Imam Ahmad : 81
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ قَالَ قَالَ أَبِي فَحَدَّثَنَا بِهِ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ وَمَا أَعْجَبَكَ مِنْ ذَلِكَ كَانَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِذَا دَعَا الْأَشْيَاخَ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانِي مَعَهُمْ فَقَالَ لَا تَتَكَلَّمْ حَتَّى يَتَكَلَّمُوا قَالَ فَدَعَانَا ذَاتَ يَوْمٍ أَوْ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ مَا قَدْ عَلِمْتُمْ فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ وِتْرًا فَفِي أَيِّ الْوِتْرِ تَرَوْنَهَا
Nutti himeera ['Affan] Nutti himeera [Abdul Wahid Bin Ziyad] jedhe; Erga nutti himee booda ['Ashim Bin Kulaib] akkana jedhe; [abbaan koo] jedheera; hadiisa sanaan nutti himeera [Ibn Abbaas] jedhe; 'Wanti dhuguma isin ajaa'ibsiisu [Umar] yeroo maanguddoota sahaabota Muhammad sallallaahu aleeyhi wasallam keessaa affeere, isaan waliinis na affeere, akkana jedhe; 'Hanga isaan jedhanitti hin dubbatin'. Kanaaf guyyaa tokko ykn guyyaa tokko nu afeeree akkana jedhe; 'Dhugumatti, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam waa'ee Leylatul Qadar akkuma beektu dubbateera, kanaaf halkan guyyoota kurnan dhumaa odd fi yeroo tokko tokko odd jettee ilaaltu irratti basaasi'.
Imam Ahmad : 82
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ عَمْرٍو الْبَجَلِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْقَوْمِ الَّذِينَ سَأَلُوا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَالُوا لَهُ إِنَّمَا أَتَيْنَاكَ نَسْأَلُكَ عَنْ ثَلَاثٍ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا وَعَنْ الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ وَعَنْ الرَّجُلِ مَا يَصْلُحُ لَهُ مِنْ امْرَأَتِهِ إِذَا كَانَتْ حَائِضًا فَقَالَ أَسُحَّارٌ أَنْتُمْ لَقَدْ سَأَلْتُمُونِي عَنْ شَيْءٍ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَحَدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ صَلَاةُ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ تَطَوُّعًا نُورٌ فَمَنْ شَاءَ نَوَّرَ بَيْتَهُ وَقَالَ فِي الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ يَغْسِلُ فَرْجَهُ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ ثُمَّ يُفِيضُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثًا وَقَالَ فِي الْحَائِضِ لَهُ مَا فَوْقَ الْإِزَارِ
Nutti himee jira [Muhammad Bin Ja'far] Nutti himeera [Syu'bah] jedhe; [‘Ashim Bin ‘Amru Al Bajali] garee namoota [Umar Bin Al Khaththab] gaafatan keessaa [nama tokko] irraa seenaa tokko yeroo himu dhaga’eera; 'Waa'ee waan sadii si gaafachuuf qofa gara kee dhufne; waa’ee salaata sunnaa dhiiraa mana keessatti, waa’ee junub irraa dhiqachuu fi waa’ee haadha manaa isaa laguu irraa waan dhiirri tokkoof hayyamamu’. Kanaaf Umar deebisee; 'Isin falfaltoota, erga Ergamaa Rabbii sallallaahu 'alaihi wasallam gaafadhee kaasee namni tokko illee hin gaafanne na gaafattaniittu?' Daka jedheen; 'Salaanni sunnaa nama mana isaa keessa jiru ifa waan ta'eef namni fedhe manni isaa ifa haa ta'u'. Innis waa’ee dhiqachuu junub irraa ibse; 'Qaama saalaa dhiqattee booda wuduu'a gootee booda si'a sadii bishaan mataa kee irratti naquu qabda' jechuun waa'ee haadha manaa isaa kan laguu irra jirtu ibse; 'Isaaf wanti huccuu irra jiru -farjii malee-'.
Imam Ahmad : 83
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ يَمْسَحُ عَلَى خُفَّيْهِ بِالْعِرَاقِ حِينَ يَتَوَضَّأُ فَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِ قَالَ فَلَمَّا اجْتَمَعْنَا عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لِي سَلْ أَبَاكَ عَمَّا أَنْكَرْتَ عَلَيَّ مِنْ مَسْحِ الْخُفَّيْنِ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ بِشَيْءٍ فَلَا تَرُدَّ عَلَيْهِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ
Nutti himee jira [Qutaibah Bin Sa’id] [Ibn Lahi’ah] irraa [Abu An Nadlar] irraa [Abu Salamah] irraa [Ibn Umar] irraa akka jedhe nutti hime; [Sa’d Bin Abi Waqqas] yeroo wuduu’u Iraaq keessatti khufuu isaa lamaan haxaa’u arge, achiis ni gane, kanaaf yeroo gama [Umar Bin Al Khaththab]tti walitti qabnu akkana jedhe; 'Waa'ee khuf haxaa'uu irratti waan na dhowwe abbaa kee gaafadhu'. Kanaaf waa'ee kanaa itti hime, innis deebise; 'Yoo Sa'd waa sitti hime egaa Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam khufuu isaa lamaan haxaa'e waan ta'eef hin haaliin'.
Imam Ahmad : 84
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ سَأَلَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ نَعَمْ إِذَا حَدَّثَكَ سَعْدٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْهُ غَيْرَهُ
Erga nutti himee booda [Harun Bin Ma'ruf] akkas jedhe; [Ibn Wahab] irraa ['Amru Bin Al Harith] irraa [Abu An Nadlar] irraa [Abu Salamah Bin Abdurrahman] irraa [Abdullah Bin Umar] irraa [Sa'd Bin Abi Waqqas] irraa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam irraa, akka inni khufuu lamaan xuuxe, Abdullah Bin Umar waa'ee [Umar] gaafate nuuf himamee jira it sana booda jedhee deebiseef; 'Eeyyee, yoo Sa'd Rasulullah sallallaahu aleihi wasallam irraa waa sitti hime, waa'ee kanaa nama biraa hin gaafatin.'
Imam Ahmad : 85
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رُؤْيَا لَا أُرَاهَا إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي نَقْرَتَيْنِ قَالَ وَذَكَرَ لِي أَنَّهُ دِيكٌ أَحْمَرُ فَقَصَصْتُهَا عَلَى أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ امْرَأَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَتْ يَقْتُلُكَ رَجُلٌ مِنْ الْعَجَمِ قَالَ وَإِنَّ النَّاسَ يَأْمُرُونَنِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضَيِّعَ دِينَهُ وَخِلَافَتَهُ الَّتِي بَعَثَ بِهَا نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ يَعْجَلْ بِي أَمْرٌ فَإِنَّ الشُّورَى فِي هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ مَاتَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ فَمَنْ بَايَعْتُمْ مِنْهُمْ فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا وَإِنِّي أَعْلَمُ أَنَّ أُنَاسًا سَيَطْعَنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَنَا قَاتَلْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ أُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكُفَّارُ الضُّلَّالُ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَتْرُكُ فِيمَا عَهِدَ إِلَيَّ رَبِّي فَاسْتَخْلَفَنِي شَيْئًا أَهَمَّ إِلَيَّ مِنْ الْكَلَالَةِ وَايْمُ اللَّهِ مَا أَغْلَظَ لِي نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مُنْذُ صَحِبْتُهُ أَشَدَّ مَا أَغْلَظَ لِي فِي شَأْنِ الْكَلَالَةِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي نَزَلَتْ فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ فَسَأَقْضِي فِيهَا بِقَضَاءٍ يَعْلَمُهُ مَنْ يَقْرَأُ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ وَإِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ إِنِّي إِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ لِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَيُبَيِّنُوا لَهُمْ سُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَرْفَعُوا إِلَيَّ مَا عُمِّيَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لَا أُرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ هَذَا الثُّومُ وَالْبَصَلُ وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ كُنْتُ أَرَى نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجِدُ رِيحَهُمَا مِنْ الرَّجُلِ فَيَأْمُرُ بِهِ فَيُؤْخَذُ بِيَدِهِ فَيُخْرَجُ بِهِ مِنْ الْمَسْجِدِ حَتَّى يُؤْتَى بِهِ الْبَقِيعَ فَمَنْ أَكَلَهُمَا لَا بُدَّ فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا قَالَ فَخَطَبَ النَّاسَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَأُصِيبَ يَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ
Nutti himeera ['Affan] Nutti himeera [Hammam Bin Yahya] akkana jedhe; [Salim Bin Abul Ja’d Al Ghatafani] irraa [Ma’dan Bin Abu Thalhah Al Ya’mari] irraa [Umar Bin Al Khaththab] guyyaa Jum’aa minjaala irra akka dhaabbate, ergasii Rabbiin faarsee ulfina akka godhu ergasii Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam fi Abu Bakrar’ kaasuun, ergasii akkana jedhee nutti himameera; 'Abjuu qabadheen ture mallattoo du'a koo akka dhufu natti fakkaate, akka waan kormaan si'a lama natti siqxeetti abjoodhe'. Ma'daan akkana jedhe; inni -Umar- qamadii diimaa ta'uu kaase, sana booda Asma' Bint Umais, haadha manaa Abu Bakriitti hime, kanaaf akkas jette; 'Namni alagaa/Arabaa malee si ajjeesa'. Umar akka jedhanitti; 'Dhugumatti namoonni bakka bu'aa muuduu naan jedhan, dhugumatti Rabbiin Amantii fi Khaliifaa Isaa hin qisaasu, kan Nabiyyii Isaa sallallaahu aleeyhi wasallam muuduudhaan erge, duuti yoo natti dhufte immoo dhimmi kun Shuraa - marii - namoota jaha yeroo Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam du'e isaan gammachiise, sana booda isin nama amanamummaa itti kennitan dhaggeeffachuu qabdu. akkasumas ajajamuu, dhugumatti namoonni dhimma kana jeeqan akka jiraatan nan beeka, bu’uura Islaamaa irrattis harka kiyyaan isaan lolu, isaanis diina Rabbiiti, kaafirootaa fi karaa irraa maqamaniidha, Rabbiin waaqayyoo, waan Gooftaan kiyya waadaa naaf galeef hin dhiisu sana booda waan Al Kalalah caalaa naaf barbaachisaa ta’een bakka na buusa - nama du’ee abbaa fi ilma hin dhiisne -, fi by Rabbiin Rasuulli sallallaahu aleeyhi wasallam erga ani isa waliin deeme waa’ee waa tokko naaf mirkaneessee hin beeku, dhimma kalalaa irratti caalaatti natti cimaa ture hanga quba isaa garaa koo keessa galchee: ‘Siif ga’a aayata waa’ee shaif kan dhuma suuraa An Nisaa irra jirtu’, dhugumatti yoon jiraadhe sana booda murtoo warra dubbisanii fi warraan beekuu danda’uun dhimma kana murteessa kan hin dubbisne, hooggantoota biyyaa irrattis Rabbiif ragaa baha, akka isaan dhimma amantii isaanii nama barsiisan akka isaan sunnaa Nabiyyii isaanii sallallaahu aleeyhi wasallam ibsaniif waan isaan hin beekne naaf iyyatan akkan isaan erge, sana booda dhugumatti isin yaa ummataa muka lama kan ani hin ilaalle kan jibbisiisoo ta’an malee, jechuunis garlic fi irra, Rabbiin biraa nyaattan Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam yeroo urgaa lamaan kana nama tokko irraa urgaa’u, masjiida keessaa bahee Baqii keessa akka kaa’u harka isaa qabatee ajajeera, kanaaf namni lamaan isaanii nyaate hanga urgaan hin jirretti bilcheessuu qaba.’ Ma'daan akkana jedhe; 'Umar Jimaata namoota duratti lallabaa ture, Roobii ammoo ajjeefame'.
Imam Ahmad : 86
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَالزُّبَيْرُ والْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ إِلَى أَمْوَالِنَا بِخَيْبَرَ نَتَعَاهَدُهَا فَلَمَّا قَدِمْنَاهَا تَفَرَّقْنَا فِي أَمْوَالِنَا قَالَ فَعُدِيَ عَلَيَّ تَحْتَ اللَّيْلِ وَأَنَا نَائِمٌ عَلَى فِرَاشِي فَفُدِعَتْ يَدَايَ مِنْ مِرْفَقِي فَلَمَّا أَصْبَحْتُ اسْتُصْرِخَ عَلَيَّ صَاحِبَايَ فَأَتَيَانِي فَسَأَلَانِي عَمَّنْ صَنَعَ هَذَا بِكَ قُلْتُ لَا أَدْرِي قَالَ فَأَصْلَحَا مِنْ يَدَيَّ ثُمَّ قَدِمُوا بِي عَلَى عُمَرَ فَقَالَ هَذَا عَمَلُ يَهُودَ ثُمَّ قَامَ فِي النَّاسِ خَطِيبًا فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَامَلَ يَهُودَ خَيْبَرَ عَلَى أَنَّا نُخْرِجُهُمْ إِذَا شِئْنَا وَقَدْ عَدَوْا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَفَدَعُوا يَدَيْهِ كَمَا بَلَغَكُمْ مَعَ عَدْوَتِهِمْ عَلَى الْأَنْصَارِ قَبْلَهُ لَا نَشُكُّ أَنَّهُمْ أَصْحَابُهُمْ لَيْسَ لَنَا هُنَاكَ عَدُوٌّ غَيْرَهُمْ فَمَنْ كَانَ لَهُ مَالٌ بِخَيْبَرَ فَلْيَلْحَقْ بِهِ فَإِنِّي مُخْرِجٌ يَهُودَ فَأَخْرَجَهُمْ
Nutti himee jira [Ya'qub] Nutti himeera [abbaa koo] [Ibn Ishaaq] irraa akkana jedhe; Natti himee jira [Nafi' gabricha duraanii Abdullah Bin Umar] [Abdullah Bin Umar] irraa, jedhe; Zubair fi Miqdad Bin Aswad waliin qabeenya keenya Khaibar jiru ilaaluuf deemee sakatta'a, yeroo achi geenyu gara lafa keenyatti addaan baane, halkan walakkaa osoon siree koo irra ciisee jiruu na rukutame, harki koo jilba irraa garagalee, gara ganamaatti yeroo hiriyyoonni koo lamaan naaf iyyan, gara koo dhufanii na gaafatan; 'Eenyutu akkas si godhe'. jedheen deebiseef; 'Hin beeku'. Itti fufe; Kanaaf Zubair fi Miqdaad harka koo sirreessanii gara Umar na fidan, [Umar] akkana jedhe; 'Yihuudonni kana godhaniiru'. Achiis kaʼee namoota duratti lallabe; 'Yaa ummata, dhugumatti Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam yahuudota Khaibar qacaran, walii galtee tokkoon yoo barbaanne isaan ariine, isaanis akkuma isinitti dhufeetti harka isaa garagalchuudhaan Abdullah Bin Umar balleessan dabalataan diinummaa kanaan dura ummata Ansar irratti qaban, isaan michuu fira isaanii - Yahuudota - ta'uu isaanii shakkii hin qabnu, sababni isaas achitti diina biraa hin qabnu isaan, kanaaf namni Khaibar keessa qabeenya qabu fudhatu sababni isaas ani Yihudoota nan ari'a'. Ergasii Umar isaan ari’e.
Imam Ahmad : 87
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ عُمَرُ لِمَ تَحْتَبِسُونَ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَتَوَضَّأْتُ فَقَالَ أَيْضًا أَوَلَمْ تَسْمَعُوا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا رَاحَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْجُمُعَةِ فَلْيَغْتَسِلْ
[Hasan Bin Muusaa] fi [Huseen Bin Muhammad] lamaan isaanii iyyuu akka jedhan nutti himamee jira; [Syaiban] [Yahya] irraa [Abu Salamah] irraa [Abu Hurairah] irraa [Abu Hurairah] irraa akka nutti himameetti yeroo Umar Bin Al Khaththab Jum’aa da’awaa ture akka tasaa namni tokko dhufe, kanaaf Umar gaafate; 'Maaliif salaata harkifatta?' achiis namichis deebisee; 'Yaamicha salaataa yeroon dhaga'u battaluma sanatti wuduu'a godha malee homaa hin jiru.' [Umar] ammas gaafate; 'Yeroo tokko Rasuulli sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhan hin dhageenyee: 'Yeroo salaata jum'aa deemtu sana booda bishaan waraabi'.
Imam Ahmad : 88
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ جَاءَنَا كِتَابُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَنَحْنُ بِأَذْرَبِيجَانَ يَا عُتْبَةَ بْنَ فَرْقَدٍ وَإِيَّاكُمْ وَالتَّنَعُّمَ وَزِيَّ أَهْلِ الشِّرْكِ وَلَبُوسَ الْحَرِيرِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَانَا عَنْ لَبُوسِ الْحَرِيرِ وَقَالَ إِلَّا هَكَذَا وَرَفَعَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِصْبَعَيْهِ
Nutti himee jira [Hasan Bin Muusaa] akkana jedhe; Erga nutti himee booda [Zuhair] akkas jedhe; [Ashim Al Ahwal] [Abu Usmaan] irraa erga nutti himee booda akkana jedhe; xalayaan [Umar] irraa nutti dhufe, yeroo sanatti Azarbaajaan keessa turre, akkas jedha; 'Yaa Utbaa Bin Farqaad, bashannanaa fi faaya mushrikootaa hin uffatin, uffata silkii uffadhaa, sababni isaas Ergamaan Rabbii (saw) silkii uffachuu nu dhoowweef, sana booda akkana ja'een Ergamaan Rabbii (s.a.w) quba isaa lamaan nuuf ol kaase.'
Imam Ahmad : 89
حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَسْوَدِ أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ابْنِ لَبِيبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَعِنْدَهُ نَفَرٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَأَرْسَلَ عُمَرُ إِلَى سَفَطٍ أُتِيَ بِهِ مِنْ قَلْعَةٍ مِنْ الْعِرَاقِ فَكَانَ فِيهِ خَاتَمٌ فَأَخَذَهُ بَعْضُ بَنِيهِ فَأَدْخَلَهُ فِي فِيهِ فَانْتَزَعَهُ عُمَرُ مِنْهُ ثُمَّ بَكَى عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ مَنْ عِنْدَهُ لِمَ تَبْكِي وَقَدْ فَتَحَ اللَّهُ لَكَ وَأَظْهَرَكَ عَلَى عَدُوِّكَ وَأَقَرَّ عَيْنَكَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُفْتَحُ الدُّنْيَا عَلَى أَحَدٍ إِلَّا أَلْقَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بَيْنَهُمْ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَأَنَا أُشْفِقُ مِنْ ذَلِكَ
Erga nutti himee booda [Hasan] akkana jedhe; Nutti himeera [Ibn Lahi’ah] nutti himee jira [Abu Al Aswad] akka [Muhammad Bin Abdurrahman Bin Labibah] [Abu Sinan Ad Dauli] irraa seenaa tokko himuu dhaga’e, akka inni [Umar Bin Al Khaththab] arguuf dhufe, akkasumas gama isaatiin Muhaajirin dura turan akka turan, sana booda Umar basket tokko baase kan godoo Iraaq keessaa fide kan of keessaa qabu ring, sana booda ilmaan isaa keessaa tokko ring fudhatee afaan keessa galche, sana booda Umar afaan isaa keessaa baase sana booda Umar boo'e, namoonni cinaa isaa jiran gaafatan; 'Maaliif boossi, Rabbiin siif moo'ee diina kee irratti si injifatee ilaalcha kee nagaa hin goone?' Umar deebisee; 'Dhugumatti, Ergamaan Rabbii sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jechuu isaanii dhaga'eera: 'Addunyaan gabricha tokkoof hin banamtu, yoo Rabbiin guyyaa qiyaamaa jidduu isaaniitti jibbaa fi diinummaa uume malee'. sanas sodaadha'.
Imam Ahmad : 90
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ يَصْنَعُ أَحَدُنَا إِذَا هُوَ أَجْنَبَ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَنَامَ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ لِيَنَمْ
Nutti himee jira [Ya'qub] [Ibn Ishaaq] irraa [Abbaa koo] nuuf himee jira [Abdullah Bin Umar] irraa [Abbaa isaa] irraa [Nafi'] natti himee jira jedhe; Rasulullah sallallaahu aleihi wasallam jedheen gaafadhe namni junub tahee booda osoo hin dhiqatin rafuu barbaadu maal gochuu qaba? Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jechuun deebiseef: ‘Salaataaf wuduu’a akka wuduu’a raawwachuu qaba ergasii rafuu qaba’.
Imam Ahmad : 91
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصَّلَاةِ عَلَيْهِ فَقَامَ إِلَيْهِ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِ يُرِيدُ الصَّلَاةَ تَحَوَّلْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي صَدْرِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَلَى عَدُوِّ اللَّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ الْقَائِلِ يَوْمَ كَذَا كَذَا وَكَذَا يُعَدِّدُ أَيَّامَهُ قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَبَسَّمُ حَتَّى إِذَا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ وَقَدْ قِيلَ { اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ } لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي إِنْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ غُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ قَالَ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهِ وَمَشَى مَعَهُ فَقَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى فُرِغَ مِنْهُ قَالَ فَعَجَبٌ لِي وَجَرَاءَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا كَانَ إِلَّا يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتْ هَاتَانِ الْآيَتَانِ { وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ } فَمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَهُ عَلَى مُنَافِقٍ وَلَا قَامَ عَلَى قَبْرِهِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
Nutti himeera [Ya’qub] [Ibn Ishaaq] irraa [Abbaa koo] nuuf himee jira [Az Zuhri] [Ubaidullah Bin Abdullah Bin ‘Utbah Bin Mas’ud] irraa [Abdullah bin Abbaas] irraa natti hime, jedhe; [Umar Bin Khattab] akka jedhan dhagaheen ture; gaafa Abdullah Bin Ubai du’e Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akka salaatuuf waamame, kanaaf gara isaatti ariifate, yeroo inni fuuldura isaa dhaabbatu kadhannaa isaaf dhaabbatu ani isa dhowwe kanaaf fuula dura dhaabadhee akkan jedhe; 'Yaa Rasulullah Abdullah Bin Ubai diina Rabbiiti kan guyyaa kanaa fi kana jedhe' jedhee maqaa guyyaa sanaa dubbate, sana booda Umar itti fufe; Haa ta’u malee, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam haga yeroon jecha kiyya irra deebi’ee dubbadhutti kolfaa qofa ture: ‘Ana irraa fagaadhu yaa Umar, dhugaa dubbachuuf filannootu naaf kenname kanaaf filadhe, akkasumas akkas jedhamee ibsamee jira: ‘Isaanif dhiifama gaafachuus ta’e dhiifama isaaniif hin kadhatin - tokkuma -. Yeroo torbaatama araarama isaaniif kadhattus, Rabbiin gonkumaa isaan hin araarama." -QS Al Anfaal aayata 80- osoon gaafii kiyya dachaa torbaatamaatti guddisee araarama akka argatu osoon beekee, dabalataan itti dabalaa ture' Umar jedhe; sana booda kadhatee reeffa isaa fudhatee hanga awwaalamutti qabrii isaa irra dhaabbate,' Umar akkana jedhe; 'Ani ofitti ajaa'ibsiifadha at Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam'tti akkam of tuuluun ture, Rabbiin fi Ergamaan Isaa caalaa beekus' Umar ammas akkana jedhe: 'Kanaaf Rabbiin wajjiin, aayatawwan kun lamaan erga bu'anii yeroo dheeraa utuu hin turin -QS Taubah aayata 80, 84-' Rabbii fi Ergamaa Isaa keessattis haala badii keessatti du'an' Ergasii Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam sana booda munaafiq salaata hin goone qabrii isaanii irras hin dhaabbanne.
Imam Ahmad : 92
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ كَمَا حَدَّثَنِي عَنْهُ نَافِعٌ مَوْلَاهُ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ إِذَا لَمْ يَكُنْ لِلرَّجُلِ إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ فَلْيَأْتَزِرْ بِهِ ثُمَّ لِيُصَلِّ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَيَقُولُ لَا تَلْتَحِفُوا بِالثَّوْبِ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ كَمَا تَفْعَلُ الْيَهُودُ قَالَ نَافِعٌ وَلَوْ قُلْتُ لَكُمْ إِنَّهُ أَسْنَدَ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَرَجَوْتُ أَنْ لَا أَكُونَ كَذَبْتُ
Nutti himee jira [Ya'qub] Nutti himeera [abbaa koo] [Ibn Ishaaq] irraa akkana jedhe; [Abdullah] irraa [gabricha Naafii Abdullah duraanii] erga natti himee booda, Naafi’aan akkana jedhe; Abdullaah Bin Umar akka jedhanitti; Namni tokko malee uffata yoo hin qabaanne, sana booda uffata akka sarong uffatee booda salaata raawwachuu qaba, sababiin isaas dhugumatti yeroo tokko [Umar Bin Al Khaththab] akkas jechuu dhaga’eera, akkas jedhe; 'Akkuma Yihudootaa uffata tokko qofa yoo qabaatte uffata hin haguugin'. Nafi' jedhe; 'Abdullah Bin Umar Nabiyyii sallallaahu aleeyhi wasallam irratti hirkatee akka ture yoon sitti hime, akkan hin sobne abdiin qaba.'
Imam Ahmad : 93
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ مِخْرَاقٍ عَنْ شَهْرٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قِيلَ لَهُ ادْخُلْ الْجَنَّةَ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شِئْتَ
Nutti himeera [Mu`ammaal] Nutti himeera [Hammad] jedhe; [Ziyad Bin Mikhraq] irraa [Shahr] irraa [Uqbah Bin 'Amir] irraa nutti himee jira jedhe; Ergamaan Rabbii s.a.w akkana jechuu isaanii dhaga’e [Umar] natti hime: ‘Namni utuu Rabbii fi Guyyaa Qiyaamatti amanee du’e ni jedhama; 'Balbaloota saddeet jaallattu kamirraayyuu gara samiitti seeni.' ''
Imam Ahmad : 94
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي الْأَحْمَرَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ حَذَفَ رَجُلٌ ابْنًا لَهُ بِسَيْفٍ فَقَتَلَهُ فَرُفِعَ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ لَوْلَا أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُقَادُ الْوَالِدُ مِنْ وَلَدِهِ لَقَتَلْتُكَ قَبْلَ أَنْ تَبْرَحَ
Erga nutti himee booda [Aswad Bin 'Amiir] akkana jedhe; nuuf gabaasee jira [Ja’far i.e. Al Ahmar] [Mutharrif] irraa [Al Hakam] irraa [Mujahid] irraa jedhe; namni tokko ilma isaa billaadhaan cicciree, ajjeese, sana booda dubbiin kun gara Umaritti dhiyaate, kanaaf [Umar] akkana jedhe; Osoon yeroo tokko Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam akkana jedhe: ‘Abbaan mucaa isaa ajjeesee hin adabamu. 'Osoo ati halkan hin dabarsin si ajjeesuun koo hin oolu'.
Imam Ahmad : 95
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ نَظَرَ إِلَى الْحَجَرِ فَقَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ ثُمَّ قَبَّلَهُ
Erga nutti himee booda [Aswad Bin 'Amiir] akkana jedhe; Nutti hime [Zuhair] [Sulaiman Al A'masy] irraa [Ibrahim] ['Abis Bin Rabi'ah] irraa nutti hime; [Umar] Dhagaa Gurraacha ilaalee akkas jedheen arge; 'Rabbiin waaqayyoo osoon Rasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam si dhungachu hin argine silaa si hin dhungadhu' sana booda ishee dhungate.
Imam Ahmad : 96
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنَا السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ ابْنُ أُخْتِ نَمِرٍ أَنَّ حُوَيْطِبَ بْنَ عَبْدِ الْعُزَّى أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّعْدِىِّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَدِمَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَلَمْ أُحَدَّثْ أَنَّكَ تَلِي مِنْ أَعْمَالِ النَّاسِ أَعْمَالًا فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعُمَالَةَ كَرِهْتَهَا قَالَ فَقُلْتُ بَلَى فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَا تُرِيدُ إِلَى ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ إِنَّ لِي أَفْرَاسًا وَأَعْبُدًا وَأَنَا بِخَيْرٍ وَأُرِيدُ أَنْ تَكُونَ عُمَالَتِي صَدَقَةً عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي قَدْ كُنْتُ أَرَدْتُ الَّذِي أَرَدْتَ فَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالًا فَقُلْتُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي قَالَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ وَتَصَدَّقْ بِهِ فَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ
Erga nutti himee booda [Abul Yaman] akkana jedhe; nuuf [Syu’aib] [Az Zuhri] irraa gabaasee jira jedhe; nuuf beeksiseera [Akkuma Sa`ib Bin Yazid] ilma obboleettii Namir, akka [Huwaithib Bin Abdul Uzza] itti beeksise, akka [Abdullah Bin Sa’di] itti beeksise, akka inni gara Umar Bin Al Khaththab dhufe yeroo qilaafa isaa, kanaaf Umar ittiin jedhe; 'Ani hin himamne -waa'ee waan tokkoo-, akka ati itti gaafatamaa hojii namootaa kunuunsu, sana booda yeroo mindaan siif kennamu ati hin jaallattu?' Abdullaah Bin Sa'diin akkana jedhan; kanaaf jedheen deebiseef; 'Sirriidha' jedhe Umar; 'maal irraa barbaadda?' Innis deebisee; kanaaf jedheen deebiseef; 'Dhugumatti fardeen fi garboota hedduu qaba, haala gaarii qaba, mindaan koo Muslimootaaf sadaqaa akka kennamu nan barbaada'. [Umar] akkana jedhe; 'Sana hin godhin, sababni isaas dhugaa dubbachuuf anillee akka ati barbaaddetti barbaade, garuu Nabiyyiin sallallaahu aleeyhi wasallam kennaa naaf kenne anis jedheen; 'Nama ana hiyyeessa ta'eef kenni,' hanga guyyaa tokko qabeenya naaf kennee anis jedhutti; 'Nama narra hiyyeessa ta'eef kenni', Rasuulli sallallaahu aleeyhi wasallam na ceepha'ee akkana jedhan: 'Fadhadhuu misoomsi - itti invast godha - sana booda invast godha. Qabeenya kana irraa wanti sitti dhufee fi ati hin eegne fi hin gaafanne, sana booda fudhadhu, yoo akkas hin taane immoo kan kee jettee hin himatin'.
Imam Ahmad : 97
حَدَّثَنَا سَكَنُ بْنُ نَافِعٍ الْبَاهِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي رَبِيعَةُ بْنُ دَرَّاجٍ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَبَّحَ بَعْدَ الْعَصْرِ رَكْعَتَيْنِ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ فَرَآهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا
Erga nutti himee booda [Sakan Bin Nafi’ Al Bahili] akkana jedhe; [Az Zuhri] irraa [Salih] erga nutti himee booda akkana jedhe; Natti himee jira [Rabi'aa Bin Darraj] [Alii Bin Abuu Xaalib] karaa Makkaa irratti Asrii booda salaata sunnaa raka'aa lama raawwate, sana booda Umar kana argee itti dheekkame, sana booda akkana jedhe; 'Rabbiin waaqayyoo Ergamaan Rabbii s.a.w akka dhoowwe dursitee hin beektu turtee.
Imam Ahmad : 98
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَاجِدَةُ قَالَ عَارَمْتُ غُلَامًا بِمَكَّةَ فَعَضَّ أُذُنِي فَقَطَعَ مِنْهَا أَوْ عَضِضْتُ أُذُنَهُ فَقَطَعْتُ مِنْهَا فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَاجًّا رُفِعْنَا إِلَيْهِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِمَا إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَإِنْ كَانَ الْجَارِحُ بَلَغَ أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ فَلْيَقْتَصَّ قَالَ فَلَمَّا انْتُهِيَ بِنَا إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ نَظَرَ إِلَيْنَا فَقَالَ نَعَمْ قَدْ بَلَغَ هَذَا أَنْ يُقْتَصَّ مِنْهُ ادْعُوا لِي حَجَّامًا فَلَمَّا ذَكَرَ الْحَجَّامَ قَالَ أَمَا إِنِّي قَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَدْ أَعْطَيْتُ خَالَتِي غُلَامًا وَأَنَا أَرْجُو أَنْ يُبَارِكَ اللَّهُ لَهَا فِيهِ وَقَدْ نَهَيْتُهَا أَنْ تَجْعَلَهُ حَجَّامًا أَوْ قَصَّابًا أَوْ صَائِغًا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَحَدَّثَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي سَهْمٍ عَنِ ابْنِ مَاجِدَةَ السَّهْمِيِّ أَنَّهُ قَالَ حَجَّ عَلَيْنَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خِلَافَتِهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
Nutti himee jira [Muhammad Bin Yazid] Nutti himeera [Muhammad Bin Ishaq] akkana jedhe; [Al 'Ala` Bin Abdurrahman Bin Ya'qub] [nama Qureesh Bani Sahm irraa] irraa [nama isaan keessaa Majidah jedhamu] irraa erga nutti himee booda akkana jedhe; Makkaatti mucaa tokko waliin wal dhabe, achiis gurra koo ciniinee kute -ykn- ani ciniinee gurra koo kute, kanaaf Abuu Bakriin hajjii gochuuf yommuu nutti dhufu, dubbii sana itti kaa'an, kanaaf deebiseef; 'Lamaan isaanii gara Umar Bin Al Khaththab fidaa, namni isa miidhe yoo raawwatamuu qishaashii ta'e, haa qishash godhu'. Akkas jedha; kanaaf yeroo [Umar Bin Al Khaththab] dura geenyu nu ilaalee akkana jedhe; 'Eeyyee qishaashii hojjechuuf daangaa irra ga'eera, nama cupping naan jedhaa'. Kanaaf yeroo cupper sana kaasu akkas jedhe; 'Yeroo kana Ergamaan Rabbii s.a.w akkana jechuu isaanii dhaga'e: 'Rabbiin ittiin eebbisa jedhee abdadheen akkoo haadha kootiif gabricha kenneera, akka isheen kooppii, foon qalaa ykn warqee hojjetu akka isheef hin goone dhorkeera'. Nutti himeera [Ya'qub] [Ibnu Ishaaq] irraa nutti himeera [abbaa koo] akkana jedhe; akkasumas [Al 'Ala` Bin Abdurrahman] irraa [nama Bani Sahm irraa] [Ibn Majidah As Sahmi] irraa akka jedhe nutti himeera; ‘Abuu Bakr bara kilaafa isaa hajjii nuuf godhe,’ ergasii hadiisa kaase.
Imam Ahmad : 99
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ رَخَّصَ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَاءَ وَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَضَى لِسَبِيلِهِ فَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَحَصِّنُوا فُرُوجَ هَذِهِ النِّسَاءِ
[’Ubaidah Bin Humaid] [Daud Bin Abu Hind] irraa [Abu Nadlrah] irraa [Abu Sa’id] irraa erga nutti himee booda akkana jedhe; [Umar] namoota duratti lallabee akkana jedhe; 'Dhugumatti Rabbiin waan inni hawweef Nabiyyii Isaatiif boqonnaa kenneera, dhugumatti Rasuulli sallallaahu aleeyhi wasallam karaa isaa deemee jira, kanaaf hajjii fi umraa akka Rabbiin ajajetti guuti, qaama saalaa dubartoota kanaa eegi'.
Imam Ahmad : 100
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَرْقُدُ الرَّجُلُ إِذَا أَجْنَبَ قَالَ نَعَمْ إِذَا تَوَضَّأَ
Nutti himee jira ['Ubaidah Bin Humaid] [Ubaidullah Bin Umar] [Nafi' irraa] [Ibn Umar] irraa [Umar Bin Al Khaththab] irraa natti hime, jedhe; Raasulullah sallallaahu aleeyhi wasallam jedhamee gaafatame; Namni tokko yoo junub ta'e rafuun ni hayyamamaa? Innis akkana jedhee deebiseef: 'Eeyyee yoo wuduu'a goote'.