Imam Ahmad : 81
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ قَالَ قَالَ أَبِي فَحَدَّثَنَا بِهِ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ وَمَا أَعْجَبَكَ مِنْ ذَلِكَ كَانَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِذَا دَعَا الْأَشْيَاخَ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانِي مَعَهُمْ فَقَالَ لَا تَتَكَلَّمْ حَتَّى يَتَكَلَّمُوا قَالَ فَدَعَانَا ذَاتَ يَوْمٍ أَوْ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ مَا قَدْ عَلِمْتُمْ فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ وِتْرًا فَفِي أَيِّ الْوِتْرِ تَرَوْنَهَا
hi byerile ['Affan] U hi byerile [Abdul Wahid Bin Ziyad] u te; Loko a hi byerile [‘Ashim Bin Kulaib] u te; [tatana] u te; u hi hlamuserile hi hadith yoleyo [Ibn Abbas] u te; 'Xin'wana lexi nga ta ku hlamarisa hakunene hileswaku [Umar] loko a rhamba vakulukumba ku suka exikarhi ka vanghana va Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam, u tlhele a ndzi rhamba na vona, kutani a ku; 'U nga tshuki u vulavula ku kondza va vula'. Kutani siku rin’wana kumbe vusiku u hi rhambile kutani a ku; 'Hakunene, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u vule hi Laylatul Qadar tani hileswi se mi swi tivaka, kutani yi hlota hi vusiku bya masiku ya khume yo hetelela yo hlamarisa naswona minkarhi yin’wana leyi u yi tekaka yi nga tolovelekanga’.
Imam Ahmad : 82
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ عَمْرٍو الْبَجَلِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْقَوْمِ الَّذِينَ سَأَلُوا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَالُوا لَهُ إِنَّمَا أَتَيْنَاكَ نَسْأَلُكَ عَنْ ثَلَاثٍ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا وَعَنْ الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ وَعَنْ الرَّجُلِ مَا يَصْلُحُ لَهُ مِنْ امْرَأَتِهِ إِذَا كَانَتْ حَائِضًا فَقَالَ أَسُحَّارٌ أَنْتُمْ لَقَدْ سَأَلْتُمُونِي عَنْ شَيْءٍ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَحَدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ صَلَاةُ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا نُورٌ فَمَنْ شَاءَ نَوَّرَ بَيْتَهُ وَقَالَ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ يَغْسِلُ فَرْجَهُ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ ثُمَّ يُفِيضُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا وَقَالَ فِي الْحَائِضِ لَهُ مَا فَوْقَ الْإِزَارِ
hi byerile [Muhammad Bin Ja'far] U hi byerile [Syu'bah] u te; Ndzi twe [‘Ashim Bin ’Amru Al Bajali] a vula xitori lexi humaka eka [wanuna] exikarhi ka ntlawa wa vanhu lava vutiseke [Umar Bin Al Khaththab]; ‘Hi tile eka wena ntsena ku ta ku vutisa hi swilo swinharhu; mayelana na swikhongelo swa sunnah swa wanuna ekaya, mayelana na ku hlamba kusuka eka junub na mayelana na leswi pfumeleriwaka eka wanuna kusuka eka nsati wa yena loyi anga enkarhini’. Hiloko Umar a hlamula a ku; 'Xana mi vangoma, mi ndzi vutisile nchumu lowu ku nga riki na munhu loyi a nga tshama a wu vutisa ku sukela loko ndzi vutise Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam?' Daka a ku; 'Xikhongelo xa sunnah xa wanuna endlwini ya yena i ku vonakala, kutani loyi a swi lavaka, yindlu ya yena a yi ve ku vonakala'. Naswona u hlamuserile hi ku hlamba ku suka eka junub; 'U fanele ku hlamba swirho swa wena swa rimbewu kutani u endla ablution ivi u chela mati enhlokweni kanharhu' kutani a hlamusela hi nsati wa yena loyi a a ri karhi a ya enkarhini; 'Hikuva yena hi leswi nga ehenhla ka lapi - handle ka farji -'.
Imam Ahmad : 83
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ يَمْسَحُ عَلَى خُفَّيْهِ بِالْعِرَاقِ حِينَ يَتَوَضَّأُ فَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِ قَالَ فَلَمَّا اجْتَمَعْنَا عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لِي سَلْ أَبَاكَ عَمَّا أَنْكَرْتَ عَلَيَّ مِنْ مَسْحِ الْخُفَّيْنِ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ بِشَيْءٍ فَلَا تَرُدَّ عَلَيْهِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ
[Qutaibah Bin Sa’id] u hi byerile [Ibn Lahi’ah] u hi byerile ku suka eka [Abu An Nadlar] ku suka eka [Abu Salamah] ku suka eka [Ibn Umar] leswaku u te; Ndzi vone [Sa’d Bin Abi Waqqas] a ri karhi a sula tikhuf ta yena timbirhi eIraq loko a ri karhi a hlamba, kutani ndzi swi kanetile, kutani loko hi hlengeletana na [Umar Bin Al Khaththab] u te; 'Vutisa tata wa wena hi leswi u ndzi kanetaka swona mayelana no sula khuf'. Hiloko ndzi n’wi byela hi swona, kutani a ku: ‘Loko Sa’d a ku byela swo karhi kutani u nga swi kaneti hikuva Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u sula tikhuf ta yena timbirhi’.
Imam Ahmad : 84
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ سَأَلَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ نَعَمْ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْهُ غَيْرَهُ
Loko a hi byerile [Harun Bin Ma’ruf] u te; Ku byeriwe hina [Ibn Wahab] ku suka eka [’Amru Bin Al Harith] ku suka eka [Abu An Nadlar] ku suka eka [Abu Salamah Bin Abdurrahman] ku suka eka [Abdullah Bin Umar] ku suka eka [Sa’d Bin Abi Waqqas] ku suka eka Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, leswaku u rhurhumerile khuf hi vumbirhi bya tona, naswona Abdullah Bin Umar u vutisile [Umar] hi swona it then a hlamula; 'Ina, loko Sa'd a byela swo karhi eka Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam eka wena kutani u nga vutisi munhu un'wana hi swona.'
Imam Ahmad : 85
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رُؤْيَا لَا أُرَاهَا إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي نَقْرَتَيْنِ قَالَ وَذَكَرَ لِي أَنَّهُ دِيكٌ أَحْمَرُ فَقَصَصْتُهَا عَلَى أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ امْرَأَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَتْ يَقْتُلُكَ رَجُلٌ مِنْ الْعَجَمِ قَالَ وَإِنَّ النَّاسَ يَأْمُرُونَنِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضَيِّعَ دِينَهُ وَخِلَافَتَهُ الَّتِي بَعَثَ بِهَا نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ يَعْجَلْ بِي أَمْرٌ فَإِنَّ الشُّورَى فِي هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ مَاتَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ فَمَنْ بَايَعْتُمْ مِنْهُمْ فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا وَإِنِّي أَعْلَمُ أَنَّ أُنَاسًا سَيَطْعَنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَنَا قَاتَلْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ أُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكُفَّارُ الضُّلَّالُ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَتْرُكُ فِيمَا عَهِدَ إِلَيَّ رَبِّي فَاسْتَخْلَفَنِي شَيْئًا أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ الْكَلَالَةِ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَغْلَظَ لِي نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مُنْذُ صَحِبْتُهُ أَشَدَّ مَا أَغْلَظَ لِي فِي شَأْنِ الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي نَزَلَتْ فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ فَسَأَقْضِي فِيهَا بِقَضَاءٍ يَعْلَمُهُ مَنْ يَقْرَأُ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ وَإِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ إِنِّي إِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ لِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَيُبَيِّنُوا لَهُمْ سُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَرْفَعُوا إِلَيَّ مَا عُمِّيَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لَا أُرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ هَذَا الثُّومُ وَالْبَصَلُ وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ كُنْتُ أَرَى نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجِدُ رِيحَهُمَا مِنْ الرَّجُلِ فَيَأْمُرُ بِهِ فَيُؤْخَذُ بِيَدِهِ فَيُخْرَجُ بِهِ مِنْ الْمَسْجِدِ حَتَّى يُؤْتَى بِهِ الْبَقِيعَ فَمَنْ أَكَلَهُمَا لَا بُدَّ فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا قَالَ فَخَطَبَ النَّاسَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَأُصِيبَ يَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ
hi byerile ['Affan] U hi byerile [Hammam Bin Yahya] u te; Ku byeriwe hina [Qatadah] ku suka eka [Salim Bin Abul Ja’d Al Ghatafani] ku suka eka [Ma’dan Bin Abu Thalhah Al Ya’mari] leswaku [Umar Bin Al Khaththab] u yime epulpiti hi Ravuntlhanu, kutani a dzunisa ni ku dzunisa Allah ivi a boxa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam na Abu Bakram, ivi a ku; 'Ndzi lorhe norho naswona ndzi ehleketa leswaku i xikombiso xa leswaku rifu ra mina ri ta fika, ndzi lorhe onge huku yi ndzi rhurhumerile kambirhi'. Ma'dan u te; yena -Umar- u boxe leswaku huku a yi tshwuka, kutani ndzi byele Asma’ Bint Umais, nsati wa Abu Bakr, kutani a ku; 'Munhu wa matiko mambe/handle ka Muarabu u ta ku dlaya'. Umar u te; 'Hakunene, vanhu va ndzi byerile leswaku ndzi hlawula mutlhandlami, naswona hakunene Allah a nge tlangi hi vukhongeri bya Yena na khalifati, loyi a rhumeleke Muprofeta wa Yena sallallaahu 'alaihi wasallam hi ku n'wi veka, naswona loko rifu ri fika eka mina kutani mhaka leyi yi ta nyiketiwa hi Shuraa - ku kanerisana - exikarhi ka vanhu va tsevu lava loko Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a file a va tsakeriwa, kutani wena u fanele ku yingisela mani na mani loyi u n’wi nyikaka vutshembeki. naswona ndzi yingisa, naswona hakunene ndza swi tiva leswaku ku ta va na vanhu lava nga ta kavanyeta mhaka leyi, naswona hi mina loyi ndzi nga ta va lwa hi mavoko ya mina hi ku ya hi Islam, i valala va Allah, vapfumeri na lava hambukeke, hi Allah, a ndzi nge tshiki leswi Hosi ya mina yi ndzi tshembiseke swona ivi ndzi siva hi nchumu wa nkoka eka mina ku tlula Al Kalalah - munhu loyi a faka a nga siyi tatana na n’wana -, na hi Allah, Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a nga si tshama a tiyisisa nchumu eka mina hi nchumu wo karhi ku sukela loko ndzi n’wi heleketile ku tlula ku tiya ka yena eka mina etimhakeni ta kalalah ku kondza a nghenisa rintiho ra yena exifuveni xa mina kutani a ku: ‘Enough for you is the verse about shaif which is at the end of Surah An Nisa’, hakunene loko ndzi hanya kutani ndzi ta teka xiboho xa mhaka leyi hi xiboho lexi nga tiviwaka hi lava va hlayaka na lava va nga hlayiki, naswona ndzi nyikela vumbhoni eka Allah ehenhla ka varhangeri va tiko, leswaku ndzi va rhume leswaku va dyondzisa vanhu hi timhaka ta vona ta vukhongeri na leswaku va hlamusela sunnah ya Muprofeta wa vona sallallaahu ‘alaihi wasallam na Ku vilela eka mina hi leswi va nga swi tiviki, kutani hakunene n’wina, n’wina vanhu, mi dyile mirhi yimbirhi leyi ndzi nga yi tekiki handle ka leswaku a yi nyenyetsa, ku nga garlic na shallots, hi Allah ndzi vone Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam loko a nun’hwetela nun’hwelo wa lavambirhi eka wanuna, u n’wi lerisile loko a ri karhi a khoma voko ra yena leswaku a huma emosque leswaku a ri veka eBaqi’, kutani loyi a dyaka leswimbirhi u fanele ku swi sweka ku kondza ku nga vi na nun’hwelo.' Ma'dan u te; 'Umar u chumayele emahlweni ka vanhu hi Ravuntlhanu naswona u dlayiwile hi Ravunharhu'.
Imam Ahmad : 86
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَالزُّبَيْرُ والْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ إِلَى أَمْوَالِنَا بِخَيْبَرَ نَتَعَاهَدُهَا فَلَمَّا قَدِمْنَاهَا تَفَرَّقْنَا فِي أَمْوَالِنَا قَالَ فَعُدِيَ عَلَيَّ تَحْتَ اللَّيْلِ وَأَنَا نَائِمٌ عَلَى فِرَاشِي فَفُدِعَتْ يَدَايَ مِنْ مِرْفَقِي فَلَمَّا أَصْبَحْتُ اسْتُصْرِخَ عَلَيَّ صَاحِبَايَ فَأَتَيَانِي فَسَأَلَانِي عَمَّنْ صَنَعَ هَذَا بِكَ قُلْتُ لَا أَدْرِي قَالَ فَأَصْلَحَا مِنْ يَدَيَّ ثُمَّ قَدِمُوا بِي عَلَى عُمَرَ فَقَالَ هَذَا عَمَلُ يَهُودَ ثُمَّ قَامَ فِي النَّاسِ خَطِيبًا فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَامَلَ يَهُودَ خَيْبَرَ عَلَى أَنَّا نُخْرِجُهُمْ إِذَا شِئْنَا وَقَدْ عَدَوْا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَفَدَعُوا يَدَيْهِ كَمَا بَلَغَكُمْ مَعَ عَدْوَتِهِمْ عَلَى الْأَنْصَارِ قَبْلَهُ لَا نَشُكُّ أَنَّهُمْ أَصْحَابُهُمْ لَيْسَ لَنَا هُنَاكَ عَدُوٌّ غَيْرَهُمْ فَمَنْ كَانَ لَهُ مَالٌ بِخَيْبَرَ فَلْيَلْحَقْ بِهِ فَإِنِّي مُخْرِجٌ يَهُودَ فَأَخْرَجَهُمْ
hi byerile [Ya'qub] U hi byerile [tatana] ku suka eka [Ibn Ishaq] u te; U ndzi byerile [Nafi’ khale ka hlonga Abdullah Bin Umar] Ku suka eka [Abdullah Bin Umar], u te; Ndzi fambe na Zubair na Miqdad Bin Aswad kuya vona rifuwo ra hina e Khaibar kuya ri kambela, loko hi fika kona, hi hambanile kuya ematikweni ya hina, exikarhi ka vusiku loko ndzi etlele ehenhla ka mubedo wa mina ndzi hlaseriwe, voko ra mina ri govekile kusuka eka xikunwana, loko loko hi kongoma nimixo vanghana va mina vambirhi va ndzi huwelela, va tile eka mina va vutisa; 'I mani loyi a ku endleke leswi'. Ndzi hlamurile; 'A ndzi swi tivi'. U ye emahlweni; Kutani Zubair na Miqdad va lulamise voko ra mina kutani va ndzi tisa eka Umar, kutani [Umar] a ku; 'Leswi hi leswi Vayuda va swi endleke'. Kutani a yima a chumayela emahlweni ka vanhu; 'O vanhu, hakunene Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) u thole Vayuda va Khaibar, hi ntwanano wa leswaku hi nga va hlongola loko hi swi lava, naswona va dyohile Abdullah Ibn Umar hi ku soholota voko ra yena tani hi leswi swi vikiweke eka n'wina, ku engetela eka vulala bya vona eka va Ansar khale, a hi kanakani leswaku i vanghana va vona - Vayuda -, hikuva hi endlile tano ku hava valala kwalaho handle ka vona, kutani loyi a nga ni rifuwo eKhaibar u fanele a ri teka, hikuva ndzi ta hlongola Vayuda.’ Kutani Umar u va hlongole.
Imam Ahmad : 87
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ عُمَرُ لِمَ تَحْتَبِسُونَ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَتَوَضَّأْتُ فَقَالَ أَيْضًا أَوَلَمْ تَسْمَعُوا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا رَاحَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْجُمُعَةِ فَلْيَغْتَسِلْ
Hi byeriwile leswaku [Hasan Bin Musa] na [Husain Bin Muhammad] havambirhi va te; Ku byeriwe hina [Syaiban] ku suka eka [Yahya] ku suka eka [Abu Salamah] ku suka eka [Abu Hurairah] leswaku loko Umar Bin Al Khaththab a ri karhi a chumayela hi Ravuntlhanu, hi xitshuketa ku tile wanuna, kutani Umar u vutisile; 'Ha yini u hlwela ku khongela?' kutani wanuna loyi a hlamula; 'A ku na nchumu handle ka loko ndzi twa xirhambo xa xikhongelo, ndzi hatla ndzi hlamba.' [Umar] u vutisile nakambe; 'Xana a wu swi twanga leswaku Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u tshame a ku: 'Loko u ya eka swikhongelo swa Ravuntlhanu kutani u hlamba'.
Imam Ahmad : 88
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ جَاءَنَا كِتَابُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَنَحْنُ بِأَذْرَبِيجَانَ يَا عُتْبَةَ بْنَ فَرْقَدٍ وَإِيَّاكُمْ وَالتَّنَعُّمَ وَزِيَّ أَهْلِ الشِّرْكِ وَلَبُوسَ الْحَرِيرِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَانَا عَنْ لَبُوسِ الْحَرِيرِ وَقَالَ إِلَّا هَكَذَا وَرَفَعَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِصْبَعَيْهِ
hi byerile [Hasan Bin Musa] u te; Loko a hi byerile [Zuhair] u te; Loko a hlamusele na hina [‘Ashim Al Ahwal] ku suka eka [Abu Uthman] u te; ku fike eka hina papila leri humaka eka [Umar], naswona hi nkarhi wolowo a hi ri eAzerbaijan, leri nge; 'Oho Utbah Bin Farqad, u nga titsakisi no ambala swin'wetsin'wetsi swa vapfumeri va swikwembu, naswona ambala swiambalo swa silika, hikuva Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) u hi yirise ku ambala silika, kutani a ku: ‘Handle ka leswi’ naswona Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) u tlakusile tintiho ta yena timbirhi eka hina.'
Imam Ahmad : 89
حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ابْنِ لَبِيبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَعِنْدَهُ نَفَرٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَأَرْسَلَ عُمَرُ إِلَى سَفَطٍ أُتِيَ بِهِ مِنْ قَلْعَةٍ مِنْ الْعِرَاقِ فَكَانَ فِيهِ خَاتَمٌ فَأَخَذَهُ بَعْضُ بَنِيهِ فَأَدْخَلَهُ فِي فِيهِ فَانْتَزَعَهُ عُمَرُ مِنْهُ ثُمَّ بَكَى عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَنْ عِنْدَهُ لِمَ تَبْكِي وَقَدْ فَتَحَ اللَّهُ لَكَ وَأَظْهَرَكَ عَلَى عَدُوِّكَ وَأَقَرَّ عَيْنَكَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُفْتَحُ الدُّنْيَا عَلَى أَحَدٍ إِلَّا أَلْقَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بَيْنَهُمْ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَأَنَا أُشْفِقُ مِنْ ذَلِكَ
Loko a hi byerile [Hasan] u te; U hi byerile [Ibn Lahi’ah] u hi byerile [Abu Al Aswad] leswaku u twe [Muhammad Bin Abdurrahman Bin Labibah] a vula xitori ku suka eka [Abu Sinan Ad Dauli], leswaku u tile ku ta vona [Umar Bin Al Khaththab], naswona etlhelo ka yena a ku ri na vaseketeri va Muhajirin, kutani Umar a humesa xirhundzu lexi tiyisiweke eka khokholo ra le Iraq leri a ri ri na ring, kutani un’wana wa vana va yena va majaha a teka ring a yi nghenisa enon’wini wa yena, kutani Umar a yi humesa enon’wini wa yena kutani Umar a rila, vanhu lava a va ri etlhelo ka yena va vutisa; 'Ha yini u rila, xana Allah a nga ku hlulanga a ku hlula eka valala va wena a tlhela a endla leswaku langutelo ra wena ri va ro rhula?' Umar u hlamurile; 'Hakunene, ndzi twe Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam a ku: 'Misava a yi nge pfuleriwi nandza, handle ka loko Allah a ta vanga rivengo na vulala exikarhi ka vona hi Siku ra ku Pfuka'. naswona ndzi chava sweswo'.
Imam Ahmad : 90
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ يَصْنَعُ أَحَدُنَا إِذَا هُوَ أَجْنَبَ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَنَامَ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ لِيَنَمْ
hi byerile [Ya'qub] U hi byerile [tata wa mina] ku suka eka [Ibn Ishaq] U ndzi byerile [Nafi'] ku suka eka [Abdullah Bin Umar] ku suka eka [tata wa yena] u te; Ndzi vutisile Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam leswaku munhu u fanele a endla yini loyi a nga junub ivi a lava ku etlela a nga si hlamba? Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u hlamurile: ‘U fanele ku endla ku hlamba ku fana na ku hlamba hi xikhongelo ivi a etlela’.
Imam Ahmad : 91
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصَّلَاةِ عَلَيْهِ فَقَامَ إِلَيْهِ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِ يُرِيدُ الصَّلَاةَ تَحَوَّلْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي صَدْرِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَلَى عَدُوِّ اللَّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ الْقَائِلِ يَوْمَ كَذَا كَذَا وَكَذَا يُعَدِّدُ أَيَّامَهُ قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَبَسَّمُ حَتَّى إِذَا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ وَقَدْ قِيلَ { اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ } لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي إِنْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ غُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ قَالَ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهِ وَمَشَى مَعَهُ فَقَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى فُرِغَ مِنْهُ قَالَ فَعَجَبٌ لِي وَجَرَاءَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا كَانَ إِلَّا يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتْ هَاتَانِ الْآيَتَانِ { وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ } فَمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَهُ عَلَى مُنَافِقٍ وَلَا قَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
hi byerile [Ya’qub] U hi byerile [tatana] ku suka eka [Ibn Ishaq] U ndzi byerile [Az Zuhri] ku suka eka [Ubaidullah Bin Abdullah Bin ‘Utbah Bin Mas’ud] ku suka eka [Abdullah bin Abbas], u te; Ndzi twe [Umar Bin Khattab] a ku; loko Abdullah Bin Ubai a fa, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u vitaniwile ku ta n'wi khongelela, kutani a tsutsumela eka yena, loko a yima emahlweni ka yena ku n'wi khongelela ndzi n'wi yimise kutani ndzi yime emahlweni ka yena ndzi ku; ‘O Rasulullah, Abdullah Bin Ubai i nala wa Allah loyi a vuleke hi siku leri na leri,’ u vule vito ra siku, kutani Umar a ya emahlweni; Kambe, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u lo n’wayitela ntsena ku kondza loko ndzi phindha marito ya mina a ku: ‘Suka eka mina, O Umar, entiyisweni ndzi nyikiwile ku hlawula hikwalaho ndzi hlawurile, naswona swi vuriwile: ‘Loko u kombela ku rivaleriwa eka vona kumbe a wu kombeli ku rivaleriwa eka vona - swa fana -. Hambi leswi u va kombelaka ku rivaleriwa ka makume nkombo, Allah a nge pfuki a va rivalerile." -QS Al Anfal ndzimana ya 80- loko a ndzi swi tivile leswaku loko a ndzi engetele xikombelo xa mina ku ya eka makume nkombo wa makhamba a a ta kuma ku rivaleriwa, a ndzi ta va ndzi engetele swin'wana' Umar u vurile; kutani a n'wi khongelela kutani a teka ntsumbu wa yena a yima ehenhla ka sirha ra yena ku kondza a lahliwa,' Umar u te; 'Ndzi hlamarile hi mina eka ndlela leyi a ndzi tikukumuxa ha yona eka Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, hambi leswi Allah na Murhumiwa wa Yena va swi tivaka ku antswa’ Umar u tlhele a vula leswaku ‘Kutani hi Allah, ku nga ri khale tindzimana leti timbirhi ti wile -QS Eka Taubah ndzimana 80, 84-’ Naswona u nga tshuki u gandzela - ntsumbu - wa munhu la feke exikarhi ka vona, naswona a va yimi - va khongela - sirha ra yena eka Allah na Murhumiwa wa Yena naswona va file va ri eka xiyimo xo homboloka’ Kutani Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam endzhaku ka sweswo a nga ha tlhelanga a endla swikhongelo eka munafiq naswona a nga yimi ehenhla ka masirha ya vona.
Imam Ahmad : 92
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ كَمَا حَدَّثَنِي عَنْهُ نَافِعٌ مَوْلَاهُ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ إِذَا لَمْ يَكُنْ لِلرَّجُلِ إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ فَلْيَأْتَزِرْ بِهِ ثُمَّ لِيُصَلِّ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَيَقُولُ لَا تَلْتَحِفُوا بِالثَّوْبِ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ كَمَا تَفْعَلُ الْيَهُودُ قَالَ نَافِعٌ وَلَوْ قُلْتُ لَكُمْ إِنَّهُ أَسْنَدَ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَرَجَوْتُ أَنْ لَا أَكُونَ كَذَبْتُ
hi byerile [Ya'qub] U hi byerile [tatana] ku suka eka [Ibn Ishaq] u te; Leswi a ndzi byeleke [khale ka hlonga ra Nafi’ Abdullah] ku suka eka [Abdullah], Nafi’ u te; Abdullah Bin Umar u te; Loko wanuna a nga ri na swiambalo handle ka xin’we, kutani u fanele ku ambala swiambalo ku fana na sarong ivi a endla xikhongelo, hikuva hakunene ndzi tshame ndzi twa [Umar Bin Al Khaththab] a vula sweswo, naswona u te; 'U nga tifunengeti hi swiambalo loko u ri na nguvu yin'we ntsena, tani hi leswi Vayuda va endlaka swona'. Nafi' u vurile; 'Loko ndzi mi byerile leswaku Abdullah Bin Umar u titshege hi Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, kutani ndzi tshemba leswaku a ndzi hembi.'
Imam Ahmad : 93
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ مِخْرَاقٍ عَنْ شَهْرٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قِيلَ لَهُ ادْخُلْ الْجَنَّةَ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شِئْتَ
hi byerile [Mu`ammal] U hi byerile [Hammad] u te; U hi byerile [Ziyad Bin Mikhraq] ku suka eka [Shahr] ku suka eka [Uqbah Bin ‘Amir] u te; U ndzi byerile [Umar] leswaku u twe Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve eka yena) a ku: ‘Loyi a faka a ri karhi a pfumela eka Allah na Siku ro Hetelela, swi ta vuriwa eka yena; 'Nghena etilweni hi yin'wana na yin'wana ya tinyangwa ta tsevu leti u ti tsakelaka.' '' .
Imam Ahmad : 94
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي الْأَحْمَرَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَذَفَ رَجُلٌ ابْنًا لَهُ بِسَيْفٍ فَقَتَلَهُ فَرُفِعَ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ لَوْلَا أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُقَادُ الْوَالِدُ مِنْ وَلَدِهِ لَقَتَلْتُكَ قَبْلَ أَنْ تَبْرَحَ
Loko a hi byerile [Aswad Bin ‘Amir] u te; u vikile eka hina [Ja’far i.e. Al Ahmar] ku suka eka [Mutharrif] ku suka eka [Al Hakam] ku suka eka [Mujahid] u te; wanuna u tseme n’wana wa yena hi banga, a n’wi dlaya, kutani mhaka leyi yi tisiwa eka Umar, kutani [Umar] u te; Loko a ndzi nga twanga Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u tshame a ku: ‘Tatana a nga xupuriwi hi ku dlaya n’wana wa yena. 'Hakunene ndzi ta ku dlaya u nga si etlela vusiku byebyo'.
Imam Ahmad : 95
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ نَظَرَ إِلَى الْحَجَرِ فَقَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ ثُمَّ قَبَّلَهُ
[Aswad bin ‘Amir] u hi byerile, u te; [Zuhair] u hi byerile ku suka eka [Sulaiman Al A’mash] U hi byerile ku suka eka [Abis bin Rabi’ah] yena; Ndzi vone [Umar] a languta Ribye ra Ntima a ku; ‘Hi Allah, loko a ndzi nga vonanga Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve na yena) a ku tswontswa, a ndzi nga ta ku tswontswa,’ kutani a yi tswontswa.
Imam Ahmad : 96
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنَا السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ ابْنُ أُخْتِ نَمِرٍ أَنَّ حُوَيْطِبَ بْنَ عَبْدِ الْعُزَّى أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّعْدِىِّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَدِمَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَلَمْ أُحَدَّثْ أَنَّكَ تَلِي مِنْ أَعْمَالِ النَّاسِ أَعْمَالًا فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعُمَالَةَ كَرِهْتَهَا قَالَ فَقُلْتُ بَلَى فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَا تُرِيدُ إِلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ إِنَّ لِي أَفْرَاسًا وَأَعْبُدًا وَأَنَا بِخَيْرٍ وَأُرِيدُ أَنْ تَكُونَ عُمَالَتِي صَدَقَةً عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي قَدْ كُنْتُ أَرَدْتُ الَّذِي أَرَدْتَ فَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالًا فَقُلْتُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي قَالَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ وَتَصَدَّقْ بِهِ فَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ
Loko a hi byerile [Abul Yaman] u te; u vikile eka hina [Syu’aib] ku suka eka [Az Zuhri] u te; u hi tivise [Tanihi n’wana wa makwavo wa xisati wa Sa`ib Bin Yazid] Namir, leswaku [Huwaithib Bin Abdul ‘Uzza] u n’wi tivise, leswaku [Abdullah Bin Sa’di] u n’wi tivise, leswaku u tile eka Umar Bin Al Khaththab hi nkarhi wa vukhalifa bya yena, kutani Umar u n’wi byerile; 'A ndzi byeriwanga -hi nchumu wun'we-, leswaku hi wena u langutelaka ku hlayisa ntirho wa vanhu, kutani loko u nyikiwa muholo a wu swi tsakeli?' Abdullah Bin Sa’di u te; kutani ndzi hlamula; ‘Hi swona’ ku vula Umar; 'U lava yini eka yona?' A hlamula; kutani ndzi hlamula; ‘Hakunene, ndzi na tihanci to hlaya na mahlonga, naswona ndzi hanye kahle, ndzi lava leswaku muholo wa mina wu nyikiwa hi ku pfuna Mamoslem’. [Umar] u te; 'U nga endli sweswo, hikuva entiyisweni na mina a ndzi lava tani hi leswi u swi lavaka, kambe Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u ndzi nyikile nyiko kutani ndzi ku; ‘Yi nyike munhu loyi a nga xisiwana ku tlula mina,’ ku kondza siku rin’wana a ndzi nyika rifuwo kutani ndzi ku; ‘Yi nyike munhu loyi a nga xisiwana ku tlula mina’, Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u ndzi tshinyile kutani a ku: ‘Yi teke u yi hluvukisa - u vekisa eka yona - kutani u vekisa eka yona. Xin’wana na xin’wana lexi taka eka wena kusuka eka rifuwo leri naswona a wu nga ri langutelanga naswona a wu ri kombelanga, kutani ri teke, naswona loko swi nga ri tano kutani u nga ri vuli leswaku i ra wena’.
Imam Ahmad : 97
حَدَّثَنَا سَكَنُ بْنُ نَافِعٍ الْبَاهِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي رَبِيعَةُ بْنُ دَرَّاجٍ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَبَّحَ بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ فَرَآهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا
Loko a hi byerile [Sakan Bin Nafi’ Al Bahili] u te; Loko a hi byerile [Salih] ku suka eka [Az Zuhri] u te; U ndzi byerile [Rabi’ah Bin Darraj] leswaku [Ali Bin Abu Talib] u endle ti rak’ah timbirhi ta xikhongelo xa Sunnah endzhaku ka Asr endleleni yo ya eMecca, kutani Umar u vone leswi kutani a n’wi hlundzukela, kutani a ku; 'Hi Allah, xana se a wu swi tiva leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve eka yena) u swi yirise.'
Imam Ahmad : 98
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَاجِدَةُ قَالَ عَارَمْتُ غُلَامًا بِمَكَّةَ فَعَضَّ أُذُنِي فَقَطَعَ مِنْهَا أَوْ عَضِضْتُ أُذُنَهُ فَقَطَعْتُ مِنْهَا فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَاجًّا رُفِعْنَا إِلَيْهِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِمَا إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَإِنْ كَانَ الْجَارِحُ بَلَغَ أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ فَلْيَقْتَصَّ قَالَ فَلَمَّا انْتُهِيَ بِنَا إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ نَظَرَ إِلَيْنَا فَقَالَ نَعَمْ قَدْ بَلَغَ هَذَا أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ ادْعُوا لِي حَجَّامًا فَلَمَّا ذَكَرَ الْحَجَّامَ قَالَ أَمَا إِنِّي قَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَدْ أَعْطَيْتُ خَالَتِي غُلَامًا وَأَنَا أَرْجُو أَنْ يُبَارِكَ اللَّهُ لَهَا فِيهِ وَقَدْ نَهَيْتُهَا أَنْ تَجْعَلَهُ حَجَّامًا أَوْ قَصَّابًا أَوْ صَائِغًا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَحَدَّثَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنِ ابْنِ مَاجِدَةَ السَّهْمِيِّ أَنَّهُ قَالَ حَجَّ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
hi byerile [Muhammad Bin Yazid] U hi byerile [Muhammad Bin Ishaq] u te; Loko a hi byerile [Al 'Ala` Bin Abdurrahman Bin Ya'qub] ku suka eka [wanuna wa Quraish wo huma eBani Sahm] ku suka eka [wanuna exikarhi ka vona loyi a vuriwaka Majidah] u te; Ndzi holovile na mufana eMecca, kutani a luma no tsema ndleve ya mina -kumbe- ndzi luma no tsema ndleve ya mina, kutani loko Abu Bakr a ta eka hina ku ta endla Hajj, hi n’wi vekele mhaka leyi, kutani a hlamula; 'Tisa havumbirhi bya vona eka Umar Bin Al Khaththab, loko munhu loyi anga vaviseka ari eka qishash kuva yi endliwa, kutani a n'wi qishash'. U ri; kutani loko hi fika emahlweni ka [Umar Bin Al Khaththab], u hi langutile kutani a ku; 'Ina, ndzi fikelele mpimo wo endla qishash, ndzi vitaneni cupping man'. Kutani loko a vulavula hi xinwelo a ku; 'Hi nkarhi wolowo, ndzi twe Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) a ku: 'Ndzi nyikile nandza eka mhani-ntsongo wa mina wa manana hi ntshembo wa leswaku Allah u ta n'wi katekisa hi swona, naswona ndzi n'wi yirise ku nga n'wi endli xigwitsirisi, muxavisi wa nyama kumbe mufuri wa nsuku'. U hi byerile [Ya'qub] u hi byerile [tatana] ku suka eka [Ibn Ishaq] u te; naswona u hi byerile [Al 'Ala` Bin Abdurrahman] ku suka eka [wanuna wo huma eBani Sahm] ku suka eka [Ibn Majidah As Sahmi] leswaku u te; ‘Abu Bakr u ye eka hina pilgrimage hi nkarhi wa caliphate ya yena,’ kutani a vulavula hi hadith.
Imam Ahmad : 99
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ رَخَّصَ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَاءَ وَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَضَى لِسَبِيلِهِ فَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَحَصِّنُوا فُرُوجَ هَذِهِ النِّسَاءِ
Loko a hi byerile [‘Ubaidah Bin Humaid] ku suka eka [Daud Bin Abu Hind] ku suka eka [Abu Nadlrah] ku suka eka [Abu Sa’id] u te; [Umar] u chumayele emahlweni ka vanhu kutani a ku; 'Hakunene Allah u nyikile ku wisa eka Muprofeta wa Yena eka leswi a swi navela, naswona hakunene Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u fambile endleleni ya yena, kutani hetisa Hajj na Umrah tani hi leswi swi lerisiweke hi Allah, naswona u rindza swirho swa rimbewu swa vavasati lava'.
Imam Ahmad : 100
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَرْقُدُ الرَّجُلُ إِذَا أَجْنَبَ قَالَ نَعَمْ إِذَا تَوَضَّأَ
U hi byerile [‘Ubaidah Bin Humaid] U ndzi byerile [Ubaidullah Bin Umar] ku suka eka [Nafi’] ku suka eka [Ibn Umar] ku suka eka [Umar Bin Al Khaththab], u te; ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u vutisiwile; Xana swa pfumeleriwa leswaku munhu a etlela loko a ri junub? U hlamurile aku: ‘Ina, loko u endlile ablution’.