Imam Ahmad : 621
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى الطَّبَّاعُ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عِيَاضِ بْنِ عَمْرٍو الْقَارِيِّ قَالَ جَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَدَّادٍ فَدَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَنَحْنُ عِنْدَهَا جُلُوسٌ مَرْجِعَهُ مِنْ الْعِرَاقِ لَيَالِيَ قُتِلَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَتْ لَهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ شَدَّادٍ هَلْ أَنْتَ صَادِقِي عَمَّا أَسْأَلُكَ عَنْهُ تُحَدِّثُنِي عَنْ هَؤُلَاءِ الْقَوْمِ الَّذِينَ قَتَلَهُمْ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ وَمَا لِي لَا أَصْدُقُكِ قَالَتْ فَحَدِّثْنِي عَنْ قِصَّتِهِمْ قَالَ فَإِنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَمَّا كَاتَبَ مُعَاوِيَةَ وَحَكَمَ الْحَكَمَانِ خَرَجَ عَلَيْهِ ثَمَانِيَةُ آلَافٍ مِنْ قُرَّاءِ النَّاسِ فَنَزَلُوا بِأَرْضٍ يُقَالُ لَهَا حَرُورَاءُ مِنْ جَانِبِ الْكُوفَةِ وَإِنَّهُمْ عَتَبُوا عَلَيْهِ فَقَالُوا انْسَلَخْتَ مِنْ قَمِيصٍ أَلْبَسَكَهُ اللَّهُ تَعَالَى وَاسْمٍ سَمَّاكَ اللَّهُ تَعَالَى بِهِ ثُمَّ انْطَلَقْتَ فَحَكَّمْتَ فِي دِينِ اللَّهِ فَلَا حُكْمَ إِلَّا لِلَّهِ تَعَالَى فَلَمَّا أَنْ بَلَغَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا عَتَبُوا عَلَيْهِ وَفَارَقُوهُ عَلَيْهِ فَأَمَرَ مُؤَذِّنًا فَأَذَّنَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ إِلَّا رَجُلٌ قَدْ حَمَلَ الْقُرْآنَ فَلَمَّا أَنْ امْتَلَأَتْ الدَّارُ مِنْ قُرَّاءِ النَّاسِ دَعَا بِمُصْحَفٍ إِمَامٍ عَظِيمٍ فَوَضَعَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَصُكُّهُ بِيَدِهِ وَيَقُولُ أَيُّهَا الْمُصْحَفُ حَدِّثْ النَّاسَ فَنَادَاهُ النَّاسُ فَقَالُوا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا تَسْأَلُ عَنْهُ إِنَّمَا هُوَ مِدَادٌ فِي وَرَقٍ وَنَحْنُ نَتَكَلَّمُ بِمَا رُوِينَا مِنْهُ فَمَاذَا تُرِيدُ قَالَ أَصْحَابُكُمْ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ خَرَجُوا بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ كِتَابُ اللَّهِ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ فِي امْرَأَةٍ وَرَجُلٍ { وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوا حَكَمًا مِنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِنْ أَهْلِهَا إِنْ يُرِيدَا إِصْلَاحًا يُوَفِّقْ اللَّهُ بَيْنَهُمَا } فَأُمَّةُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْظَمُ دَمًا وَحُرْمَةً مِنْ امْرَأَةٍ وَرَجُلٍ وَنَقَمُوا عَلَيَّ أَنْ كَاتَبْتُ مُعَاوِيَةَ كَتَبَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَقَدْ جَاءَنَا سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحُدَيْبِيَةِ حِينَ صَالَحَ قَوْمَهُ قُرَيْشًا فَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَقَالَ سُهَيْلٌ لَا تَكْتُبْ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَقَالَ كَيْفَ نَكْتُبُ فَقَالَ اكْتُبْ بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاكْتُبْ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ لَوْ أَعْلَمُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ لَمْ أُخَالِفْكَ فَكَتَبَ هَذَا مَا صَالَحَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قُرَيْشًا يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ { لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ } فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ عَلِيٌّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَخَرَجْتُ مَعَهُ حَتَّى إِذَا تَوَسَّطْنَا عَسْكَرَهُمْ قَامَ ابْنُ الْكَوَّاءِ يَخْطُبُ النَّاسَ فَقَالَ يَا حَمَلَةَ الْقُرْآنِ إِنَّ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَنْ لَمْ يَكُنْ يَعْرِفُهُ فَأَنَا أُعَرِّفُهُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَا يَعْرِفُهُ بِهِ هَذَا مِمَّنْ نَزَلَ فِيهِ وَفِي قَوْمِهِ { قَوْمٌ خَصِمُونَ } فَرُدُّوهُ إِلَى صَاحِبِهِ وَلَا تُوَاضِعُوهُ كِتَابَ اللَّهِ فَقَامَ خُطَبَاؤُهُمْ فَقَالُوا وَاللَّهِ لَنُوَاضِعَنَّهُ كِتَابَ اللَّهِ فَإِنْ جَاءَ بِحَقٍّ نَعْرِفُهُ لَنَتَّبِعَنَّهُ وَإِنْ جَاءَ بِبَاطِلٍ لَنُبَكِّتَنَّهُ بِبَاطِلِهِ فَوَاضَعُوا عَبْدَ اللَّهِ الْكِتَابَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَرَجَعَ مِنْهُمْ أَرْبَعَةُ آلَافٍ كُلُّهُمْ تَائِبٌ فِيهِمْ ابْنُ الْكَوَّاءِ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ عَلَى عَلِيٍّ الْكُوفَةَ فَبَعَثَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى بَقِيَّتِهِمْ فَقَالَ قَدْ كَانَ مِنْ أَمْرِنَا وَأَمْرِ النَّاسِ مَا قَدْ رَأَيْتُمْ فَقِفُوا حَيْثُ شِئْتُمْ حَتَّى تَجْتَمِعَ أُمَّةُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا تَسْفِكُوا دَمًا حَرَامًا أَوْ تَقْطَعُوا سَبِيلًا أَوْ تَظْلِمُوا ذِمَّةً فَإِنَّكُمْ إِنْ فَعَلْتُمْ فَقَدْ نَبَذْنَا إِلَيْكُمْ الْحَرْبَ عَلَى سَوَاءٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا يَا ابْنَ شَدَّادٍ فَقَدْ قَتَلَهُمْ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا بَعَثَ إِلَيْهِمْ حَتَّى قَطَعُوا السَّبِيلَ وَسَفَكُوا الدَّمَ وَاسْتَحَلُّوا أَهْلَ الذِّمَّةِ فَقَالَتْ أَاللَّهِ قَالَ أَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَقَدْ كَانَ قَالَتْ فَمَا شَيْءٌ بَلَغَنِي عَنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ يَتَحَدَّثُونَهُ يَقُولُونَ ذُو الثُّدَيِّ وَذُو الثُّدَيِّ قَالَ قَدْ رَأَيْتُهُ وَقُمْتُ مَعَ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَيْهِ فِي الْقَتْلَى فَدَعَا النَّاسَ فَقَالَ أَتَعْرِفُونَ هَذَا فَمَا أَكْثَرَ مَنْ جَاءَ يَقُولُ قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَسْجِدِ بَنِي فُلَانٍ يُصَلِّي وَرَأَيْتُهُ فِي مَسْجِدِ بَنِي فُلَانٍ يُصَلِّي وَلَمْ يَأْتُوا فِيهِ بِثَبَتٍ يُعْرَفُ إِلَّا ذَلِكَ قَالَتْ فَمَا قَوْلُ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حِينَ قَامَ عَلَيْهِ كَمَا يَزْعُمُ أَهْلُ الْعِرَاقِ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَتْ هَلْ سَمِعْتَ مِنْهُ أَنَّهُ قَالَ غَيْرَ ذَلِكَ قَالَ اللَّهُمَّ لَا قَالَتْ أَجَلْ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ يَرْحَمُ اللَّهُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّهُ كَانَ مِنْ كَلَامِهِ لَا يَرَى شَيْئًا يُعْجِبُهُ إِلَّا قَالَ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ فَيَذْهَبُ أَهْلُ الْعِرَاقِ يَكْذِبُونَ عَلَيْهِ وَيَزِيدُونَ عَلَيْهِ فِي الْحَدِيثِ
hi byerile [Ishaq Bin Isa Ath Thabba’] u ndzi byerile [Yahya Bin Sulaim] ku suka eka [Abdullah Bin Utsman Bin Khutsaim] ku suka eka [Ubaidillah Bin Iyadl Bin ‘Amru Al Qari] u te; [Abdullah Bin Syaddad] u tile a ta hlangana na Aisyah, loko hi tshamile etlhelo ka yena endzhaku ko vuya hi le Iraq hi masiku lawa Ali a dlayiweke ha wona, kutani Aisyah a n’wi vutisa; 'O Abdullah Bin Syaddad, xana wa tshembeka eka mina hi leswi ndzi ku vutiseke swona, u ndzi byerile hi vanhu lava Ali a lwisaneke na vona?' Abdullah u hlamurile; 'Ha yini ndzi nga tshembekanga eka wena?' Aisha u te; 'Kutani ndzi byele xitori xa vona!' Abdullah u te; ‘Hakunene, loko Ali a nghenela ntwanano na Mu’awiyah, naswona vanhu vambirhi tani hi leswi vaavanyisi va endleke xiboho, kutani magidi ya tsevu ya vanhu kusuka e Qori va humile kusuka e Ali, naswona va tshamile eka ndzhawu leyi vitaniwaka Harura’ leyi kumekaka ekusuhi na Kufa, va sola Ali hiku vula leswaku; 'U hluvule swiambalo leswi Allah Ta'ala a ku ambaleke swona, naswona hi vito leri Allah Ta'ala a ku nyikeke rona, kutani u tsutsumela ku avanyisa hi ku ya hi vukhongeri bya Allah, hambi leswi ku nga riki na nawu handle ka nawu wa Allah Ta'ala'. kutani loko mahungu ya ku rhuketeriwa ka vona ma fika eka Ali naswona va tihambanisa na yena, kutani [Ali] a lerisa munhu leswaku a vitana, a nga ngheni eka Ndhuna ya Vapfumeri handle ka munhu loyi a tiseke Qur’an, naswona loko kamara ri tele hi vahlayi va Qur’an, Ali u kombele kopi ya Imam ya le henhla, kutani a yi veka emavokweni mambirhi kutani a yi tshikilela hi mavoko ya yena loko a ri karhi a ku; 'Oho Mushaf, chumayela eka vanhu'. Hiloko vanhu va n'wi vitana, va ku; 'Oho Amirul Mukminin, hikokwalaho ka yini u n'wi vutisa, hambi leswi a nga xiphemu xa inki ntsena eka phepha, naswona hi vulavula hi ku ya hi leswi a hi hlamuseleke swona, kutani u vula yini?' Ali u hlamurile; 'Vanghana va wena, ku nga lava va humeke eka mina, hambi leswi exikarhi ka mina na vona ku nga buku ya Allah, Allah Ta'ala u vule ebukwini ya Yena mayelana na wansati na wanuna: -Naswona loko u vilerisiwa hi leswaku ku ta va na ku avana exikarhi ka lavambirhi, kutani rhumela muhlanganisi ku suka endyangwini wa wanuna na le ka ndyangu wa wansati, loko havumbirhi bya vona va lava ku rhula - Allah hakunene u ta vuyelelana lavambirhi.' Hi nkarhi wolowo, ngati ya Ummah ya Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam yikulu naswona ya xiximeka ku tlula wanuna na wansati ntsena, naswona va na xikhomela eka mina hikuva ndzi nghene eka ntwanano na Mu’awiyah. Ali Bin Abu Talib a a tsarile ntwanano loko Suhail Bin 'Amru a ta eka hina, naswona hi nkarhi wolowo a hi ri na Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam eHudaibiyah loko a nghenela ntwanano wa ku rhula na vanhu va yena ku suka eka Quraysh, kutani Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u tsarile; ‘Bismillaahir rahmaanir rahim,’ kutani Suhail a ku; 'U nga tsali 'Bismillaahir rahmaanir rahim'.' Hiloko a vutisa; 'Kutani hi tsala yini?' Suhail u te; 'Tsala; bismica allahumma,’ kutani Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Tsala Muhammad Rasulullah!’ Kutani Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Tsala Muhammad Rasulullah!’. Hiloko Suhayili a ku; 'Loko a ndzi swi tivile leswaku u Murhumiwa wa Allah, a ndzi nga ta kanetana na wena'. Kutani u tsarile: ‘Leswi i ku rhula ka Muhammad Bin Abdullah na Quraysh’, Allah Ta’ala u vule ebukwini ya Yena: ‘Ku na eka Murhumiwa wa Allah xikombiso eka n’wina, eka lava va tshembaka eka Allah na Siku ro Hetelela’. Hiloko Ali u rhumele Abdullah Bin Abbas eka vona - vanhu va Khawarij -, ndzi humile na Abdullah Bin Abbas, loko hi ri exikarhi ka masocha ya vona, Ibnul Kawaa’ u pfukile a chumayela emahlweni ka vona, a ku; 'N'wina varhwali va Qur'an, hakunene loyi i Abdullah Bin Abbas, loyi a nga n'wi tiviki, kutani ndzi ta n'wi tivisa ku suka ebukwini ya Allah leswaku mi ta n'wi tiva, leswi swi le xikarhi ka tindzimana leti paluxiweke mayelana na yena na vanhu va yena - vanhu lava nga na ku kanetana - kutani swi tlherisele eka vativi naswona mi nga n'wi ringi mayelana na Buku ya Allah'. Kutani vachumayeri va vona va yima va ku; 'Hi Allah, hi ta n'wi ringa hakunene hi Buku ya Allah, loko a ta a tisa Al Haq, kutani hi n'wi tiva naswona hi ta n'wi landzelela hakunene, kambe loko a ta a tisa mavunwa, kutani hi ta n'wi sola hikwalaho ka mavunwa ya yena'. Kutani va ringe Abdullah hi Qur’an masiku manharhu, kutani mune wa magidi ya vona va tlhelela -eka Al Haq-, hinkwavo va hundzukile naswona exikarhi ka vona a ku ri na Ibnul Kawwa’ kutani a va tlherisela eka Ali eKufa, kutani Ali a n’wi rhumela eka lavan’wana -lava a va ha huma eAli-, kutani Abdullah a ku; 'U swi vonile swilo leswi humelelaka exikarhi ka hina na vanhu van'wana, kutani yima loko u swi lava leswaku Ummah ya Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam yi hlangana, exikarhi ka hina na wena, u nga halati ngati leyi nga riki enawini, u nga kanganyisa kumbe ku tshikilela vanhu lava nga eka ntwanano, entiyisweni, loko u endla tano, kutani hi ta lwa na wena hi ku lulama, hakunene Allah a nga va tsakeli lava va xengaka.' Kutani Ayisiya a vutisa; 'O Ibn Syaddad, xana u lwile na vona hakunene?' Kutani Abdullah Bin Syaddad a hlamula a ku; 'Hi Allah, Ali anga va rhumelanga leswaku va kanganyisa, va halata ngati naku endla leswaku vativi va Dzimmah vava enawini'. Kutani Ayisiya a ku; 'Hikwalaho ka Allah?' Abdullah u hlamurile; 'Hi Allah, a ku na xikwembu lexi faneleke ku gandzeriwa handle ka xona, hi swona leswi humeleleke'. Aisyah u vutisile; 'Kutani ku fike yini eka mina hi vativi va dzimmah? Va burisanile hi swona, va te; 'Vin'wini va mavele vini va mavele'.' Abdullah u te; 'Hakunene ndzi swi vonile kutani ndzi yima na Ali loko a ha ri exikarhi ka vahlaseriwa, kutani Ali a vitana vanhu a ku; 'Xana wa n'wi tiva munhu loyi? Xana u tisa swo tala swonghasi'. Abdullah u te; 'Hakunene, ndzi tala ku n'wi vona a khongela eka mosque yo tano na yo tano na le mosque yo tano na yo tano.' Naswona vanhu a va ti na nchumu lowu tiyeke lowu nga wu lemukaka handle ka sweswo'. Kutani Ayisiya a vutisa; 'Kutani Ali u vule yini loko a yime emahlweni ka yena tani hi leswi vanhu va Iraq a va ehleketa swona?' Abdullah u hlamurile; Ndzi n’wi twile a ku: ‘Ku dzunisiwa Allah na Murhumiwa wa Yena’. Aisha u te; 'U n'wi twile a vula swin'wana?' Abdullah u hlamurile; 'Allahumma - hi Allah - e-e'. Aisha u te; 'I ntiyiso, ntiyiso swinene eka Allah na Murhumiwa wa Yena, onge Allah a nga va na tintswalo eka Ali, hakunene exikarhi ka marito ya yena a ku ri leswaku a nga vonanga nchumu lowu n'wi endleke a hlamala handle ka loko a ku; 'Allah na Murhumiwa wa Yena va lulamile hakunene'. Kambe vanhu va le Iraq va swi kanete naswona va engetele marito eka swona.
Imam Ahmad : 622
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ شُعْبَةَ عَنِ الْحَكَمِ عَنِ أَبِي مُحَمَّدٍ الْهُذَلِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جَنَازَةٍ فَقَالَ أَيُّكُمْ يَنْطَلِقُ إِلَى الْمَدِينَةِ فَلَا يَدَعُ بِهَا وَثَنًا إِلَّا كَسَرَهُ وَلَا قَبْرًا إِلَّا سَوَّاهُ وَلَا صُورَةً إِلَّا لَطَّخَهَا فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَانْطَلَقَ فَهَابَ أَهْلَ الْمَدِينَةِ فَرَجَعَ فَقَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَا أَنْطَلِقُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَانْطَلِقْ فَانْطَلَقَ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ أَدَعْ بِهَا وَثَنًا إِلَّا كَسَرْتُهُ وَلَا قَبْرًا إِلَّا سَوَّيْتُهُ وَلَا صُورَةً إِلَّا لَطَّخْتُهَا ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ عَادَ لِصَنْعَةِ شَيْءٍ مِنْ هَذَا فَقَدْ كَفَرَ بِمَا أُنْزِلَ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ لَا تَكُونَنَّ فَتَّانًا وَلَا مُخْتَالًا وَلَا تَاجِرًا إِلَّا تَاجِرَ الْخَيْرِ فَإِنَّ أُولَئِكَ هُمْ الْمَسْبُوقُونَ بِالْعَمَلِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ قَالَ وَيُكَنُّونَهُ أَهْلُ الْبَصْرَةِ أَبَا مُوَرِّعٍ قَالَ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ يُكَنُّونَهُ بِأَبِي مُحَمَّدٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جَنَازَةٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَقُلْ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ وَلَا صُورَةً إِلَّا طَلَخَهَا فَقَالَ مَا أَتَيْتُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَتَّى لَمْ أَدَعْ صُورَةً إِلَّا طَلَخْتُهَا وَقَالَ لَا تَكُنْ فَتَّانًا وَلَا مُخْتَالًا
hi byerile [Mu’awiyah] U hi byerile [Abu Ishaq] ku suka eka [Syu’bah] ku suka eka [Al Hakam] ku suka eka [Abu Muhammad Al Hudzali] ku suka eka [Ali], u te; loko Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ri etlhelo ka ntsumbu, u te: ‘Hi wihi eka n’wina loyi a lavaka ku ya eMedina, mi nga siyi xifaniso handle ka loko mi xi lovisa, mi nga siyi sirha handle ka loko mi xi levela naswona mi nga siyi xifaniso handle ka loko mi xi tota ehenhla ka xona’, kutani un’wana wa vavanuna lava u te; 'Hi mina We Murhumiwa wa Allah'. Hiloko a suka, kambe a chava vanhu va le Medina kutani a tlhelela ekaya. Kutani Ali a ku; 'Ndzi ta famba, Wena Murhumiwa wa Allah'. Kutani a ku: ‘Famba!’ Kutani a ku: ‘Famba! Hiloko Ali a famba a tlhelela ekaya a ku; 'O Murhumiwa wa Allah, a ndzi siyi swifaniso handle ko swi onha, a ndzi siyi masirha handle ko ma levela naswona a ndzi siyi swifaniso handle ko swi tota'. Kutani Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u te: 'Mani na mani loyi a tlhelelaka eku endleni ka nchumu wo fana na lowu - swifaniso, ku tlakusa masirha na ku endla swifaniso -, kutani u nga pfumeli eka nhlavutelo leyi paluxiweke eka Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam', kutani a ya emahlweni a ku: ‘Mi nga vi vavumbi, lava tikukumuxaka kumbe vaxavisi handle ka vaxavisi lavanene, hikuva i vanhu lava saleke endzhaku eka timhaka ta tintswalo'. U hi byerile [Muhammad Bin Ja'far] U hi byerile [Syu'bah] ku suka eka [Al Hakam] ku suka eka wanuna loyi a tshamaka e `Bashrah -naswona vaaki va Basrah va n'wi nyikile kuniyah [Abu Muwarri'], Al Hakam u vurile; 'loko vanhu va Kufa va n'wi nyikile kuniyah ya Abu Muhammad, - u te; loko Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam a ri etlhelo ka miri,’ kutani u boxe hadith, kambe a nga vulanga leswaku yi huma eka Ali, naswona u te: ‘U nga siyi xifaniso kambe u xi tota,’ kutani Ali a ku; 'A ndzi nge tlheleli eka wena, Wena Murhumiwa wa Allah, ku kondza ndzi siya xifaniso handle ka loko ndzi xi tota'. Kutani a hlamula a ku: ‘U nga vi mulumberi kumbe munhu wo tikukumuxa’.
Imam Ahmad : 623
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ يُوتِرُ عِنْدَ الْأَذَانِ وَيُصَلِّي الرَّكْعَتَيْنِ عِنْدَ الْإِقَامَةِ
hi byerile [Ibrahim Bin Abu Al Abbas] U hi byerile [Sharik] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Al Harith] ku suka eka [Ali], ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, Ali u vurile; 'U endle xikhongelo xa witr loko ku vitaniwa ka xikhongelo ku ri kusuhi no vuriwa naswona u endle xikhongelo xa sunnah xa ti rak'ah timbirhi - xikhongelo xa sunnah xa nimixo - loko iqamat yi ri kusuhi no vuriwa'.
Imam Ahmad : 624
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ يَعْنِي الرَّازِيَّ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ الْحَارِثِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا شَكَّ إِلَّا أَنَّهُ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آكِلَ الرِّبَا وَمُوكِلَهُ وَشَاهِدَيْهِ وَكَاتِبَهُ وَالْوَاشِمَةَ وَالْمُسْتَوْشِمَةَ وَالْمُحَلِّلَ وَالْمُحَلَّلَ لَهُ وَمَانِعَ الصَّدَقَةِ وَكَانَ يَنْهَى عَنْ النَّوْحِ
hi byerile [Khalaf Bin Al Walid] U hi byerile [Abu Ja’far ku nga Ar Razi] ku suka eka [Hushain Bin Abdurrahman] ku suka eka [Ash Sya’bi] ku suka eka [Al Harith] ku suka eka un’wana wa vanghana va xinuna va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, -u te; 'A swi kanakanisi leswaku hi yena [Ali], - u vurile; 'Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) u rhukane muteki wa ntswalo, munyiki, timbhoni timbirhi na mutsari, naswona u rhukane muendli wa ti tattoo na munhu loyi a kombeleke leswaku swi endliwa, a rhukana muendli wa vukati bya muhallil na muhallallah naswona a rhukana munhu loyi a aleke ku hakela zakat, naswona u yirise ku endla niyahah -ku rila hi mufi-'.
Imam Ahmad : 625
حَدَّثَنَا خَلَفٌ حَدَّثَنَا قَيْسٌ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَلِيُّ إِنْ أَنْتَ وُلِّيتَ الْأَمْرَ بَعْدِي فَأَخْرِجْ أَهْلَ نَجْرَانَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ
U hi byerile [Khalaf] U hi byerile [Qais] ku suka eka [Al Asy’ats Bin Sawwar] ku suka eka [‘Adi Bin Thabit] ku suka eka [Abu zhabyan] ku suka eka [Ali], u te; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u te: 'O Ali, loko u fuma - u rhangela - endzhaku ka rifu ra mina, kutani hlongola vanhu va Najran eNhlohleni ya Arabia'.
Imam Ahmad : 626
حَدَّثَنَا خَلَفٌ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ يَعْنِي الرَّازِيَّ وَخَالِدٌ يَعْنِي الطَّحَّانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَمَّا الْمَنِيُّ فَفِيهِ الْغُسْلُ وَأَمَّا الْمَذْيُ فَفِيهِ الْوُضُوءُ
[Khalaf] [Abu Ja’far i.e. Ar Razi] na [Khalid i.e. Ath Thahhan] va hi byerile ku suka eka [Yazid Bin Abu Ziyad] ku suka eka [Abdurrahman Bin Abu Laila] ku suka eka [Ali Bin Abu Thalib], u te; 'Ndzi munhu loyi a talaka ku va na madhi, kutani ndzi vutisa Murhumiwa wa Allah Salallahu 'Alaihi wa sallam; kutani a hlamula a ku: ‘Loko ku ri mani, u fanele ku hlamba, kasi loko ku ri madhi, u fanele ku hlamba’.
Imam Ahmad : 627
حَدَّثَنَا خَلَفٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَرْفَعَ الرَّجُلُ صَوْتَهُ بِالْقِرَاءَةِ قَبْلَ الْعِشَاءِ وَبَعْدَهَا يُغَلِّطُ أَصْحَابَهُ وَهُمْ يُصَلُّونَ
[Khalaf] u hi byerile [Khalid] u hi byerile ku suka eka [Mutharrif] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Al Harith] ku suka eka [Ali], leswaku Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u yirise munhu ku tlakusa rito ra yena loko a hlaya Qur’an kumbe emahlweni kumbe endzhaku ka Isha, hi ku chava leswaku swi ta khunguvanyisa vanghana va yena lava a va khongela.
Imam Ahmad : 628
حَدَّثَنَا خَلَفٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى أَنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلْ اللَّهَ تَعَالَى الْهُدَى وَالسَّدَادَ وَاذْكُرْ بِالْهُدَى هِدَايَتَكَ الطَّرِيقَ وَاذْكُرْ بِالسَّدَادِ تَسْدِيدَكَ السَّهْمَ
Swi byeriwe hina [Khalaf] Swi byeriwe hina [Khalid] ku suka eka ['Ashim Bin Kulaib] ku suka eka [Abu Burdah Bin Abu Musa] leswaku [Ali] u te; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Kombela Allah Ta’ala nkongomiso na ku pakanisa, swi vitane nkongomiso ku fana na ku kongomisa ka wena ndlela yo kongoma naswona u swi vitane ku kongoma ku fana na ku kongoma ka wena ku duvula nseve’.
Imam Ahmad : 629
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا عَنْ كَثِيرٍ النَّوَّاءِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُلَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيْسَ مِنْ نَبِيٍّ كَانَ قَبْلِي إِلَّا قَدْ أُعْطِيَ سَبْعَةَ نُقَبَاءَ وُزَرَاءَ نُجَبَاءَ وَإِنِّي أُعْطِيتُ أَرْبَعَةَ عَشَرَ وَزِيرًا نَقِيبًا نَجِيبًا سَبْعَةً مِنْ قُرَيْشٍ وَسَبْعَةً مِنْ الْمُهَاجِرِينَ
Leswi a hi byeleke hi Muhammad Bin Ash Shabbah, Abdullah u te; naswona ndzi swi twile eka [Muhammad Bin Ash Shabbah] A hi byerile [Isma’il Bin Zakaria] ku suka eka [Katsir An Nawwa’] ku suka eka [Abdullah Bin Awalil], u te; Ndzi twe [Ali] a ku; Ndzi twe Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘A ku ri hava Muprofeta emahlweni ka mina handle ka loko a nyikiwile vaseketeri va nkombo, vatirheli na vapfuni. Naswona hakunene ndzi nyikiwile khume mune wa vatirheli, vaseketeri na vapfuni, nkombo ku suka eka Quraysh na nkombo ku suka eka Muhajirin’.
Imam Ahmad : 630
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ حَارِثَةَ بْنِ مُضَرِّبٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ تَبْعَثُنِي إِلَى قَوْمٍ هُمْ أَسَنُّ مِنِّي لِأَقْضِيَ بَيْنَهُمْ قَالَ اذْهَبْ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى سَيُثَبِّتُ لِسَانَكَ وَيَهْدِي قَلْبَكَ
hi byerile [Yahya Bin Adam] U hi byerile [Israil] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Haritsah Bin Mudlarrib] ku suka eka [Ali], u te; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u ndzi rhumele eYemen, kutani ndzi ku; 'Oho Murhumiwa wa Allah, hakunene u ndzi rhumele eka vanhu lavakulu ku tlula mina ku ya teka xiboho xa timhaka exikarhi ka vona'. U hlamurile: ‘Famba, hikuva Allah Ta’ala u ta tiyisa marito ya wena no kongomisa mbilu ya wena’.
Imam Ahmad : 631
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا أَبَانُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ غُزَيٍّ حَدَّثَنِي عَمِّي عِلْبَاءُ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ مَرَّتْ إِبِلُ الصَّدَقَةِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى وَبَرَةٍ مِنْ جَنْبِ بَعِيرٍ فَقَالَ مَا أَنَا بِأَحَقَّ بِهَذِهِ الْوَبَرَةِ مِنْ رَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ
hi byerile [Muhammad Bin Abdullah Bin Az Zubair] U hi byerile [Aban i.e. Ibn Abdullah] u ndzi byerile [‘Amru Bin Ghuzai] u ndzi byerile [buti wa mina Ilba’] ku suka eka [Ali], u te; ‘Kamela ya tintswalo yi hundze hi Rasulullah Salallahu ‘Alaihi wa sallam,’ ku vula Ali; kutani a khoma hi voko ra yena misisi leyi humaka etlhelo ka kamela, kutani a ku: ‘A ndzi khathali ngopfu hi misisi leyi ku tlula wanuna wa Mumoslem’.
Imam Ahmad : 632
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زُرَيْرٍ الْغَافِقِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نُصَلِّي إِذْ انْصَرَفَ وَنَحْنُ قِيَامٌ ثُمَّ أَقْبَلَ وَرَأْسُهُ يَقْطُرُ فَصَلَّى لَنَا الصَّلَاةَ ثُمَّ قَالَ إِنِّي ذَكَرْتُ أَنِّي كُنْتُ جُنُبًا حِينَ قُمْتُ إِلَى الصَّلَاةِ لَمْ أَغْتَسِلْ فَمَنْ وَجَدَ مِنْكُمْ فِي بَطْنِهِ رِزًّا أَوْ كَانَ عَلَى مِثْلِ مَا كُنْتُ عَلَيْهِ فَلْيَنْصَرِفْ حَتَّى يَفْرُغَ مِنْ حَاجَتِهِ أَوْ غُسْلِهِ ثُمَّ يَعُودُ إِلَى صَلَاتِهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زُرَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
hi byerile [Hasan Bin Musa] U hi byerile [Ibn Lahi’ah] U hi byerile [Al Harith Bin Yazid] ku suka eka [Abdullah Bin Jurair Al Ghafiqi] ku suka eka [Ali Bin Abu Talib], u te; 'Loko hi ri karhi hi khongela na Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, hi xitshuketa u humile - eka xikhongelo xa yena - loko ha ha yimile, kutani a vuya na mati lama thona enhlokweni ya yena - kutani a rhangela xikhongelo na hina nakambe, kutani a ku: 'Hakunene ndzi tsundzuka leswaku ndzi hlangana na junub loko ndzi yime ndzi khongela loko ndzi nga hlambi, kutani loyi a humesaka moya ku suka ekhwirini ra yena - farts - kumbe ku hlangana na leswi ndzi swi tokoteke, kutani a huma - eka xikhongelo - ku kondza xi hela. hajat kumbe ku hlamba ka yena kutani ku tlhelela eka xikhongelo xa yena'. U hi byerile [Yahya Bin Ishaq] U hi byerile [Ibnu Lahi’ah] ku suka eka [Al Harith Bin Yazid] ku suka eka [Abdullah Bin Zurair] ku suka eka [Ali]. Kutani u boxe hadith leyi fanaka.
Imam Ahmad : 633
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي صَالِحٍ الْأَسْلَمِيَّ حَدَّثَنِي زِيَادُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَنْشُدُ النَّاسَ فَقَالَ أَنْشُدُ اللَّهَ رَجُلًا مُسْلِمًا سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ مَا قَالَ فَقَامَ اثْنَا عَشَرَ بَدْرِيًّا فَشَهِدُوا
hi byerile [Muhammad Bin Abdullah] U hi byerile [Ar Rabi’ ku nga Ibnu Abu Salih Al Aslami] u ndzi byerile [Ziyad Bin Abu Ziyad] Ndzi twe [Ali Bin Abu Talib] a nyikela vumbhoni eka vanhu a ku; 'Ndzi nyikela vumbhoni eka Allah eka wanuna wa Mumoslem loyi a tweke Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam a vula hi siku ra Ghadir Khumm mayelana na leswi a swi vuleke'. Abri u te; 'Kutani vativi va khume-mbirhi vo huma eBadar va yima, hinkwavo va nyikela vumbhoni.'
Imam Ahmad : 634
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْحَارِثِ عَنِ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَاحِبَ الرِّبَا وَآكِلَهُ وَكَاتِبَهُ وَشَاهِدَيْهِ وَالْمُحَلِّلَ وَالْمُحَلَّلَ لَهُ
U hi byerile [Muhammad Bin Abdullah] U hi byerile [Israil] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Al Harith] ku suka eka [Ali], u te; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u rhukane vaendli va ntswalo, mudyi, mutsari, timbhoni timbirhi, na vaendli va muhallil na muhallalah'.
Imam Ahmad : 635
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو كَثِيرٍ مَوْلَى الْأَنْصَارِ قَالَ كُنْتُ مَعَ سَيِّدِي عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَيْثُ قُتِلَ أَهْلُ النَّهْرَوَانِ فَكَأَنَّ النَّاسَ وَجَدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ مِنْ قَتْلِهِمْ فَقَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ حَدَّثَنَا بِأَقْوَامٍ يَمْرُقُونَ مِنْ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ ثُمَّ لَا يَرْجِعُونَ فِيهِ أَبَدًا حَتَّى يَرْجِعَ السَّهْمُ عَلَى فُوقِهِ وَإِنَّ آيَةَ ذَلِكَ أَنَّ فِيهِمْ رَجُلًا أَسْوَدَ مُخْدَجَ الْيَدِ إِحْدَى يَدَيْهِ كَثَدْيِ الْمَرْأَةِ لَهَا حَلَمَةٌ كَحَلَمَةِ ثَدْيِ الْمَرْأَةِ حَوْلَهُ سَبْعُ هُلْبَاتٍ فَالْتَمِسُوهُ فَإِنِّي أُرَاهُ فِيهِمْ فَالْتَمَسُوهُ فَوَجَدُوهُ إِلَى شَفِيرِ النَّهَرِ تَحْتَ الْقَتْلَى فَأَخْرَجُوهُ فَكَبَّرَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَإِنَّهُ لَمُتَقَلِّدٌ قَوْسًا لَهُ عَرَبِيَّةً فَأَخَذَهَا بِيَدِهِ فَجَعَلَ يَطْعَنُ بِهَا فِي مُخْدَجَتِهِ وَيَقُولُ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَكَبَّرَ النَّاسُ حِينَ رَأَوْهُ وَاسْتَبْشَرُوا وَذَهَبَ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَجِدُونَ
[Abu Sa’id, khale ka hlonga ra Bani Hashim] [Isma’il Bin Muslim Al ‘Abdi] [Abu Kathir, khale ka hlonga ra Ansar] u hi byerile leswaku loko vanhu va Nahrawan va dlayiwa, a ndzi ri na n’wini wa mina Ali Bin Abu Talib, kutani a swi fana ni loko va hlundzukile hikwalaho ka ku dlayiwa ka vanhu va vona, kutani [Ali] a ku: ‘N’wina vanhu, hakunene Murhumiwa wa Allah shallallahu 'alaihi wasallam u hi byerile hi vanhu lava tshikeke Islam, tani hi leswi nseve wu siyaka vurha bya wona, kutani a va tlheleli eka Islam hi laha ku nga heriki ku kondza nseve wu tlhelela eka vurha bya wona, naswona swikombiso swa swona hileswaku exikarhi ka vona ku na wanuna wa ntima, mavoko ya yena ya onhakile naswona rin'wana ra vona ri fana na xifuva xa wansati lexi nga na mahlo yo fana na mahlo ya xifuva xa wansati, ku rhendzela ku na misisi leyintsongo, kutani languta eka yena hikuva ndzi n'wi vonile exikarhi ka vona'. Kutani va n’wi lavile va n’wi kuma eribuweni ra nambu ehansi ka nhulu ya mintsumbu, kutani va n’wi humesa, kutani Ali a humesa takbir a ri karhi a ku; ‘Allah hi yena lonkulu, wo lulama ngopfu i Allah na Murhumiwa wa Yena’ naswona hakunene wanuna loyi a ambarile vurha bya yena lebyi endliweke hi Xiarabu, kutani Ali a teka vurha hi voko ra yena a byi hoxa evokweni ra yena leri lamaleke, kutani Ali a ku; ‘Ku dzunisiwa Allah na Murhumiwa wa Yena,’ kutani vanhu va vule takbir loko va n’wi vona naswona va tsakile naswona vukarhi lebyi a byi ri etimbilwini ta vona byi nyamalarile.
Imam Ahmad : 636
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ مِنْ الْمَعْرُوفِ سِتٌّ يُسَلِّمُ عَلَيْهِ إِذَا لَقِيَهُ وَيُشَمِّتُهُ إِذَا عَطَسَ وَيَعُودُهُ إِذَا مَرِضَ وَيُجِيبُهُ إِذَا دَعَاهُ وَيَشْهَدُهُ إِذَا تُوُفِّيَ وَيُحِبُّ لَهُ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ وَيَنْصَحُ لَهُ بِالْغَيْبِ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْحَارِثِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ
hi byerile [Abu Sa’id] U hi byerile [Israil] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Al Harith] ku suka eka [Ali], u te; Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u te: ' -Ku na timfanelo ta tsevu ta Mumoslem ku suka eka Mumoslem un'wana eka vunene; n'wi xeweta loko a hlangana na yena, hlamula swikhongelo swa yena loko a khohlola, n'wi endzela loko a vabya, ku va kona eka xirhambo xa yena loko a rhambiwile, n'wi rila loko a fa na ku n'wi rhandza tani hi leswi a tirhandzaka na ku n'wi tsundzuxa loko a nga ri kona'. U hi byerile [Husain] U hi byerile [Israil] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Al Harith]. Kutani u boxe hadith leyi a yi ri na nhlamuselo ya sanad na nhlamuselo ya yona.
Imam Ahmad : 637
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنِ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يُلْتَمَسَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِي كَمَا تُلْتَمَسُ أَوْ تُبْتَغَى الضَّالَّةُ فَلَا يُوجَدُ
hi byerile [Abu Sa’id] U hi byerile [Israil] U hi byerile [Abu Ishaq] ku suka eka [Al Harith] ku suka eka [Ali], u te; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Apocalypse a yi nge humeleli ku kondza un’wana wa vanghana va mina a laviwa -xihoxo xa yena-, ku fana na nchumu lowu lahlekeke lowu laviwaka, kambe a nga wu kumi’.
Imam Ahmad : 638
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ حَارِثَةَ بْنِ مُضَرِّبٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ بَدْرٍ مَنْ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَأْسِرُوهُ مِنْ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُمْ خَرَجُوا كُرْهًا
U hi byerile [Abu Sa’id] U hi byerile [Israil] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Haritsah Bin Mudlarrib] ku suka eka [Ali], u te; Hi siku ra nyimpi ya Badr, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Mani na mani exikarhi ka n’wina loyi anga khoma un’wana wa Bani Muthallib, kutani hakunene vona - Bani Abdul Muthallib - va humile - kuya lwa - hikuva va sindzisiwile’.
Imam Ahmad : 639
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ { وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ } قَالَ شِرْكُكُمْ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا بِنَجْمِ كَذَا وَكَذَا
Swi byeriwe hina [Abu Sa'id] Swi byeriwe hina [Israil] Swi byeriwe hina [Abdul A'la] ku suka eka [Abu Abdurrahman As Sulami] ku suka eka [Ali], ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, u te: -Naswona u tirhisa rizqi leyi u yi kumaka eka Allah ku N'wi landzula-, -QS Al Waki'ah: 82-. U te: ' -Mintirho ya wena - ya shirk - eka Allah - i - marito ya wena - hi kume mpfula hikwalaho ka leswi na moya lowu na hikwalaho ka leswi na nyeleti leyi'.
Imam Ahmad : 640
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ وَأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ بِتِسْعِ سُوَرٍ مِنْ الْمُفَصَّلِ قَالَ أَسْوَدُ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى أَلْهَاكُمْ التَّكَاثُرُ وَإِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَإِذَا زُلْزِلَتْ الْأَرْضُ وَفِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ وَالْعَصْرِ وَإِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَإِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ وَفِي الرَّكْعَةِ الثَّالِثَةِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَتَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
Hi byeriwile leswaku [Muhammad Bin Abdullah Bin Az Zubair] na [Aswad Bin Amir] havambirhi va te; Loko a hlamusele na hina [Israil] ku suka eka [Abu Ishaq] ku suka eka [Al Harith] ku suka eka [Ali], u te; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u khongerile xikhongelo xa witr hi ku hlaya mapapila ya nkombo ku suka eka Al Mufashal - mapapila yo koma -'. -Aswad u te; - 'Eka rak'ah yo sungula u hlayile: 'Al haakumut takaatsur' na 'inna anzalnaahu fii lailatil qodri' na 'idzaa zulzilatil 'ardlu' kutani eka rak'ah ya vumbirhi u hlayile 'wal 'ashri' na 'idzaa jaa'a nashrullaahi wal fath' na 'innaa a'thainaa kal kautsar'. Hi nkarhi wolowo, eka rak’ah ya vunharhu u hlayile ‘qul yaa ayyuhal kaafiruun’ na ‘tabbat yadaa abii lahabin’ na ‘qul huwallahu ahad’.