Imam Ahmad : 401
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَارِظٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ قَالَ شَهِدْتُ عَلِيًّا وَعُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فِي يَوْمِ الْفِطْرِ وَالنَّحْرِ يُصَلِّيَانِ ثُمَّ يَنْصَرِفَانِ فَيُذَكِّرَانِ النَّاسَ فَسَمِعْتُهُمَا يَقُولَانِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَوْمِ هَذَيْنِ الْيَوْمَيْنِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ الْجُنْدَعِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ رَأَيْتُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عُثْمَانَ يَتَوَضَّأُ فَأَهْرَاقَ عَلَى يَدَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ اسْتَنْثَرَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَمَضْمَضَ ثَلَاثًا وَذَكَرَ الْحَدِيثَ مِثْلَ مَعْنَى حَدِيثِ مَعْمَرٍ
Yenna-aɣ-d Abdellah, Yenna-aɣ-d [Muḥemmed Bin Abu Bakr] Yenna-aɣ-d [Khalid Bin Al Harith] Yenna-aɣ-d [Ibn Abi Dzi`b] seg [Saɛid Bin Abdullah Bin Qaridz] seg [Abu Ubaid] yenna-d; Ẓriɣ [Ali] ed Ṭṭman ttẓallan deg wussan n Aidul Fitri ed Aidul Adha, sakkin, deffir tẓallit-nni, fkan-d sin-nsen lewṣayat i medden, sliɣ-asen sin-nni qqaren-d; 'Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam iḥerrem aẓummu deg sin wussan-a'. Yenna-aɣ-d Muḥemmed Bin Bakr yenna-aɣ-d Ibn Juraij Yenna-yi-d Ibn Syihab seg ‘Atho` Bin Yazid Al Junda’i belli yesla i Humran n uqeddac aqbur n Uthman Bin Affan yenna-d; Ẓriɣ Amirul Mukminin Uthman yettḍeggiɛ, sakkin yessers aman ɣef ifassen-nnes kraḍ n tikkal, sakkin istintsar - yerra aman-nni deg tmeẓẓuɣt-nnes yerna yessufeɣ-iten-id - kraḍ n tikkal yerna yessired aqemmum-nnes kraḍ n tikkal’. syin yebder-d yiwen n ḥadit i d-yecban ḥadit n Maɛmar.
Imam Ahmad : 402
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَنْبَأَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ قَبِيصَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَلَا أُرِيكُمْ كَيْفَ كَانَ وُضُوءُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا بَلَى فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَمَضْمَضَ ثَلَاثًا وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَغَسَلَ قَدَمَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ وَاعْلَمُوا أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ ثُمَّ قَالَ قَدْ تَحَرَّيْتُ لَكُمْ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yenna-aɣ-d [Yazid Bin Harun] yenna-aɣ-d [Al Jurairi] seg [Urwah Bin Qabisha] seg [yiwen n wergaz seg Ansar] seg baba-s ay d-yenna [Uthman]; 'Ssen, ad ak-d-ssekneɣ amek i d-yettili wuddun n Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam?' Imeddukal rran-as-d; ‘Ih’ syin yeddem-d aman, syin yessired aqemmuc-is tlata n tikkal u istintsar -yekkes aman seg anzaren- tlata n tikkal, syin yessers udem-is d ifassen-is tlata n tikkal, syin yesfeḍ aqerruy-is yerna yessired iḍarren-is tlata n tikkal, syin yenna-d ; ‘U teẓriḍ belli sin imeẓẓuɣen- nni d aḥric seg uqerruy,’ syenna yenna- yas; 'Sfehmeɣ-awen-d s tɣawla tignatin n uḥezzeb n Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam'.
Imam Ahmad : 403
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ الْأَعْرَابِيُّ عَنْ مَعْبَدٍ الْجُهَنِىِّ عَنْ حُمْرَانَ بْنِ أَبَانَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ وُضُوئِهِ تَبَسَّمَ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مِمَّا ضَحِكْتُ قَالَ فَقَالَ تَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا تَوَضَّأْتُ ثُمَّ تَبَسَّمَ ثُمَّ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مِمَّ ضَحِكْتُ قَالَ قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا تَوَضَّأَ فَأَتَمَّ وُضُوءَهُ ثُمَّ دَخَلَ فِي صَلَاتِهِ فَأَتَمَّ صَلَاتَهُ خَرَجَ مِنْ صَلَاتِهِ كَمَا خَرَجَ مِنْ بَطْنِ أُمِّهِ مِنْ الذُّنُوبِ
Yenna-aɣ-d [Ishaq Bin Yusuf] Yenna-aɣ-d [Auf Al Aɛrabi] seg [Maɛbad Al Juhani] seg [Humran Bin Aban] yenna-d; asmi ay nella ɣer tama n [Uthman Bin ‘Affan], yeddem-d aman yerna yeḍḍef, mi yekfa tɣeẓẓit, yessusem, sakkin yesteqsa; ‘Teẓriḍ ayɣer ay ḍseɣ?’. Yenna-d; Yenna-d Utman; Rasulullah sallallahu alaihi wasallam yiwet n tikkelt yexdem ţţuẓẓuḍt am ţţuẓẓuḍt-iw syin yessusem, syin yesteqsa; ‘Teẓriḍ ayɣer ay ḍseɣ?’. Yenna-d Utman; akka i d-nerra; 'Öebbi akked Umazan iS, ssnen akteô'. Inna: “S tidet, ma yella amdan ixeddem tẓallit, ikemmel tẓallit-is, syin ixeddem taẓallit, ikemmel taẓallit-is, syin ad ikemmel taẓallit-is am wasmi i d-yeffeɣ seg uɛebbuḍ n yemma-s, dɣa yeṣfa seg ddnub”.
Imam Ahmad : 404
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ شَقِيقٍ يَقُولُ كَانَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَنْهَى عَنْ الْمُتْعَةِ وَعَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُفْتِي بِهَا فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَوْلًا فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ ذَلِكَ قَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَجَلْ وَلَكِنَّا كُنَّا خَائِفِينَ قَالَ شُعْبَةُ فَقُلْتُ لِقَتَادَةَ مَا كَانَ خَوْفُهُمْ قَالَ لَا أَدْرِي
Icudd ɣur-neɣ [Rauh] Icudd ɣur-neɣ [Syu’bah] seg [Qatadah] yenna-d; Sliɣ [Abdellah Bin Syaqiq] yenna-d; d akken [Uthman] yeḥṛem lḥejj tamattu’, maca Ali yefka-d lfeṭṭa ay t-yeǧǧan, dɣa yenna-as-d Uthman kra, sakkin [Ali] yerra-as-d; 'Ur teẓriḍ ara belli d Rasulullah ay t-yesxedmen?' Yerra-yas-d Usman; « D ayen yelhan, maca di tallit-nni nella nugad ». Yenna-d Cuɛba; Nniɣ-as i Qatadah; ‘D acu i ttgagin?’. Yerra-yas-d; 'Ur ẓriɣ ara'.
Imam Ahmad : 405
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَقِيقٍ كَانَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَنْهَى عَنْ الْمُتْعَةِ وَعَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَأْمُرُ بِهَا فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لِعَلِيٍّ قَوْلًا ثُمَّ قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّا قَدْ تَمَتَّعْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَجَلْ وَلَكِنَّا كُنَّا خَائِفِينَ
Iḥka-aɣ-d [Muḥemmed Bin Jaɛfar] Iḥka-yaɣ-d [SyU’bah] seg [Qatadah] yenna-yaɣ-d; Yenna-d [ɛebdallah Bin Syaqiq]; d akken [Uthman] yeḥṛem lḥejj n tamattu’, maca Ali yefka-d lfetwa ay t-yeǧǧan, dɣa yenna-as-d Uthman kra, sakkin [Ali] yerra-as-d; ‘Ur teẓriḍ ara belli nexdem yiwet n tikkelt tamattu’ asmi nella ɣer Nnbi s.al.allah’. Yerra-yas-d Usman; « D ayen yelhan, maca di tallit-nni nella nugad ».
Imam Ahmad : 406
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ ثَابِتٍ عَنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ قَالَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ يَخْطُبُ عَلَى مِنْبَرِهِ إِنِّي مُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كَانَ يَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ إِلَّا الضِّنُّ عَلَيْكُمْ وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ حَرَسُ لَيْلَةٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَعَالَى أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ لَيْلَةٍ يُقَامُ لَيْلُهَا وَيُصَامُ نَهَارُهَا
Yenna-aɣ-d [Rauh] Yenna-aɣ-d [Kahmas] seg [Muṣ̣ɛab Bin Thabit] seg [Ɛebdallah Bin Az Zubair] yenna-d; [Uthman Bin Affan] yenna-d asmi ay d-yettbeccir seg minbar-nnes; 'S tidett, bɣiɣ ad ak-d-iniɣ yiwen n ḥadith i s-sliɣ seg Rresulullah slam, yerna ulac d acu i yi-iḥebsen ad ak-t-id-iniɣ anagar ccek-ik, s tidet sliɣ s Rselullah yenna-d: 'Aḥezzeb ɣef yiwen n yiḍ deg ubrid n Rebbi s yiḍ d ayen yesɛan azal ugar n yiḍ ass-nni yettwaseqdac i tẓummi’.
Imam Ahmad : 407
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْكَبِيرِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ بَنَى مَسْجِدًا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ بَنَى اللَّهُ لَهُ مِثْلَهُ فِي الْجَنَّةِ
Yenna-aɣ-d [Abdul Kabir Bin Abdul Majid Abu Bakar Al Hanafi] Yenna-aɣ-d [Abdul Hamid] dɣa d Ibnu Jaɛfar, seg [baba-s] seg [Mahmud Bin Labid] seg [Uthman Bin Affan] yenna-d; Sliɣ i Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Win yebnan tamesgida i Öebbi, ad as-yebnu Ṛebbi axxam am winna deg igenni’.
Imam Ahmad : 408
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَارِظٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَزْهَرَ قَالَ رَأَيْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَعُثْمَانَ يُصَلِّيَانِ يَوْمَ الْفِطْرِ وَالْأَضْحَى ثُمَّ يَنْصَرِفَانِ يُذَكِّرَانِ النَّاسَ قَالَ وَسَمِعْتُهُمَا يَقُولَانِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ صِيَامِ هَذَيْنِ الْيَوْمَيْنِ
Yenna-aɣ-d [Uthman Bin Umar] Yenna-aɣ-d [Ibn Abi Dziɛb] seg [Saɛid Bin Khalid Bin Abdellah Bin Qaridz] seg [Abu Ubaid] akli aqbur Abdurrahman Bin Azhar, yenna-d; Ẓriɣ [Ali] ed [Uthman] ttgen taẓallit deg wussan n Aidul Fithri ed Aidul Adha, sakkin, ssawḍen sin-nni ad fken lewṣayat i wegdud », ay d-yenna Abu Ubaid; sliɣ-asen i sin qqaren-d; ‘D tidet, Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam iḥerrem aẓummu deg sin wussan-agi’.
Imam Ahmad : 409
قَالَ و سَمِعْت عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَبْقَى مِنْ نُسُكِكُمْ عِنْدَكُمْ شَيْءٌ بَعْدَ ثَلَاثٍ
Mazal yettɛedday s webrid n usiweḍ am ḥadit-nni ay d-yezrin seg [Ali bin Abi Talib]; yenna-d; yerna sliɣ i Ali yenna-d; « Amazan n Öebbi, s.al.allahu, iḥeṛṛem-awen ad teǧǧem aksum-nwen n tmeɣra ugar n kraḍ wussan.'
Imam Ahmad : 410
حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ عِيسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى ابْنِ دَارَةَ مَوْلَى عُثْمَانَ قَالَ فَسَمِعَنِي أُمَضْمِضُ قَالَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَالَ قُلْتُ لَبَّيْكَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكَ عَنْ وُضُوءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ بِالْمَقَاعِدِ دَعَا بِوَضُوءٍ فَمَضْمَضَ ثَلَاثًا وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثَلَاثًا وَغَسَلَ قَدَمَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى وُضُوءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَذَا وُضُوءُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yenna-aɣ-d [Shafwan Bin Ɛisa] seg [Muḥemmed Bin Ɛebdallah Bin Abu Meryem] yenna-d; Ruḥeɣ ad ẓreɣ [Ibnblood] akli aqbur n Uthman, yenna-d netta -Muḥemmed- ; Yesla-yi-d ttgarguleɣ imi-w. Yenna-d Muḥemmed; akka i d-yenna; ‘A Muḥemmed,’ i d-yenna Muḥemmed; Rriɣ-as; ‘Labbaika -Nekk ttkemmileɣ tiɣri-inek-’. Ibn Idammen yenna-d; 'Ad ak-d-iniɣ ɣef tɣawsiwin n wudju n Rasulullah Sallallahu Aleyhi wa Sallam?' Ikemmel yenna; Ẓriɣ [Uthman] yeqqim ɣef yiwen n lbanka yettsuttur aman n wudman, sakkin yessired aqemmuc-nnes kraḍ n tikkal yerna berishtinsyaq - yerra aman deg uḍar-nnes - kraḍ n tikkal, sakkin yessers udem-nnes kraḍ n tikkal ed ifassen-nnes kraḍ n tikkal, sakkin yesfeḍ aqerruy-nnes kraḍ n tikkal, sakkin yessers tifednin n yiḍarren-nnes ay d-yennan; 'Win yebɣan ad iẓer amek i t-id-yesmekta s wudman n Rasulullah, ihi d wagi i d wudman n Rresulullah.
Imam Ahmad : 411
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ وَعَفَّانُ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ قَالَ كُنَّا مَعَ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ مَحْصُورٌ فِي الدَّارِ فَدَخَلَ مَدْخَلًا كَانَ إِذَا دَخَلَهُ يَسْمَعُ كَلَامَهُ مَنْ عَلَى الْبَلَاطِ قَالَ فَدَخَلَ ذَلِكَ الْمَدْخَلَ وَخَرَجَ إِلَيْنَا فَقَالَ إِنَّهُمْ يَتَوَعَّدُونِي بِالْقَتْلِ آنِفًا قَالَ قُلْنَا يَكْفِيكَهُمُ اللَّهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ وَبِمَ يَقْتُلُونَنِي إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ رَجُلٌ كَفَرَ بَعْدَ إِسْلَامِهِ أَوْ زَنَى بَعْدَ إِحْصَانِهِ أَوْ قَتَلَ نَفْسًا فَيُقْتَلُ بِهَا فَوَاللَّهِ مَا أَحْبَبْتُ أَنَّ لِي بِدِينِي بَدَلًا مُنْذُ هَدَانِي اللَّهُ وَلَا زَنَيْتُ فِي جَاهِلِيَّةٍ وَلَا فِي إِسْلَامٍ قَطُّ وَلَا قَتَلْتُ نَفْسًا فَبِمَ يَقْتُلُونَنِي حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُمَامَةَ بْنُ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ إِنِّي لَمَعَ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي الدَّارِ وَهُوَ مَحْصُورٌ وَقَالَ كُنَّا نَدْخُلُ مَدْخَلًا فَذَكَرَ الْحَدِيثَ مِثْلَهُ وَقَالَ قَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ مِثْلَهُ أَوْ نَحْوَهُ
Yenna-aɣ-d [Suliman Bin Harb] ed [Affan] deg unamek, nnan-d sin-nni; Yenna-aɣ-d [Ḥammad Bin Zaid] Yenna-aɣ-d [Yahya Bin Saɛid] seg [Abu Umamah Bin Sahl] yenna-d; mi nella nezzi-d deg wexxam akked Uthman, syin yekcem-d s yiwet n tewwurt ideg ma yekcem-itt ad slen medden yellan deg lqaɛa i wawalen-is. Ikemmel Abu Umamah; ihi yekcem si tewwurt, yeffeɣ-d ad aɣ-d-yemlil, yenna-d ; ‘S tidet sḥassfen-iyi ad iyi-nɣen,’ ihi i d-nenna; ‘Allah yezmer ad k-iḥudd seg-sen, a Amirul Mukminin’. [Utman] inna; ‘Acuɣer bɣan ad iyi-nɣen, di tidett sliɣ i Umazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Idammen n umsellem ur llin ara d ḥlal siwa yiwet seg tlata n tɣawsiwin; win ixussen deffir ma yeqbel Lislam -iɛewwel-, neɣ ixeddem zzna deffir ma yezweǧ, neɣ yenɣa yiwen, ihi ilaq ad yettwaqbel ɣef ljal-is’. S Rebbi, ur bɣiɣ ula d yiwen n Deen -ddin- nniḍen anagar Lislam imi ay iyi-d-yefka Allah lḥeqq, ur zniɣ ara akk ama deg tallit-inu n tjehlilt, ama deg tallit-inu tislemt, yerna ur nɣiɣ ula d yiwen, ihi ayɣer ay bɣan ad iyi-nɣen?' Mi aɣ-d-yenna [Ubaydullah Bin Ɛumar Al Qawariri] yenna-d; Mi aɣ-d-yenna [Ḥemmad Bin Zaid] yenna-d; Mi aɣ-d-yenna [Yahya Bin Saɛid] yenna-d; Mi aɣ-d-yenna [Abu Umamah Bin Sahl Bin Hunaif] yenna-d; ‘S tidet, lliɣ ed [Uthman] deg wexxam asmi ay yella ddaw tḥemla n tḥemla’. u yenna-d Abu Umamah; ‘U nekcem s tewwurt,’ syin yebder-d yiwen n ḥadit am wa, yenna-d; 'Sliɣ i Umazan n Öebbi sallallahu 'alayihi wasallam yenna-d: syin yebder-d yiwen n lḥadit i t-icuban neɣ i t-icuban.
Imam Ahmad : 412
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ يَعْنِي ابْنَ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ قَالَ دَعَا عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِمْ عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ فَقَالَ إِنِّي سَائِلُكُمْ وَإِنِّي أُحِبُّ أَنْ تَصْدُقُونِي نَشَدْتُكُمْ اللَّهَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُؤْثِرُ قُرَيْشًا عَلَى سَائِرِ النَّاسِ وَيُؤْثِرُ بَنِي هَاشِمٍ عَلَى سَائِرِ قُرَيْشٍ فَسَكَتَ الْقَوْمُ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَوْ أَنَّ بِيَدِي مَفَاتِيحَ الْجَنَّةِ لَأَعْطَيْتُهَا بَنِي أُمَيَّةَ حَتَّى يَدْخُلُوا مِنْ عِنْدِ آخِرِهِمْ فَبَعَثَ إِلَى طَلْحَةَ وَالزُّبَيْرِ فَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَلَا أُحَدِّثُكُمَا عَنْهُ يَعْنِي عَمَّارًا أَقْبَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آخِذًا بِيَدِي نَتَمَشَّى فِي الْبَطْحَاءِ حَتَّى أَتَى عَلَى أَبِيهِ وَأُمِّهِ وَعَلَيْهِ يُعَذَّبُونَ فَقَالَ أَبُو عَمَّارٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ الدَّهْرَ هَكَذَا فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اصْبِرْ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِآلِ يَاسِرٍ وَقَدْ فَعَلْتُ
Yenna-aɣ-d [Abduc Shamad] Yenna-aɣ-d [Al Qasim i.e. Ibn Al Fadlal] Yenna-aɣ-d [Amru Bin Murrah] seg [Salim Bin Abul Jaɛd] yenna-d; Uthman yessawel i yiwen seg yemdukal n Rresulullah (s.a.w.) yerna gar-asen Amar Bin Yasir, sakkin [Uthman] yenna-d; 'S tidet, steqsaɣ-k, yerna s tidet bɣiɣ ad tiliḍ d tidet yid-i, s yisem n Öebbi, teẓriḍ belli Amazan n Öebbi sallallahu 'alaihi wasallam yefka azal i wegdud n Qurayc ugar n medden akk, yerna yefka azal i Bani Hashim ugar n wakk aɣref n Qurayc?' Ihi imeddukal ssusmen, syin yenna-d Utman ; ‘Lemmer ad yili lsas n Yigenni deg ifassen-iw, ad t-fkeɣ s tɣawla i Yimayyaden alamma yekcem-it uneggaru deg-sen’. Ihi yettwaceggeɛ ɣer Ṭalḥa d Zubayṛ, syin yenna-yasen Uṭman i sin ; ‘Ad ak-d-iniɣ sin fell-as, dɣa d Ammar, yiwet n tikkelt usiɣ-d d Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam deg wakud aydeg netta yeṭṭef afus-iw yerna netteddu deg Bathha`, mi newweḍ ɣer baba-s d yemma-s yerna ttwaɛezlen deg sin, sakkin yenna-d baba Amar; 'Ya Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam akk tikkal akka?' Ijaweb-as-d Nnbi s.al.allahu âihi wasallam: sber! Syin, yeẓẓall: “A Öebbi, ssuref i twacult n Yasir, nekk sxedmeɣ-t”.
Imam Ahmad : 413
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حُرَيْثُ بْنُ السَّائِبِ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنِي حُمْرَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ شَيْءٍ سِوَى ظِلِّ بَيْتٍ وَجِلْفِ الْخُبْزِ وَثَوْبٍ يُوَارِي عَوْرَتَهُ وَالْمَاءِ فَمَا فَضَلَ عَنْ هَذَا فَلَيْسَ لِابْنِ آدَمَ فِيهِ حَقٌّ
Yenna-aɣ-d [Abduc Shamad] Yenna-aɣ-d [Huraits Bin As Sa`ib] yenna-d; Sliɣ [Al Hasan] yenna-d; Nnan-iyi-d [Humran] seg [Uthman Bin Affan], d akken Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Kulci s lxilaf n tqacuct n wexxam, aɣrum ur nesɛi iḍebsiyen n tlemmast, lqec ay d-iḍelmen iḥricen usligen ed waman, sakkin, nnig waya, ulac haq i warraw n Adam’.
Imam Ahmad : 414
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ شَيْخٍ مِنْ ثَقِيفٍ ذَكَرَهُ حُمَيْدٌ بِصَلَاحٍ ذَكَرَ أَنَّ عَمَّهُ أخْبَرَهُ أَنَّهُ رَأَى عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ جَلَسَ عَلَى الْبَابِ الثَّانِي مِنْ مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِكَتِفٍ فَتَعَرَّقَهَا ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ ثُمَّ قَالَ جَلَسْتُ مَجْلِسَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَكَلْتُ مَا أَكَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَنَعْتُ مَا صَنَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yenna-aɣ-d [Abdullah Bin Bakr] Yenna-aɣ-d [Humaid Ath Thawil] seg [Ccix] n Tsaqif, Humaid yenna-aɣ-d ɣef lxir-nnes, - yebder-d d akken xal-is yenna-as-d, d akken iwala [Uthman Bin Affan] yeqqim deg tewwurt tis snat n tmesgida n Rasulullah lhelma. aksum yerna yečča-t, syin ibedd ad yeẓẓal ur yeṭṭif ara, syin yenna-d; 'Nekk qqimeɣ deg umkan n Nnbi ssallam, ttetteɣ ayen yečča Nnbi Ssallam, yerna xeddmeɣ ayen ixeddem Nnbi Ssallam'.
Imam Ahmad : 415
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا زُهْرَةُ بْنُ مَعْبَدٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ مَوْلَى عُثْمَانَ أَنَّهُ حَدَّثَهُ قَالَ سَمِعْتُ عُثْمَانَ بِمِنًى يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي أُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ رِبَاطُ يَوْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ يَوْمٍ فِيمَا سِوَاهُ فَلْيُرَابِطْ امْرُؤٌ كَيْفَ شَاءَ هَلْ بَلَّغْتُ قَالُوا نَعَمْ قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدْ
Yenna-aɣ-d [Abu Saɛid] yiwen n uqeddac aqbur n Bani Hacim, Yenna-aɣ-d [Ibnu Lahi’ah] Yenna-aɣ-d [Zuhrah Bin Maɛbad] n [Abu Salih] yiwen n uqeddac aqbur n Ṭṭman, belli yenna-as, yenna-d; Sliɣ [Uthman] yenna-d asmi yella deg Mina; 'A imdanen, bɣiɣ s tidet ad awen-d-iniɣ yiwen n ḥadit ay sliɣ seg Rasulullah Salallahu 'Alaihi wa Sallam, d akken yenna-d: 'Ribaṭ n yiwen wass deg webrid n Öebbi yugar alef n wussan niḍen, ihi yal yiwen ad yexdem ribaṭ akken yebɣa, ma ssawḍeɣ-d aya?' Imeddukal rran-as-d; 'Ih'. Inna: "a Öebbi, ccek".
Imam Ahmad : 416
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ يَعْنِي مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ صَلَّى بِمِنًى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فَأَنْكَرَهُ النَّاسُ عَلَيْهِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي تَأَهَّلْتُ بِمَكَّةَ مُنْذُ قَدِمْتُ وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ تَأَهَّلَ فِي بَلَدٍ فَلْيُصَلِّ صَلَاةَ الْمُقِيمِ
Yenna-aɣ-d [Abu Saɛid] yiwen n uqeddac aqbur n Bani Hashim, Yenna-aɣ-d [‘Ikrimah Bin Ibrahim Al Bahili] Yenna-aɣ-d [Abdullah Bin Abdurrahman Bin Abu Dzubab] seg [baba-s] belli [Uthman Bin Affan] yeẓẓall di Mina s waya yenna-d ṛebɛa n lɣaci; ‘A medden, s tidet bdiɣ ihram di Mekka seg wasmi i d-usiɣ, yerna s tidet sliɣ i Umazan n Öebbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Win yebdan ihram di tmurt -Mekkah-, syin ad iẓẓall am tẓallit n win yeddren -yezdeɣ-’.
Imam Ahmad : 417
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ وَرْدَانَ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ عَلَى الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَقُولُ كُنْتُ أَبْتَاعُ التَّمْرَ مِنْ بَطْنٍ مِنْ الْيَهُودِ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو قَيْنُقَاعَ فَأَبِيعُهُ بِرِبْحٍ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا عُثْمَانُ إِذَا اشْتَرَيْتَ فَاكْتَلْ وَإِذَا بِعْتَ فَكِلْ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ وَرْدَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Yenna-aɣ-d [Abu Saɛid] d akli aqbur n Bani Hacim, Yenna-aɣ-d [Abdellah Bin Lahi’ah] Yenna-aɣ-d [Musa Bin Wardan] yenna-d; Sliɣ [Saɛid Bin Al Musayib] yenna-d; Sliɣ [Uthman] yettbeccir ɣef minbar yerna yenna-d: “Sɣeɣ tiẓegwa seg yiwet seg Qabilah n Wudayen umi semman Banu Qoinuqo” sakkin snuzuɣ-tent s lfayda, sakkin, aya yusa-d ɣer Umazan n Öebbi sallallahu ‘alaihi wasallam, dɣa yenna-yi-d: “A Uthman, ma tqeḍɛeḍ ad tqeḍɛeḍ, ad tqeḍɛeḍ”. Yenna-aɣ-d [Yahya Bin Ishaq] Yenna-aɣ-d [Ibnu Lahi’ah] Yenna-aɣ-d [Musa Bin Wardan] seg [Saɛid Bin Al Musayyib] seg [Uthman Bin Affan], sakkin yebder-d yiwen n ḥadit am wa.
Imam Ahmad : 418
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ أَبِي قُرَّةَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ بِسْمِ اللَّهِ الَّذِي لَا يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي السَّمَاءِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ لَمْ يَضُرَّهُ شَيْءٌ
Yenna-yaɣ-d [Ubaid Bin Abu Qurrah] Yenna-aɣ-d [Ibnu Abi Az Zinad] seg [baba-s] seg [Aban Bin Uthman] seg [baba-s], yenna-d; Yenna Rasulullah sallallahu âihi wasallam : « win yeqqaren; 'BISMILLAAHIL LADZII LA YADLURRU MA'ASMIHI SYAI'UN FIL ARDLI WALAA FIS SAMAA'WAHUWAS SAMII'UL ALIIM -s yisem n Rebbi, s yisem-is ulac d acu ara iḍurren ama di lqaɛa neɣ deg igenni, yerna Netta d win i d-yeslan kullec, ur yessin ara kullec.
Imam Ahmad : 419
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الْخَفَّافُ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ حُمْرَانَ بْنِ أَبَانَ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَعْلَمُ كَلِمَةً لَا يَقُولُهَا عَبْدٌ حَقًّا مِنْ قَلْبِهِ إِلَّا حُرِّمَ عَلَى النَّارِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَا أُحَدِّثُكَ مَا هِيَ هِيَ كَلِمَةُ الْإِخْلَاصِ الَّتِي أَعَزَّ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بِهَا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابَهُ وَهِيَ كَلِمَةُ التَّقْوَى الَّتِي أَلَاصَ عَلَيْهَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَمَّهُ أَبَا طَالِبٍ عِنْدَ الْمَوْتِ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ
Yenna-aɣ-d [Abdul Wahab Al Khaffaf] Yenna-aɣ-d [Saɛid] seg [Qatadah] seg [Muslim Bin Yasar] seg [Humran Bin Aban] belli [Uthman Bin Affan] yenna-d; Sliɣ i Umazan n Öebbi (s.a.w) yenna-d: “S tidet, ssneɣ yiwet n tefyirt ur t-id-yeqqar ula d yiwen n umdan s wul yeṣfan, ma yella ur as-tettwagdel ara lǧennet”. Ihi [Umar Bin Al Khaththab] yenna-yas; 'Ad ak-iniɣ d acu i d tafyirt-nni, d tafyirt n ṣṣfa s wayes i d-yessemɣer Allah Tabaraka wa Taɛla Muḥemmed ssallam d yimeddukal-is, d tafyirt n Taqwa i d-yeɣra Nabiyullah sllallahu alaihi wasallam aṭas n tikkal i xal-is Abu Talib d akken de te âabdet siwa Öebbi”.
Imam Ahmad : 420
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ يَعْنِي الْمُعَلِّمَ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَسَارٍ أخْبَرَهُ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَأَلَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْتُ أَرَأَيْتَ إِذَا جَامَعَ امْرَأَتَهُ وَلَمْ يُمْنِ فَقَالَ عُثْمَانُ يَتَوَضَّأُ كَمَا يَتَوَضَّأُ لِلصَّلَاةِ وَيَغْسِلُ ذَكَرَهُ وَقَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَالزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ وَطَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَأَمَرُوهُ بِذَلِكَ
Yenna-aɣ-d [Abduc Shamad] yenna-yi-d [baba-inu] Yenna-aɣ-d [Al Husain i.e. Al Mu’allim] seg [Yahya i.e. Ibn Abi Kathir] yenna-d; yella yessefhem-iyi-d [Abu Salamah] d akken [Atho` Bin Yasar] yessefhem-it-id, d akken [Zaid Bin Khalid Al Juhani] yessefhem-iyi-d, d akken yessuter [Uthman Bin Affan], steqsaɣ-t; ‘Acu ara d-tiniḍ ma yella yiwen yessexṣer tameṭṭut-is meɛna ur d-yeffiɣ ara lḥemla n tmeṭṭut?’. Yerra-yas-d Usman; ‘Ilaq ad yexdem tẓallit am tẓallit, syin ad yessired iɣes-is’. Inna Utman; « Sliɣ-as seg Rresulullah, sakkin steqsaɣ-tt ɣef [Ali Bin Abu Ṭalib], [Zubair Bin Awwam], [Thalhah Bin Ubaidillah] ed [Ubai Bin Kaɛab], yerna ssutren-d akk akka».