Imam Ahmad : 101
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ يَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ دَرَّاجٍ أَنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ صَلَّى بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهِ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنْهَانَا عَنْهَا
Ku yaaherize kutugambira [Al Hasan Bin Yahya] akagira ati; atumanyiise [Ibnul Mubarak] ngu; Kitugambirwe [Ma’mar] kuruga ahari [Az Zuhri] kuruga ahari [Rabi’ah Bin Darraj] ngu Ali akashaba rak’a ibiri bwanyima ya Asr kugira ngu kyareetera [Umar] ekiniga kandi yagira ati; 'Timurikumanya ngu Rasulullah akatuzibira kukikora'.
Imam Ahmad : 102
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ حَدَّثَنَا شُرَيْحُ بْنُ عُبَيْدٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَرَجْتُ أَتَعَرَّضُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ أُسْلِمَ فَوَجَدْتُهُ قَدْ سَبَقَنِي إِلَى الْمَسْجِدِ فَقُمْتُ خَلْفَهُ فَاسْتَفْتَحَ سُورَةَ الْحَاقَّةِ فَجَعَلْتُ أَعْجَبُ مِنْ تَأْلِيفِ الْقُرْآنِ قَالَ فَقُلْتُ هَذَا وَاللَّهِ شَاعِرٌ كَمَا قَالَتْ قُرَيْشٌ قَالَ فَقَرَأَ { إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ قَلِيلًا مَا تُؤْمِنُونَ } قَالَ قُلْتُ كَاهِنٌ قَالَ { وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍ قَلِيلًا مَا تَذَكَّرُونَ تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ الْأَقَاوِيلِ لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِالْيَمِينِ ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ الْوَتِينَ فَمَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حَاجِزِينَ } إِلَى آخِرِ السُّورَةِ قَالَ فَوَقَعَ الْإِسْلَامُ فِي قَلْبِي كُلَّ مَوْقِعٍ
Atugambiire [Abul Mughirah] Atugambiire [Shafwan] Atugambiire [Syuraih Bin ‘Ubaid] ati; [Umar Bin Al Khaththab] akagira ati; "Nkaza aheeru kureebana na nabi sallallaahu 'alaihi wasallam ntakahindukire omusiraamu, kwonka nkashanga ngu akaba anbanza omu muzigiti kandi nkaba nyemereire enyima ye, bwanyima yaiguraho okushaba kwe arikushoma ebaruha ya Al Haaqqah kugira ngu natangaara ahabw'omutindo gwa Qur'an," Umar yagumizamu; n’ahabw’ekyo nkagira nti; ‘Na Allah, ogu mushaija n’omuhandiiki w’ebitebyo nk’oku aba Quraysh barikugira,’ Umar akagumizamu; bwanyima akashoma orunyiriri oru: ‘Buzima, Koran buzima n’okushururwa kwa Allah okwashururiirwe Omutumwa w’ekitiinisa. Kandi Koran ti bigambo by’omuhandiiki w’ebitebyo, oine okwikiriza kukye munonga omuriyo’ -QS Al Haaqah enyuguta 40-41-, Umar akagira ati; n’ahabw’ekyo nkagira nti; ‘omuhandiiki w’ebitebyo’ bwanyima akashoma ati: ‘Kandi n’ebigambo by’abafumu tibiri. nookyegyeraho bikye munonga. Ni okushururwa okwayohereziibwe kuruga ahari Ruhanga w’ensi yoona. Kuri noogira ngu we -Muhammad- akagamba ebigambo bimwe omu -iziina- ryaitu, buzima tukaba nituza kumukwata omu mukono gwe ogwa buryo. Reero buzima tukasharaho omurunga gw’omutima. Nahabwekyo tihaine omuriimwe orikubaasa kuturemesa okushara omutsi ogwo,’ kuhisya aha muheru gw’ebaruha, Umar akagira ati; 'Bwanyima buzima obusiraamu bukaza omu mutima gwangye'.
Imam Ahmad : 103
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ وَعِصَامُ بْنُ خَالِدٍ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ عُبَيْدٍ وَرَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ وَغَيْرِهِمَا قَالُوا لَمَّا بَلَغَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَرَغَ حُدِّثَ أَنَّ بِالشَّامِ وَبَاءً شَدِيدًا قَالَ بَلَغَنِي أَنَّ شِدَّةَ الْوَبَاءِ فِي الشَّامِ فَقُلْتُ إِنْ أَدْرَكَنِي أَجَلِي وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ حَيٌّ اسْتَخْلَفْتُهُ فَإِنْ سَأَلَنِي اللَّهُ لِمَ اسْتَخْلَفْتَهُ عَلَى أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ لِكُلِّ نَبِيٍّ أَمِينًا وَأَمِينِي أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ فَأَنْكَرَ الْقَوْمُ ذَلِكَ وَقَالُوا مَا بَالُ عُلْيَا قُرَيْشٍ يَعْنُونَ بَنِي فِهْرٍ ثُمَّ قَالَ فَإِنْ أَدْرَكَنِي أَجَلِي وَقَدْ تُوُفِّيَ أَبُو عُبَيْدَةَ اسْتَخْلَفْتُ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ فَإِنْ سَأَلَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ لِمَ اسْتَخْلَفْتَهُ قُلْتُ سَمِعْتُ رَسُولَكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ يُحْشَرُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بَيْنَ يَدَيْ الْعُلَمَاءِ نَبْذَةً
Kitugambirwe ngu [Abul Mughirah] na [‘Isham Bin Khalid] bombi bakagira ngu; Kitugambirwe [Shafwan] kuruga ahari [Syuraih Bin ‘Ubaid] na [Rasyid Bin Sa’d] n’abandi, bakagira ngu; [Umar] ku yaahikire Saragh, akatunga amakuru ngu omuri Syria hakaba hariho endwara y’amaani, n’ahabw’ekyo akagira ati; ‘Amakuru gakaija ahariinye ngu habaireho endwara y’amaani omuri Syria, mbwenu nkagira nti; ‘Okufa kwaba nikwija ahariinye Abu Ubaidah Bin Jarrah akiriho, buzimazima ninyija kumutoorana nk’omuhunguzi wangye, kandi ku ndaabe nashabirwe Allah; 'Ahabw'enki mwamutaho nk'omuhunguzi waawe ahabw'ummah ya Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam? ’ Ndyagarukamu nti; 'Buzima, nkahurira Omutumwa waawe sallallaahu 'alaihi wasallam arikugira ati: 'Buzima, ahari buri Nabi hariho amiini - omuntu orikwesigwa - obwo amiini wangye ari Abu 'Ubaidah Bin Jarrah'. n’ahabw’ekyo abantu nibakyehakana bagira ngu; 'Niki ekibi aha bakuru ba Quraish?' Eki babaire nibamanyisa ni Bani Fihri, obwo Umar akagira ati; ‘Okufa kwaba nikwija ahariinye Abu Ubaidah afiire, obwo ninyija kutaho Mu’adz Bin Jabal, kandi ku ndaabe nshabirwe Allah; ‘Ahabw’enki waakireetsire? ’ Ndyagarukamu nti; 'Nkahurira Omutumwa waawe sallallaahu 'alaihi wasallam arikugira ati: 'Buzima naija kwerundaana aha kiro ky'okuzooka hamwe n'abanyabwengye bonka'.
Imam Ahmad : 104
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْأَوْزَاعِيُّ وَغَيْرُهُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ وُلِدَ لِأَخِي أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُلَامٌ فَسَمَّوْهُ الْوَلِيدَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمَّيْتُمُوهُ بِأَسْمَاءِ فَرَاعِنَتِكُمْ لَيَكُونَنَّ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ الْوَلِيدُ لَهُوَ شَرٌّ عَلَى هَذِهِ الْأُمَّةِ مِنْ فِرْعَوْنَ لِقَوْمِهِ
Atugambiire [Abul Mughirah] Atugambiire [Ibn ‘Ayyasy] ati; Akangambira [Al Auza’i] n’abandi, kuruga ahari [Az Zuhri] kuruga ahari [Sa’id Bin Al Musayyib] kuruga ahari [Umar Bin Al Khaththab] akagira ati; 'Omwana akazaarwa ahari murumuna wa Umm Salamah, omukazi wa nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, kandi yaheebwa eiziina Al Walid, n'ahabw'ekyo nabi akagira ati: 'Mumuhe eiziina ry'amaziina ga ba faraho baanyu, buzima omu ummah egi nihaija kuba harimu omushaija orikwetwa Al Walid, buzima ogu ummah akaba ari worse ahabw'abantu be'.
Imam Ahmad : 105
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا أَبَانُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِى الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ شَهِدَ عِنْدِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ لَا صَلَاةَ بَعْدَ صَلَاةِ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَلَا صَلَاةَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ
Atugambiire [Bahz] Atugambiire [Aban] kuruga [Qatadah] kuruga [Abul Aliyah] kuruga [Ibn Abbas] akagira ati; Nkaha obujurizi na banywani bangye abaine omugisha, omuribo [Umar], kandi ou ndikukunda munonga ni Umar, ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Tihariho kushaba bwanyima y’okushaba kwa Asr okuhitsya obu eizooba riraarengire, kandi tihariho kushaba bwanyima y’okushaba kwa Fajr okuhitsya obu eizooba riraaze’.
Imam Ahmad : 106
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ مُعَاوِيَةَ الْكِنْدِيِّ أَنَّهُ رَكِبَ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَسْأَلُهُ عَنْ ثَلَاثِ خِلَالٍ قَالَ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ فَسَأَلَهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا أَقْدَمَكَ قَالَ لِأَسْأَلَكَ عَنْ ثَلَاثِ خِلَالٍ قَالَ وَمَا هُنَّ قَالَ رُبَّمَا كُنْتُ أَنَا وَالْمَرْأَةُ فِي بِنَاءٍ ضَيِّقٍ فَتَحْضُرُ الصَّلَاةُ فَإِنْ صَلَّيْتُ أَنَا وَهِيَ كَانَتْ بِحِذَائِي وَإِنْ صَلَّتْ خَلْفِي خَرَجَتْ مِنْ الْبِنَاءِ فَقَالَ عُمَرُ تَسْتُرُ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بِثَوْبٍ ثُمَّ تُصَلِّي بِحِذَائِكَ إِنْ شِئْتَ وَعَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ فَقَالَ نَهَانِي عَنْهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَعَنْ الْقَصَصِ فَإِنَّهُمْ أَرَادُونِي عَلَى الْقَصَصِ فَقَالَ مَا شِئْتَ كَأَنَّهُ كَرِهَ أَنْ يَمْنَعَهُ قَالَ إِنَّمَا أَرَدْتُ أَنْ أَنْتَهِيَ إِلَى قَوْلِكَ قَالَ أَخْشَى عَلَيْكَ أَنْ تَقُصَّ فَتَرْتَفِعَ عَلَيْهِمْ فِي نَفْسِكَ ثُمَّ تَقُصَّ فَتَرْتَفِعَ حَتَّى يُخَيَّلَ إِلَيْكَ أَنَّكَ فَوْقَهُمْ بِمَنْزِلَةِ الثُّرَيَّا فَيَضَعَكَ اللَّهُ تَحْتَ أَقْدَامِهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقَدْرِ ذَلِكَ
Atugambiire [Abul Mughirah] Atugambiire [Shafwan] Atugambiire [Abdurrahman Bin Jubair Bin Nufair] kuruga [Al Harits Bin Mu’awiyah Al Kindi] ngu akavuga emotoka kuza ahari Umar kumubuuza aha bintu bishatu, akagira ati; Nahabwekyo ku yaahikire Madiina, Umar yamubuuza ati; ‘Niki ekikureetsire aha?’ Akagarukamu ati; ‘Okukubuuza ebintu bishatu,’ Umar akabuuza; ‘Ebyo bintu bishatu ni biiha?’ Akagarukamu ati; 'Nikibaasa kuba ngu nyowe n'omukazi turi omu kyombeko ekikye, reero obwire bw'okushaba bukahika, nyowe nawe twashaba hamwe obwo ari aha rurengo rumwe nanye, kandi ku arikushaba enyima yangye obwo aruga omu kyombeko?' Nahabwekyo Umar akagarukamu ati; 'Kora omukingo ahagati yaawe nawe n'ekijwaro, obwo naija kushaba aharubaju rwawe waaba nooyenda'. -Kandi ekya kabiri ni- aha kushaba rak'ah ibiri bwanyima y'okushaba Asr?' N’ahabw’ekyo [Umar] akagarukamu ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akanzibira okukikora'. -Kandi ekya kashatu ni- okuhakanisa ekigano -enfumu-, nibenda ngu mbagambire ekigano,' obwo Umar yaagarukamu; 'Ahariiwe'. Nk’oku atarikukunda kukizibira, Al Harith akagira ati; ‘Nkaba ninyenda kuhitsya ekiteekateeko kyawe kyonka,’ Umar nikwo kugira; 'Nintiina ngu nogamba ebitebyo reero okagira ekitinisa, reero okagamba ebitebyo okagira okwetunguura, kugira ngu otebeekanisiibwe ngu ori ahaiguru yaabo nk'omwanya gw'abagaiga, obwo Allah naija kukuta ahansi y'ebigyere byabo aha izooba ry'okuzooka kurugiirira aha kuteekateeka kwawe'.
Imam Ahmad : 107
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَنْهَاكُمْ أَنْ تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ قَالَ عُمَرُ فَوَاللَّهِ مَا حَلَفْتُ بِهَا مُنْذُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا وَلَا تَكَلَّمْتُ بِهَا ذَاكِرًا وَلَا آثِرًا
Ku yaaherize kutugambira [Bisyr Bin Syu’aib Bin Abu Hamzah] akagira ati; Ku yaaherize kungambira [taata] kuruga [Az Zuhri] akagira ati; amanyiise [Salim Bin Abdullah] ngu [Abdullah Bin Umar] amumanyiise, ngu [Umar Bin Al Khaththab] akagira ati; Nkahurira nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Buzima, Allah abazibiire kurahira omu iziina rya baishenkurubo’. Umar akagira ati; 'Nahabwekyo ahari Allah, tinkarahira ekiragaano eki kuruga obu nahurira omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam arikumuzibira, yaaba ari omu mbeera y'okwijuka nari atarikwijuka'.
Imam Ahmad : 108
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَحُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَأْخُذْ مِنْ الْخَيْلِ وَالرَّقِيقِ صَدَقَةً
Kikatugambirwa [Abul Yaman] kuruga ahari [Abu Bakr Bin Abdullah] kuruga ahari [Rashid Bin Sa’d] kuruga ahari [Umar Bin Al Khattab] na [Hudhaifah Bin Al Yaman] ngu nabi (saww) taratwaire zakaati kuruga aha mbaraasi n’abahuuku.
Imam Ahmad : 109
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُوقَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ بِالْجَابِيَةِ فَقَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ مَقَامِي فِيكُمْ فَقَالَ اسْتَوْصُوا بِأَصْحَابِي خَيْرًا ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ يَفْشُو الْكَذِبُ حَتَّى إِنَّ الرَّجُلَ لَيَبْتَدِئُ بِالشَّهَادَةِ قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا فَمَنْ أَرَادَ مِنْكُمْ بَحْبَحَةَ الْجَنَّةِ فَلْيَلْزَمْ الْجَمَاعَةَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ مَعَ الْوَاحِدِ وَهُوَ مِنْ الِاثْنَيْنِ أَبْعَدُ لَا يَخْلُوَنَّ أَحَدُكُمْ بِامْرَأَةٍ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ ثَالِثُهُمَا وَمَنْ سَرَّتْهُ حَسَنَتُهُ وَسَاءَتْهُ سَيِّئَتُهُ فَهُوَ مُؤْمِنٌ
Atugambiire [Ali Bin Ishaq] atugambiire [Abdullah, nikwo kugira ngu Ibnul Mubarak] atugambiire [Muhammad Bin Suqah] kuruga ahari [Abdullah Bin Dinar] kuruga ahari [Ibn Umar] ngu [Umar Bin Al Khaththab] akabuurira omu maisho g’abantu omuri Jabiyah -ekyaro- omuri Damascu kandi akagira ngu; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akeemerera omu maisho gaitu nk'oku nyowe nyemereire omu maisho gaawe, reero yagira ati: 'muhimbise banywani bangye n'oburungi, reero abo abakuratsireho, reero abo abakuratsireho, reero bwanyima y'ekyo ebishuba nibiija kujanjaara, kugira ngu omushaija atandikye kuha obujurizi atakabuuziibwe de, n'ahabw'ekyo weena orikwenda kunuuka stivenma omunuko wa the hea, reero ashemereire kunuuka stiven the hea'. n’ogwo ori wenka, obwo kuruga omu bantu babiri naija kuguma hare, Otakaikiriza omwe omuriimwe kuba wenka n’omukazi - otari mahram we - ahabw’okuba sitaane n’omuntu wa kashatu, n’ahabw’ekyo weena orikwehimbisa ahabw’ebikorwa bye ebirungi kandi akashaasha ahabw’ebikorwa bye bibi n’omwikiriza’.
Imam Ahmad : 110
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ عُمَيْرٍ وَضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ قَالَا قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى هَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَدْيِ عَمْرِو بْنِ الْأَسْوَدِ
Atugambiire [Abul Yaman] Atugambiire [Abu Bakr] kuruga [Hakim Bin Umair] na [Dlamrah Bin Habib] bombi bakagira ngu; [Umar Bin Al Khaththab] akagira ati; 'Omuntu weena orikwenda kureeba obuhabuzi bwa Rasulullah, reero areebe obuhabuzi bwa 'Amru Bin Aswad'.
Imam Ahmad : 111
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ عُمَرُ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَكْبٍ فَقَالَ رَجُلٌ لَا وَأَبِي فَقَالَ رَجُلٌ لَا تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ku yaaherize kutugambira [Abu Sa’id, owaabaire ari omuhuuku wa Bani Hashim] akagira ati; Atugambiire [Za`idah] Atugambiire [Muhurire] kuruga ahari [Ikrimah] kuruga ahari [Muky.Abbas] akagira ati; [Umar] akagira ati; tukaba turi na Rasulullah omu guruupu, obwo omushaija akagira ati; 'Ngaaha, ahabwa taata'. Reero hakabaho omushaija ondiijo owaagarukiremu ati: ‘Otarahiira eiziina rya sho!’ Ku nahindukire kyashangwa ngu omushaija owagarukiremu akaba ari nabi saw.
Imam Ahmad : 112
حَدَّثَنَا عِصَامُ بْنُ خَالِدٍ وَأَبُو الْيَمَانِ قَالَا أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ يَا أَبَا بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ قَالَ أَبُو الْيَمَانِ لَأَقْتُلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا كَانُوا يُؤَدُّونَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهَا قَالَ عُمَرُ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Kitugambirwe ngu [‘Isham Bin Khalid] na [Abul Yaman] bombi bakagira ngu; atumanyiise [Syu’aib Bin Abu Hamzah] kuruga [Az Zuhri] akagira ati; atugambiire [Ubaidullah Bin Abdullah Bin ‘Utbah Bin Mas’ud], ngu [Abu Hurairah] akagira ati; obu Rasulullah yaafa kandi bwanyima akahungurwa Abu Bakr, Abaharabu baingi bakaba abakaafiiri, [Umar] akagira ati; 'Iwe Abu Bakr, okabarwanisa ota obwo omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yaabaire agambire ati: 'Nkaragirwa kurwanisa abantu okuhitsya obu baagambire ngu Laa Ilaaha Illallaah - tihaine ruhanga oshemerire kuramibwa okwihaho Allah -, obwo orikugira ngu Laa Ilaaha Illallaah nikimanyisa ngu akarinda emikono ye kandi ataine bugabe bwe. ahari Ruhanga Ta’ala’. [Abu Bakri] akagarukamu ati; 'Na Allah, buzimazima ninyija kurwana'. Abul Yamani akagira ati; 'Buzimazima ninyija kwita abantu abarikutaanisa aha biragiro by'okushaba na zakaati, ahabw'okuba zakaati n'ebintu ebihikire, ahari Allah, baaba bayanga kunkwatsa zakaati nangwa n'akacweka k'omugoye ogu babaire baheireyo omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, buzimazima ninyija kubarwanisa ahabw'okugaruka kwabo.' Umar akagira ati; ‘Nahabwekyo ahari Allah, tinkareebaga kureka ngu Allah akaiguraho omutima gwa Abu Bakr kurwana, kandi nkaba nimmanya ngu ago nigo mazima’.
Imam Ahmad : 113
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا صَلَاةَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ إِلَى طُلُوعِ الشَّمْسِ وَلَا بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغِيبَ الشَّمْسُ
Kitugambirwe [Abul Mughirah] Kitugambirwe [Al Auza’i] Kitugambirwe [‘Amru Bin Syu’aib] kuruga ahari [Abdullah Bin ‘Amru Bin Al Ash] kuruga ahari [Umar Bin Al Khaththab], ngu omurangi saw. tihariho kushaba bwanyima y’okushaba Asr okuhitsya obu eizooba rirarenga’.
Imam Ahmad : 114
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي سَبَإٍ عُتْبَةَ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ عَامِرٍ الْيَزَنِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ مُغِيثٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ صَاحِبَ الدَّابَّةِ أَحَقُّ بِصَدْرِهَا
Atugambiire [Al Hakam Bin Nafi’] Atugambiire [Ibnu ‘Ayyasy] kuruga ahari [Abu Saba’ ‘Utbah Bin Tamim] kuruga ahari [Al Walid Bin ‘Amir Al Yazani] kuruga ahari [‘Urwah Bin Mughits Al Ansari] kuruga ahari [Umar Bin Al Khaththab], akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akasharamu ngu bakama b'ebinyonyi baine obugabe bwingi aha mabeere gaabo'.
Imam Ahmad : 115
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ حُمْرَةَ بْنِ عَبْدِ كُلَالٍ قَالَ سَارَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى الشَّامِ بَعْدَ مَسِيرِهِ الْأَوَّلِ كَانَ إِلَيْهَا حَتَّى إِذَا شَارَفَهَا بَلَغَهُ وَمَنْ مَعَهُ أَنَّ الطَّاعُونَ فَاشٍ فِيهَا فَقَالَ لَهُ أَصْحَابُهُ ارْجِعْ وَلَا تَقَحَّمْ عَلَيْهِ فَلَوْ نَزَلْتَهَا وَهُوَ بِهَا لَمْ نَرَ لَكَ الشُّخُوصَ عَنْهَا فَانْصَرَفَ رَاجِعًا إِلَى الْمَدِينَةِ فَعَرَّسَ مِنْ لَيْلَتِهِ تِلْكَ وَأَنَا أَقْرَبُ الْقَوْمِ مِنْهُ فَلَمَّا انْبَعَثَ انْبَعَثْتُ مَعَهُ فِي أَثَرِهِ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ رَدُّونِي عَنْ الشَّامِ بَعْدَ أَنْ شَارَفْتُ عَلَيْهِ لِأَنَّ الطَّاعُونَ فِيهِ أَلَا وَمَا مُنْصَرَفِي عَنْهُ مُؤَخِّرٌ فِي أَجَلِي وَمَا كَانَ قُدُومِيهِ مُعَجِّلِي عَنْ أَجَلِي أَلَا وَلَوْ قَدْ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَفَرَغْتُ مِنْ حَاجَاتٍ لَا بُدَّ لِي مِنْهَا لَقَدْ سِرْتُ حَتَّى أَدْخُلَ الشَّامَ ثُمَّ أَنْزِلَ حِمْصَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيَبْعَثَنَّ اللَّهُ مِنْهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ سَبْعِينَ أَلْفًا لَا حِسَابَ عَلَيْهِمْ وَلَا عَذَابَ عَلَيْهِمْ مَبْعَثُهُمْ فِيمَا بَيْنَ الزَّيْتُونِ وَحَائِطِهَا فِي الْبَرْثِ الْأَحْمَرِ مِنْهَا
Atugambiire [Abu Yaman Al Hakam Bin Nafi’] Atugambiire [Abu Bakar Bin Abdullah] kuruga ahari [Rasyid Bin Sa’d] kuruga ahari [Hamzah Bin Abdi Kulal] akagira ati; [Umar Bin Al Khaththab] akagyendera omu ruguuto arikuza Sham bwanyima y’orugyendo rwe orw’okubanza okwo, obu yaabaire ari haihi kuhika haihi, amakuru gakamuhikaho n’abantu abaabaire bari nawe ngu endwara ya Tha’un neija kujanjaarayo, n’ahabw’ekyo banywani be bakamugira ati; 'Garuka otataahamu, waaba noyemererayo ekigwererezi kikiriho, obwo titurikureeba ahu orikubaasa kukihungira'. Mbwenu Umar akagaruka omuka omuri Madiina yahuumura ekiro ekyo, kandi nkaba ndi omuntu orikukirayo kumuhika haihi, ku yaimukire nkaimuka naagyendera enyima ye, obwo nkahurira nagira ati; 'Bakangarura kuruga Syria bwanyima y'okuguma ndi haihi nayo, ahabw'okuba endwara ya Ta'un ekabahoyo, manya ngu okugaruka kwangye kurugayo tikirikumanyisa ngu nimbaasa kuhendera okufa kwangye kandi n'okwija kwangye tikurikumanyisa okwirukiraho okufa kwangye, manya ngu ku ndaabe naahikire omuri Madiina kandi ntungire ebyetaago byangye ebi nyine kuhikiiriza untilland the I . reero oyemerere ahari Himsha, omu mazima nkahurira omutumwa wa Allah (saww) arikugira ati: ‘Aha kiro ky’okuzooka kwa Allah naija kuzoora abantu obukumi makumi mushanju bataine kubara kandi bataine kifubiro, omwanya ogu barikwija kuzooramu nigwija kuba guri ahagati y’omuti gwa Olive n’omusiri gwagwo ogurikwiragura aha’.
Imam Ahmad : 116
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنَا أَبُو عَقِيلٍ عَنِ ابْنِ عَمِّهِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُ خَرَجَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا يُحَدِّثُ أَصْحَابَهُ فَقَالَ مَنْ قَامَ إِذَا اسْتَقَلَّتْ الشَّمْسُ فَتَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ غُفِرَ لَهُ خَطَايَاهُ فَكَانَ كَمَا وَلَدَتْهُ أُمُّهُ قَالَ عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي رَزَقَنِي أَنْ أَسْمَعَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَكَانَ تُجَاهِي جَالِسًا أَتَعْجَبُ مِنْ هَذَا فَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْجَبَ مِنْ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَأْتِيَ فَقُلْتُ وَمَا ذَاكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي فَقَالَ عُمَرُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ رَفَعَ نَظَرَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ فُتِحَتْ لَهُ ثَمَانِيَةُ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ يَدْخُلُ مِنْ أَيِّهَا شَاءَ
Atugambiire [Abdullah Bin Yazid] atugambiire [Haiwah] atugambiire [Abu ’Aqil] kuruga ahari [mutabani wa ishento] kuruga ahari [Uqbah Bin Amir] ngu akarugayo na Rasulullah omu rutaro rwa Tabuk, reero eizooba rimwe Rasulullah akagira ati: ‘Orikusisimuka eizooba ryarugayo akakora okunaaba akaheza okunaaba kwe, reero akashaba eshaara za rak’a ibiri, obwo enshobi ze niziija kusaasirwa nk’oku nyina yaamuzaire’. Uqbah Bin Amir akagira ati; ‘Al hamdulillah -okuhimbisa kwona n’okwa Allah- owampaire eby’okurya ngu mbone kuhurira eki kuruga ahari Rasulullah saw. ‘Eki nikitangaara, n’obu Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yaabaire agambire ekintu ekirikutangaaza kukira eki otakaizire,’ nkabuuza; ‘Niki, ahabwa tata na maawe ninyenda nk’ekitambo?’ Nahabwekyo Umar akagarukamu ati; ‘Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omuntu weena orikukora okunaaba kandi akaheza okunaaba kwe, bwanyima aimukye amaisho ge areebe omu iguru obwo arikushoma; 'Ashhadu Anlaa Ilaaha Illallaahu Wahdahulaa Syariikalahu Wa ashhadu Anna Muhammadan 'Abduhu Warasuuluhu -Ninhamya ngu tihariho ruhanga oshemerire kuramibwa okwihaho Allah ow'obushoboorozi bwona, Otaine banywani be, kandi ninhamya ngu Muhammad n'omuheereza we kandi omutumwa we naija kukora-, taaha omu rwigi rwona oru arikwenda’.
Imam Ahmad : 117
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ يَعْنِي أَبَا دَاوُدَ الطَّيَالِسِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ الْأَوْدِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُسْلِيِّ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ ضِفْتُ عُمَرَ فَتَنَاوَلَ امْرَأَتَهُ فَضَرَبَهَا وَقَالَ يَا أَشْعَثُ احْفَظْ عَنِّي ثَلَاثًا حَفِظْتُهُنَّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْأَلْ الرَّجُلَ فِيمَ ضَرَبَ امْرَأَتَهُ وَلَا تَنَمْ إِلَّا عَلَى وَتْرٍ وَنَسِيتُ الثَّالِثَةَ
Ku yaaherize kutugambira [Sulaiman Bin Daud, nikwo kugira ngu Abu Daud Ath Thayalisi] akagira ati; Atugambiire [Abu Awanah] kuruga ahari [Daud Al ‘Audi] kuruga ahari [Abdurrahman As Sulami] Kuruga ahari [Asy’ats Bin Qais] akagira ati; Nkataayaayira [Umar] reero yakwata omukazi we yamuteera yagira ati; 'Iwe Ash'ats munzibire ebintu bishatu ebi nkwatsire omu mutwe kuruga aha Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam 'Otabuuza omuntu ahabwenki yaateera omukazi we, otabyama okwihaho bwanyima y'okukora okushaba kwa witr' kandi nkeebwa ekintu kya kashatu'.
Imam Ahmad : 118
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي الرِّشْكَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ أُمِّ عَمْرٍو ابْنَةِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهَا سَمِعَتْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعَتْ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ فِي خُطْبَتِهِ إِنَّهُ سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يَلْبَسْ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا فَلَا يُكْسَاهُ فِي الْآخِرَةِ
Atugambiire [Abdush Shamad] Atugambiire [taata] Atugambiire [Yazid i.e. Ar Risyk] kuruga [Mu’adzah] kuruga [Ummu ‘Amru, muhara wa Abdullah] ngu rimwe akahurira [Abdullah Bin Zubair] arikugira ati; Nkahurira [Umar Bin Al Khaththab] arikugira omu kubuurira kwe ati; ngu akahurira omutumwa wa Allah arikugira ati: ‘Orikujwara emyenda ya siriki omunsi egi tarikwija kumujwara emyenda ya siriki omu magara g’enyima y’okufa’.
Imam Ahmad : 119
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيَسِيرَنَّ الرَّاكِبُ فِي جَنَبَاتِ الْمَدِينَةِ ثُمَّ لَيَقُولُ لَقَدْ كَانَ فِي هَذَا حَاضِرٌ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ كَثِيرٌ قَالَ أَبِي أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَلَمْ يَجُزْ بِهِ حَسَنٌ الْأَشْيَبُ جَابِرًا
Atugambiire [Yahya Bin Ishaq] Atugambiire [Ibn Lahi’ah] kuruga ahari [Abu Az Zubair] kuruga ahari [Jabir] akagira ati; amanyiise [Umar Bin Al Khaththab], akagira ati; Nkahurira nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Buzima nihaija kubaho omuvugi orikugyendera aha rubaju rwa Madiina reero akagira ati; 'Hakaba hariho abaikiriza baingi abaabaire nibatuura aha'. Abdullah akagira ati; Taata wangye Ahmad Bin Hambal akagira ati; 'kandi Hasan Al Asy-yab tarahaire Jabir dipuloma erimu hadiisi egi'.
Imam Ahmad : 120
حَدَّثَنَا هَارُونُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ السَّائِبِ حَدَّثَهُ أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ أَبِي الْقَاسِمِ السَّبَئِيَّ حَدَّثَهُ عَنْ قَاصِّ الْأَجْنَادِ بِالْقُسْطَنْطِينِيَّةِ أَنَّهُ سَمِعَهُ يُحَدِّثُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يَقْعُدَنَّ عَلَى مَائِدَةٍ يُدَارُ عَلَيْهَا بِالْخَمْرِ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يَدْخُلْ الْحَمَّامَ إِلَّا بِإِزَارٍ وَمَنْ كَانَتْ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا تَدْخُلْ الْحَمَّامَ
Atugambiire [Harun] Atugambiire [Ibnu Wahab] Atugambiire [‘Amru Bin Al Harith] ngu [Umar Bin As Sa`ib] amugambire, ngu [Al Qasim Bin Abul Qasim As Saba`i] amugambire kuruga [Qaas Al Ajnad] omuri Constantinople ngu aine te Al -Uard-, Khatabu] akagira ati; Ei bantu, buzima nkahurira omutumwa wa Allah (saww) arikugira ati: ‘Orikwikiriza Allah n’ekiro ky’aha muheru, arekye kushutama aha bugyenyi bwehinguririziibwe amaarwa, kandi omuntu weena ori omushaija orikwikiriza Allah n’ekiro ky’aha muheru tashemerire kutaaha omu kinaabiro ky’abantu boona okwihaho sa man worong a wea omuri Allah n’ekiro ky’aha muheru titushemerire kutaaha omu kinaabiro ky’abantu boona’.