Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 حديث
حديث
Imam Ahmad : 21
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنِي شَيْخٌ مِنْ قُرَيْشٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حِينَ بَعَثَنِي إِلَى الشَّامِ يَا يَزِيدُ إِنَّ لَكَ قَرَابَةً عَسَيْتَ أَنْ تُؤْثِرَهُمْ بِالْإِمَارَةِ وَذَلِكَ أَكْبَرُ مَا أَخَافُ عَلَيْكَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ شَيْئًا فَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ أَحَدًا مُحَابَاةً فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلَا عَدْلًا حَتَّى يُدْخِلَهُ جَهَنَّمَ وَمَنْ أَعْطَى أَحَدًا حِمَى اللَّهِ فَقَدْ انْتَهَكَ فِي حِمَى اللَّهِ شَيْئًا بِغَيْرِ حَقِّهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ أَوْ قَالَ تَبَرَّأَتْ مِنْهُ ذِمَّةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
اسان کي [يزيد بن عبدالربيه] ٻڌايو ته، اسان کي [بقيه بن الوليد] ٻڌايو ته، مون کي [قريش جي هڪ شيخ] [رجاء بن حيوة] کان [جناده بن ابو اميه] کان [يزيد بن ابو سفيان] ٻڌايو آهي ته، [ابوبڪر] مون کي شام موڪلڻ وقت چيو هو ته، 'اي يزيد، حقيقت ۾ توهان جا مائٽ آهن، مون کي اميد آهي ته توهان انهن کي قيادت ۾ ترجيح نه ڏيندا، ۽ اهو ئي آهي جيڪو مون کي توهان بابت سڀ کان وڌيڪ ڊڄ آهي، ڇاڪاڻ ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'جيڪو به مسلمانن جي معاملن جي اڳواڻي ڪري ٿو، پوءِ محبت سان انهن لاءِ ڪنهن کي مقرر ڪري ٿو، ته اهو الله جي لعنت آهي، ۽ الله ان کان سندس واجب ۽ نافله عمل قبول نه ڪندو، جيستائين ان کي دوزخ ۾ نه وجهي، ۽ جيڪو ڪنهن کي الله جي حد ڏئي ٿو، پوءِ ان جي حق کان سواءِ الله جي حدن ۾ ڪا شيءِ ٽوڙي ٿو، ته اهو الله جي لعنت آهي،' يا چوي ٿو ته: 'ان کان سواءِ الله جي ضمانت'.
حديث
Imam Ahmad : 22
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي بُكَيْرُ بْنُ الْأَخْنَسِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُعْطِيتُ سَبْعِينَ أَلْفًا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وُجُوهُهُمْ كَالْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ وَقُلُوبُهُمْ عَلَى قَلْبِ رَجُلٍ وَاحِدٍ فَاسْتَزَدْتُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَزَادَنِي مَعَ كُلِّ وَاحِدٍ سَبْعِينَ أَلْفًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَرَأَيْتُ أَنَّ ذَلِكَ آتٍ عَلَى أَهْلِ الْقُرَى وَمُصِيبٌ مِنْ حَافَّاتِ الْبَوَادِي
اسان کي [هاسيم بن القاسم] ٻڌايو ته، اسان کي [المسعودي] ٻڌايو ته، مون کي [بُڪِير بن الاخناس] [ابوبڪر شديق] جي هڪ شخص کان ٻڌايو آهي، هن چيو ته، رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو ته، مون کي ستر هزار ماڻهو ڏنا ويا، اهي سڀئي بغير حساب جي جنت ۾ داخل ٿيا، انهن جا چهرا چوڏهين جي رات جي چنڊ وانگر هئا ۽ انهن جا دل هڪ شخص جي دل کان مٿي هئا، پوءِ مون پنهنجي رب کان وڌيڪ گهريو، تنهن ڪري هن هر شخص کي ستر هزار ماڻهو شامل ڪيا. ابو بڪر چيو ته، 'پوءِ مون ڏٺو ته اهو ڳوٺاڻن ڏانهن اچي رهيو هو ۽ وادي جي ٻاهرين حصي سان ٽڪرائي رهيو هو'.
حديث
Imam Ahmad : 23
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ عَنْ زِيَادٍ الْجَصَّاصِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ فِي الدُّنْيَا
اسان کي [عبدالوهاب بن عثوع]، [زياد الجشش]، [علي بن زيد]، [مجاهد]، [ابن عمر] کان ٻڌائيندي، هن چيو ته مون [ابوبڪر] کي چوندي ٻڌو ته: رسول الله ﷺ فرمايو آهي: 'جيڪو به برائي ڪندو، الله ان کي دنيا ۾ بدلو ڏيندو'.
حديث
Imam Ahmad : 24
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارٍ غَيْرُ مُتَّهَمٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَزِنُوا عَلَيْهِ حَتَّى كَادَ بَعْضُهُمْ أَنْ يُوَسْوِسَ قَالَ عُثْمَانُ فَكُنْتُ مِنْهُمْ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ أَبِي الْيَمَانِ عَنْ شُعَيْبٍ
هن اسان کي [يعقوب] ٻڌايو، هن اسان کي [منهنجي پيءُ] کان [صالح] ٻڌايو، هن چيو ته [ابن شهاب] چيو؛ مون کي [انصار مان هڪ ماڻهو] ٻڌايو آهي جنهن تي الزام نه آهي؛ ته هن [عثمان بن عفان] کي ڪهاڻيون ٻڌائيندي ٻڌو آهي؛ "رسول الله صلي الله عليه وسلم جا ڪيترائي صحابي هئا جيڪي رسول الله صلي الله عليه وسلم جي وفات تي غمگين هئا، ايتري قدر جو انهن مان ڪجهه پريشان ٿي ويا،" عثمان چيو؛ 'مان به انهن مان آهيان' پوءِ هن سيوب کان ابو يمان جي حديث جو مطلب بيان ڪيو.
حديث
Imam Ahmad : 25
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَتْ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقْسِمَ لَهَا مِيرَاثَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ فَغَضِبَتْ فَاطِمَةُ عَلَيْهَا السَّلَام فَهَجَرَتْ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَمْ تَزَلْ مُهَاجِرَتَهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ قَالَ وَعَاشَتْ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِتَّةَ أَشْهُرٍ قَالَ وَكَانَتْ فَاطِمَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا تَسْأَلُ أَبَا بَكْرٍ نَصِيبَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خَيْبَرَ وَفَدَكَ وَصَدَقَتِهِ بِالْمَدِينَةِ فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ عَلَيْهَا ذَلِكَ وَقَالَ لَسْتُ تَارِكًا شَيْئًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْمَلُ بِهِ إِلَّا عَمِلْتُ بِهِ وَإِنِّي أَخْشَى إِنْ تَرَكْتُ شَيْئًا مِنْ أَمْرِهِ أَنْ أَزِيغَ فَأَمَّا صَدَقَتُهُ بِالْمَدِينَةِ فَدَفَعَهَا عُمَرُ إِلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَغَلَبَهُ عَلَيْهَا عَلِيٌّ وَأَمَّا خَيْبَرُ وَفَدَكُ فَأَمْسَكَهُمَا عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَالَ هُمَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتَا لِحُقُوقِهِ الَّتِي تَعْرُوهُ وَنَوَائِبِهِ وَأَمْرُهُمَا إِلَى مَنْ وَلِيَ الْأَمْرَ قَالَ فَهُمَا عَلَى ذَلِكَ الْيَوْمَ
اسان کي [يعقوب] ٻڌايو ته، اسان کي [منهنجي پيءُ] [صالح] کان ٻڌايو آهي، [ابن شهاب] چيو آهي، مون کي [عروه بن الزبير] ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ جي زال [عيسيه] ان جي خبر ڏني آهي؛ ته رسول الله ﷺ جي ڌيءَ فاطمه، رسول الله ﷺ جي وفات کان پوءِ ابوبڪر کان پڇيو ته رسول الله ﷺ جي ڇڏيل وراثت کي في ملڪيت جي صورت ۾ ورهائي ڏيو جيڪا الله کيس ڏني هئي، تنهن ڪري [ابوبڪر] ان کي چيو؛ رسول الله ﷺ فرمايو: 'اسان کي وارث نه بڻايو ويو ۽ اسان جي ڇڏيل ملڪيت خيرات ٿي وئي'، پوءِ فاطمه ناراض ٿي ۽ ابو بڪر سان نه ڳالهايو، هوءَ ائين ڪندي رهي جيستائين هو فوت ٿي ويو، عروه چيو؛ فاطمه سلام الله عليها نبي ﷺ جي وفات کان پوءِ ڇهه مهينا جيئري رهي، ۽ فاطمه ابو بڪر کان خيبر ۽ فدڪ جي جنگين مان رسول الله ﷺ جي ڇڏيل مال ۽ مديني ۾ سندس صدقن مان حصو گهريو، پر ابو بڪر اهو ڏيڻ کان انڪار ڪيو، ۽ چيو ته؛ 'مان اهڙو ماڻهو نه آهيان جيڪو رسول الله ﷺ جي ڪيل ڪم کي نظرانداز ڪريان، هن جيڪو ڪجهه ڪيو اهو مان ضرور ڪندس، ۽ مون کي خدشو آهي ته جيڪڏهن مان سندس حڪمن مان ٿورو به نظرانداز ڪريان ته مان انحراف ڪندس'. مديني ۾ سندس صدقن جو تعلق عمر علي ۽ عباس کي ڏنو هو، پوءِ علي انهن آثارن کي سنڀاليو، جڏهن ته خيبر ۽ فدڪ ۾ موجود آثار عمر سنڀاليا هئا ۽ هن چيو ته؛ 'ٻئي رسول الله ﷺ جا صدقات آهن، جيڪي سندس حق بڻجي ويا آهن، جيڪي توهان کيس ۽ سندس نمائندن کي ڏنا آهن، ۽ ٻنهي جا معاملا ان شخص سنڀاليندو آهي جيڪو معاملن جي اڳواڻي ڪري ٿو' ۽ هن چيو؛ '۽ ٻئي هڪ ئي ڏينهن ٿيا'.
حديث
Imam Ahmad : 26
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا تَمَثَّلَتْ بِهَذَا الْبَيْتِ وَأَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقْضِي وَأَبْيَضَ يُسْتَسْقَى الْغَمَامُ بِوَجْهِهِ رَبِيعُ الْيَتَامَى عِصْمَةٌ لِلْأَرَامِلِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ذَاكَ وَاللَّهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
حسن بن موسيٰ ۽ عفان ٻنهي چيو: ڇا حماد بن سلمه اسان کي علي بن زيد، القاسم بن محمد، عائشه کان روايت ڪئي آهي ته جڏهن ابو بڪر هڪ ڪيس جو فيصلو ڪري رهيو هو ته هن شعر جي هي آيت پڙهي هئي: '۽ هڪ اڇو ڪڪر سندس چهري کي ڍڪي ڇڏيو، يتيمن تي رحم ڪندو هو ۽ بيواهن جي حفاظت ڪندو هو'، تنهن ڪري ابو بڪر چيو: 'الله جو قسم، اهو الله جو رسول صلي الله عليه وسلم هو.'
حديث
Imam Ahmad : 27
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي أَنَّ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَدْرُوا أَيْنَ يَقْبُرُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَنْ يُقْبَرَ نَبِيٌّ إِلَّا حَيْثُ يَمُوتُ فَأَخَّرُوا فِرَاشَهُ وَحَفَرُوا لَهُ تَحْتَ فِرَاشِهِ
اسان کي [عبدالرزاق] ٻڌايو ته؛ مون کي [ابن جريج] ٻڌايو آهي، هن چيو ته؛ مون کي [منهنجي پيءُ کي] ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم جا اصحاب نه ڄاڻندا هئا ته اهي رسول الله صلي الله عليه وسلم کي ڪٿي دفن ڪندا، تنهن ڪري [ابوبڪر صديق] چيو ته؛ مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي چوندي ٻڌو ته: 'نبي کي اتي دفن نه ڪيو ويندو آهي جتي هو فوت ٿئي ٿو،' تنهنڪري انهن سندس بسترو هٽايو ۽ سندس بستري هيٺان سندس لاءِ قبر کوٽي ڇڏي.
حديث
Imam Ahmad : 28
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ فِي صَلَاتِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي ظُلْمًا كَثِيرًا وَلَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ فَاغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً مِنْ عِنْدِكَ وَارْحَمْنِي إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
اسان کي [حجاج] ٻڌايو، اسان کي [ليث] ٻڌايو، هن چيو، مون کي [يزيد بن ابو حبيب] [ابو خير] کان [عبدالله بن عمرو بن العاش] کان [ابوبڪر الشديق] کان ٻڌايو آهي، ته هن رسول الله ﷺ کي چيو ته: 'مون کي اهڙي دعا سيکاريو جيڪا مان پنهنجي نماز ۾ پڙهي سگهان!' پاڻ جواب ڏنو: 'اهو پڙهو!، اللَّهُمَّ اِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِی ذُلْمَانَ كَتْصِیْرًا ولا یَغْفِرُدزُنُوبَ اِلا انتَ فَغْفِرْلِي مغفرَتَن مِنْ عِندِكَ وَرَحْمَنِی اِنَّكَ انْتَ غَفُورُ الرَّحِيمِ - اي الله، بيشڪ مون پاڻ تي تمام گهڻو ظلم ڪيو آهي، ۽ توکان سواءِ ڪو به گناهه معاف نٿو ڪري، تنهن ڪري مون کي پنهنجي طرفان معافي عطا ڪر ۽ مون تي رحم ڪر، بيشڪ تون تمام گهڻو معاف ڪندڙ ۽ رحم ڪندڙ آهين-'.
حديث
Imam Ahmad : 29
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ } حَتَّى أَتَى عَلَى آخِرِ الْآيَةِ أَلَا وَإِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الظَّالِمَ لَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ اللَّهُ أَنْ يَعُمَّهُمْ بِعِقَابِهِ أَلَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ وَقَالَ مَرَّةً أُخْرَى وَإِنَّا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
اسان کي [حماد بن اسامه] ٻڌايو ته، اسان کي [اسماعيل] [قيس کان] ٻڌايو آهي، هن چيو ته، [ابوبڪر] اٿيو ۽ الله جي حمد ڪئي ۽ ان کي پاڪ ڪيو، پوءِ چيو ته: اي ماڻهو، بيشڪ توهان هي آيت پڙهو ٿا؛ اي ايمان وارؤ، احتياط ڪريو؛ - آيت جي آخر تائين - ڄاڻو ته، جيڪڏهن ماڻهو ڪنهن ظالم کي ڏسن ٿا، پر ان جا هٿ نه روڪين ٿا، ته پوءِ ڊڄو ٿا ته الله انهن سڀني کي هڪجهڙي سزا ڏيندو، ڄاڻو ته مون رسول الله ﷺ کي ٻئي ڀيري چوندي ٻڌو آهي ته: 'سچو انسان،' هن چيو ته: 'اسان رسول الله ﷺ کي ٻڌو آهي'.
حديث
Imam Ahmad : 30
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ هَذِهِ الْآيَةَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ } وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَأَوْا الظَّالِمَ فَلَمْ يَأْخُذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابِهِ
اسان کي [يزيد بن هارون] ٻڌايو ته؛ اسان کي [اسماعيل بن ابو خالد] [قيس بن ابو حازم] [ابوبڪر الشديق] کان خبر ڏني آهي، هن چيو ته؛ 'اي ماڻهو، بيشڪ توهان هي آيت پڙهو ٿا؛ 'اي ايمان وارؤ، پاڻ کان بچو؛ جيڪڏهن توهان هدايت حاصل ڪئي ته ڪو به گمراه ماڻهو توهان کي نقصان نه پهچائيندو'. - -سوره المائده آيت 105-، ۽ بيشڪ مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي چوندي ٻڌو آهي ته؛ 'يقيناً، جيڪڏهن ماڻهو ڪنهن ظالم کي ڏسن ٿا، پر ان جا هٿ نه روڪين ٿا، ته پوءِ ڊڄو ٿا ته الله انهن سڀني کي سزا ڏيندو'.
حديث
Imam Ahmad : 31
حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا مُرَّةُ الطَّيِّبُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ سَيِّئُ الْمَلَكَةِ
اسان کي [يزيد] ٻڌايو ته، هن چيو ته؛ اسان کي [همام] [فرقد السبخي] کان ۽ [عفان] ٻنهي چيو ته؛ اسان کي [مرة الثيب] [ابوبڪر الشديق] کان ۽ رسول الله ﷺ کان ٻڌايو ته، هن چيو ته؛ 'بد اخلاق ماڻهو جنت ۾ داخل نه ٿيندا'.
حديث
Imam Ahmad : 32
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ عَنْ مُرَّةَ الطَّيِّبِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ خَبٌّ وَلَا بَخِيلٌ وَلَا مَنَّانٌ وَلَا سَيِّئُ الْمَلَكَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ الْمَمْلُوكُ إِذَا أَطَاعَ اللَّهَ وَأَطَاعَ سَيِّدَهُ
اسان کي [يزيد بن هارون] ٻڌايو آهي ته اسان کي [شداقه بن موسيٰ] ٻڌايو آهي ته [فرقد السبخي] کان [مرة الثيب] کان [ابوبڪر صديق] رسول الله ﷺ کان، پاڻ فرمايو ته: 'خيانت ڪندڙ، بخيل، پنهنجي عطيا جو قرض کڻندڙ ۽ خراب رويو رکندڙ ماڻهو جنت ۾ داخل نه ٿيندا، ۽ سڀ کان پهريان جنت ۾ داخل ٿيندڙ اهو غلام هوندو جيڪو پنهنجي رب ۽ پنهنجي مالڪ جو فرمانبردار هوندو'.
حديث
Imam Ahmad : 33
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَفَاقَ مِنْ مَرْضَةٍ لَهُ فَخَرَجَ إِلَى النَّاسِ فَاعْتَذَرَ بِشَيْءٍ وَقَالَ مَا أَرَدْنَا إِلَّا الْخَيْرَ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ مِنْ أَرْضٍ بِالْمَشْرِقِ يُقَالُ لَهَا خُرَاسَانُ يَتْبَعُهُ أَقْوَامٌ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ
اسان کي [روح] ٻڌايو ته، هن چيو ته: اسان کي [سعيد بن ابو عروبه]، [ابو طيه]، [المغيره بن سبيع]، [عمرو بن حريث] کان ٻڌايو ويو آهي ته [ابوبڪر] پنهنجي بيماري کان صحتياب ٿيو، پوءِ ماڻهن وٽ ويو ۽ ڪنهن شيءِ لاءِ معافي گهري ۽ چيو: 'اسان کي صرف خير جي ضرورت آهي'، پوءِ چيو: 'الله جي رسول صلي الله عليه وسلم اسان کي فرمايو آهي ته دجال زمين جي اوڀر واري حصي کان ظاهر ٿيندو، جنهن کي خروصان سڏيو ويندو آهي، ڪيترائي ماڻهو ان جي پيروي ڪندا، انهن جا منهن جعلي ڍالن وانگر هوندا'.
حديث
Imam Ahmad : 34
حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَ بْنَ عَامِرٍ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ حِمْصَ وَكَانَ قَدْ أَدْرَكَ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ مَرَّةً قَالَ سَمِعْتُ أَوْسَطَ الْبَجَلِيَّ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُهُ يَخْطُبُ النَّاسَ وَقَالَ مَرَّةً حِينَ اسْتُخْلِفَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ عَامَ الْأَوَّلِ مَقَامِي هَذَا وَبَكَى أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ أَسْأَلُ اللَّهَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فَإِنَّ النَّاسَ لَمْ يُعْطَوْا بَعْدَ الْيَقِينِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ الْعَافِيَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّهُ فِي الْجَنَّةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّهُ مَعَ الْفُجُورِ وَهُمَا فِي النَّارِ وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
اسان کي [روح] ٻڌايو، اسان کي [شعبة] [يزيد بن خمير] کان ٻڌايو، هن چيو؛ مون [سليمان بن عامر] کي هِمشه جي هڪ ماڻهوءَ کان ٻڌو ۽ هو رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اصحابن سان مليو، هن چيو؛ ۽ هڪ ٻي روايت ۾ هن چيو؛ مون [عثت البجلي] کي [ابوبڪر شديق] کان ٻڌو، اوسط چيو؛ مون هن کي ماڻهن جي سامهون وعظ ڪندي ٻڌو، ۽ هڪ ٻئي موقعي تي هن چيو؛ جڏهن هن کي خليفي مقرر ڪيو ويو، ته هن چيو؛ 'يقيناً، رسول الله صلي الله عليه وسلم پهرين سال ۾ منهنجي جاءِ تي بيٺا هئا،' پوءِ ابوبڪر روئي، پوءِ چيو؛ 'مان الله کان بخشش ۽ نجات گهران ٿو، ڇاڪاڻ ته يقيناً انسانن کي ايمان آڻڻ کان پوءِ نجات کان بهتر ڪجهه به نه ڏنو ويندو آهي. ايماندار ٿيو ڇو ته هو جنت ۾ آهي، ۽ ڪوڙ کان پاسو ڪريو ڇو ته ڪوڙ سان گڏ برائي آهي، ۽ ٻئي دوزخ ۾ آهن.
حديث
Imam Ahmad : 35
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا بَشَّرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَقْرَأَ الْقُرْآنَ غَضًّا كَمَا أُنْزِلَ فَلْيَقْرَأْهُ عَلَى قِرَاءَةِ ابْنِ أُمِّ عَبْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ وَيَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ غَضًّا أَوْ رَطْبًا
اسان کي [يحيى بن آدم] کان ٻڌائيندي چيو ته؛ اسان کي [ابوبڪر يعني ابن عياسي] ٻڌايو آهي، [عاشق] کان [زير] کان [عبدالله] تائين؛ ته [ابوبڪر] ۽ [عمر] کيس خوشخبري ڏني؛ ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته؛ جيڪو قرآن کي صحيح طرح پڙهڻ پسند ڪري ٿو جيئن نازل ٿيو آهي، ته ان کي ان کي ابن ام عبد جي پڙهڻ مطابق پڙهڻ گهرجي. هو چوي ٿو ته؛ اسان کي [يحيى بن آدم] ٻڌايو آهي، اسان کي [ابوبڪر] ۽ [يزيد بن عبدالعزيز] [العماسي] کان [ابراهيم] کان [علقمه] کان [عمر بن الخطاب] کان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان جيئن مٿي ڏنل حديث ۾ آهي، هن چيو ته 'نرم يا نرم'.
حديث
Imam Ahmad : 36
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَعِيدُ بْنُ سَلَمَةَ بْنِ أَبِي الْحُسَامِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَبِي الْحُوَيْرِثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَنَّ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ تَمَنَّيْتُ أَنْ أَكُونَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَاذَا يُنْجِينَا مِمَّا يُلْقِي الشَّيْطَانُ فِي أَنْفُسِنَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَدْ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ يُنْجِيكُمْ مِنْ ذَلِكَ أَنْ تَقُولُوا مَا أَمَرْتُ عَمِّي أَنْ يَقُولَهُ
اسان کي [ابو سعيد] بن هاشم جي اڳوڻي غلام ٻڌايو آهي، اسان کي [عبدالعزيز بن محمد] ۽ [سعيد بن سلمه بن ابي الحسام] [عمرو بن ابو عمرو] کان [ابوالحويرتس] کان [محمد بن جبير بن مطعم] تائين ٻڌايو آهي ته عثمان چيو ته مون خواب ڏٺو ته مان رسول الله ﷺ کان اهڙي شيءِ بابت پڇان جيڪا اسان کي شيطان جي وسوسن کان بچائي سگهي، تنهن تي [ابوبڪر] چيو ته مون رسول الله ﷺ کان ان بابت پڇيو، ته پاڻ فرمايائون ته: 'توکي ان کان ڇا بچائي سگهي ٿو، تون اهو جملو چئو جيڪو مون پنهنجي چاچي کي چوڻ جو حڪم ڏنو هو پر هو اهو چوڻ نه چاهيندو هو'.
حديث
Imam Ahmad : 37
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ يُونُسَ عَنِ الْحَسَنِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ لَمْ يُعْطَوْا فِي الدُّنْيَا خَيْرًا مِنْ الْيَقِينِ وَالْمُعَافَاةِ فَسَلُوهُمَا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ
اسان کي [اسماعيل بن ابراهيم] يونس کان ۽ [الحسن] کان ٻڌايو ويو آهي ته [ابوبڪر] ماڻهن جي سامهون وعظ ڪيو، پوءِ چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'اي ماڻهو، بيشڪ هن دنيا ۾ انسانن کي اعتماد ۽ سلامتي کان بهتر ڪجهه به نه ڏنو ويو آهي، تنهن ڪري الله کان ٻنهي لاءِ دعا گهرو.'
حديث
Imam Ahmad : 38
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَحَدَّثَنِي حُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عِكْرِمَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا أَرَادُوا أَنْ يَحْفِرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ يَضْرَحُ كَحَفْرِ أَهْلِ مَكَّةَ وَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ زَيْدُ بْنُ سَهْلٍ يَحْفِرُ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ فَكَانَ يَلْحَدُ فَدَعَا الْعَبَّاسُ رَجُلَيْنِ فَقَالَ لِأَحَدِهِمَا اذْهَبْ إِلَى أَبِي عُبَيْدَةَ وَلِلْآخَرِ اذْهَبْ إِلَى أَبِي طَلْحَةَ اللَّهُمَّ خِرْ لِرَسُولِكَ قَالَ فَوَجَدَ صَاحِبُ أَبِي طَلْحَةَ أَبَا طَلْحَةَ فَجَاءَ بِهِ فَلَحَدَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
اسان کي [يعقوب بن ابراهيم] ٻڌايو آهي اسان کي [منهنجي پيءُ] کان [ابن اسحاق] ٻڌايو آهي. هو چوي ٿو؛ ۽ اسان کي [حسين بن عبدالله] کان [ابن عباس جي اڳوڻي غلام عڪرمه] کان [ابن عباس] ٻڌايو آهي، هن چيو ته؛ جڏهن اصحاب رسول الله ﷺ جي قبر کوٽڻ چاهيندا هئا - انهن وٽ ٻه آپشن هئا: - ابو عبيده بن الجراح - قبرون ٺاهڻ وقت - جيڪي مڪي وارن وانگر کوٽيا هئا، ۽ ابو طلحه زيد بن سهل جنهن مديني وارن وانگر کوٽيا هئا، يعني قبر ٺاهڻ، پوءِ عباس ٻن ماڻهن کي سڏيو ۽ انهن مان هڪ کي چيو؛ 'ابو عبيده ڏانهن وڃو!' ۽ ٻئي کي چيو؛ 'ابو طلحه ڏانهن وڃو! اي الله! پنهنجي رسول لاءِ چونڊيو'. ۽ ظاهر آهي ته جيڪو شخص ابو طلحه ڏانهن ويو هو ان کي مليو ۽ فوري طور تي ان کي کڻي ويو، پوءِ هن رسول الله ﷺ لاءِ هڪ لحاط ٺاهيو.
حديث
Imam Ahmad : 39
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ أَخْبَرَنِي عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ بَعْدَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلَيَالٍ وَعَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلَام يَمْشِي إِلَى جَنْبِهِ فَمَرَّ بِحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ يَلْعَبُ مَعَ غِلْمَانٍ فَاحْتَمَلَهُ عَلَى رَقَبَتِهِ وَهُوَ يَقُولُ وَا بِأَبِي شَبَهُ النَّبِيِّ لَيْسَ شَبِيهًا بِعَلِيِّ قَالَ وَعَلِيٌّ يَضْحَكُ
اسان کي [محمد بن عبدالله بن الزبير] ٻڌايو آهي اسان کي [عمر بن سعيد] کان [ابن ابي الملائڪه] ٻڌايو آهي مون کي [عقبه بن الحارث] ٻڌايو آهي ته: مان رسول الله صلي الله عليه وسلم جي وفات کان ڪجهه راتيون بعد عصر جي نماز کان پوءِ [ابوبڪر صديق] سان گڏ ٻاهر نڪتو هوس، اوچتو علي ان جي ڀرسان گذريو، پوءِ هو حسن بن علي وٽان گذريو جيڪو ٻارن سان کيڏي رهيو هو، پوءِ هن کي ڪلهن تي کڻي چيو: 'اي منهنجا پيءُ، اهو نبي سان مشابهت رکي ٿو ۽ علي سان مشابهت نٿو رکي.' عقبه چيو '۽ علي کلڻ لڳو'.
حديث
Imam Ahmad : 40
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فَجَاءَ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ فَاعْتَرَفَ عِنْدَهُ مَرَّةً فَرَدَّهُ ثُمَّ جَاءَهُ فَاعْتَرَفَ عِنْدَهُ الثَّانِيَةَ فَرَدَّهُ ثُمَّ جَاءَهُ فَاعْتَرَفَ الثَّالِثَةَ فَرَدَّهُ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّكَ إِنْ اعْتَرَفْتَ الرَّابِعَةَ رَجَمَكَ قَالَ فَاعْتَرَفَ الرَّابِعَةَ فَحَبَسَهُ ثُمَّ سَأَلَ عَنْهُ فَقَالُوا مَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا قَالَ فَأَمَرَ بِرَجْمِهِ
اسان کي [اسود بن عامر] ٻڌايو آهي اسان کي [اسرائيل] ٻڌايو آهي [جابر]، [عامر]، [عبدالرحمن بن ابزه]، [ابوبڪر] کان، هن چيو ته: مان رسول الله صلي الله عليه وسلم جي ڀرسان ويٺو هوس، اوچتو ماعز بن مالڪ آيو ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اڳيان اقرار ڪيو - ته هن پهرين ڀيري زنا ڪيو آهي پر هن پنهنجي اقرار کان انڪار ڪيو، پوءِ هو وٽس آيو ۽ ٻي ڀيري سندس اڳيان اقرار ڪيو پر هن انڪار ڪيو، پوءِ وٽس آيو ۽ ٽيون ڀيرو اقرار ڪيو ۽ هن انڪار ڪيو، تنهن ڪري مون کيس چيو: 'جيڪڏهن تون چوٿون ڀيرو اقرار ڪندين ته هو ضرور توکي سنگسار ڪندو،' ابو بڪر چيو؛ 'پوءِ هن چوٿين ڀيري اقرار ڪيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم ان کي روڪيو، پوءِ هن ان بابت پڇيو، ته انهن جواب ڏنو: 'اسان ان بابت خير کان سواءِ ڪجهه به نٿا ڄاڻون'. تنهن ڪري رسول الله صلي الله عليه وسلم ان کي سنگسار ڪرڻ جو حڪم ڏنو'.
