Imam Ahmad : 21
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنِي شَيْخٌ مِنْ قُرَيْشٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حِينَ بَعَثَنِي إِلَى الشَّامِ يَا يَزِيدُ إِنَّ لَكَ قَرَابَةً عَسَيْتَ أَنْ تُؤْثِرَهُمْ بِالْإِمَارَةِ وَذَلِكَ أَكْبَرُ مَا أَخَافُ عَلَيْكَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ شَيْئًا فَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ أَحَدًا مُحَابَاةً فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلَا عَدْلًا حَتَّى يُدْخِلَهُ جَهَنَّمَ وَمَنْ أَعْطَى أَحَدًا حِمَى اللَّهِ فَقَدْ انْتَهَكَ فِي حِمَى اللَّهِ شَيْئًا بِغَيْرِ حَقِّهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ أَوْ قَالَ تَبَرَّأَتْ مِنْهُ ذِمَّةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Lokola ayebisaki biso [Yazid Bin Abdurrabbih] alobaki; Lokola ayebisaki biso [Baqiyah Bin Al Walid] alobaki; Ayebisaki ngai [sheikh moko ya Quraish] uta na [Raja’ Bin Haiwah] uta na [Junadah Bin Abu Umaiyah] uta na [Yazid bin Abu Sufyan] alobaki; [Abu Bakr] alobaki ntango atindaki ngai na Syrie; ‘Ee Yazid, ya solo ozali na bandeko, nazali na elikya ete okotia bango liboso te na bokambi, mpe yango nde nazali kobanga mingi mpo na yo, mpo Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki; ‘Oyo azali kokamba makambo ya ba musulmans, sima aponi mutu pona bango na bolingo, sima azali elakeli mabe ewutaka na Allah, pe Allah akondima misala na ye ya obligatoire te pe lisusu misala ya Nafilah epayi na ye, tiii akotia ye na lifelo, pe oyo akopesa mutu ndelo ya Allah, sima akobuka eloko moko na kati ya ndelo ya Allah sans droit na ye, wana azali elakeli mabe ewutaka na Allah,’ to alobi: ‘A part ye la garantie ya Allah'.
Imam Ahmad : 22
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي بُكَيْرُ بْنُ الْأَخْنَسِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُعْطِيتُ سَبْعِينَ أَلْفًا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وُجُوهُهُمْ كَالْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ وَقُلُوبُهُمْ عَلَى قَلْبِ رَجُلٍ وَاحِدٍ فَاسْتَزَدْتُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَزَادَنِي مَعَ كُلِّ وَاحِدٍ سَبْعِينَ أَلْفًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَرَأَيْتُ أَنَّ ذَلِكَ آتٍ عَلَى أَهْلِ الْقُرَى وَمُصِيبٌ مِنْ حَافَّاتِ الْبَوَادِي
Lokola ayebisaki biso [Hasyim Bin Al Qasim] alobaki; Lokola ayebisaki biso [Al Mas’udi] alobaki; Ayebisaki ngai [Bukair Bin Al Akhnas] uta na [mobali moko] uta na [Abu Bakar Ash Shiddiq] alobaki; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Bapesaki ngai bato nkoto ntuku nsambo, bango nyonso bakotaki na lola kozanga kotánga, bilongi na bango ezalaki lokola sanza na butu ya sanza mobimba mpe mitema na bango ezalaki likoló ya motema ya moto moko, na nsima nasɛngaki Rabb na ngai mingi, yango wana Abakisaki, na moto mokomoko bato nkóto ntuku nsambo’. Abu Bakr alobaki ete; 'na nsima namonaki ete ezalaki koya epai ya bato ya mboka mpe ezalaki kobɛta na libándá ya mabwaku’.
Imam Ahmad : 23
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ عَنْ زِيَادٍ الْجَصَّاصِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ فِي الدُّنْيَا
Lokola ayebisaki biso [Abdul Wahab Bin ‘Atho`] uta na [Ziyad Al Jashshas] uta na [Ali Bin Zaid] uta na [Mujahid] uta na [Ibn Umar] alobaki; Nayokaki [Abu Bakr] alobi; Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Oyo asali mabe, Allah akofuta ye na mokili’.
Imam Ahmad : 24
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارٍ غَيْرُ مُتَّهَمٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ أَنْ يُوَسْوِسَ قَالَ عُثْمَانُ فَكُنْتُ مِنْهُمْ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ أَبِي الْيَمَانِ عَنْ شُعَيْبٍ
Ayebisaki biso [Ya’qub] ayebisaki biso [tata na ngai] uta na [Salih] alobaki, [Ibnu Shihab] alobaki; "Ayebisi ngai [moto moko ya kati ya ba Ansar] oyo afundamaki te, ete ayokaki [Uthman Bin ‘Affan] koyebisa lisolo, ete ezalaki na baninga mingi ya Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam oyo bazalaki na mawa ntango Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam akufaki, na boye ete pene na ndambo na bango bakomaki komitungisa," elobi Uthman; ‘Ngai mpe nazali kati na bango’ sima alobelaki ndimbola ya hadith ya Abul Yaman uta na Syu’aib.
Imam Ahmad : 25
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَتْ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقْسِمَ لَهَا مِيرَاثَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ فَغَضِبَتْ فَاطِمَةُ عَلَيْهَا السَّلَام فَهَجَرَتْ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَمْ تَزَلْ مُهَاجِرَتَهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ قَالَ وَعَاشَتْ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِتَّةَ أَشْهُرٍ قَالَ وَكَانَتْ فَاطِمَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا تَسْأَلُ أَبَا بَكْرٍ نَصِيبَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خَيْبَرَ وَفَدَكَ وَصَدَقَتِهِ بِالْمَدِينَةِ فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ عَلَيْهَا ذَلِكَ وَقَالَ لَسْتُ تَارِكًا شَيْئًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْمَلُ بِهِ إِلَّا عَمِلْتُ بِهِ وَإِنِّي أَخْشَى إِنْ تَرَكْتُ شَيْئًا مِنْ أَمْرِهِ أَنْ أَزِيغَ فَأَمَّا صَدَقَتُهُ بِالْمَدِينَةِ فَدَفَعَهَا عُمَرُ إِلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَغَلَبَهُ عَلَيْهَا عَلِيٌّ وَأَمَّا خَيْبَرُ وَفَدَكُ فَأَمْسَكَهُمَا عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ هُمَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتَا لِحُقُوقِهِ الَّتِي تَعْرُوهُ وَنَوَائِبِهِ وَأَمْرُهُمَا إِلَى مَنْ وَلِيَ الْأَمْرَ قَالَ فَهُمَا عَلَى ذَلِكَ الْيَوْمَ
Lokola ayebisaki biso [Ja’qub] alobaki; Ayebisaki biso [tata na ngai] uta na [Salih], alobi [Ibn Shihab]; ayebisi ngai [’Urwah Bin Az Zubair] ete [Aisyah] mwasi ya Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam ayebisaki ye, ete Fatima, mwana mwasi ya Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam asengaki na Abu Bakr nsima ya liwa ya Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akabola libula oyo Rasulullah shallallahu atikaki ‘alaihi wasallam na ye na lolenge ya biloko ya fai` oyo Allah apesaki ye, sima [Abu Bakr] alobi na ye: Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘tozali na libula te mpe bomengo oyo totikaka ekomi charité’, sima Fatima asilikaki mpe asololaki na Abu Bakr te, akobaki kosala boye tii akufaki, Urwah alobaki; Fatimah aumelaki sanza motoba sima ya liwa ya Ntoma, mpe Fatima asengaki na Abu Bakr ndambo na ye ya bomengo oyo Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam atikaki na bitumba ya Khaibar na Fadak mpe makabo na ye ntango azalaki na Medina, kasi Abu Bakr aboyaki kopesa yango, mpe alobaki; 'Nazali te moto oyo azali koboya likambo oyo Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam asalaki, nyonso oyo asalaki nakosala mpenza, mpe nazali komitungisa ete soki nazali koboya ata mwa ndambo ya mitindo na ye, nakopengwa.' Na oyo etali ba almes na ye oyo ezalaki na Medina, Umar apesaki yango na Ali na Abbas, sima Ali a contrôler ba reliques, alors que ba reliques oyo ezalaki na Khaibar na Fadak esimbamaki na Umar mpe alobaki; 'nyonso mibale ezali Mabondeli ya Ntoma sallallaahu 'alaihi wasallam oyo ekomi makoki na ye, oyo opesi ye mpe bamonisi na ye, mpe makambo ya bango mibale esimbami na moto oyo azali kokamba makambo' mpe alobaki; 'mpe nyonso mibale esalemaki na mokolo moko'.
Imam Ahmad : 26
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا تَمَثَّلَتْ بِهَذَا الْبَيْتِ وَأَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقْضِي وَأَبْيَضَ يُسْتَسْقَى الْغَمَامُ بِوَجْهِهِ رَبِيعُ الْيَتَامَى عِصْمَةٌ لِلْأَرَامِلِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ذَاكَ وَاللَّهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bayebisaki biso ete [Hasan Bin Musa] mpe [‘Affan] bango mibale balobaki; Eyebisami na biso [Hammad Bin Salamah] uta na [Ali Bin Zaid] uta na [Al Qasim bin Muhammad] uta na [Aisyah], ete atangaki stanza oyo ya Sy’ir ntango Abu Bakr azalaki kokata likambo; ‘Mpe lipata ya pembe etondisaki elongi na ye, kolinga bitike mpe kobatela basi bakufelá mibali’, na nsima [Abu Bakr] alobaki; ‘Na Allah, ezalaki Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Ahmad : 27
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي أَنَّ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَدْرُوا أَيْنَ يَقْبُرُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَنْ يُقْبَرَ نَبِيٌّ إِلَّا حَيْثُ يَمُوتُ فَأَخَّرُوا فِرَاشَهُ وَحَفَرُوا لَهُ تَحْتَ فِرَاشِهِ
Lokola ayebisaki biso [Abdurrazzaq] alobaki; ayebisi ngai [Ibn Juraij] alobaki; ayebisaki ngai [tata na ngai], ete baninga ya Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam bayebaki te esika nini bakokunda Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, yango wana [Abu Bakr] alobaki; Nayokaki Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Ntoma akundamaka te longola se esika akufaki,’ yango wana balongolaki mbeto na ye mpe batimolaki ye lilita na nse ya mbeto na ye.
Imam Ahmad : 28
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
Lokola ayebisaki biso [Hajjaj] alobaki; ayebisi biso [Laits] alobaki; Elobami na ngai [Yazid Bin Abu Habib] uta na [Abul Khair] uta na [Abdullah Bin ‘Amru Bin Al Ash] uta na [Abu Bakar Ash Shiddiq], ete alobaki na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam; ‘Teyá ngai libondeli oyo nakoki kotánga na libondeli na ngai!’ Ayanolaki ete: ‘Tanga!, Allahumma innii zhalamtu nafsii zhulman katsiiraa walaa yaghfirudz dzunuuba illaa anta faghfirlii maghfiratan min 'indika warhamnii innaka antal ghofuurur rahim - O Allah, ya solo namisali mabe mingi, mpe moto moko te alimbisaka masumu longola se Yo, yango wana pesa ngai bolimbisi uta na Yo. mpe yokela ngai mawa, ya solo Ozali Molimbisi, Motema mawa mingi-'.
Imam Ahmad : 29
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ } حَتَّى أَتَى عَلَى آخِرِ الْآيَةِ أَلَا وَإِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الظَّالِمَ لَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ أَلَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ وَقَالَ مَرَّةً أُخْرَى وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Lokola ayebisaki biso [Hammad Bin Usamah] alobaki; ayebisi biso [Isma’il] uta [Kouta na Qais] alobaki; [Abu Bakr] atɛlɛmaki mpe akumisaki Allah mpe apetolaki ye nsima alobaki; ‘Ee bato, ya solo, botangi molongo oyo: ‘Ee bino bandimi, bomibatela; -ti na suka ya verset-, bozala na bokebi, ya solo, soki bato bamoni moto ya bosembo te, kasi batelemisi maboko mibale te, wana ezali kobanga ete Allah akopesa bango banso etumbu ndenge moko, yeba ete nayokaki Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Ya solo, bato,’ na libaku mosusu alobaki; ‘Ya solo, toyokaki Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Ahmad : 30
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الظَّالِمَ فَلَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
Lokola ayebisaki biso [Yazid Bin Harun] alobaki; ayebisi biso [Isma’il Bin Abu Khalid] uta na [Qais Bin Abu Hazim] uta na [Abu Bakar Ash Shiddiq] alobaki; ‘Ee bato, solo botangi molongo oyo: ‘Ee bino bandimi, bomibatela; Moto moko te oyo azali kobunga nzela akosala yo mabe soki ozwi bokambi’. - -QS Al Maidah verset 105-, mpe ya solo nayokaki Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Ya solo, soki bato bamoni moto oyo azali sembo te, kasi batiki maboko na ye te, wana ezali kobanga ete Allah akopesa bango banso etumbu’.
Imam Ahmad : 31
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا مُرَّةُ الطَّيِّبُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ سَيِّئُ الْمَلَكَةِ
Lokola ayebisaki biso [Yazid] alobaki; ayebisi biso [Hammam] uta na [Farqad As Sabakhi] mpe [‘Affan] bango mibale balobaki; Elobami na biso [Murrah Ath Thayyib] uta na [Abu Bakr Ash Shiddiq] uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, alobaki: ‘Moto moko te oyo azali na bizaleli ya mabe akokɔta na lola’.
Imam Ahmad : 32
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ مُرَّةَ الطَّيِّبِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ خَبٌّ وَلَا بَخِيلٌ وَلَا مَنَّانٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ الْمَمْلُوكُ إِذَا أَطَاعَ اللَّهَ وَأَطَاعَ سَيِّدَهُ
Ayebisaki biso [Yazid Bin Harun] ayebisaki biso [Shadaqah Bin Musa] uta na [Farqad As Sabakhi] uta na [Murrah Ath Thayyib] uta na [Abu Bakar Ash Siddiq] uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, alobi: ‘akokokota lola te mokosi, moto ya nkanda, moto oyo azali ko profiter na makabo na ye mpe moto oyo azali na ezaleli mabe, mpe bolingi ya liboso Kokota na lola azali moombo oyo azali kotosa Nkolo na ye mpe nkolo na ye’.
Imam Ahmad : 33
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَفَاقَ مِنْ مَرْضَةٍ لَهُ فَخَرَجَ إِلَى النَّاسِ فَاعْتَذَرَ بِشَيْءٍ وَقَالَ مَا أَرَدْنَا إِلَّا الْخَيْرَ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتْبَعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
Lokola ayebisaki biso [Rauh] alobaki; Elobami na biso [Sa’id Bin Abu Arubah] uta na [Abu At Tayyah] uta na [Al Mughirah Bin Subai’] uta na [‘Amru Bin Huraits] ete [Abu Bakr] abikaki na bokono na ye, sima akendaki kotala bato mpe asengaki bolimbisi mpo na likambo moko mpe alobaki; ‘Tozali na mposa ya eloko mosusu te kaka malamu’, na nsima alobaki; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam alobi na biso, ete Dajjal akobima uta na eteni ya est ya mabele, oyo babengaka khurosan, bato mingi bakolanda ye, bilongi na bango ekozala lokola nguba ya forgé'.
Imam Ahmad : 34
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ حِمْصَ وَكَانَ قَدْ أَدْرَكَ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ مَرَّةً قَالَ سَمِعْتُ أَوْسَطَ الْبَجَلِيَّ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُهُ يَخْطُبُ النَّاسَ وَقَالَ مَرَّةً حِينَ اسْتُخْلِفَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ أَسْأَلُ اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فَإِنَّ النَّاسَ لَمْ يُعْطَوْا بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْعَافِيَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
Lokola ayebisaki biso [Rauh] alobaki; Lokola ayebisaki biso [Syu’bah] uta na [Yazid Bin Khumair] alobaki; Nayokaki [Sulaim Bin ‘Amir] mobali moko ya Himsha mpe akutanaki na baninga ya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, alobaki, mpe na lisolo mosusu alobaki; Nayokaki [Ausath Al Bajali] epai ya [Abu Bakar Ash Shiddiq], Ausath alobaki; Nayokaki ye kosakola liboso ya bato,’ mpe na libaku mosusu alobaki; ntango baponamaki calife, alobaki; ‘Ya solo, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam atelemaki na esika na ngai na mbula ya liboso,’ sima Abu Bakr alelaki, sima alobaki; ‘Nasengi Allah bolimbisi pe lobiko, pamba te ya solo bato bapesameli eloko moko te oyo eleki lobiko sima ya kondima. Zala sembo po aza na Lola, pe bokima lokuta po lokuta ezo accompagné na mabe, pe bango mibale bazali na Lifelo.
Imam Ahmad : 35
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا بَشَّرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَقْرَأَ الْقُرْآنَ غَضًّا كَمَا أُنْزِلَ فَلْيَقْرَأْهُ عَلَى قِرَاءَةِ ابْنِ أُمِّ عَبْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ وَيَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ غَضًّا أَوْ رَطْبًا
Lokola ayebisaki biso [Yahya Bin Adam] alobaki; Elobami na biso [Abu Bakr, elingi koloba Ibn ‘Ayyasy] uta na [’Ashim] uta na [Zirr] uta na [Abdullah], ete [Abu Bakr] na [Umar] bapesaki ye nsango malamu, ete Ntoma ya Nzambe (kimia mpe mapamboli ya Allaah ezala likolo na ye) alobaki ete: ‘Oyo alingi kotanga Qur’an malamu ndenge emonisami, na nsima asengeli kotánga yango ndenge Ibn Ummi Abd atángaki yango. Alobi ete; Ayebisaki biso [Yahya bin Adam] Ayebisaki biso [Abu Bakr] mpe [Yazid bin Abdul Aziz] uta na [Al A’masy] uta na [Ibrahim] uta na [’Alqamah] uta na [Umar Bin Al Khoththab] uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam lokola hadith oyo ezali likolo, alobaki ‘doux to doux’.
Imam Ahmad : 36
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَعِيدُ بْنُ سَلَمَةَ بْنِ أَبِي الْحُسَامِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَبِي الْحُوَيْرِثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَنَّ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ تَمَنَّيْتُ أَنْ أَكُونَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَاذَا يُنْجِينَا مِمَّا يُلْقِي الشَّيْطَانُ فِي أَنْفُسِنَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ يُنْجِيكُمْ مِنْ ذَلِكَ أَنْ تَقُولُوا مَا أَمَرْتُ عَمِّي أَنْ يَقُولَهُ
Ayebisaki biso [Abu Sa’id] moombo moko ya kala ya Bani Hashim, Ayebisaki biso [Abdul ‘Aziz Bin Muhammad] mpe [Sa’id Bin Salamah Bin Abul Husam] uta na [’Amru Bin Abu ‘Amru] uta na [Abul Huwairits] uta na [Muhammad Bin Jubair Bin Muth’im] ete Uthman alobaki; Nalotaki ete nakoki kotuna Ntoma ya Allah na ntina ya likambo oyo ekoki kobikisa biso na maloba ya Satana epai na biso, yango wana [Abu Bakr] alobaki; Natunaki Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam na likambo yango, yango wana alobaki: ‘nini ekoki kobikisa yo na yango ezali ete, olobi fraze oyo napesaki mitindo ya yaya na ngai ya mobali aloba kasi alingaki koloba yango te’.
Imam Ahmad : 37
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ يُونُسَ عَنِ الْحَسَنِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ لَمْ يُعْطَوْا فِي الدُّنْيَا خَيْرًا مِنْ الْيَقِينِ وَالْمُعَافَاةِ فَسَلُوهُمَا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ
Eyebisami na biso [Isma’il Bin Ibrahim] uta na [Yunus] uta na [Al Hasan] ete [Abu Bakr asakolaki] liboso ya bato, sima alobaki; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Ee bato, ya solo na mokili oyo bato bapesameli eloko mosusu te koleka elikia mpe bokengi, yango wana bosenga Allah mpo na nyonso mibale.’
Imam Ahmad : 38
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَحَدَّثَنِي حُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عِكْرِمَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا أَرَادُوا أَنْ يَحْفِرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ يَضْرَحُ كَحَفْرِ أَهْلِ مَكَّةَ وَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ زَيْدُ بْنُ سَهْلٍ يَحْفِرُ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ فَكَانَ يَلْحَدُ فَدَعَا الْعَبَّاسُ رَجُلَيْنِ فَقَالَ لِأَحَدِهِمَا اذْهَبْ إِلَى أَبِي عُبَيْدَةَ وَلِلْآخَرِ اذْهَبْ إِلَى أَبِي طَلْحَةَ اللَّهُمَّ خِرْ لِرَسُولِكَ قَالَ فَوَجَدَ صَاحِبُ أَبِي طَلْحَةَ أَبَا طَلْحَةَ فَجَاءَ بِهِ فَلَحَدَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ayebisaki biso [Ya'qub Bin Ibrahim] Ayebisaki biso [tata na ngai] uta na [Ibn Ishaq]. Alobi ete; mpe Ayebisaki biso [Husain Bin Abdullah] uta na [Ikrimah moombo ya kala ya Ibn Abbas] uta na [Ibn Abbas], alobaki; Tango baninga balingaki kotimola lilita ya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam - bazalaki na ba choix mibale : - Abu Ubaidah Bin Al Jarrah - soki bazalaki kosala lilita - oyo atimolaki lokola bato ya Makkah, mpe Abu Thalhah Zaid Bin Sahl oyo atimolaki lokola bato ya Medina, elingi koloba kosala lilita, sima Al Abbas abengaki bato mibale mpe alobaki na moko na bango; ‘Kende epai ya Abu Ubaidah!’ Mpe alobaki na mosusu; ‘Kende epai ya Abu Talhah! O Allah, pona pona Ntoma na Yo'. Et apparemment mutu oyo akendaki epayi ya Abu Talhah akuti ye pe azuaki ye mbala moko, sima asali lahat pona Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam'.
Imam Ahmad : 39
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ أَخْبَرَنِي عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ بَعْدَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلَيَالٍ وَعَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلَام يَمْشِي إِلَى جَنْبِهِ فَمَرَّ بِحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ يَلْعَبُ مَعَ غِلْمَانٍ فَاحْتَمَلَهُ عَلَى رَقَبَتِهِ وَهُوَ يَقُولُ وَا بِأَبِي شَبَهُ النَّبِيِّ لَيْسَ شَبِيهًا بِعَلِيِّ قَالَ وَعَلِيٌّ يَضْحَكُ
Ayebisaki biso [Muhammad Bin Abdullah Bin Az Zubair] Ayebisaki biso [Umar Bin Sa’id] uta na [Ibnu Abimulaikah] ayebisi ngai [Uqbah Bin Al Harith] alobaki; Nabimaki na [Abu Bakar Ash Siddiq] sima ya mabondeli ya Asr mwa butu sima ya liwa ya Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, na mbalakaka Ali atambolaki koleka ye, sima alekaki Hasan Bin Ali oyo azalaki kosakana na bana, yango wana amemaki ye na mapeka, alobi; ‘E tata na ngai, akokani na Ntoma mpe akokani na Ali te’. Uqbah alobaki 'mpe Ali asekaki'.
Imam Ahmad : 40
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فَجَاءَ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ فَاعْتَرَفَ عِنْدَهُ مَرَّةً فَرَدَّهُ ثُمَّ جَاءَهُ فَاعْتَرَفَ عِنْدَهُ الثَّانِيَةَ فَرَدَّهُ ثُمَّ جَاءَهُ فَاعْتَرَفَ الثَّالِثَةَ فَرَدَّهُ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّكَ إِنْ اعْتَرَفْتَ الرَّابِعَةَ رَجَمَكَ قَالَ فَاعْتَرَفَ الرَّابِعَةَ فَحَبَسَهُ ثُمَّ سَأَلَ عَنْهُ فَقَالُوا مَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا قَالَ فَأَمَرَ بِرَجْمِهِ
Ayebisaki biso [Aswad Bin ‘Amir] Ayebisaki biso [Israil] uta na [Jabir] uta na [’Amir] uta na [Abdurrahman Bin Abza] uta na [Abu Bakr] alobaki; Nafandaki pembeni ya Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, na mbalakaka Ma’iz Bin Malik ayaki mpe ayambolaki liboso ya Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam - ete asalaki ekobo - mpo na mbala ya liboso kasi aboyaki koyambola na ye, na nsima ayaki epai na ye mpe ayambolaki liboso na ye mbala ya mibale kasi aboyaki yango, na nsima ayaki epai na ye mpe ayambolaki mbala ya misato mpe ye aboyaki, yango wana nalobaki na ye; ‘Soki oyamboli mbala ya minei akobatela yo na mabanga,’ Abu Bakr alobaki; ‘Bongo ayambolaki mpo na mbala ya minei, Ntoma ya Allah (kimia mpe mapamboli ya Allaah ezala likolo na ye) akangaki ye, sima atunaki mpo na ye, yango wana bayanolaki; 'Toyebi eloko moko te na ye longola se bolamu'. Yango wana Ntoma ya Allah apesaki mitindo ete bábamba ye mabanga’.