Imam Ahmad : 901
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ الْجَرْمِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا
Iḥka-yaɣ-d Ɛebdellah, [Muḥemmed bin Ɛebdallah bin Ɛemmar] iḥka-yaɣ-d, [Al Qasim Al Jarmi] iḥka-yaɣ-d, seg [Sufyan] seg [Xalid bin Alqamah] seg [Abdu Xair] seg [Ali Radhiallah anhu] belli Nnbi saw yexdem wudzu kraḍ n tikkal yal yiwen
Imam Ahmad : 902
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ سُعَيْدٍ أَوْ سَعِيدٍ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا قَصِيرٌ وَلَا طَوِيلٌ عَظِيمَ الرَّأْسِ رَجِلَهُ عَظِيمَ اللِّحْيَةِ مُشْرَبًا حُمْرَةً طَوِيلَ الْمَسْرُبَةِ عَظِيمَ الْكَرَادِيسِ شَثْنَ الْكَفَّيْنِ وَالْقَدَمَيْنِ إِذَا مَشَى تَكَفَّأَ كَأَنَّمَا يَهْبِطُ فِي صَبَبٍ لَمْ أَرَ قَبْلَهُ وَلَا بَعْدَهُ مِثْلَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yenna-aɣ-d Abdellah, yenna-yi-d [Surayj bin Yunus] yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid Al Umawi] seg [Ibn Juraij] seg [Salih bin Sua’id bin Saɛid] seg [Nafi’ bin Jubair bin Muth’im] seg [Ali Radhiallah ‘anhu], netta; Rasulullah sallallahu alaihi wasallam yella d amdan ur nelli d aɣezfan neɣ d aɣezfan, aqerruy-is d ameqqran, iɣes-is d aɣezfan. Tameẓẓuɣt-is d tazegzawt, udem-is d azeggaɣ cwiṭ, acebbub n yidmaren-is d aẓiḍan, iɣsan-is d imeqqranen, iḍarren-is d yiḍarren-is d iɛewwiqen. Ma tedduḍ amzun tettḥelliḍ ɣer umkan ddaw. Ur mlaleɣ ara am netta ssalllahu alaihi wasallam uqbel neɣ deffir’.
Imam Ahmad : 903
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي أَبُو الشَّعْثَاءِ عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ سُلَيْمَانُ بْنُ حَيَّانَ عَنْ حَجَّاجٍ عَنْ عُثْمَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْمَكِّيِّ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ سُئِلَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ صِفَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا قَصِيرٌ وَلَا طَوِيلٌ مُشْرَبًا لَوْنُهُ حُمْرَةً حَسَنَ الشَّعَرِ رَجِلَهُ ضَخْمَ الْكَرَادِيسِ شَثْنَ الْكَفَّيْنِ ضَخْمَ الْهَامَةِ طَوِيلَ الْمَسْرُبَةِ إِذَا مَشَى تَكَفَّأَ كَأَنَّمَا يَنْحَدِرُ مِنْ صَبَبٍ لَمْ أَرَ مِثْلَهُ قَبْلَهُ وَلَا بَعْدَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yenna-aɣ-d Abdellah, yenna-yi-d [Abu Sya’tsa` Ali bin Al Hasan bin Suleyman] yenna-aɣ-d [Abu Khalid Al Ahmar, Suleyman bin Hayyan] seg [Hajjaj] seg [Uthman seg Abu Abdellah Al Maki] seg [Nafi’ bin Jubair bin Muth’im] yenna-d; [Ali Radhiallah 'anhu] steqsan-t ɣef tɣawsiwin n Nnbi s.al.allah, dɣa yerra-d; ‘’Ur d-yeɣli ara yerna ur d-yeɣli ara aṭas, ccbaḥa n tfekka-s d tamellalt taberkant, iɣes-is d aẓiḍan yerna d aɣezfan, iɣsan-is n llsas meqqren, iḍarren-is d iɣezfanen, aqerruy-is d ameqqran yerna iɣes n yidmaren-is d ɣezzifen. Ma iteddu s lḥeqq amzun d win i d-yeɣlin ɣer umkan ddaw n tmurt. Ur mlaleɣ ara am netta ssalllahu alaihi wasallam uqbel neɣ deffir’.
Imam Ahmad : 904
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ حَارِثَةَ بْنِ مُضَرِّبٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ أَصَبْنَا مِنْ ثِمَارِهَا فَاجْتَوَيْنَاهَا وَأَصَابَنَا بِهَا وَعْكٌ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَبَّرُ عَنْ بَدْرٍ فَلَمَّا بَلَغَنَا أَنَّ الْمُشْرِكِينَ قَدْ أَقْبَلُوا سَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى بَدْرٍ وَبَدْرٌ بِئْرٌ فَسَبَقَنَا الْمُشْرِكُونَ إِلَيْهَا فَوَجَدْنَا فِيهَا رَجُلَيْنِ مِنْهُمْ رَجُلًا مِنْ قُرَيْشٍ وَمَوْلًى لِعُقْبَةَ بْنِ أَبِي مُعَيْطٍ فَأَمَّا الْقُرَشِيُّ فَانْفَلَتَ وَأَمَّا مَوْلَى عُقْبَةَ فَأَخَذْنَاهُ فَجَعَلْنَا نَقُولُ لَهُ كَمْ الْقَوْمُ فَيَقُولُ هُمْ وَاللَّهِ كَثِيرٌ عَدَدُهُمْ شَدِيدٌ بَأْسُهُمْ فَجَعَلَ الْمُسْلِمُونَ إِذْ قَالَ ذَلِكَ ضَرَبُوهُ حَتَّى انْتَهَوْا بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كَمْ الْقَوْمُ قَالَ هُمْ وَاللَّهِ كَثِيرٌ عَدَدُهُمْ شَدِيدٌ بَأْسُهُمْ فَجَهَدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُخْبِرَهُ كَمْ هُمْ فَأَبَى ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَهُ كَمْ يَنْحَرُونَ مِنْ الْجُزُرِ فَقَالَ عَشْرًا كُلَّ يَوْمٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقَوْمُ أَلْفٌ كُلُّ جَزُورٍ لِمِائَةٍ وَتَبِعَهَا ثُمَّ إِنَّهُ أَصَابَنَا مِنْ اللَّيْلِ طَشٌّ مِنْ مَطَرٍ فَانْطَلَقْنَا تَحْتَ الشَّجَرِ وَالْحَجَفِ نَسْتَظِلُّ تَحْتَهَا مِنْ الْمَطَرِ وَبَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْعُو رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَيَقُولُ اللَّهُمَّ إِنَّكَ إِنْ تُهْلِكْ هَذِهِ الْفِئَةَ لَا تُعْبَدْ قَالَ فَلَمَّا أَنْ طَلَعَ الْفَجْرُ نَادَى الصَّلَاةَ عِبَادَ اللَّهِ فَجَاءَ النَّاسُ مِنْ تَحْتِ الشَّجَرِ وَالْحَجَفِ فَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَرَّضَ عَلَى الْقِتَالِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ جَمْعَ قُرَيْشٍ تَحْتَ هَذِهِ الضِّلَعِ الْحَمْرَاءِ مِنْ الْجَبَلِ فَلَمَّا دَنَا الْقَوْمُ مِنَّا وَصَافَفْنَاهُمْ إِذَا رَجُلٌ مِنْهُمْ عَلَى جَمَلٍ لَهُ أَحْمَرَ يَسِيرُ فِي الْقَوْمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَلِيُّ نَادِ لِي حَمْزَةَ وَكَانَ أَقْرَبَهُمْ مِنْ الْمُشْرِكِينَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ الْأَحْمَرِ وَمَاذَا يَقُولُ لَهُمْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ يَكُنْ فِي الْقَوْمِ أَحَدٌ يَأْمُرُ بِخَيْرٍ فَعَسَى أَنْ يَكُونَ صَاحِبَ الْجَمَلِ الْأَحْمَرِ فَجَاءَ حَمْزَةُ فَقَالَ هُوَ عُتْبَةُ بْنُ رَبِيعَةَ وَهُوَ يَنْهَى عَنْ الْقِتَالِ وَيَقُولُ لَهُمْ يَا قَوْمُ إِنِّي أَرَى قَوْمًا مُسْتَمِيتِينَ لَا تَصِلُونَ إِلَيْهِمْ وَفِيكُمْ خَيْرٌ يَا قَوْمُ اعْصِبُوهَا الْيَوْمَ بِرَأْسِي وَقُولُوا جَبُنَ عُتْبَةُ بْنُ رَبِيعَةَ وَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي لَسْتُ بِأَجْبَنِكُمْ فَسَمِعَ ذَلِكَ أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ أَنْتَ تَقُولُ هَذَا وَاللَّهِ لَوْ غَيْرُكَ يَقُولُ هَذَا لَأَعْضَضْتُهُ قَدْ مَلَأَتْ رِئَتُكَ جَوْفَكَ رُعْبًا فَقَالَ عُتْبَةُ إِيَّايَ تُعَيِّرُ يَا مُصَفِّرَ اسْتِهِ سَتَعْلَمُ الْيَوْمَ أَيُّنَا الْجَبَانُ قَالَ فَبَرَزَ عُتْبَةُ وَأَخُوهُ شَيْبَةُ وَابْنُهُ الْوَلِيدُ حَمِيَّةً فَقَالُوا مَنْ يُبَارِزُ فَخَرَجَ فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ سِتَّةٌ فَقَالَ عُتْبَةُ لَا نُرِيدُ هَؤُلَاءِ وَلَكِنْ يُبَارِزُنَا مِنْ بَنِي عَمِّنَا مِنْ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُمْ يَا عَلِيُّ وَقُمْ يَا حَمْزَةُ وَقُمْ يَا عُبَيْدَةُ بْنَ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَتَلَ اللَّهُ تَعَالَى عُتْبَةَ وَشَيْبَةَ ابْنَيْ رَبِيعَةَ وَالْوَلِيدَ بْنَ عُتْبَةَ وَجُرِحَ عُبَيْدَةُ فَقَتَلْنَا مِنْهُمْ سَبْعِينَ وَأَسَرْنَا سَبْعِينَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَصِيرٌ بِالْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَسِيرًا فَقَالَ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا وَاللَّهِ مَا أَسَرَنِي لَقَدْ أَسَرَنِي رَجُلٌ أَجْلَحُ مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ وَجْهًا عَلَى فَرَسٍ أَبْلَقَ مَا أُرَاهُ فِي الْقَوْمِ فَقَالَ الْأَنْصَارِيُّ أَنَا أَسَرْتُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ اسْكُتْ فَقَدْ أَيَّدَكَ اللَّهُ تَعَالَى بِمَلَكٍ كَرِيمٍ فَقَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَسَرْنَا وَأَسَرْنَا مِنْ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ الْعَبَّاسَ وعَقِيلًا وَنَوْفَلَ بْنَ الْحَارِثِ
Yenna-aɣ-d [Hajjaj] yenna-aɣ-d [Isṛayil] seg [Abu Ishaq] seg [Haritsah bin Mudhar] seg [Ali Radhiallah ’anhu], yenna-d; ‘Mi newweḍ ɣer Lmedina, neṭṭef-d lfakiya, maca ur nezmir ara ad neqqim dinna ɣef ljal n waṭṭan n lḥemla ay aɣ-d-yeɣlin. Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam di tallit-nni yella yettnadi ɣef lexbaṛ ɣef Badr. Mi aɣ-d-yewweḍ lexbar ɣef uwḍen n yimṣuḥniyen, yedda ɣer tama n Badr. Badr d isem n yiwen n lbir. Imusnawen uwḍen-d dinna d amezwaru. Nemlal sin yergazen seg-sen, yiwen deg-sen n Qurayc, wayeḍ d akli n Uqbah bin Abu Muɛit. Iban-d d akken amdan-nni n Quraïc yerwel d amezwaru, ma d nekni neṭṭef akli aqbur n Uqbah sakkin nesteqsa-t ɣef lqedd n terbaɛt-nsen. Yerra-yas-d; 'S Öebbi, lqidar nnsen d aîas, u tezmert nnsen tejhed'. Mi slan Yinselmen i wergaz-nni yenna-d akka, wwten-t, syin wwin-t ɣer Nnbi sallallahu alaihi wasallam. Yesteqsa- yasen: ‘Acḥal- nsen?’. yerra-yas-d; 'S Öebbi, lqidar nnsen d aîas, u tezmert nnsen tejhed'. Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yeɛreḍ ad t-iḥettem maca mazal ur yebɣi ara ad d-yerr, ɣer taggara yesteqsa-t: ‘Acḥal n yiɣersiwen ay sɣezfen?’. Yerra-yas-d; ‘Yal ass mraw n lmal’. Ihi Rasulullah allahullah aleyhi wasallam yekfa; ‘ḥesben alef n yemdanen, imi yal lmal yella i mya n yemdanen, dɣa akka’. Deg tmeddit, yeɣli-d ugeffur ɣef waya ay neṭṭef amkan ddaw n yisekla ed yiɣil (shields) akken ur yettɛeṭṭil ara adfel, ma d Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam yettɛeggiḍ Mass-nnes azza wajalla deg wakud aydeg la yettẓalla: ‘A Rebbi, ma tessedremḍ tarbaɛt-a tamecṭuḥt, ur k-tettwaɛbad ara’. Yenna-d Ali; Mi d-yekker yiḍ, iɛeggeḍ; ‘Ṛebbi, ay imdanen n Öebbi’, sinna, usan-d seg ddaw n tẓegwa d tmeẓẓuɣin. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yesselwi-aɣ-d deg tẓallit, mi yekfa yefka-aɣ-d lḥir akken ad nmennuɣ, yenna-d: ‘S tidet lɛesker n Qurayc yella ddaw n uneẓruf n Saḥra taberkant n wedrar-a’. Mi ɣ-d-qerben, nexdem lḥiḍ akken ad ten-nqabel. Taswiɛt kan yella yiwen wergaz seg-sen yerkeb lmal aberkan iteddu zdat n lɛesker-is. Inna Rassulullah sallallahu âihi wasallam: “A Ali! ssawalen i Hamzah zdat-i, d netta ay d amdan ay iqerben akk ɣer yemsujjiyen, d netta ay d-irewlen lmal-nnes azeggaɣ yerna d acu ay d-yeqqar i yiserdasen-nnes ? Syin, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yesteqsa: 'Ma yella deg terbaɛt-nsen yella win ay d-yettaken lewṣayat i lxir, ihi s usirem ad yili d netta ay d amdan ay yerkeb lmal azeggaɣ'. Yusa-d Ḥemza yenna-d; ‘Netta d Ṭṭbaḥ bin Rabiɛah, iḥeṛṛem-iten ad nnaɣen, yenna-yasen-d; ‘A imdanen! Walaɣ agdud yettnadin lmut ur ten-tettaweḍ ara skud yella lxir garawen. Ay imdanen, ḥbes-it! eǧǧ-iten ass-a s uḍman n uqerruy-iw ini-d; ‘Utbah bin Rabi’ah d aɛewwiq’ ɣas akken teẓriḍ ur lliɣ ara d aɛewwiq’. Mi yesla Abu Jahl s waya, yenna-d; ‘Teqqareḍ-t akka! S Rebbi, ma yella win nniḍen ur nelli ara d kečč yenna-d kra am wa ad t-sfeḍeɣ s tɣawla, ul-ik d uɛebbuḍ-ik ad ččuren yakan s tugdi !? ' Utbah inna; ‘’Tettqerribeḍ-iyi, a argaz i d-yesfeḍḍen iḍarren-is s tmeẓẓuɣin? ass-a ad teẓreḍ anwa deg-neɣ i d amaggad''. Yenna-d Ali; Ihi Utbah d Syaibah, gma-s, d Al Walid, mmi-s, sqedcen imenɣi s tebɣest tameqrant, nnan-d ; — Anwa i ɣ-iɛerḍen ? syin ffɣen-d sḍis n yilemẓiyen seg Ansar, maca Utbah tugi-ten; ‘Ur ten-nebɣi ara, maca ayen ibɣan seg-neɣ . k-arraw n xali-nneɣ seg arraw n Abdul Muthallib. Ihi yenna-d Rasulullah (s.al.al.) ; 'Sker ya Ali, sker ya Hamzah u sker ya Ubaidah bin Al Harith bin Abdul Muthallib'. Syin, Allah Taɛala yessenger Utbah ed Syaibah, sin warraw n Rabiɛa yerna daɣen Al Walid bin Utbah, ma d Ubaidah yettwajerḥem, sakkin, nessaweḍ ad nɣeḍ sebɛin n yemdanen yerna ad neṭṭef sebɛin seg-sen. Yiwen n wergaz n Ansar iqerben yusa-d d Al-Abbas bin Abdul Muthallib d ameḥbus, sakkin Al-Abbas yenna-d; « A Amazan n Öebbi, s tidet, s Öebbi, maci d netta ay iyi-d-yeṭṭfen, maca win ay iyi-d-yeṭṭfen d argaz s yiɣes yebḍan, d udem ay d-yesfaydin seg ccbaḥa, yerkeb ɣef yiwen n uɛudiw aberkan ed umellal yerna ur t-ẓriɣ ara deg lɛesker.' Yenna-d wergaz n Ashar; ‘Nekk d win i t-yeṭṭfen, a Amazan n Öebbi’. Inna: "Ssusmet, s tidep, Öebbi Taâala Iâawen iwen s Lmelk aêezzib". Ali Radhiallah 'anhu yenna-d; Nessaweḍ ad d-naf imeḥbas, gar yimeḥbas-nneɣ llan yimeḥbas n Bani Ɛebdul Muṭallib, dɣa d Al Ɛebbas, ‘Aqil ed Naufal bin Al Harith’.
Imam Ahmad : 905
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقُلْتُ أَخْبِرِينِي بِرَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْأَلُهُ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَتْ ائْتِ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَلْهُ فَإِنَّهُ كَانَ يَلْزَمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَتَيْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَسْحِ عَلَى خِفَافِنَا إِذَا سَافَرْنَا
Yenna-aɣ-d [Hajjaj] yenna-aɣ-d [Carik] seg [Al Miqdam bin Syuraih] seg [baba-s] yenna-d; Steqsaɣ-t Aisyah; 'Ini-yi-d yiwen umeddakel n Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam belli zemreɣ ad t-steqsiɣ ɣef usired n lquff'. Yerra-yas-d; ‘Ruḥ ɣer [Ali] Radhiallah ‘anhu, steqsi-t, netta ay d-yeddan d Nnbi s.al.allah’. Ihi ṛuḥeɣ ɣer Ali Radhiallah ‘anhu, steqsaɣ-t ɣef waya. Yerra-yas-d belli; 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam yumeṛ-aɣ ad nesfeḍ sin n yiquff-nneɣ mi ara nili deg tikli'.
Imam Ahmad : 906
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَكِيمٍ الْأَوْدِيُّ أَنْبَأَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ وَهْبٍ وَعَنْ زَيْدِ بْنِ يُثَيْعٍ قَالَا نَشَدَ عَلِيٌّ النَّاسَ فِي الرَّحَبَةِ مَنْ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ إِلَّا قَامَ قَالَ فَقَامَ مِنْ قِبَلِ سَعِيدٍ سِتَّةٌ وَمِنْ قِبَلِ زَيْدٍ سِتَّةٌ فَشَهِدُوا أَنَّهُمْ سَمِعُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ أَلَيْسَ اللَّهُ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ قَالُوا بَلَى قَالَ اللَّهُمَّ مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُ اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالَاهُ وَعَادِ مَنْ عَادَاهُ حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَكِيمٍ أَنْبَأَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرٍو ذِي مُرٍّ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَاقَ يَعْنِي عَنْ سَعِيدٍ وَزَيْدٍ وَزَادَ فِيهِ وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ أَنْبَأَنَا شَرِيكٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Yenna-aɣ-d Abdellah, yenna-aɣ-d [Ali bin Hakim Al Audi] yenna-aɣ-d [Sharik] seg [Abu Ishaq] seg [Saɛid bin Wahab] ed [Zaid bin Yutsai’] nnan-d deg sin; [Ali] yessuter seg wegdud ad d-cehden di Raḥaba; 'Anwa i s-d-yeslan i Rasulullah ssallam ass n Ghadir Khum yenna-d ad tbedd ?' Ihi sḍis n yimdanen bedden si tama n Saɛid, sḍis n yimdanen seg tama n Zaid. Cehden-d belli slan i Rasulullah Ṛebbi Ṛebbi yenna-d i Ali Radhiallah Ḥanhu deg wass n Ghadir Khumm; 'Ma ur Iqreb ara Öebbi ar lmumnin'? Rran-as-d ; 'Ih'. Inna: “a Öebbi, win iyi irran d aâessas is, ihi, d Âali, d aâessas is”. A Öebbi, îîef wid ipêezziben fellas, err wid is iâeddan. Nnan-aɣ-d [Ali bin Hakim] yenna-aɣ-d [Sharik] seg [Abu Ishaq] seg [Amru Dzi Murrin] am wakken ay d-yenna ḥadit n Abu Ishaq, dɣa seg Saɛid ed Zaid, ed tɣemsa (édition) niḍen ay d-yernan deg-s; ‘Ɛiwen wid i ten-iɛawnen, ḥeqren wid i ten-iḥeqren’. Abdellah yenna-aɣ-d, yenna-aɣ-d [Ali] yenna-aɣ-d [Sharik] seg [Al A’masy] seg [Habib bin Abu Thabit] seg [Abu Thufail] seg [Zaid bin Arqam] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam am wakken yella deg ḥadit-agi n tfelwit.
Imam Ahmad : 907
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ هَانِئِ بْنِ هَانِئٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا وُلِدَ الْحَسَنُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرُونِي ابْنِي مَا سَمَّيْتُمُوهُ قُلْتُ سَمَّيْتُهُ حَرْبًا قَالَ بَلْ هُوَ حَسَنٌ فَلَمَّا وُلِدَ الْحُسَيْنُ قَالَ أَرُونِي ابْنِي مَا سَمَّيْتُمُوهُ قُلْتُ سَمَّيْتُهُ حَرْبًا قَالَ بَلْ هُوَ حُسَيْنٌ فَلَمَّا وَلَدْتُ الثَّالِثَ جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرُونِي ابْنِي مَا سَمَّيْتُمُوهُ قُلْتُ حَرْبًا قَالَ بَلْ هُوَ مُحَسِّنٌ ثُمَّ قَالَ سَمَّيْتُهُمْ بِأَسْمَاءِ وَلَدِ هَارُونَ شَبَّرُ وَشَبِيرُ وَمُشَبِّرُ
Yenna-aɣ-d [Hajjaj] yenna-aɣ-d [Isṛayil] seg [Abu Ishaq] seg [Hani` bin Hani`] seg [Ali Radhiallah 'anhu], yenna-d; Mi d-ilul Hasan, yusa-d Rasulullah, yenna-d ; ‘Sken-iyi-d mmi. D acu n yisem i s-tefkiḍ ? Rriɣ-as; ‘Ssemmiɣ-as Harb’. Yenna-yas: ‘Efk-d isem n Hasan’. Mi d-ilul Husain, yenna-d; ‘Ssekn-iyi-d mmi, d acu n yisem i s-tefkiḍ?’. Rriɣ-as; ‘Ssemmiɣ-as Harb’. Yenna-yas: ‘Efk-d isem n Ḥusin’. Mi d-luleɣ mmi-w wis kraḍ, yusa-d ula d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d; ‘Sken-iyi-d mmi. D acu n yisem i s-tefkiḍ ? Rriɣ-as; ‘Ssemmiɣ-as Harb’. Yenna-yas: 'Efk-d isem n Muhassin'. Syin inna: “Ssemmaɣ-asen ismawen n warraw n Harun, d Cabbar, Cabbir d Musyabbar”.
Imam Ahmad : 908
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ أَبِي بَزَّةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ سُئِلَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ هَلْ خَصَّكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَيْءٍ فَقَالَ مَا خَصَّنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَيْءٍ لَمْ يَعُمَّ بِهِ النَّاسَ كَافَّةً إِلَّا مَا كَانَ فِي قِرَابِ سَيْفِي هَذَا قَالَ فَأَخْرَجَ صَحِيفَةً مَكْتُوبٌ فِيهَا لَعَنَ اللَّهُ مَنْ ذَبَحَ لِغَيْرِ اللَّهِ وَلَعَنَ اللَّهُ مَنْ سَرَقَ مَنَارَ الْأَرْضِ وَلَعَنَ اللَّهُ مَنْ لَعَنَ وَالِدَهُ وَلَعَنَ اللَّهُ مَنْ آوَى مُحْدِثًا
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Jaɛfar] yenna-aɣ-d [Syuɛba] sliɣ [Al Qasim bin Abu Bazzah] yettmeslay-d seg [Abu Thufail] yenna-d; [Ali] Radhiallah 'anhu yettwasteqsa; 'Ma yella Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam yexdem-ik s kra n tɣawsa?' yerra-yas-d; ‘Amazan n Rebbi sallallahu ‘alaihi wasallam ur aɣ-d-yesnulfa ara s kra ur yettunefken ara i yemdanen s umata, anagar ayen yettunefken ɣef tɣawsa n ssif-iw’. Yenna-d Abu Thufayil; Yessufeɣ-d yiwet n tewriqt i yuran fell-as; Iâaô Öebbi wid iqeîîiyen acku, war Öebbi, Iâaô Öebbi wid ikkren tilisa n wakal, Iâaô Öebbi wid iâaôen imawlan nnsen, Iâaô Öebbi wid iêerzen wid ixeddmen lexsara.'
Imam Ahmad : 909
حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ قَالَ عَفَّانُ قَالَ أَنْبَأَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ أَنَّهُ عَادَ حَسَنًا وَعِنْدَهُ عَلِيٌّ فَقَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَتَعُودُ حَسَنًا وَفِي النَّفْسِ مَا فِيهَا قَالَ نَعَمْ إِنَّكَ لَسْتَ بِرَبِّ قَلْبِي فَتَصْرِفَهُ حَيْثُ شِئْتَ فَقَالَ أَمَا إِنَّ ذَلِكَ لَا يَمْنَعُنِي أَنْ أُؤَدِّيَ إِلَيْكَ النَّصِيحَةَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَعُودُ مُسْلِمًا إِلَّا ابْتَعَثَ اللَّهُ سَبْعِينَ أَلْفَ مَلَكٍ يُصَلُّونَ عَلَيْهِ أَيَّ سَاعَةٍ مِنْ النَّهَارِ كَانَتْ حَتَّى يُمْسِيَ وَأَيَّ سَاعَةٍ مِنْ اللَّيْلِ كَانَتْ حَتَّى يُصْبِحَ
Yenna-aɣ-d [Bahz] ed [Affan] nnan-d deg sin; yenna-aɣ-d [Ḥammad bin Salamah] seg [Yaɛla bin ‘Aṭu`], [Affan] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ya’la bin ‘Atho‘] seg [Abdellah bin Yassar] seg [Amru bin Huraits] belli yerza ɣef Hasan yerna ɣer tama-s yella [Ali Radhiallah ‘anhu]. Ali Radhiallah 'anhu yenna-d; — Terẓiḍ ɣef Ḥasan yerna yella kra deg ṛṛuḥ-is ? yerra-yas-d; 'Ih. Ur telliḍ ara d kečč i yettḥaraben ɣef wul-iw akken ad t-tbeddleḍ akken tebɣiḍ’. Ali Radhiallah 'anhu yenna-d; ‘Ayagi ur iyi-d-yettaǧǧa ara ad ak-d-ssiwḍeɣ lewṣayat. Sliɣ i Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ulac amsellem ara yerzun ɣef umselmen niḍen ma yella ur d-yessuffeɣ ara Rebbi sebɛin n yimelyunen n lmalayekkat akken ad ẓẓallen deg yal tallit n wass arma d tameddit, deg yal lweqt n yiḍ arma d tafrara’.
Imam Ahmad : 910
حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَحَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ عَنْ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنْ الْمَعْتُوهِ أَوْ قَالَ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَعْقِلَ وَعَنْ الصَّغِيرِ حَتَّى يَشِبَّ
Yenna-aɣ-d [Bahz] yerna yenna-aɣ-d [Affan] yenna-d; yenna-aɣ-d [Hammam] seg [Qatadah] seg [Al Hasan Al Bashri] seg [Ali Radhiallah 'anhu] belli Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam yenna-d: 'Aqlam yettwakkes seg kraḍ: amdan-nni ay yeṭṭsen alamma d-yekker, amdan-nni ay yettwaṭṭfen s tmeqbert -neɣ d amdan-nni ay d-yekker armi d aḥeqrani: - amdan-nni ay d-yekker d aḥeqrani. tmeṭṭut n tmeṭṭut'.
Imam Ahmad : 911
حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَأَبُو كَامِلٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ بَهْزٌ قَالَ أَنْبَأَنَا هِشَامُ بْنُ عَمْرٍو الْفَزَارِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي آخِرِ وِتْرِهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ وَأَعُوذُ بِمُعَافَاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْكَ وَلَا أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ
Yenna-aɣ-d [Bahz] yerna [Abu Kamil] yenna-d; yenna-aɣ-d [Ḥemmad], yenna-d [Bahz]; t-id-yesmekta-aɣ-d [Hsyyam bin 'Amru Al Fazari] seg [Abdurrahman bin Al Harith bin Hisyam Al Makhzumi] seg [Ali Radhiallah 'anhu] belli Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yeɣra-d taẓallit deg taggara n tẓallit n witr: 'ALLAHHUMHARIAKUDINKA A'UDZUBIMU'AFATIKA MIN 'UQUBATIKA WA A'UDZUBIKA MINKA WA LA UHSHI TSANAAN 'ALAIKA KAMA ATSNAITA 'ALA NAFSIKA -Ya Allah, ttnadiɣ lḥeqq-ik seg lɣiḍa-k, ttnadiɣ lḥeqq-ik seg lḥeqq-ik. Nekk ttnadiɣ lḥeqq ɣur-k yerna ur zmireɣ ara ad ḥesbeɣ lḥemd-ik akken i tḥemmleḍ iman-ik-’.
Imam Ahmad : 912
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَبَّاسِ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي أَبُو بِشْرٍ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى سَمِعْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحُلَّةِ حَرِيرٍ فَبَعَثَ بِهَا إِلَيَّ فَلَبِسْتُهَا فَرَأَيْتُ الْكَرَاهِيَةَ فِي وَجْهِهِ فَأَمَرَنِي فَأَطَرْتُهَا خُمُرًا بَيْنَ النِّسَاءِ
Yenna-aɣ-d Abdellah, yenna-aɣ-d [Abu Bakr bin Muḥemmed bin Amru bin Al Abbas Al Bahili] yenna-aɣ-d [Abu Daud] yenna-aɣ-d [Syu’bah] yenna-yi-d [Abu Bisyr] Sliɣ [Mujahid] yenna-t-id seg [Abu Ibn Laila], nniɣ-d [Alahulial]; 'Ifka-d Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam lqecc n leḥrir, sakkin yuzen-iyi-ten-id. Ssexsiɣ-tt yerna iban-d ẓriɣ lḥeq deg wudem-is. Yenna-yi-d ad t-sfeḍḍeɣ, ad t-xedmeɣ d iqerra n tlawin.’
Imam Ahmad : 913
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ أَنْبَأَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي حَسَّانَ أَنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَانَ يَأْمُرُ بِالْأَمْرِ فَيُؤْتَى فَيُقَالُ قَدْ فَعَلْنَا كَذَا وَكَذَا فَيَقُولُ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَ فَقَالَ لَهُ الْأَشْتَرُ إِنَّ هَذَا الَّذِي تَقُولُ قَدْ تَفَشَّغَ فِي النَّاسِ أَفَشَيْءٌ عَهِدَهُ إِلَيْكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا عَهِدَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا خَاصَّةً دُونَ النَّاسِ إِلَّا شَيْءٌ سَمِعْتُهُ مِنْهُ فَهُوَ فِي صَحِيفَةٍ فِي قِرَابِ سَيْفِي قَالَ فَلَمْ يَزَالُوا بِهِ حَتَّى أَخْرَجَ الصَّحِيفَةَ قَالَ فَإِذَا فِيهَا مَنْ أَحْدَثَ حَدَثًا أَوْ آوَى مُحْدِثًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لَا يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلَا عَدْلٌ قَالَ وَإِذَا فِيهَا إِنَّ إِبْرَاهِيمَ حَرَّمَ مَكَّةَ وَإِنِّي أُحَرِّمُ الْمَدِينَةَ حَرَامٌ مَا بَيْنَ حَرَّتَيْهَا وَحِمَاهَا كُلُّهُ لَا يُخْتَلَى خَلَاهَا وَلَا يُنَفَّرُ صَيْدُهَا وَلَا تُلْتَقَطُ لُقَطَتُهَا إِلَّا لِمَنْ أَشَارَ بِهَا وَلَا تُقْطَعُ مِنْهَا شَجَرَةٌ إِلَّا أَنْ يَعْلِفَ رَجُلٌ بَعِيرَهُ وَلَا يُحْمَلُ فِيهَا السِّلَاحُ لِقِتَالٍ قَالَ وَإِذَا فِيهَا الْمُؤْمِنُونَ تَتَكَافَأُ دِمَاؤُهُمْ وَيَسْعَى بِذِمَّتِهِمْ أَدْنَاهُمْ وَهُمْ يَدٌ عَلَى مَنْ سِوَاهُمْ أَلَا لَا يُقْتَلُ مُؤْمِنٌ بِكَافِرٍ وَلَا ذُو عَهْدٍ فِي عَهْدِهِ
Yenna-aɣ-d [Bahz] yenna-aɣ-d [Hammam] yenna-aɣ-d [Qatadah] seg [Abu Hassan] dakken yiwet n tikkelt [Ali] Radhiallah ’anhu yumeṛ ad d-yili kra, sakkin yettwassiweḍ-as-d; ‘belli nexdem akka d wakka’, syin yenna-d; 'Öebbi Aqbayli akked Umazan iS'. Al Actar yenna-d; ‘’Kra n wayen i d-tenniḍ yezreɛ gar tmetti. Yella kra n wayen i k-iɛuhed Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam?' yenna-d; ‘Ulac ayen ay iyi-d-iweṣṣa Umazan n Öebbi (s.a.w) s umata, anagar ayen ay sliɣ yerna yella daɣen deg yiwet n tfelwit deg tfekka-inu n ssif’. Steqsan-t armi d-yekkes lḥiḍ-nni. Yenna-d; ‘Iura degs: ‘win ixeddmen tucmip, ne$ iḥudden win ixeddmen lxiṛ, ad t Iɛellem Öebbi, Lmalayek, akked yemdanen meṛṛa. Ur ttwaqbalent ara seg-s lecɣal n wajib d lecɣal n sunna’. Deg-s yura daɣen : « S tidet, Ibṛahim yerra Mekka d lḥeṛma, ihi ad rreɣ Lmedina d lḥeṛma, sin idurar-is d tɣiwanin-is d ḥeṛṛem, ur ilaq ara ad ttwaqelɛen lɣella-s yerna ad ttwaḍeggren yiɣersiwen-is n wurar. Ur tezmireḍ ara ad tḍefreḍ ayen tufiḍ ma yella ur tebɣiḍ ara ad t-id-tessekneḍ. Ur yessefk ad yettwaqḍeɛ useklu-nni ala ma yella win yebɣan ad yessiweḍ lmal-nnes yerna ur yessefk ad t-id-awin yemrigen (leslaḥat) i lmend n yimenɣi’. Degs daɣen yura: ‘Lmumnin, idammen nnsen kifkif, ad ttwaḥadren s lemḥadra nnsen ɣas ma llan seg yiḍarren nnsen n wadda. D afus n tqacuct am wakken llan. Ẓriɣ! « Ulac ineslem ara yenɣen akafir neɣ win yellan deg wemtawa-nnes ».
Imam Ahmad : 914
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَكَعَ قَالَ اللَّهُمَّ لَكَ رَكَعْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَلَكَ أَسْلَمْتُ أَنْتَ رَبِّي خَشَعَ سَمْعِي وَبَصَرِي وَمُخِّي وَعَظْمِي وَعَصَبِي وَمَا اسْتَقَلَّتْ بِهِ قَدَمِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
Yenna-aɣ-d [Rauh] yenna-aɣ-d [Ibn Juraij] yenna-yi-d [Musa bin Uqbah] seg [Abdullah bin Al Fadhl] seg [Abdurrahman Al A'raj] seg [Ubaidullah bin Abu Rafi] seg [Ali bin Abu Talib] belli Nnbi hellalahal saw. ALLAHUMMA LAKA RAKAKTU WA BIKA AMANTU WA LAKA ASLAMTU. ANTA RABBI KHASYA'A SAM'I WA BASHARI WA MUKHI D AZHMI WA 'ASHABI WAMASTAQALTU BIHI QADAMI LILLAHI RABBIL 'ALAMIN -Ya Allah I bow down' to You, iman by-ek, submit to You. Kečč d Rab-iw, tḥettem-d ɣef tmesliwt-iw, ɣef tmuɣli-w, ɣef wallaɣ-iw, ɣef yiɣsan-iw d tfekka-w, d wayen ara s-d-rfeɣ seg yiḍarren-iw, i Öebbi kan, Rabb n ddunit, d lḥemd akk.’
Imam Ahmad : 915
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَرْقَمَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ شَهِدْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي الرَّحَبَةِ يَنْشُدُ النَّاسَ أَنْشُدُ اللَّهَ مَنْ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُ لَمَّا قَامَ فَشَهِدَ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَامَ اثْنَا عَشَرَ بَدْرِيًّا كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى أَحَدِهِمْ فَقَالُوا نَشْهَدُ أَنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ أَلَسْتُ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَأَزْوَاجِي أُمَّهَاتُهُمْ فَقُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُ اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالَاهُ وَعَادِ مَنْ عَادَاهُ
Yenna-aɣ-d Abdellah, yenna-yi-d yenna-yi-d [Ubaydullah bin Umar Al Qawariri] yenna-aɣ-d [Yunus bin Arqam] yenna-aɣ-d [Yazid bin Abu Ziyad] seg [Abdurrahman bin Abu Laila] yenna-d; Ssneɣ [Ali] Radhiallah ’anhu yettsuttur seg medden ad ccehden di Raḥaba; ‘S Öebbi, win yeslan i Rasulullah s Ṛebbi, yenna-d deg wass n Ghadir Khumm: ‘Win ay yellan d nekk d aɛessas-nnes, ula d Ali ad yili d aɛessas-nnes’, asmi ay d-yekker yerna yecehhed’, ay d-yenna Abdurrahman; bedden-d tnac-nni n yimazzayen n Badr, armi ssawḍeɣ ad waliɣ yiwen deg-sen. Nnan-as; ncehhed belli nesla i Rasulullah sllallahu alaihi wasallam yenna-d deg wass n Ghadir Khumm: ‘Ma ur lliɣ ara d ayen yesɛan azal i lmumen ugar n yiman-nsen, yerna tilawin-iw d yemma-tsen’. Nerra-yas; 'Ih. Ay Amazan n Öebbi'. Yenna-yas: ‘Win lliɣ d aɛessas-is, ad yili ula d Ɛali d aɛessas-is. A Öebbi, ssexdem wid ipêezziben fellas, err wid i t illan d icenga'.
Imam Ahmad : 916
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ مُخَارِقٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ رَأَيْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِ يَخْطُبُ وَعَلَيْهِ سَيْفٌ حِلْيَتُهُ حَدِيدٌ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا عِنْدَنَا كِتَابٌ نَقْرَؤُهُ عَلَيْكُمْ إِلَّا كِتَابَ اللَّهِ تَعَالَى وَهَذِهِ الصَّحِيفَةَ أَعْطَانِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَرَائِضُ الصَّدَقَةِ قَالَ لِصَحِيفَةٍ مُعَلَّقَةٍ فِي سَيْفِهِ
Yenna-aɣ-d [Yahya bin Adam] yenna-aɣ-d [Shariq] seg [Mukhariq] seg [Thariq bin Shihab] yenna-d; Ẓriɣ [Ali] Radhiallah ’anhu ɣef minbar la d-yettqeddim lxedma s tmeẓẓuɣt yettwacebbḥen s wuzzal. Yenna-d; « S Öebbi, ur nesɛi ara tira ara wen-nɣer, siwa adlis-agi n Öebbi, d lkaɣeḍ-agi i yi-d-yefka Umazan n Öebbi, s.al.al., ideg llan lḥeqq n zzakat.' Yenna-d aya s uskan n tfelwit i d-yeqqnen ɣer ssif-is.
Imam Ahmad : 917
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ سُمَيْعٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ كُنْتُ قَاعِدًا عِنْدَ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَجَاءَ صَعْصَعَةُ بْنُ صُوحَانَ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَامَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ انْهَنَا عَمَّا نَهَاكَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ نَهَانَا عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ وَنَهَانَا عَنْ الْقَسِّيِّ وَالْمِيثَرَةِ الْحَمْرَاءِ وَعَنْ الْحَرِيرِ وَالْحِلَقِ الذَّهَبِ ثُمَّ قَالَ كَسَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُلَّةً مِنْ حَرِيرٍ فَخَرَجْتُ فِيهَا لِيَرَ النَّاسُ عَلَيَّ كِسْوَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَرَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَنِي بِنَزْعِهِمَا فَأَرْسَلَ بِإِحْدَاهُمَا إِلَى فَاطِمَةَ وَشَقَّ الْأُخْرَى بَيْنَ نِسَائِهِ
Yenna-aɣ-d [Ali bin Ɛacim] yenna-aɣ-d [Ismaɛil bin Sumai] seg [Malik bin Umair] yenna-d; Nekk lliɣ qqimeɣ ɣer tama n [Ali] Radhiallah ’anhu sakkin yusa-d Sha’sha’ah bin Shuhan yenna-yi-d azul syen yekker-d yenna-yi-d; 'A Amirul Mu'minin! Igdel-aɣ ayen i wen-d-iḥeṛṛem Umazan n Öebbi (s.a.w). Ali Radhiallah 'anhu yerra-d; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam haram ad Dubbaa`, Al Hantam, al Muzaffaat and an Naqir. Yeḥbes daɣen al qasi, tiɣawsiwin tizegzawin yettwaxedmen s leḥrir, tiɣawsiwin n wureɣ n leḥrir’. Syin yenna-d; ''Mazan n Rebbi sallallahu 'alaihi wasallam yefka-yi-d yiwet n tikkelt lḥerǧ n lḥirfa, sakkin ssufɣeɣ-t-id seg wexxam akken ad walin medden lḥerǧ ay lliɣ lseɣ. Mi iyi-d-iwala, yenna-yi-d kkseɣ-t-id dɣa yuzen yiwen deg-sen ɣer Faṭima, yebḍa wiyaḍ ɣef tlawin-is.
Imam Ahmad : 918
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُمَرَ الْوَكِيعِيُّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ عُقْبَةَ بْنِ نِزَارٍ الْعَنْسِيُّ حَدَّثَنِي سِمَاكُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ الْوَلِيدِ الْعَبْسِيُّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى فَحَدَّثَنِي أَنَّهُ شَهِدَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي الرَّحَبَةِ قَالَ أَنْشُدُ اللَّهَ رَجُلًا سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدَهُ يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ إِلَّا قَامَ وَلَا يَقُومُ إِلَّا مَنْ قَدْ رَآهُ فَقَامَ اثْنَا عَشَرَ رَجُلًا فَقَالُوا قَدْ رَأَيْنَاهُ وَسَمِعْنَاهُ حَيْثُ أَخَذَ بِيَدِهِ يَقُولُ اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالَاهُ وَعَادِ مَنْ عَادَاهُ وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ فَقَامَ إِلَّا ثَلَاثَةٌ لَمْ يَقُومُوا فَدَعَا عَلَيْهِمْ فَأَصَابَتْهُمْ دَعْوَتُهُ
Yenna-aɣ-d Abdellah, yenna-aɣ-d [Ahmad bin Umar Al Waqi’i] yenna-aɣ-d [Zaid bin Al Hubab] yenna-aɣ-d [Al Walid bin Uqbah bin Nizar Al Ansi] yenna-yi-d [Simak bin Ubaid bin Al Walid Al Absi] yenna-d; Mlaleɣ [Abdurrahman bin Abu Laila] sakkin yenna-yi-d d akken yella yettwali [Ali] Radhiallah ’anhu deg Rahabah yenna-d; 'S Öebbi, ssutreɣ seg wid yeslan i Umazan n Öebbi sallallahu 'alaihi wasallam, yerna ttwalin ass n Ghadir Khumm, ad bedden, yerna ur bedden ara anagar wid i t-iẓran'. Ammu i d-bedden tnac n yergazen, nnan-d ; ‘Nwala yas, nesla yas, mi iîîef afus is, inna: "a Öebbi, êerr wid isâan iâessasen fellas, err wid ip illan d icenga". Ɛiwen wid i ten-iɛawnen yerna ḥeqret wid i ten-iḥeqren’. Ihi beddet siwa tlata n yimdanen. Syin yeẓẓal fell-asen nnger, akken ad ten-teɣli twaɣit s tẓallit-nni.
Imam Ahmad : 919
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمِنْهَالِ أَخُو حَجَّاجِ بْنِ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ كَانَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِذَا سَمِعَ الْمُؤَذِّنَ يُؤَذِّنُ قَالَ كَمَا يَقُولُ فَإِذَا قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَأَنَّ الَّذِينَ جَحَدُوا مُحَمَّدًا هُمْ الْكَاذِبُونَ
Yenna-aɣ-d Abdellah, yenna-yi-d [Muḥemmed bin Al Minhal] gma-s n Hajjaj bin Minhal, yenna-aɣ-d [Abdul Wahid bin Ziyad] seg [Abdurrahman bin Ishaq] yenna-yi-d [Abu Saɛid] seg [Abdurrahman bin Abu Laila] yenna-d; [Ali bin Abu Talib ad t-iɛǧeb Rebbi] ma yella yesla i lmuɛadzin yeqqar-d lḥir, ad yeɣreḍ akken yeqqar lmuɛadjin, ma yella yenna-d lmuɛadjin; ASYHADU ALLA ILAHA ILLALLAAH WA ASYHADU ANNA MUHAMMADAR RASUULULLAH, he read; 'ASYHADU ALLA ILAAHA ILLALLAH WA 'ASYHADU ANNA MUHAMMADAR RASULULLAH, d tidett wid i d-iqublen Muhammad, d ikeddaben'.
Imam Ahmad : 920
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ قَالَ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُخَيْمِرَةَ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ هَانِئٍ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَتْ سَلْ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَإِنَّهُ كَانَ يُسَافِرُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ وَلَيَالِيهِنَّ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ قَالَ يَحْيَى وَكَانَ يَرْفَعُهُ يَعْنِي شُعْبَةَ ثُمَّ تَرَكَهُ
Yenna-yaɣ-d [Yahya bin Saɛid] seg [Syuɛba] yenna-d; yenna-yi-d [Al Hakam] seg [Al Qasim bin Mukhamirah] seg [Syuraih bin Hani`] yenna-d; Steqsaɣ Aisyah ɣef usfeḍ n khuff, ihi tenna-yi-d; 'Ssutret [Ali bin Abu Talib] Radlia Allahu 'anhu imi yella dima d Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam mi ara yeddu'. Ihi steqsaɣ-t yerna yerra-yi-d; ‘I yemdanen ay la yettmahalen d kraḍ n wussan d kraḍ n yiḍ, ma d i yemdanen ay la yeqqimen d yiwen wass d yiḍ’. Yenna-d Yahya; ‘Di tazwara Syu’bah tessuref-as syin ur t-tessuref ara’.