerna yeṣber”. Ad yettwaɛreḍ lmumen ɣef wayen akk alamma d aḥric n tuččit ara d-yessers deg yimi-s’.
Imam Ahmad : 1492
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ كُنْتُ إِذَا رَكَعْتُ وَضَعْتُ يَدَيَّ بَيْنَ رُكْبَتَيَّ قَالَ فَرَآنِي أَبِي سَعْدُ بْنُ مَالِكٍ فَنَهَانِي وَقَالَ إِنَّا كُنَّا نَفْعَلُهُ فَنُهِينَا عَنْهُ
Yenna-yaɣ-d [Waki’] yenna-aɣ-d [Ibn Abu Khalid] seg [Az Zubair bin ‘Adi] seg [Mush’ab bin Saɛd] yenna-d; ‘Ma sqedceɣ’, syin sserseɣ ifassen-iw gar yiḍarren-iw. Syin baba, [Saɛd bin Malik] iwala-yi, iḥṛem-iyi, yenna-yi-d; ‘Nella nexdem-it imiren ttwaḥerrmen fell-aɣ’.
Imam Ahmad : 1493
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالُوا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ هَذَا الطَّاعُونَ رِجْزٌ أَوْ بَقِيَّةٌ مِنْ عَذَابٍ عُذِّبَ بِهِ قَوْمٌ قَبْلَكُمْ فَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا مِنْهَا فِرَارًا مِنْهُ وَإِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ فِي أَرْضٍ فَلَا تَدْخُلُوا عَلَيْهِ
Yenna-aɣ-d [Waki’] yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Ḥabib bin Abu Tabit] seg [Ibrahim bin Saɛd] seg [Saɛd bin Malik], [Khuzaimah bin Tabit] d [Usamah bin Zaid], nnan-d; Inna Nnbi sallallaahu âihi wasallam: “Ih, lbers d aɛaqeb neɣ d ayen i d-yeqqimen seg uɛaqeb i d-ittwaɛezlen ɣef ugdud uqbel nnwen”. Ma yella aṭṭan-a d aḍḍan n tmurt yerna telliḍ deg-s, ihi ur t-tettaǧǧaḍ ara imi ay t-tettḥeqriḍ, yerna ma tesliḍ d akken yella deg yiwen n wemkan, ihi ur t-tkeččmeḍ ara’.
Imam Ahmad : 1494
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأَصِفَنَّ الدَّجَّالَ صِفَةً لَمْ يَصِفْهَا مَنْ كَانَ قَبْلِي إِنَّهُ أَعْوَرُ وَاللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَيْسَ بِأَعْوَرَ
Yenna-aɣ-d [Yazid] yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ishaq] seg [Daud bin Amir bin Saɛd bin Malik] seg [baba-s] seg [jeddi-s] yenna-d; Inna Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: "S tidet, sfehmeɣ-d ṣṣifat n Dajjal s ṣṣifat ur tent-id-yesmekta ula d yiwen n nnbi uqbel-i. Netta d aderɣal deg yiwet n tiṭ, yerna Öebbi ‘azza wajalla ur yelli d aderɣal deg yiwet n tiṭ’.
Imam Ahmad : 1495
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ أَتَاهُ رَهْطٌ فَسَأَلُوهُ فَأَعْطَاهُمْ إِلَّا رَجُلًا مِنْهُمْ قَالَ سَعْدٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطَيْتَهُمْ وَتَرَكْتَ فُلَانًا فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا فَرَدَّ عَلَيْهِ سَعْدٌ ذَلِكَ ثَلَاثًا مُؤْمِنًا وَرَدَّ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الثَّالِثَةِ وَاللَّهِ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ الْعَطَاءَ لَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ خَوْفًا أَنْ يَكُبَّهُ اللَّهُ عَلَى وَجْهِهِ فِي النَّارِ قَالَ قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ لَقِيتُ سُفْيَانَ بِمَكَّةَ فَأَوَّلُ مَنْ سَأَلَنِي عَنْهُ قَالَ كَيْفَ شُجَاعٌ يَعْنِي أَبَا بَدْرٍ
Yenna-aɣ-d [Yazid] yenna-aɣ-d [Ibn Abu Dzi`b] seg [Az Zuhri] seg [Amir bin Saɛd bin Malik] seg [baba-s] seg Nnbi s.al.allah; belli llan kra n yimdanen i t-id-yemlalen, ssutren-as-d kra, syin yefka-asen-t, anagar yiwen deg-sen. Ihi Saɛd yesteqsa; ‘A Amazan n Öebbi, tefkiv asen maca teǧǧiḍ kra ar deffir. S Öebbi, ttwaliɣ-t s tidett d amumen’. Ihi, yenna-d Nnbi (s.al.allahu) : « Neɣ d Inselmen ? Saɛd iɛawed-as-d kraḍ n tikkal awal-agi : « Mumin », dɣa Nnbi s.al.allahu ’alaihi wasallam yerra-yas-d s ; « Neɣ d Ineslem ? Syin yenna-d tikkelt tis tlata; ‘S Öebbi, s tidet, ttakeɣ kra i yiwen, maca wayeḍ ḥemmleɣ-t ugar, s tugdi n Öebbi ad t-id-yessers ɣer lǧennet ɣef wudem-is’. Yenna-d Abu Nuɛim; ‘Mlaleɣ Sufyan di Mekka, amdan amezwaru i s-yesteqsa, yenna-d; 'amek - telliḍ - Syuja' yakan Ibn Badr'.
Imam Ahmad : 1496
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ وَهَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ قَالَ هَاشِمٌ فِي حَدِيثِهِ قَالَ حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَقَالَ يَزِيدُ عَنْ صَالِحٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ دَخَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَهُ نِسْوَةٌ مِنْ قُرَيْشٍ يَسْأَلْنَهُ وَيَسْتَكْثِرْنَ رَافِعَاتٍ أَصْوَاتَهُنَّ فَلَمَّا سَمِعْنَ صَوْتَ عُمَرَ انْقَمَعْنَ وَسَكَتْنَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ يَا عَدُوَّاتِ أَنْفُسِهِنَّ تَهَبْنَنِي وَلَا تَهَبْنَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْنَ إِنَّكَ أَفَظُّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ وَأَغْلَظُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا لَقِيَكَ الشَّيْطَانُ سَالِكًا فَجًّا إِلَّا سَلَكَ فَجًّا غَيْرَ فَجِّكَ
Yenna-aɣ-d [Yazid] yenna-aɣ-d [Ibrahim bin Saɛd]. Yerna yenna-aɣ-d [Hasyim bin Al Qasim] yenna-aɣ-d [Ibrahim bin Saɛd] seg [Salih bin Kaisan], [Hasyim] yenna-d deg ḥadit-nnes, yenna-yi-d [Salih bin Kaisan], deg wakud ay deg [Yazid] yenna-d; seg [Salih] seg [Az Zuhri] seg [Abdul Hamid bin Abdurrahman] seg [Muḥemmed ben Saɛd] seg [Baba-s] yenna; Umar bin Khaththab yemlal d Rasulullah sallallahu alaihi wasallam, di tallit-nni llant aṭas n tlawin n Qurayc qrib-is llant ttsteqsint yerna steqsant ugar yerna ssawḍent ad sneqsent ṣṣut-nsent. Mi slan i taɣect n Ɛumar, ruḥen, qqimen ssusmen. Syin, yeḍsa-d Rresulullah ssallam akka i d-yenna Umar; 'A tilawin yellan d iɛdawen n lebɣi-nsent, ma tettḥeqriḍ-iyi deg wakud aydeg ur tettḥeqriḍ ara Umazan n Öebbi sallallahu 'alaihi wasallam?' Rran-as-d ; 'Axater telliḍ d aɛewwiq, d aɛewwiq ugar n Umazan n Öebbi'. Inna Nnbi: "a Umar! Ur kwen ipmagar Cciîan deg ubrid, siwa ma iîîef abrid nniven war win nnwen.
Imam Ahmad : 1497
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِكْرِمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَبِيبَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنَّا نُكْرِي الْأَرْضَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا عَلَى السَّوَاقِي مِنْ الزَّرْعِ وَبِمَا سَعِدَ بِالْمَاءِ مِنْهَا فَنَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ وَأَذِنَ لَنَا أَوْ رَخَّصَ بِأَنْ نُكْرِيَهَا بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ
Yenna-aɣ-d [Yazid] yenna-aɣ-d [Ibrahim bin Saɛd] seg [Muḥemmed bin Ikrimah bin Abdurrahman bin Al Harith bin Hisham] seg [Muḥemmed bin Abdurrahman bin Abu Labibah] seg [Saɛid bin Musayyab] seg [Saɛd bin Malik yenna]; ‘Nekreḍ akal deg tallit n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, s uxelleṣ n lɣella seg yiɣersiwen ay d-yezzin i tɣerɣert n waman yerna daɣen s wayen ay d-ttawin waman. Syin, Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam iḥerrem-aɣ yerna yeǧǧa neɣ yefka-d lḥeqq i tkerrazt s wureɣ neɣ s lfeṭṭa'.
Imam Ahmad : 1498
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ خَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُخَلِّفُنِي فِي النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ قَالَ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى غَيْرَ أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Jaɛfar] yenna-aɣ-d [Syuɛba] seg [Al Hakam] seg [Mush’ab bin Saɛd] seg [Saɛd bin Abu Waqac] yenna-d; Ṛebbi yessemres Ali bin Abu Ṭalib - d amḍebber-nnes - deg tallit n yimenɣi n Tabuk, sakkin yenna-d Ali RAdhiallah 'anhu ; “A Amazan n Öebbi, teǧǧiḍ iyi d tilawin akked warrac”! Yenna- yasen: ‘Ur tebɣiḍ ara ad yili wemkan- ik zdat- i am wemkan n Haṛun zdat Musa? D ayen kan ur yelli ara Nnbi deffir-i'.
Imam Ahmad : 1499
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ زِيَادُ بْنُ مِخْرَاقٍ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ عَبَايَةَ يُحَدِّثُ عَنْ مَوْلًى لِسَعْدٍ ح قَالَ أَبِي و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زِيَادِ بْنِ مِخْرَاقٍ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ عَبَايَةَ الْقَيْسِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ مَوْلًى لِسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنِ ابْنٍ لِسَعْدٍ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي فَكَانَ يَقُولُ فِي دُعَائِهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْجَنَّةَ وَأَسْأَلُكَ مِنْ نَعِيمِهَا وَبَهْجَتِهَا وَمِنْ كَذَا وَمِنْ كَذَا وَمِنْ كَذَا وَمِنْ كَذَا وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ النَّارِ وَسَلَاسِلِهَا وَأَغْلَالِهَا وَمِنْ كَذَا وَمِنْ كَذَا قَالَ فَسَكَتَ عَنْهُ سَعْدٌ فَلَمَّا صَلَّى قَالَ لَهُ سَعْدٌ تَعَوَّذْتَ مِنْ شَرٍّ عَظِيمٍ وَسَأَلْتَ نَعِيمًا عَظِيمًا أَوْ قَالَ طَوِيلًا شُعْبَةُ شَكَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ سَيَكُونُ قَوْمٌ يَعْتَدُونَ فِي الدُّعَاءِ وَقَرَأَ { ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ } قَالَ شُعْبَةُ لَا أَدْرِي قَوْلُهُ { ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً } هَذَا مِنْ قَوْلِ سَعْدٍ أَوْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ لَهُ سَعْدٌ قُلْ اللَّهُمَّ أَسْأَلُكَ الْجَنَّةَ وَمَا قَرَّبَ إِلَيْهَا مِنْ قَوْلٍ أَوْ عَمَلٍ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ النَّارِ وَمَا قَرَّبَ إِلَيْهَا مِنْ قَوْلٍ أَوْ عَمَلٍ
Yenna-yaɣ-d [Abu Nadhr] yenna-yaɣ-d [Syu’bah] yenna-d; [Ziyad bin Mixraq] ixebber-iyi-d, yenna-d; Sliɣ-as [Qais bin Abayah] yettmeslay-it-id seg [akli aqbur Saɛd]. ɣef leḥsab n yiberdan nniḍen; Yenna-d baba; yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Jaɛfar] yenna-aɣ-d [Syuɛba] seg [Ziyad bin Mikhraq] yenna-d; Sliɣ [Qais bin ‘Abayah Al Qaisi] yenna-d seg [akli aqbur Saɛd bin Abu Waqash] n [mmi-s n Saɛd] belli yeẓẓall s tɣuri deg yiwet seg tẓalliyin-is: ‘A Rebbi, s tidet ssutreɣ-ak Lǧennet yerna ssutreɣ-ak lfeṛḥ-is d ccbaḥa-s seg, d waya seg, d waya seg, d waya seg, d waya seg. Nekk ttnadiɣ ɣef lǧennet, seg lḥebs-is, seg lḥebs-is d waya d waya’. Deg tallit-nni, yessusem-it Saɛd, mi yekfa taẓallit, [Saɛd] yenna-d; ‘Teḥrezḍ iman-ik seg kra meqqren aṭas yerna tessutreḍ daɣen lxir meqqren aṭas,’ neɣ imeslay-d s tɣuri, -Syu’bah yettḥulfu.- Yenna-d Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Ad yili wegdud iɛeddan deg tẓallit’. Sinna, yeɣra-d ayat-nni: -Ẓalt i Mass ik, s ṣṣut ḥninen. Ih, Öebbi ur Iêemmel ara imdanen iâeddan tilisa.- -Inna Syu'bah; Ur ẓriɣ ara anwa i d-yeɣran ayat-nni: -Ẓẓal i Mass-ik s tmeẓẓuɣt d ṣṣut ḥninen.- ama seg wawal n Saɛd neɣ seg wawal n Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam.- Syin yenna-yas Saɛd i mmi-s; 'Read: ALLAHUMMA AS`ALUKAL JANNATA WAMAA QARRABA ILAIHA MIN QAULIN AU 'AMAL, WA A'UDZUBIKA MINANNARI WAMAA QARRABA ILAIHA MIN QAULIN AU 'AMAL -Ya Allah, I ask You paradise and whatsover to the words to the form of it, ttnadi ɣur-k lḥeqq seg Loahennama d wayen akk ara tt-iqerben ɣur-s s talɣa n wawal neɣ n lecɣal-'.
Imam Ahmad : 1500
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ مُصْعَبٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ كَانَ يَأْمُرُ بِهَؤُلَاءِ الْخَمْسِ وَيُخْبِرُ بِهِنَّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْبُخْلِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ الْجُبْنِ وَأَعُوذُ بِكَ أَنْ أُرَدَّ إِلَى أَرْذَلِ الْعُمُرِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الدُّنْيَا وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Jaɛfar] yenna-aɣ-d [Syuɛbah] seg [Abdul Malik bin Ɛumair] seg [Mush’ab] seg [Saɛd bin Abu Waqash] belli yenna-d ad nessuter aḥareb seg xemsa n tɣawsiwin, yerna yenna-as belli d seg Rasulullah sallallahu ‘alaihial yella. D wa i d; 'ALLAHUMMA INNI A'UDZUBIKA MINAL BUKHLI WA A'UDZUBIKA MINAL JUBNI WA 'AUDZUBIKA AN URADDA ILA ARDZALIL 'UMURI WA A'UDZUBIKA MIN FITNATID DUNYA WA 'AUDZUBIKA MIN , Allah WA 'AUDZUBIKA ve' ttnadiɣ deg-k seg uɛewwiq, ttnadiɣ deg-k seg lbaṭel, ttnadiɣ deg-k seg uɛeqli. ɣer leɛmeṛ n tmeṭṭut, yerna ttnadiɣ deg-k seg lbaṭel n ddunit yerna ttnadiɣ deg-k seg lḥif n uẓekka-'.