Imam Ahmad : 121
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ أَنْبَأَنَا لَيْثٌ وَيُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَادِ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي الْوَلِيدِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ سُرَاقَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَظَلَّ رَأْسَ غَازٍ أَظَلَّهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَنْ جَهَّزَ غَازِيًا حَتَّى يَسْتَقِلَّ كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ حَتَّى يَمُوتَ قَالَ قَالَ يُونُسُ أَوْ يَرْجِعَ وَمَنْ بَنَى لِلَّهِ مَسْجِدًا يُذْكَرُ فِيهِ اسْمُ اللَّهِ تَعَالَى بَنَى اللَّهُ لَهُ بِهِ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ
Nutti himeera [Abu Salaamaa Al Khuza’i] [Yaaziid Bin Abdullaah Bin Usamah Bin Al Had] irraa [Al Walid Bin Abul Walid] irraa [Usmaan Bin Abdullah i.e. Ibn Suraqah] irraa [Umar Bin Al Khaththab] irraa [Laits] nuuf himee jira, jedhe; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akkana jechuu isaa dhaga’e: ‘Namni mataa loltuu gaaddisa godhe, Rabbiin guyyaa qiyaamaa isa tiksa, namni meeshaa waraanaa qopheesse akka inni rizqii argatutti, sana booda isaaf hanga du’utti akka mindaa waraanaa ta’a’. [Yonaas] akkas jedhe; 'Yookiin hanga inni deebi'utti, namni Rabbiif jecha masjiida maqaan Rabbii Ta'aalaa itti dubbatame ijaare, sana booda Rabbiin mana samii irratti isaaf ijaara'.
Imam Ahmad : 122
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِسْمَةً فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَغَيْرُ هَؤُلَاءِ أَحَقُّ مِنْهُمْ أَهْلُ الصُّفَّةِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُمْ تُخَيِّرُونِي بَيْنَ أَنْ تَسْأَلُونِي بِالْفُحْشِ وَبَيْنَ أَنْ تُبَخِّلُونِي وَلَسْتُ بِبَاخِلٍ
Nutti himee jira ['Affan] Nutti hime [Abu 'Awanah] irraa [Sulaiman Al A'masy] irraa [Syaqiq] irraa [Salmaan Bin Rabi'ah] irraa akkana jedhe; [Umar] yeroo jedhu dhaga’e; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam qoqqoodinsa qoode, kanaaf ani jedhe; 'Yaa Ergamaa Rabbii dhuguma namoonni isaan ala ta'an mirga caalu qabu, jechuunis Ahlush Shuffah!' ergasii Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhee deebise: ‘Dhugumatti filannoo lama naaf kennite; humnaan na gaafachuu keessanii fi akka nama quuqamaatti na ilaaltan gidduutti, ani immoo nama quuqama qabu miti'.
Imam Ahmad : 123
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ الْحَدَثِ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ
Nutti himee jira ['Affan] Nutti hime [Khalid] irraa [Yazid Bin Abu Ziyad] irraa ['Ashim Bin 'Ubaidillah] irraa [abbaa isaa] irraa [akaakayyuu isaa] irraa [Umar Bin Al Khaththab] irraa, jedhe; 'Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam erga hadaata qabaatee booda wuduu'aa fi khufuu lamaan haxaa'aa ture arge'.
Imam Ahmad : 124
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَانَ مُسْتَنِدًا إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَعِنْدَهُ ابْنُ عُمَرَ وَسَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَ اعْلَمُوا أَنِّي لَمْ أَقُلْ فِي الْكَلَالَةِ شَيْئًا وَلَمْ أَسْتَخْلِفْ مِنْ بَعْدِي أَحَدًا وَأَنَّهُ مَنْ أَدْرَكَ وَفَاتِي مِنْ سَبْيِ الْعَرَبِ فَهُوَ حُرٌّ مِنْ مَالِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ أَمَا إِنَّكَ لَوْ أَشَرْتَ بِرَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ لَأْتَمَنَكَ النَّاسُ وَقَدْ فَعَلَ ذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَأْتَمَنَهُ النَّاسُ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَدْ رَأَيْتُ مِنْ أَصْحَابِي حِرْصًا سَيِّئًا وَإِنِّي جَاعِلٌ هَذَا الْأَمْرَ إِلَى هَؤُلَاءِ النَّفَرِ السِّتَّةِ الَّذِينَ مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَوْ أَدْرَكَنِي أَحَدُ رَجُلَيْنِ ثُمَّ جَعَلْتُ هَذَا الْأَمْرَ إِلَيْهِ لَوَثِقْتُ بِهِ سَالِمٌ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ
Nutti himamee jira ['Affan] Umar Ibnu Umar fi Sa'id Bin Zaid osoo jiranii Ibnu Abbaas irratti hirkatee akka ture [Hammad Bin Salamah] irraa [Ali Bin Zaid] irraa [Abu Rafi'] irraa nutti himamee jira, sana booda akkana jedhe; 'Beekta, dhugaa dubbachuuf ani dhimma kalalaah irratti yaada hin ibsu, na boodas kaliifaa hin muudu, dhugaa dubbachuuf gabroota Arabaa keessaa namni yeroo du'a koo na argate qabeenya Rabbii irraa bilisa ta'a'. Kanaaf Sa’id Bin Zaid akkana jedhe; 'Osoo Muslimoota keessaa tokko hin muuduu ta'ee, akkuma Abu Bakr godhe, namoonnis si amanu turan, namoonnis ni amanu turan?' Kanaaf [Umar] deebisee; 'Hawwii badaa hiriyyoota koo argeera, kanaaf dhimma kana namoota ja'a yeroo Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam du'an itti gammadaniif dabarsee kenne'. Ergasii Umar akkana jedhe; 'Namoota lamaan kana keessaa tokko yoo na qunnamee booda dhimma kana dabarsee isaaf kenne sana booda imaanaa itti kenna; Salim garbicha Abu Hudzaifah fi Abu Ubaidah Bin Jarrah ture'.
Imam Ahmad : 125
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنِي أَبُو الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ شَهِدَ عِنْدِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ فِيهِمْ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا صَلَاةَ بَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَلَا صَلَاةَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ
Nutti himeera [Affan] Nutti himeera [Hammam] Nutti himeera [Qatadah] Natti himeera [Abul 'Aliyah] [Ibn Abbaas] irraa akkana jedhe; 'Ani duratti namoota barakaa ta'an ragaa baheera, isaan keessaa [Umar], kan ani baay'ee itti gammadu Umar dha, Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhan: 'Salaata ganama booda hanga aduun baatutti, salaata waaree boodas hanga aduun lixxutti salaanni hin jiru'.
Imam Ahmad : 126
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَكَبَّ عَلَى الرُّكْنِ فَقَالَ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَوْ لَمْ أَرَ حَبِيبِي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَكَ وَاسْتَلَمَكَ مَا اسْتَلَمْتُكَ وَلَا قَبَّلْتُكَ وَ { لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ }
Nutti himeera ['Affan] Nutti himeera [Wuhaib] Nutti himeera [Abdullah Bin Utsman Bin Khutsaim] [Sa'id Bin Jubair] irraa [Aadde Abbaas] irraa akka [Umar Bin Al Khaththab] Dhagaa Gurraacha dhungate sana booda akkana jedhe; 'Dhugumatti, ati dhagaa ta'uu kee nan beeka, osoon jaalallee koo sallallaahu aleeyhi wasallam si dhungachaa fi si xuuxuu hin argine ta'ee, silaa si xuuxuu fi si hin dhunganne ta'uun isaa hin oolu, dhugumatti Ergamaa Rabbii keessa fakkeenya gaarii ta'etu jira ture.'
Imam Ahmad : 127
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَنْبَأَنَا عَمَّارُ بْنُ أَبِي عَمَّارٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى فِي يَدِ رَجُلٍ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ أَلْقِ ذَا فَأَلْقَاهُ فَتَخَتَّمَ بِخَاتَمٍ مِنْ حَدِيدٍ فَقَالَ ذَا شَرٌّ مِنْهُ فَتَخَتَّمَ بِخَاتَمٍ مِنْ فِضَّةٍ فَسَكَتَ عَنْهُ
Nutti himeera ['Affan] Nutti himeera [Hammad] nutti himee jira ['Ammar Bin Abu 'Ammar] akka [Umar Bin Al Khaththab] jedhe; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam harka nama tokkoo irratti warqee argee, sana booda akkana jedhe: 'Gataa - waan sana!' kanaaf gatate, achiis ringii sibiilaan hojjetame uffatee, kanaaf: 'Kun sana caalaa hamaadha' jedhee booda ringii meetii irraa hojjetame uffatee waan ta'eef callise.
Imam Ahmad : 128
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ الْأَنْصَارُ مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ فَأَتَاهُمْ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَمَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنْ يَؤُمَّ النَّاسَ فَأَيُّكُمْ تَطِيبُ نَفْسُهُ أَنْ يَتَقَدَّمَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ نَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ نَتَقَدَّمَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Nutti himeera [Mu’awiyah Bin ‘Amru] Nutti himeera [Za`idaan] Nutti himeera [‘Ashiim] fi [Husain Bin Ali], [Za`idah] irraa [‘Ashim] irraa [Zirr] irraa [Abdullah] irraa akkana jedhe; gaafa Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam du’e ummanni Ansar akkana jedhan; 'Nu keessaa hoggantoonni ni jiru isin keessaa ammoo hoggantoonni jiru'. Kanaaf [Umar] isaan bira dhufee akkana jedhe; 'Yaa ummata Ansar, Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam Abuu Bakriin akka ummata geggeessu ajajee akka ture hin beektu, kanaafuu eenyutu lubbuu isaa keessatti tasgabbaa'ee Abuu Bakriin dursa?' Kanaaf ummanni Ansar deebiseef; 'Abuu Bakrii dura deemuu irraa Rabbitti maganna'.
Imam Ahmad : 129
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ رَأَى رَجُلًا تَوَضَّأَ لِلصَّلَاةِ فَتَرَكَ مَوْضِعَ ظُفُرٍ عَلَى ظَهْرِ قَدَمِهِ فَأَبْصَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ارْجِعْ فَأَحْسِنْ وُضُوءَكَ فَرَجَعَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ صَلَّى
Nutti himee jira [Musaa Bin Daud] [Ibn Lahi’ah] irraa [Abu Az Zubair] irraa [Jabir] irraa akka [Umar Bin Al Khaththab] itti gabaase, akka namni tokko salaataaf wuduu’a godhu arge, sana booda hamma cirracha qubaa miila isaa irratti dhiisee, Nabiyyi sallallaahu ’alaihi wasallam isa arge, jedhe: 'Deebi'ii wuduu'aa kee xumuri'. kanaaf deebi’ee wuduu’a raawwate sana booda salaate.
Imam Ahmad : 130
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ رَافِعٍ الطَّاطَرِيُّ بَصْرِيٌّ حَدَّثَنِي أَبُو يَحْيَى رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ عَنْ فَرُّوخَ مَوْلَى عُثْمَانَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ خَرَجَ إِلَى الْمَسْجِدِ فَرَأَى طَعَامًا مَنْثُورًا فَقَالَ مَا هَذَا الطَّعَامُ فَقَالُوا طَعَامٌ جُلِبَ إِلَيْنَا قَالَ بَارَكَ اللَّهُ فِيهِ وَفِيمَنْ جَلَبَهُ قِيلَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَإِنَّهُ قَدْ احْتُكِرَ قَالَ وَمَنْ احْتَكَرَهُ قَالُوا فَرُّوخُ مَوْلَى عُثْمَانَ وَفُلَانٌ مَوْلَى عُمَرَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِمَا فَدَعَاهُمَا فَقَالَ مَا حَمَلَكُمَا عَلَى احْتِكَارِ طَعَامِ الْمُسْلِمِينَ قَالَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ نَشْتَرِي بِأَمْوَالِنَا وَنَبِيعُ فَقَالَ عُمَرُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ احْتَكَرَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ طَعَامَهُمْ ضَرَبَهُ اللَّهُ بِالْإِفْلَاسِ أَوْ بِجُذَامٍ فَقَالَ فَرُّوخُ عِنْدَ ذَلِكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أُعَاهِدُ اللَّهَ وَأُعَاهِدُكَ أَنْ لَا أَعُودَ فِي طَعَامٍ أَبَدًا وَأَمَّا مَوْلَى عُمَرَ فَقَالَ إِنَّمَا نَشْتَرِي بِأَمْوَالِنَا وَنَبِيعُ قَالَ أَبُو يَحْيَى فَلَقَدْ رَأَيْتُ مَوْلَى عُمَرَ مَجْذُومًا
Nutti himee jira [Abu Sa’id, gabricha Bani Hashim] Nutti himeera [Al Haitsam Bin Rafi’ Ath Thathari of Basrah] Natti himee jira [Abu Yahya, nama Makkaa irraa] [Farrukh, gabricha Usmaan] irraa, akka [Umar] yeroo inni Amirul Mukminin ture, gara masjiidaatti bahee nyaata naannoo faca’ee arge, kanaaf jedhee gaafate; 'Nyaanni kun maali?' Isaanis deebisaniif; 'Nyaata nuuf fidame' jedhe; 'Nyaata kana fi nama fide Rabbiin haa qananiisu' jedheen booda namni tokko; 'Yaa Amirul Mukminin nyaanni kuufameera' jedhee Umar gaafate; 'Eenyutu kuufate?' Isaanis deebisaniif; 'Farrukh gabricha Usmaan, Fulaan immoo gabricha Umar ti,' kanaaf Umar ergamaa ergeen lamaan isaanii waamu, sana booda akkana jedhe; 'Maaltu isin lamaan nyaata Muslimaa akka kuufattan isin kakaase?' Lamaanuu deebisaniif; 'Yaa Amirul Mukminin qabeenya keenyaan bitannee gurgurra'. Kanaaf Umar deebisee; 'Ergamaan Rabbii (s.a.w) akkana jechuu isaanii dhaga'eera: 'Namni qabeenya Muslimoota kuufate, Rabbiin kiisa ykn dhukkuba nadaayiitiin isa dhiphisa,' ergasii Farrukh akkana jedhe; 'Yaa Amirul Mukminin, nyaata kuufachuu bara baraan akka hin deebine Rabbii fi siif waadaa gala'. Waa'ee gabricha Umar akkana jedhe; 'Qabeenya keenyaan bitannee gurgurra qofa'. Abuu Yahyaan akkana jedhan; 'Ergasii garbichi Umar dhukkuba nadaayiitiin akka rakkatu arge.'
Imam Ahmad : 131
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالًا فَقُلْتُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ وَتَصَدَّقْ بِهِ فَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ حَدَّثَنَا هَارُونُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Nutti himee jira [Abu Yaman] [Az Zuhri] irraa [Syu’aib] nutti himee jira [Abdullah Bin Umar] akka jedhe [Salim Bin Abdullah] nutti hime; [Umar] yeroo jedhu dhaga’e; Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam kennaa naaf kennan, kanaaf akkan jedhe; 'Namoota na caalaa barbaadaniif qofa kenni'. Hanga guyyaa tokko qabeenya naaf kennee anis; 'Namoota na caalaa barbaadaniif qofa kenni'. Kanaaf Rasuulli sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhan: 'qabeenya sana fudhadhaa misoomsaa - invast godhaa - sana booda invast godhaa. Qabeenya kana irraa wanti sitti dhufee fi ati hin eegne fi hin gaafanne, sana booda fudhadhu, yoo akkas hin taane immoo kan kee jettee hin himatin'. Nutti himee jira [Harun] Nutti himeera [Ibn Wahab] Natti hime [Yunus] [Ibn Shihab] irraa [Salim] irraa [Abbaa Isaa] irraa akkana jedhe; [Umar] yeroo jedhu dhaga’e; Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam kennaa naaf kenne,' sana booda hiika hadiisa sanaa kaase.
Imam Ahmad : 132
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي بُكَيْرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ هَشَشْتُ يَوْمًا فَقَبَّلْتُ وَأَنَا صَائِمٌ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ صَنَعْتُ الْيَوْمَ أَمْرًا عَظِيمًا فَقَبَّلْتُ وَأَنَا صَائِمٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ لَوْ تَمَضْمَضْتَ بِمَاءٍ وَأَنْتَ صَائِمٌ قُلْتُ لَا بَأْسَ بِذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفِيمَ
Nutti himee jira [Hajjaaj] Nutti himeera [Laits] Natti hime [Bukair] irraa [Abdul Malik Bin Sa’id Al Ansari] irraa [Jabir Bin Abdullah] irraa [Umar Bin Al Khaththab] irraa akkana jedhe; Gaaf tokko hawween fedhiin kiyya ka’e sana booda soomana osoon jiruu dhungadhe, kanaaf gara Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam dhufee akkan jedhe; 'Har'a dogongora guddaa hojjedhe, osoon soomuu dhungadhe', Rasuulli sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhanii gaafatan: 'yoo soomtanii booda afaan dhiqattan maal jettu?' jedheen deebiseef; 'Sana gonkumaa hin dhibu'. Ergasii Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhan: 'Egaa rakkoon eessa jira?'
Imam Ahmad : 133
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْفُرَاتِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ أَنَّهُ قَالَ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ فَوَافَيْتُهَا وَقَدْ وَقَعَ فِيهَا مَرَضٌ فَهُمْ يَمُوتُونَ مَوْتًا ذَرِيعًا فَجَلَسْتُ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرًا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِأُخْرَى فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرًا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِالثَّالِثَةِ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا شَرًّا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَجَبَتْ فَقَالَ أَبُو الْأَسْوَدِ مَا وَجَبَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ قُلْتُ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا مُسْلِمٍ شَهِدَ لَهُ أَرْبَعَةٌ بِخَيْرٍ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ قَالَ فَقُلْنَا وَثَلَاثَةٌ قَالَ فَقَالَ وَثَلَاثَةٌ قَالَ قُلْنَا وَاثْنَانِ قَالَ وَاثْنَانِ قَالَ ثُمَّ لَمْ نَسْأَلْهُ عَنْ الْوَاحِدِ
Nutti himee jira [Yunus Bin Muhammad] Nutti himee jira [Daud jechuunis Ibnu Abil Furath] [Abdullah Bin Buraidah] irraa [Abul Aswad] irraa akka jedhe; Madiinaa dhufe, yeroon achi gahu weerarri dhibee daddarbaa akka jiru fakkaata, namoonni haala gaddisiisaa ta’een du’aa turan, kanaaf yeroon [Umar Bin Al Khaththab] cinaa taa’u, reeffi bira darbee reeffa gaarummaan faarfame, sana booda Umar akkana jedhe; 'dirqama' sana booda reeffa biraa bira darbee reeffa gaarummaan faarfame, sana booda Umar akkana jedhe; 'dirqama' sana booda reeffa sadaffaan bira darbee fokkinni reeffa sanaa ifa ta'e, sana booda Umar akkana jedhe; 'dirqama' dhumarratti Abul Aswaad gaafate; 'Waajiba jechuun maal jechuudha yaa Amirul Mukminin?' Umar deebisee; 'Akkuma Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam jedhe: 'Muslimni kamuu nama afuriin gaarummaadhaan ragaa bahe, sana booda Rabbiin jannata isa galcha' jedheen gaafadhe; 'Namoonni sadii yoo ta'e hoo?' Innis akkas jedhee deebiseef: 'Akkasumas namoota sadii' jedheen ammas gaafadhe; 'Namoonni lama yoo ta'e hoo?' Innis deebisee; 'Akkasumas nama lama'. Sana booda namni tokko yoo ta'e maal ta'a jennee hin gaafannu'.
Imam Ahmad : 134
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا بُكَيْرٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عُمَرَ قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَمَضَانَ وَالْفَتْحَ فِي رَمَضَانَ فَأَفْطَرْنَا فِيهِمَا
Nutti himee jira [Abu Sa’id] Nutti himeera [Ibn Lahi’ah] Nutti hime [Bukair] [Sa’id Bin Al Musayyib] irraa [Umar] irraa akkana jedhe; 'Ji'a Ramadlaana keessa Nabi sallallaahu aleeyhi wasallam waliin lolle, ji'a Ramadlaana keessa yeroo magaalaa Makkaa dhuunfanne, yeroo lamaan sooma keenya cabsine'.
Imam Ahmad : 135
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ عَوْفٍ الْعَنَزِيُّ بَصْرِيٌّ قَالَ أَنْبَأَنَا الْغَضْبَانُ بْنُ حَنْظَلَةَ أَنَّ أَبَاهُ حَنْظَلَةَ بْنَ نُعَيْمٍ وَفَدَ إِلَى عُمَرَ فَكَانَ عُمَرُ إِذَا مَرَّ بِهِ إِنْسَانٌ مِنْ الْوَفْدِ سَأَلَهُ مِمَّنْ هُوَ حَتَّى مَرَّ بِهِ أَبِي فَسَأَلَهُ مِمَّنْ أَنْتَ فَقَالَ مِنْ عَنَزَةَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ حَيٌّ مِنْ هَاهُنَا مَبْغِيٌّ عَلَيْهِمْ مَنْصُورُونَ
Nutti himee jira [Abu Sa’id gabricha Bani Hashim] Nutti himee jira [Al Mutsanna Bin ‘Auf Al ‘Anazi of Basrah] akkana jedhe; abbaan isaa jechuunis Hanzhalah Bin Nu’aim ergamaa Umar akka ta’e [Al Ghadlban Bin Hanzhalah] nuuf beeksisee jira, [Umar] yeroo ergamaan daawwatamu nama sana gaafate; 'Ergamaa kam irraa dhufe' hanga dhumarratti dabareen abbaa koo ga'ee isa gaafate; 'Ergamaa kam irraa dhufte?' Kanaaf deebisee; ''Anazah' irraa akkana jedhe; 'Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jechuu isaanii dhaga'eera: 'Gandoonni naannoo kana irraa dhufan yeroo hunda yoo cunqurfaman ni gargaarama'.
Imam Ahmad : 136
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَعْمَرٍ أَنَّهُ سَأَلَ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ عَنْ الصِّيَامِ فِي السَّفَرِ فَحَدَّثَهُ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَتَيْنِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ يَوْمَ بَدْرٍ وَيَوْمَ الْفَتْحِ فَأَفْطَرْنَا فِيهِمَا
Nutti himeera [Hasan Bin Muusaa] Nutti himeera [Ibnu Lahi’ah] akkana jedhe; [Yazid Bin Abu Habib] [Ma'mar] irraa akka inni [Sa'id Bin Musayyib] yeroo imala soomana gaafate nutti himee jira, kanaaf [Umar Bin Al Khaththab] irraa itti hime, akka jedhe; 'Nabi sallallaahu aleeyhi wasallam waliin ji'a Ramadlaana keessa yeroo lama lolle, jechuunis lola Badrii fi magaalaa Makkaa dhuunfachuu, sana booda yeroo lola sana sooma cabsine'.
Imam Ahmad : 137
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا دَيْلَمُ بْنُ غَزْوَانَ عَبْدِيٌّ حَدَّثَنَا مَيْمُونٌ الْكُرْدِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي كُلُّ مُنَافِقٍ عَلِيمِ اللِّسَانِ
Nutti himameera [Abu Sa’id] Nutti himameera [Dailam Bin Ghazwan] an abd, Nutti himameera [Maimun Al Kurdi] Natti himameera [Abu Usmaan An Nahdi] [Umar Bin Al Khaththab] irraa akka Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jedhe: ‘Dhugumatti, wanti ani ummaa koo irraa baay’ee sodaadhu hunda fakkeessituu arraba isaatiin qaroo ta'e'.
Imam Ahmad : 138
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَائِدَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ مَسْلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ فِي أَرْضِ الرُّومِ فَوُجِدَ فِي مَتَاعِ رَجُلٍ غُلُولٌ فَسَأَلَ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ وَجَدْتُمْ فِي مَتَاعِهِ غُلُولًا فَأَحْرِقُوهُ قَالَ وَأَحْسَبُهُ قَالَ وَاضْرِبُوهُ قَالَ فَأَخْرَجَ مَتَاعَهُ فِي السُّوقِ قَالَ فَوَجَدَ فِيهِ مُصْحَفًا فَسَأَلَ سَالِمًا فَقَالَ بِعْهُ وَتَصَدَّقْ بِثَمَنِهِ
Nutti himee jira [Abu Sa’id] Nutti himeera [Abdul Aziz Bin Muhammad] Nutti himee jira [Salih Bin Muhammad Bin Za`idah] irraa [Salim Bin Abdullah] irraa akka inni Maslamah Bin Abdul Malik waliin ture addunyaa Roomaa keessatti, sana booda qabeenya nama ghulul tokkoo keessatti argame -meeshaa boojuu waraanaa irraa hatame-, sana booda Maslamah Bin Abdul Malik gaafate Salim Bin Abdullah, Salim Bin Abdullah deebii kennan; Ergamaan Rabbii (saw) akkana jedhan [Abdullah] [Umar] irraa akkana jedhan: 'Namni qabeenya isaa keessaa argattan meeshaa Ghulul qaba, gubaa'. Umar akka jedhanitti; 'Ani akkas jedhe natti fakkaate: 'Akkasumas rukutaa' jedhe Saalih; 'Ergasii Maslaamaan qabeenya namichaa gabaatti fuudhe'. Saalih akkana jedhe; 'Mushaaf immoo keessaa argate, sana booda Saalim gaafate, deebisee; 'Galii argame gurguruun dhaabbilee tola ooltummaaf kenni'.
Imam Ahmad : 139
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَعَوَّذُ مِنْ خَمْسٍ مِنْ الْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَفِتْنَةِ الصَّدْرِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ وَسُوءِ الْعُمُرِ
[Abu Sa’id] fi [Huseen Bin Muhammad] lamaan isaanii iyyuu akka jedhan nutti himameera; [Israa’el] [Abuu Ishaaq] irraa [’Amru Bin Maimun] irraa [Umar] irraa, Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam waan shan irraa maganfate nuuf himamee jira; 'maalummaa naasisaa, abshaalummaa, fitnatush shadr -towba dura du'e-, dararaa qabrii fi bara hamaa ta'uu irraa'.
Imam Ahmad : 140
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءَ بْنَ دِينَارٍ عَنْ أَبِي يَزِيدَ الْخَوْلَانِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ فَضَالَةَ بْنَ عُبَيْدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشُّهَدَاءُ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ الَّذِي يَرْفَعُ إِلَيْهِ النَّاسُ أَعْنَاقَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأْسَهُ حَتَّى وَقَعَتْ قَلَنْسُوَتُهُ أَوْ قَلَنْسُوَةُ عُمَرَ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ لَقِيَ الْعَدُوَّ فَكَأَنَّمَا يُضْرَبُ جِلْدُهُ بِشَوْكِ الطَّلْحِ أَتَاهُ سَهْمٌ غَرْبٌ فَقَتَلَهُ هُوَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّانِيَةِ وَرَجُلٌ مُؤْمِنٌ جَيِّدُ الْإِيمَانِ خَلَطَ عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا لَقِيَ الْعَدُوَّ فَصَدَقَ اللَّهَ حَتَّى قُتِلَ فَذَلِكَ فِي الدَّرَجَةِ الثَّالِثَةِ
Nutti himeera [Abu Sa’id] Nutti himeera [Ibn Lahi’ah] akkana jedhe; [Atho` Bin Dinar] [Abu Yazid Al Khaulani] irraa akka inni [Fadlalah Bin 'Ubaid] jedhe dhaga'e; [Umar Bin Al Khaththab] Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jechuu isaa dhaga’e: ‘Namoonni sadi wareegaman; namni mu’minaa iimaana isaatiin gaarii ta’e diina waliin wal argee ergasii hanga ajjeefamutti Rabbiin biratti amanamaa ta’a, sana booda guyyaa qiyaamaa namoonni isa ilaaluuf morma isaanii crane’ godhu,’ Ergamaan Rabbii sallallaahu ‘alaihi wasallam’s morma isaa diriirsee, hamma mataan isaa kufutti ykn kophee Umar kufetti, ‘Akkasumas namni iimaana qabu kan iimaana isaa irratti gaarii ta’e wal qunname diina akka waan gogaan isaa qoree mukaatiin rukutamee, xiyyaa karaa irraa maqeen seenee ajjeefame, sana booda ajjeefame. samiin sadarkaa lammaffaa irra jira. Akkasumas mu’minaan iimaanni isaa gaarii ta’e, hojiin gaariin isaa hojii badaa waliin makame, diina waliin wal argee ergasii hanga ajjeefamutti Rabbiin waliin amanamummaadhaan socho’a, sana booda sadarkaa sadaffaa irratti samii keessa jiraata’.