Imam Ahmad : 21
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنِي شَيْخٌ مِنْ قُرَيْشٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حِينَ بَعَثَنِي إِلَى الشَّامِ يَا يَزِيدُ إِنَّ لَكَ قَرَابَةً عَسَيْتَ أَنْ تُؤْثِرَهُمْ بِالْإِمَارَةِ وَذَلِكَ أَكْبَرُ مَا أَخَافُ عَلَيْكَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ شَيْئًا فَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ أَحَدًا مُحَابَاةً فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلَا عَدْلًا حَتَّى يُدْخِلَهُ جَهَنَّمَ وَمَنْ أَعْطَى أَحَدًا حِمَى اللَّهِ فَقَدْ انْتَهَكَ فِي حِمَى اللَّهِ شَيْئًا بِغَيْرِ حَقِّهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ أَوْ قَالَ تَبَرَّأَتْ مِنْهُ ذِمَّةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Loko a hi byerile [Yazid Bin Abdurrabbih] u te; Loko a hi byerile [Baqiyah Bin Al Walid] u te; U ndzi byerile [sheikh yo huma eQuraish] ku suka eka [Raja’ Bin Haiwah] ku suka eka [Junadah Bin Abu Umaiyah] ku suka eka [Yazid bin Abu Sufyan] u te; [Abu Bakr] u te loko a ndzi rhumela eSiriya; 'O Yazid, hakunene u na maxaka, ndzi tshemba leswaku a wu va veki emahlweni eka vurhangeri, naswona hi swona leswi ndzi swi chavaka ngopfu hi wena, hikuva Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam u te; 'Loyi a rhangelaka timhaka ta Mamoslem, kutani a va vekela munhu hikwalaho ka rirhandzu, kutani i ndzhukano lowu humaka eka Allah, naswona Allah a nge amukeli mintirho ya yena leyi bohaka naswona nakambe mintirho ya Nafilah eka yena, ku kondza a n'wi veka etiheleni, naswona mani na mani loyi a nyikaka munhu swipimelo swa Allah, kutani a tlula nchumu wun'wana endzeni ka swipimelo swa Allah handle ka mfanelo ya yena, kutani i ndzhukano lowu humaka eka Allah,' kutani a ku: 'Ehandle ka yena.' xitiyisekiso xa Allah'.
Imam Ahmad : 22
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي بُكَيْرُ بْنُ الْأَخْنَسِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُعْطِيتُ سَبْعِينَ أَلْفًا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وُجُوهُهُمْ كَالْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ وَقُلُوبُهُمْ عَلَى قَلْبِ رَجُلٍ وَاحِدٍ فَاسْتَزَدْتُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَزَادَنِي مَعَ كُلِّ وَاحِدٍ سَبْعِينَ أَلْفًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَرَأَيْتُ أَنَّ ذَلِكَ آتٍ عَلَى أَهْلِ الْقُرَى وَمُصِيبٌ مِنْ حَافَّاتِ الْبَوَادِي
Loko a hi byerile [Hasyim Bin Al Qasim] u te; Loko a hi byerile [Al Mas’udi] u te; U ndzi byerile [Bukair Bin Al Akhnas] ku suka eka [wanuna] ku suka eka [Abu Bakar Ash Shiddiq] u te; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Ndzi nyikiwile makume nkombo wa magidi ya vanhu, hinkwavo va nghene etilweni handle ko hlayela, swikandza swa vona a swi fana na n’weti hi vusiku bya n’weti lowu heleleke naswona timbilu ta vona a ti ri ehenhla ka mbilu ya munhu un’we, kutani ndzi kombele Rabb wa mina swo tala, kutani A engetela, eka munhu un’wana na un’wana makume nkombo wa magidi ya vanhu’. Abu Bakr u te; 'kutani ndzi vona leswaku yi ta yi kongoma eka vaaki va le mugangeni yi ba ehandle ka minkova'.
Imam Ahmad : 23
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ عَنْ زِيَادٍ الْجَصَّاصِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ فِي الدُّنْيَا
Loko a hi byerile [Abdul Wahab Bin ‘Atho`] ku suka eka [Ziyad Al Jashshas] ku suka eka [Ali Bin Zaid] ku suka eka [Mujahid] ku suka eka [Ibn Umar] u te; Ndzi twe [Abu Bakr] a ku; Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Loyi a endlaka swo biha, Allah u ta n’wi hakela emisaveni’.
Imam Ahmad : 24
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارٍ غَيْرُ مُتَّهَمٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ أَنْ يُوَسْوِسَ قَالَ عُثْمَانُ فَكُنْتُ مِنْهُمْ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ أَبِي الْيَمَانِ عَنْ شُعَيْبٍ
hi byerile [Ya’qub] u hi byerile [tatana] ku suka eka [Salih] u te, [Ibnu Shihab] u te; "U vikile eka mina [wanuna wo huma exikarhi ka Ansar] loyi a nga hehliwangiki, leswaku u twe [Uthman Bin 'Affan] a vula xitori, leswaku a ku ri na vanghana vo hlayanyana va Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam lava a va ri na gome loko Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a fa, lerova kwalomu ka hafu ya vona yi sungule ku vilela," Uthman u vurile; ‘Na mina ndzi exikarhi ka vona’ kutani a boxa nhlamuselo ya hadith ya Abul Yaman ku suka eka Syu’aib.
Imam Ahmad : 25
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَتْ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقْسِمَ لَهَا مِيرَاثَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ فَغَضِبَتْ فَاطِمَةُ عَلَيْهَا السَّلَام فَهَجَرَتْ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَمْ تَزَلْ مُهَاجِرَتَهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ قَالَ وَعَاشَتْ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِتَّةَ أَشْهُرٍ قَالَ وَكَانَتْ فَاطِمَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا تَسْأَلُ أَبَا بَكْرٍ نَصِيبَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خَيْبَرَ وَفَدَكَ وَصَدَقَتِهِ بِالْمَدِينَةِ فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ عَلَيْهَا ذَلِكَ وَقَالَ لَسْتُ تَارِكًا شَيْئًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْمَلُ بِهِ إِلَّا عَمِلْتُ بِهِ وَإِنِّي أَخْشَى إِنْ تَرَكْتُ شَيْئًا مِنْ أَمْرِهِ أَنْ أَزِيغَ فَأَمَّا صَدَقَتُهُ بِالْمَدِينَةِ فَدَفَعَهَا عُمَرُ إِلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَغَلَبَهُ عَلَيْهَا عَلِيٌّ وَأَمَّا خَيْبَرُ وَفَدَكُ فَأَمْسَكَهُمَا عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ هُمَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتَا لِحُقُوقِهِ الَّتِي تَعْرُوهُ وَنَوَائِبِهِ وَأَمْرُهُمَا إِلَى مَنْ وَلِيَ الْأَمْرَ قَالَ فَهُمَا عَلَى ذَلِكَ الْيَوْمَ
Loko a hi byerile [Ja’qub] u te; U hi byerile [tatana] ku suka eka [Salih], u te [Ibn Shihab]; u vikile eka mina ['Urwah Bin Az Zubair] leswaku [Aisyah] nsati wa Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam u n'wi vikile, leswaku Fatima, n'wana wa Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u kombele Abu Bakr endzhaku ka rifu ra Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ku hangalasa ndzhaka leyi siyiweke hi Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam eka yena hi xivumbeko xa nhundzu ya fai` leyi Allah a n'wi nyikeke yona, kutani [Abu Bakr] a ku eka yena: Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u te: 'a hi ndzhaka naswona rifuwo leri hi ri siyaka ri hundzuka tintswalo', kutani Fatima u hlundzukile naswona a nga vulavuli na Abu Bakr, u ye emahlweni a endla leswi ku kondza a fa, Urwah u te; Fatimah u hanye tinhweti ta tsevu endzhaku ka rifu ra Muprofeta, naswona Fatima u kombele Abu Bakr xiphemu xa yena xa rifuwo leri siyiweke hi Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam eka tinyimpi ta Khaibar na Fadak na tinyiko ta yena loko a ri eMedina, kambe Abu Bakr u arile ku ri nyika, naswona u te; 'A ndzi munhu loyi a honisaka nchumu lowu Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam a wu endleke, hinkwaswo leswi a swi endleke ndzi ta swi endla hakunene, naswona ndzi vilerisiwa hi leswaku loko ndzi honisa hambi ku ri swileriso switsongo swa yena, ndzi ta hambuka.' Loko kuri ti alms ta yena leti a ti ri e Medina, Umar a ti nyikile Ali na Abbas, kutani Ali a lawula masalela, kasi masalela lawa a ya ri e Khaibar na Fadak a ya khomiwile hi Umar naswona u te; 'havumbirhi bya swona i Alms ya Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam leyi hundzukeke timfanelo ta yena, leti u ti nyikeke yena na vayimeri va yena, naswona timhaka ta havumbirhi bya tona ti khomiwa hi munhu loyi a rhangelaka timhaka' naswona u te; 'naswona havumbirhi bya swona swi humelerile hi siku rin'we'.
Imam Ahmad : 26
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا تَمَثَّلَتْ بِهَذَا الْبَيْتِ وَأَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقْضِي وَأَبْيَضَ يُسْتَسْقَى الْغَمَامُ بِوَجْهِهِ رَبِيعُ الْيَتَامَى عِصْمَةٌ لِلْأَرَامِلِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ذَاكَ وَاللَّهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Hasan bin Musa na Affan havambirhi va hi byerile: Xana Hammad bin Salamah u hi hlamuserile ku suka eka Ali bin Zaid ku suka eka Al Qasim bin Muhammad ku suka eAisha leswaku u hlaye ndzimana leyi ya vutlhokovetseri loko Abu Bakr a ri karhi a avanyisa nandzu: ‘Naswona papa ro basa ri funengete xikandza xa yena, ri kombisa tintswalo eka vana lava nga riki na vatswari ni ku sirhelela tinoni’, kutani Abu Bakr u te: ‘By Allah, it was the Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve ehenhla ka yena).
Imam Ahmad : 27
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي أَنَّ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَدْرُوا أَيْنَ يَقْبُرُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَنْ يُقْبَرَ نَبِيٌّ إِلَّا حَيْثُ يَمُوتُ فَأَخَّرُوا فِرَاشَهُ وَحَفَرُوا لَهُ تَحْتَ فِرَاشِهِ
Loko a hi byerile [Abdurrazzaq] u te; u ndzi tivise [Ibn Juraij] u te; a ndzi tivise [tata wa mina], leswaku Vaseketeri va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a va nga swi tivi leswaku va ta lahla kwihi Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, kutani [Abu Bakr] u te; Ndzi twe Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Muprofeta a nga lahliwi handle ka laha a feke kona,’ kutani va susa mubedo wa yena va n’wi cela sirha ehansi ka mubedo wa yena.
Imam Ahmad : 28
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
Loko a hi byerile [Hajjaj] u te; u hi byerile [Laits] u te; Ku byeriwe mina [Yazid Bin Abu Habib] ku suka eka [Abul Khair] ku suka eka [Abdullah Bin ‘Amru Bin Al Ash] ku suka eka [Abu Bakar Ash Shiddiq], leswaku u byele Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam; 'Ndzi dyondzise xikhongelo lexi ndzi nga xi hlayaka exikhongelweni xa mina!' U hlamule a ku: ‘Hlaya!, Allahumma innii zhalamtu nafsii zhulman katsiiraa walaa yaghfirudz dzunuuba illaa anta faghfirlii maghfiratan min 'indika warhamnii innaka antal ghofuurur rahim - O Allah, hakunene ndzi tiendlele ku pfumala vululami ko tala, naswona a nga kona loyi a rivalelaka swidyoho handle ka Wena, kutani ndzi nyike ku rivaleriwa eka Wena. naswona ndzi twele vusiwana, hakunene U Rivalela, Mutwana-ntswalo-'.
Imam Ahmad : 29
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ } حَتَّى أَتَى عَلَى آخِرِ الْآيَةِ أَلَا وَإِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الظَّالِمَ لَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ أَلَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ وَقَالَ مَرَّةً أُخْرَى وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Loko a hi byerile [Hammad Bin Usamah] u te; u hi tivise [Isma’il] ku suka [Ku suka eka Qais] u te; [Abu Bakr] u yimile a dzunisa Allah a n’wi basisa kutani a ku; ‘N’wina vanhu, hakunene, mi hlaya ndzimana leyi: ‘N’wina lava pfumelaka, tisirheleleni; -ku fikela emakumu ka ndzimana-, tiva, hakunene, loko vanhu va vona munhu la nga lulamangiki, kambe va nga yimi mavoko hamambirhi, kutani ku chaviwa leswaku Allah u ta va xupula hinkwavo hi ku ringana, tiva leswaku ndzi twe Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Hakunene, vanhu,’ eka xiendlakalo xin’wana u te; 'Hakunene, hi twe Murhumiwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'.'
Imam Ahmad : 30
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الظَّالِمَ فَلَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Loko a hi byerile [Yazid Bin Harun] u te; u hi tivise [Isma’il Bin Abu Khalid] ku suka eka [Qais Bin Abu Hazim] ku suka eka [Abu Bakar Ash Shiddiq] u te; ‘N’wina vanhu, hakunene ma hlaya ndzimana leyi: ‘N’wina lava pfumelaka, tisirheleleni; Ku hava munhu loyi a hambukeke loyi a nga ta ku vavisa loko u kumile nkongomiso'. - -QS Al Maidah ndzimana 105-, naswona hakunene ndzi twe Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ku: ‘Hakunene, loko vanhu va vona munhu la nga lulamangiki, kambe va nga yimi mavoko ya yena, kutani swa chaviwa leswaku Allah u ta va xupula hinkwavo’.
Imam Ahmad : 31
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا مُرَّةُ الطَّيِّبُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ سَيِّئُ الْمَلَكَةِ
Loko a hi byerile [Yazid] u te; u vikile eka hina [Hammam] ku suka eka [Farqad As Sabakhi] na [‘Affan] havambirhi va te; Swi byeriwe hina [Murrah Ath Thayyib] ku suka eka [Abu Bakr Ash Shiddiq] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, u te: ‘A nga kona loyi a nga na vumunhu byo biha loyi a nga ta nghena etilweni’.
Imam Ahmad : 32
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ مُرَّةَ الطَّيِّبِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ خَبٌّ وَلَا بَخِيلٌ وَلَا مَنَّانٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ الْمَمْلُوكُ إِذَا أَطَاعَ اللَّهَ وَأَطَاعَ سَيِّدَهُ
U hi byerile [Yazid Bin Harun] u hi byerile [Shadaqah Bin Musa] ku suka eka [Farqad As Sabakhi] ku suka eka [Murrah Ath Thayyib] ku suka eka [Abu Bakar Ash Siddiq] ku suka eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam, u te: 'a nge ngheni etilweni a ri muxisi, munhu wo biha, munhu loyi a tirhisaka tinyiko ta yena na munhu loyi u na langutelo ro biha, naswona ku navela ko sungula Ku nghena etilweni i hlonga leri yingisaka Hosi ya rona na n'wini wa rona'.
Imam Ahmad : 33
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَفَاقَ مِنْ مَرْضَةٍ لَهُ فَخَرَجَ إِلَى النَّاسِ فَاعْتَذَرَ بِشَيْءٍ وَقَالَ مَا أَرَدْنَا إِلَّا الْخَيْرَ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتْبَعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Loko a hi byerile [Rauh] u te; Ku byeriwe hina [Sa’id Bin Abu Arubah] ku suka eka [Abu At Tayyah] ku suka eka [Al Mughirah Bin Subai’] ku suka eka [‘Amru Bin Huraits] leswaku [Abu Bakr] u horile eka vuvabyi bya yena, kutani u ye a ya vona vanhu kutani a kombela ku rivaleriwa eka swo karhi kutani a ku; ‘A hi naveli nchumu handle ka leswinene’, kutani a ku; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam u hi byerile, leswaku Dajjal yi ta humelela ku suka eka xiphemu xa le vuxeni bya misava, lexi vuriwaka khurosan, vanhu vo tala va ta n'wi landzela, swikandza swa vona swi ta fana na switlhangu leswi vumbiweke'.
Imam Ahmad : 34
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ حِمْصَ وَكَانَ قَدْ أَدْرَكَ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ مَرَّةً قَالَ سَمِعْتُ أَوْسَطَ الْبَجَلِيَّ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُهُ يَخْطُبُ النَّاسَ وَقَالَ مَرَّةً حِينَ اسْتُخْلِفَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ أَسْأَلُ اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فَإِنَّ النَّاسَ لَمْ يُعْطَوْا بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْعَافِيَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
Loko a hi byerile [Rauh] u te; Loko a hi byerile [Syu’bah] ku suka eka [Yazid Bin Khumair] u te; Ndzi twe [Sulaim Bin ‘Amir] wanuna wo huma eHimsha naswona u hlangane ni vanghana va Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, u vule tano, naswona eka ku hlamusela kun’wana u te; Ndzi twe [Ausath Al Bajali] eka [Abu Bakar Ash Shiddiq], Ausath u te; Ndzi n’wi twile a chumayela emahlweni ka vanhu,’ naswona eka xiendlakalo xin’wana u te; loko a hlawuriwa ku va khalifa, u te; ‘Hakunene, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u yime endhawini ya mina eka lembe ro sungula,’ kutani Abu Bakr a rila, kutani a ku; 'Ndzi kombela Allah ku rivaleriwa na ku ponisiwa, hikuva hakunene vanhu a va nyikiwi nchumu wo antswa ku tlula ku ponisiwa endzhaku ko pfumela.' Tshembeka hikuva u le Tilweni, u papalata ku hemba hikuva ku hemba ku fambisana na vubihi, naswona havumbirhi bya vona va le Tiheleni.
Imam Ahmad : 35
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا بَشَّرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَقْرَأَ الْقُرْآنَ غَضًّا كَمَا أُنْزِلَ فَلْيَقْرَأْهُ عَلَى قِرَاءَةِ ابْنِ أُمِّ عَبْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ وَيَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ غَضًّا أَوْ رَطْبًا
Loko a hi byerile [Yahya Bin Adam] u te; Ku byeriwe hina [Abu Bakr, ku nga Ibn ‘Ayyasy] ku suka eka [’Ashim] ku suka eka [Zirr] ku suka eka [Abdullah], leswaku [Abu Bakr] na [Umar] va n’wi hundzisele mahungu lamanene, leswaku Murhumiwa wa Allah (ku rhula ni mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena) u te: ‘Loyi a tsakelaka ku hlaya Qur’an hi ndlela leyinene hilaha yi hlavuteriweke hakona, . kutani u fanele a yi hlaya hilaha Ibn Ummi Abd a yi hlayeke hakona. U ri; U hi byerile [Yahya bin Adam] U hi byerile [Abu Bakr] na [Yazid bin Abdul Aziz] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Ibrahim] ku suka eka [’Alqamah] ku suka eka [Umar Bin Al Khoththab] ku suka eka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ku fana na hadith leyi nga laha henhla, u te ‘ku olova kumbe ku olova’.
Imam Ahmad : 36
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَعِيدُ بْنُ سَلَمَةَ بْنِ أَبِي الْحُسَامِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَبِي الْحُوَيْرِثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَنَّ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ تَمَنَّيْتُ أَنْ أَكُونَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَاذَا يُنْجِينَا مِمَّا يُلْقِي الشَّيْطَانُ فِي أَنْفُسِنَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ يُنْجِيكُمْ مِنْ ذَلِكَ أَنْ تَقُولُوا مَا أَمَرْتُ عَمِّي أَنْ يَقُولَهُ
hi byerile [Abu Sa’id] khale ka hlonga ra Bani Hashim, U hi byerile [Abdul ‘Aziz Bin Muhammad] na [Sa’id Bin Salamah Bin Abul Husam] ku suka eka [’Amru Bin Abu ‘Amru] ku suka eka [Abul Huwairits] ku suka eka [Muhammad Bin Jubair Bin Muth’im] leswaku Uthman u te; Ndzi lorhe leswaku ndzi nga vutisa Murhumiwa wa Allah hi nchumu lowu nga hi ponisaka eka ku hlevetela ka Sathana eka hina, kutani [Abu Bakr] u te; Ndzi vutisile Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam hi mhaka yoleyo, kutani a ku: ‘i yini lexi nga ku ponisaka eka sweswo hi leswaku, u vula xivulwa lexi ndzi leriseke buti wa mina ku xi vula kambe a nga lavi ku xi vula’.
Imam Ahmad : 37
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ يُونُسَ عَنِ الْحَسَنِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ لَمْ يُعْطَوْا فِي الدُّنْيَا خَيْرًا مِنْ الْيَقِينِ وَالْمُعَافَاةِ فَسَلُوهُمَا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ
Ku byeriwe hina [Isma’il Bin Ibrahim] ku suka eka [Yunus] ku suka eka [Al Hasan] leswaku [Abu Bakr u chumayele] emahlweni ka vanhu, kutani a ku; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u te: 'N'wina vanhu, hakunene emisaveni leyi vanhu a va nyikiwi nchumu wo antswa ku tlula ku tshemba na vuhlayiseki, kutani kombela Allah eka swilo leswimbirhi.'
Imam Ahmad : 38
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَحَدَّثَنِي حُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عِكْرِمَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا أَرَادُوا أَنْ يَحْفِرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ يَضْرَحُ كَحَفْرِ أَهْلِ مَكَّةَ وَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ زَيْدُ بْنُ سَهْلٍ يَحْفِرُ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ فَكَانَ يَلْحَدُ فَدَعَا الْعَبَّاسُ رَجُلَيْنِ فَقَالَ لِأَحَدِهِمَا اذْهَبْ إِلَى أَبِي عُبَيْدَةَ وَلِلْآخَرِ اذْهَبْ إِلَى أَبِي طَلْحَةَ اللَّهُمَّ خِرْ لِرَسُولِكَ قَالَ فَوَجَدَ صَاحِبُ أَبِي طَلْحَةَ أَبَا طَلْحَةَ فَجَاءَ بِهِ فَلَحَدَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
hi byerile [Ya'qub Bin Ibrahim] U hi byerile [tatana] ku suka eka [Ibn Ishaq]. U ri; naswona U hi byerile [Husain Bin Abdullah] ku suka eka [Ikrimah khale ka hlonga ra Ibn Abbas] ku suka eka [Ibn Abbas], u te; Loko vanghana va lava ku cela sirha ra Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam - a va ri na swihlawulekisi swimbirhi: - Abu Ubaidah Bin Al Jarrah - loko va ri karhi va endla sirha - loyi a celeke ku fana na vanhu va Makkah, na Abu Thalhah Zaid Bin Sahl loyi a celeke ku fana na vanhu va Medina, ku nga ku endla sirha, kutani Al Abbas u vitane vavanuna vambirhi kutani a ku eka un'wana wa vona; 'Yana eka Abu Ubaidah!' Kutani a ku eka un'wana; ‘Yana eka Abu Talhah! O Allah, hlawula Murhumiwa wa Wena'. Naswona swi tikomba munhu loyi a yeke eka Abu Talhah u n’wi kumile kutani hi ku hatlisa a n’wi teka, kutani a endlela Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam’ lahat.
Imam Ahmad : 39
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ أَخْبَرَنِي عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ بَعْدَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلَيَالٍ وَعَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلَام يَمْشِي إِلَى جَنْبِهِ فَمَرَّ بِحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ يَلْعَبُ مَعَ غِلْمَانٍ فَاحْتَمَلَهُ عَلَى رَقَبَتِهِ وَهُوَ يَقُولُ وَا بِأَبِي شَبَهُ النَّبِيِّ لَيْسَ شَبِيهًا بِعَلِيِّ قَالَ وَعَلِيٌّ يَضْحَكُ
hi byerile [Muhammad Bin Abdullah Bin Az Zubair] U hi byerile [Umar Bin Sa’id] ku suka eka [Ibnu Abimulaikah] u ndzi byerile [Uqbah Bin Al Harith] u te; Ndzi humile na [Abu Bakar Ash Siddiq] endzhaku ka swikhongelo swa Asr vusiku byi nga ri byingani endzhaku ka loko Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam a file, hi xitshuketa Ali u hundze eka yena, kutani a hundza Hasan Bin Ali loyi a a tlanga na vana, kutani a n’wi rhwala hi makatla, a ku; 'O tatana, u fana na Muprofeta naswona a nga fani na Ali'. Uqbah u te 'naswona Ali a hleka'.
Imam Ahmad : 40
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فَجَاءَ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ فَاعْتَرَفَ عِنْدَهُ مَرَّةً فَرَدَّهُ ثُمَّ جَاءَهُ فَاعْتَرَفَ عِنْدَهُ الثَّانِيَةَ فَرَدَّهُ ثُمَّ جَاءَهُ فَاعْتَرَفَ الثَّالِثَةَ فَرَدَّهُ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّكَ إِنْ اعْتَرَفْتَ الرَّابِعَةَ رَجَمَكَ قَالَ فَاعْتَرَفَ الرَّابِعَةَ فَحَبَسَهُ ثُمَّ سَأَلَ عَنْهُ فَقَالُوا مَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا قَالَ فَأَمَرَ بِرَجْمِهِ
hi byerile [Aswad Bin 'Amir] U hi byerile [Israil] ku suka eka [Jabir] ku suka eka ['Amir] ku suka eka [Abdurrahman Bin Abza] ku suka eka [Abu Bakr] u te; A ndzi tshamile etlhelo ka Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, hi xitshuketa Ma’iz Bin Malik u tile kutani a pfumela emahlweni ka Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam - leswaku u endle vuoswi - ro sungula kambe u arile ku tiphofula ka yena, kutani a ta eka yena a tiphofula emahlweni ka yena ra vumbirhi kambe a swi ala, ivi a ta eka yena a tiphofula ra vunharhu kutani yena a ala, kutani ndzi ku eka yena; ‘Loko u pfumela ra vumune hakunene u ta ku khandla hi maribye,’ ku vula Abu Bakr; 'Kutani u pfumerile ra vumune, Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve na yena) u n'wi khomile, kutani a vutisa hi yena, kutani va hlamula; 'A hi tivi nchumu hi yena handle ka vunene'. Kutani Murhumiwa wa Allah u lerise leswaku a khandliwa hi maribye’.