الدخول في الإسلام، اضغط هنا
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith

Hadith

Imam Ahmad : 361

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الَّذِي يَعُودُ فِي صَدَقَتِهِ كَمَثَلِ الَّذِي يَعُودُ فِي قَيْئِهِ

Yenna-aɣ-d [Wakiɛ] Yenna-aɣ-d [Hsyyam Bin Saɛd] seg [Zaid Bin Aslam] seg [baba-s] seg [Umar], yenna-d; Yenna-d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam: ‘Amedya n win i d-ijebden lxir-is, am win i d-yesɣermen lḥemla-s’.

Hadith

Imam Ahmad : 362

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ لَا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ حَتَّى يَقُولُوا أَشْرِقْ ثَبِيرُ كَيْمَا نُغِيرُ فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالَفَهُمْ فَكَانَ يَدْفَعُ مِنْ جَمْعٍ مِقْدَارَ صَلَاةِ الْمُسْفِرِينَ بِصَلَاةِ الْغَدَاةِ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ

Mi aɣ-d-yenna [Waki’] seg [Sufyan] seg [Abu Ishaq] seg [Amru Bin Maimun] seg [Umar], yenna-d; ‘Zik, aɣref n Jahiliya ur yugi ara ad yeffeɣ seg Jam’un -Muzdalifah- ihi nnan-d; ‘Nnig- Tsabiir iban-d, ihi neffeɣ-d imiren kan’. Mi d-yusa Umazan n Rebbi (s.a.w), ur yeqbil ara yid-sen yerna yeǧǧa lweqt n tẓallit i wegdud n musfir - imdanen ay yettẓallan mi ara yili yigenni n wegmuḍ (ccerq) yeffeɣ yakan - deg lweqt n tẓallit n tmeddit uqbel ma d-yeffeɣ yiṭij’.

Hadith

Imam Ahmad : 363

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا رَبَاحُ بْنُ أَبِي مَعْرُوفٍ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ قَالَ لِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ

Yenna-yaɣ-d [Waki’] Yenna-aɣ-d [Rabah Bin Abu Maɛruf] seg [Ibn Abimulaikah] yesla i [Ibn Abbas] yenna-d; [Umar] yenna-yi-d; Sliɣ i Rasulullah sallallahu alaihi wasallam yenna-d: ‘S tidet, ad yettwaɛaqeb umeɣnas imi tawacult-is tettrun fell-as’.

Hadith

Imam Ahmad : 364

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حَسَنِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى خُفَّيْهِ فِي السَّفَرِ

Mi aɣ-d-yenna [Waki’] seg [Ḥasan Bin Salih] seg [Ashim Bin Ubaidillah] seg [Salim] seg [Ibn Umar] yenna-d; [Umar] yenna; 'Walaɣ Amazan n Öebbi (s.a.w) yettṣuḍ sin n yikhuf-is mi yella yettmeslay -'.

Hadith

Imam Ahmad : 365

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَعَوَّذُ مِنْ الْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ وَأَرْذَلِ الْعُمُرِ وَفِتْنَةِ الصَّدْرِ قَالَ وَكِيعٌ فِتْنَةُ الصَّدْرِ أَنْ يَمُوتَ الرَّجُلُ وَذَكَرَ وَكِيعٌ الْفِتْنَةَ لَمْ يَتُبْ مِنْهَا

Nnan-aɣ-d [Waki’] seg [Isṛayil] seg [Abu Ishaq] seg [Amru Bin Maimun] seg [Umar], belli Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yeṭṭef lḥeqq seg uɛeqli, seg uɛaqeb n Qubur, seg lqern yettwaḥeqren d tmeḥqranit n wul. Yenna-d Waki’; ‘Fitnah n wul d win ara yemten,’ yerna Waki’ yebder-d anamek n Al fitnah, dɣa uqbel ad yettub.

Hadith

Imam Ahmad : 366

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ الْوَلِيدِ الشَّنِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ قَالَ جَلَسَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَجْلِسًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْلِسُهُ تَمُرُّ عَلَيْهِ الْجَنَائِزُ قَالَ فَمَرُّوا بِجِنَازَةٍ فَأَثْنَوْا خَيْرًا فَقَالَ وَجَبَتْ ثُمَّ مَرُّوا بِجِنَازَةٍ فَأَثْنَوْا خَيْرًا فَقَالَ وَجَبَتْ ثُمَّ مَرُّوا بِجِنَازَةٍ فَقَالُوا خَيْرًا فَقَالَ وَجَبَتْ ثُمَّ مَرُّوا بِجِنَازَةٍ فَقَالُوا هَذَا كَانَ أَكْذَبَ النَّاسِ فَقَالَ إِنَّ أَكْذَبَ النَّاسِ أَكْذَبُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ مَنْ كَذَبَ عَلَى رُوحِهِ فِي جَسَدِهِ قَالَ قَالُوا أَرَأَيْتَ إِذَا شَهِدَ أَرْبَعَةٌ قَالَ وَجَبَتْ قَالُوا أَوْ ثَلَاثَةٌ قَالَ وَثَلَاثَةٌ وَجَبَتْ قَالُوا وَاثْنَيْنِ قَالَ وَجَبَتْ وَلَأَنْ أَكُونَ قُلْتُ وَاحِدًا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ قَالَ فَقِيلَ لِعُمَرَ هَذَا شَيْءٌ تَقُولُهُ بِرَأْيِكَ أَمْ شَيْءٌ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا بَلْ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Yenna-aɣ-d [Waki’] Yenna-aɣ-d [Umar Bin Walid Asy Syanni] seg [Abdullah Bin Buraidah] yenna-d; Yiwet n tikkelt mi yella Umar yeqqim deg wemkan ay yeṭṭef Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yiwet n tikkelt mi t-ɛeddan ɣef tmeɣra n tmeɣra, yenna-d Abdellah; Ihi mi tɛedda tmeɣra n tmeɣra s lxir, snemren-t s lxir, [Umar] yenna-d; ‘Wajib’ syin tɛedda tfekka tis snat n lmeɛqul yerna snemren-t s lxir, syin yenna-d Umar; ‘Obligatory’ syin tɛedda tfekka tis kraḍt nnan-d; ‘Amdan-agi d amdan i d-yeskerken akk’, i d-yenna Umar; 'Atfar'. Syin yenna-d Umar; ‘Ih, wid iskaddaben s waṭas, d wid iskaddaben s waṭas i Öebbi, sinna, deffir ten, d wid iskaddaben iman di tfekka nnsen’. Yenna-d Ɛebdellah; steqsan; ‘Acu ara d-tiniḍ lemmer ad ilin 4 n yemdanen ara d-icehden?’. Yerra-yas-d; 'Atfar'. Steqsan-t daɣen; ‘Neɣ llan tlata deg-sen?’. Yerra-yas-d; ‘Kraḍ n yimdanen daɣen d lḥeqq’. Steqsan-t daɣen; — U ma yella sin n yimdanen ? Yerra-yas-d; ‘D lḥeqq, yerna lemmer ad d-iniɣ yiwen n wemdan, ad yili d ayen i yi-iɛeǧben ugar n lmal azeggaɣ’. Yenna-d; syin yesteqsa Ɛumar; 'Ayen ay d-tenniḍ yekka-d seg rray-nnek neɣ seg kra ay tesliḍ seg Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam?' Yerra-yas-d; 'Ala, maca sliɣ-as srid seg Nnbi s.al.allah'.

Hadith

Imam Ahmad : 367

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ قَالَ بَلَغَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ سَعْدًا لَمَّا بَنَى الْقَصْرَ قَالَ انْقَطَعَ الصُّوَيْتُ فَبَعَثَ إِلَيْهِ مُحَمَّدَ بْنَ مَسْلَمَةَ فَلَمَّا قَدِمَ أَخْرَجَ زَنْدَهُ وَأَوْرَى نَارَهُ وَابْتَاعَ حَطَبًا بِدِرْهَمٍ وَقِيلَ لِسَعْدٍ إِنَّ رَجُلًا فَعَلَ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ ذَاكَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَخَرَجَ إِلَيْهِ فَحَلَفَ بِاللَّهِ مَا قَالَهُ فَقَالَ نُؤَدِّي عَنْكَ الَّذِي تَقُولُهُ وَنَفْعَلُ مَا أُمِرْنَا بِهِ فَأَحْرَقَ الْبَابَ ثُمَّ أَقْبَلَ يَعْرِضُ عَلَيْهِ أَنْ يُزَوِّدَهُ فَأَبَى فَخَرَجَ فَقَدِمَ عَلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَهَجَّرَ إِلَيْهِ فَسَارَ ذَهَابَهُ وَرُجُوعَهُ تِسْعَ عَشْرَةَ فَقَالَ لَوْلَا حُسْنُ الظَّنِّ بِكَ لَرَأَيْنَا أَنَّكَ لَمْ تُؤَدِّ عَنَّا قَالَ بَلَى أَرْسَلَ يَقْرَأُ السَّلَامَ وَيَعْتَذِرُ وَيَحْلِفُ بِاللَّهِ مَا قَالَهُ قَالَ فَهَلْ زَوَّدَكَ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ فَمَا مَنَعَكَ أَنْ تُزَوِّدَنِي أَنْتَ قَالَ إِنِّي كَرِهْتُ أَنْ آمُرَ لَكَ فَيَكُونَ لَكَ الْبَارِدُ وَيَكُونَ لِي الْحَارُّ وَحَوْلِي أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَدْ قَتَلَهُمْ الْجُوعُ وَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَشْبَعُ الرَّجُلُ دُونَ جَارِهِ آخِرُ مُسْنَدِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدِيثُ السَّقِيفَةِ

Yenna-aɣ-d [Abdurrahman] Yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [baba-s] seg [Abayah Bin Rifaɛ] yenna-d; yewweḍ-d lexbar ɣer [Umar] belli asmi ay yella Saɛed yebna lqaɛa, yenna-d; ‘Taɣect -taɣwalt- tettwagzem’. Ihi Muḥemmed Bin Maslamah yuzen-it, mi d-yusa yekkes-d iɣil-is, yesserɣ timest sakkin yesɛa lḥemla s dirham, sakkin yenna-as i Saɛd ; ‘S tidett, yella win ixeddmen akka d wakka,’ syenna yerra-yas-d; ‘D Muḥemmed Bin Maslamah’. Syin yeffeɣ-d ad t-id-yemmager yeggul s Öebbi ur t-id-yenni ara, syin yenna-d ; ‘Ad nexdem -seg-k- ayen ay d-tenniḍ, yerna nexdem ayen ay aɣ-d-yettwaweṣṣa ad t-nexdem,’ dɣa yesserɣ tawwurt, sakkin iqubel-it sakkin Saɛd yenna-d ad as-d-yefk lqut maca yugi. Syin, Muḥemmed Bin Maslamah yuɣal ɣer Ɛumar, yerna yedda-d ɣur-s mraw d tẓa n wussan, syin yenna-d Ɛumar ; ‘Lemmer mačči d rray-nneɣ yelhan fell-ak ad nḥettem belli ur tgeḍ ara lebɣi-nneɣ,’ i s-d-yerra; ‘Ih, yuzen-d sslam yerna yessuter ssmaḥ yerna yeɛreḍ i Öebbi ur t-id-yenni ara’. Syin, yesteqsa Umar; ‘I k-id-yessewjed?’. Yerra-yas-d; ‘Ala’ i d-yenna Umar; ‘D acu i k-iḥebsen akken ur iyi-tesselḥuḍ ara?’. Yerra-yas-d; ‘Ur ḥemmleɣ ara ad ak-d-iniɣ, kečč tettuɣaleḍ d asemmiḍ ma d nekk ttḥemmileɣ, yerna deg tlemmast-iw llan medden n Lmedina ay yettmettaten s laẓ, ɣas akken sliɣ i Umazan n Rebbi (s.a.w) ay d-yennan: ‘Ur ttaǧǧa yiwen ad yeččar ma d lǧar-nnes yelluẓ’. L hadith lakhir dr musnad umar ben al khaththab ho l hadith teb saqifah .

Hadith

Imam Ahmad : 368

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى الطَّبَّاعُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ رَجَعَ إِلَى رَحْلِهِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَكُنْتُ أُقْرِئُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَوَجَدَنِي وَأَنَا أَنْتَظِرُهُ وَذَلِكَ بِمِنًى فِي آخِرِ حَجَّةٍ حَجَّهَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ إِنَّ رَجُلًا أَتَى عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ إِنَّ فُلَانًا يَقُولُ لَوْ قَدْ مَاتَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَايَعْتُ فُلَانًا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنِّي قَائِمٌ الْعَشِيَّةَ فِي النَّاسِ فَمُحَذِّرُهُمْ هَؤُلَاءِ الرَّهْطَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَغْصِبُوهُمْ أَمْرَهُمْ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَا تَفْعَلْ فَإِنَّ الْمَوْسِمَ يَجْمَعُ رَعَاعَ النَّاسِ وَغَوْغَاءَهُمْ وَإِنَّهُمْ الَّذِينَ يَغْلِبُونَ عَلَى مَجْلِسِكَ إِذَا قُمْتَ فِي النَّاسِ فَأَخْشَى أَنْ تَقُولَ مَقَالَةً يَطِيرُ بِهَا أُولَئِكَ فَلَا يَعُوهَا وَلَا يَضَعُوهَا عَلَى مَوَاضِعِهَا وَلَكِنْ حَتَّى تَقْدَمَ الْمَدِينَةَ فَإِنَّهَا دَارُ الْهِجْرَةِ وَالسُّنَّةِ وَتَخْلُصَ بِعُلَمَاءِ النَّاسِ وَأَشْرَافِهِمْ فَتَقُولَ مَا قُلْتَ مُتَمَكِّنًا فَيَعُونَ مَقَالَتَكَ وَيَضَعُونَهَا مَوَاضِعَهَا فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَئِنْ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ سَالِمًا صَالِحًا لَأُكَلِّمَنَّ بِهَا النَّاسَ فِي أَوَّلِ مَقَامٍ أَقُومُهُ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فِي عَقِبِ ذِي الْحِجَّةِ وَكَانَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ عَجَّلْتُ الرَّوَاحَ صَكَّةَ الْأَعْمَى فَقُلْتُ لِمَالِكٍ وَمَا صَكَّةُ الْأَعْمَى قَالَ إِنَّهُ لَا يُبَالِي أَيَّ سَاعَةٍ خَرَجَ لَا يَعْرِفُ الْحَرَّ وَالْبَرْدَ وَنَحْوَ هَذَا فَوَجَدْتُ سَعِيدَ بْنَ زَيْدٍ عِنْدَ رُكْنِ الْمِنْبَرِ الْأَيْمَنِ قَدْ سَبَقَنِي فَجَلَسْتُ حِذَاءَهُ تَحُكُّ رُكْبَتِي رُكْبَتَهُ فَلَمْ أَنْشَبْ أَنْ طَلَعَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَمَّا رَأَيْتُهُ قُلْتُ لَيَقُولَنَّ الْعَشِيَّةَ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ مَقَالَةً مَا قَالَهَا عَلَيْهِ أَحَدٌ قَبْلَهُ قَالَ فَأَنْكَرَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ ذَلِكَ فَقَالَ مَا عَسَيْتَ أَنْ يَقُولَ مَا لَمْ يَقُلْ أَحَدٌ فَجَلَسَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمَّا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ قَامَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ أَيُّهَا النَّاسُ فَإِنِّي قَائِلٌ مَقَالَةً قَدْ قُدِّرَ لِي أَنْ أَقُولَهَا لَا أَدْرِي لَعَلَّهَا بَيْنَ يَدَيْ أَجَلِي فَمَنْ وَعَاهَا وَعَقَلَهَا فَلْيُحَدِّثْ بِهَا حَيْثُ انْتَهَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ وَمَنْ لَمْ يَعِهَا فَلَا أُحِلُّ لَهُ أَنْ يَكْذِبَ عَلَيَّ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بَعَثَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ وَكَانَ مِمَّا أَنْزَلَ عَلَيْهِ آيَةُ الرَّجْمِ فَقَرَأْنَاهَا وَوَعَيْنَاهَا وَرَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ فَأَخْشَى إِنْ طَالَ بِالنَّاسِ زَمَانٌ أَنْ يَقُولَ قَائِلٌ لَا نَجِدُ آيَةَ الرَّجْمِ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَيَضِلُّوا بِتَرْكِ فَرِيضَةٍ قَدْ أَنْزَلَهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَالرَّجْمُ فِي كِتَابِ اللَّهِ حَقٌّ عَلَى مَنْ زَنَى إِذَا أُحْصِنَ مِنْ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ إِذَا قَامَتْ الْبَيِّنَةُ أَوْ الْحَبَلُ أَوْ الِاعْتِرَافُ أَلَا وَإِنَّا قَدْ كُنَّا نَقْرَأُ لَا تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ فَإِنَّ كُفْرًا بِكُمْ أَنْ تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ أَلَا وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُطْرُونِي كَمَا أُطْرِيَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّمَا أَنَا عَبْدُ اللَّهِ فَقُولُوا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ وَقَدْ بَلَغَنِي أَنَّ قَائِلًا مِنْكُمْ يَقُولُ لَوْ قَدْ مَاتَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بَايَعْتُ فُلَانًا فَلَا يَغْتَرَّنَّ امْرُؤٌ أَنْ يَقُولَ إِنَّ بَيْعَةَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَانَتْ فَلْتَةً أَلَا وَإِنَّهَا كَانَتْ كَذَلِكَ أَلَا وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَقَى شَرَّهَا وَلَيْسَ فِيكُمْ الْيَوْمَ مَنْ تُقْطَعُ إِلَيْهِ الْأَعْنَاقُ مِثْلُ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَلَا وَإِنَّهُ كَانَ مِنْ خَبَرِنَا حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ عَلِيًّا وَالزُّبَيْرَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُمَا تَخَلَّفُوا فِي بَيْتِ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَخَلَّفَتْ عَنَّا الْأَنْصَارُ بِأَجْمَعِهَا فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ وَاجْتَمَعَ الْمُهَاجِرُونَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا بَكْرٍ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى إِخْوَانِنَا مِنْ الْأَنْصَارِ فَانْطَلَقْنَا نَؤُمُّهُمْ حَتَّى لَقِيَنَا رَجُلَانِ صَالِحَانِ فَذَكَرَا لَنَا الَّذِي صَنَعَ الْقَوْمُ فَقَالَا أَيْنَ تُرِيدُونَ يَا مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِينَ فَقُلْتُ نُرِيدُ إِخْوَانَنَا هَؤُلَاءِ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَا لَا عَلَيْكُمْ أَنْ لَا تَقْرَبُوهُمْ وَاقْضُوا أَمْرَكُمْ يَا مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِينَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَنَأْتِيَنَّهُمْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى جِئْنَاهُمْ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ فَإِذَا هُمْ مُجْتَمِعُونَ وَإِذَا بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ رَجُلٌ مُزَمَّلٌ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالُوا سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ فَقُلْتُ مَا لَهُ قَالُوا وَجِعٌ فَلَمَّا جَلَسْنَا قَامَ خَطِيبُهُمْ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ وَقَالَ أَمَّا بَعْدُ فَنَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَكَتِيبَةُ الْإِسْلَامِ وَأَنْتُمْ يَا مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِينَ رَهْطٌ مِنَّا وَقَدْ دَفَّتْ دَافَّةٌ مِنْكُمْ يُرِيدُونَ أَنْ يَخْزِلُونَا مِنْ أَصْلِنَا وَيَحْضُنُونَا مِنْ الْأَمْرِ فَلَمَّا سَكَتَ أَرَدْتُ أَنْ أَتَكَلَّمَ وَكُنْتُ قَدْ زَوَّرْتُ مَقَالَةً أَعْجَبَتْنِي أَرَدْتُ أَنْ أَقُولَهَا بَيْنَ يَدَيْ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَقَدْ كُنْتُ أُدَارِي مِنْهُ بَعْضَ الْحَدِّ وَهُوَ كَانَ أَحْلَمَ مِنِّي وَأَوْقَرَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى رِسْلِكَ فَكَرِهْتُ أَنْ أُغْضِبَهُ وَكَانَ أَعْلَمَ مِنِّي وَأَوْقَرَ وَاللَّهِ مَا تَرَكَ مِنْ كَلِمَةٍ أَعْجَبَتْنِي فِي تَزْوِيرِي إِلَّا قَالَهَا فِي بَدِيهَتِهِ وَأَفْضَلَ حَتَّى سَكَتَ فَقَالَ أَمَّا بَعْدُ فَمَا ذَكَرْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَأَنْتُمْ أَهْلُهُ وَلَمْ تَعْرِفْ الْعَرَبُ هَذَا الْأَمْرَ إِلَّا لِهَذَا الْحَيِّ مِنْ قُرَيْشٍ هُمْ أَوْسَطُ الْعَرَبِ نَسَبًا وَدَارًا وَقَدْ رَضِيتُ لَكُمْ أَحَدَ هَذَيْنِ الرَّجُلَيْنِ أَيَّهُمَا شِئْتُمْ وَأَخَذَ بِيَدِي وَبِيَدِ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ الْجَرَّاحِ فَلَمْ أَكْرَهْ مِمَّا قَالَ غَيْرَهَا وَكَانَ وَاللَّهِ أَنْ أُقَدَّمَ فَتُضْرَبَ عُنُقِي لَا يُقَرِّبُنِي ذَلِكَ إِلَى إِثْمٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَتَأَمَّرَ عَلَى قَوْمٍ فِيهِمْ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَّا أَنْ تَغَيَّرَ نَفْسِي عِنْدَ الْمَوْتِ فَقَالَ قَائِلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ أَنَا جُذَيْلُهَا الْمُحَكَّكُ وَعُذَيْقُهَا الْمُرَجَّبُ مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ فَقُلْتُ لِمَالِكٍ مَا مَعْنَى أَنَا جُذَيْلُهَا الْمُحَكَّكُ وَعُذَيْقُهَا الْمُرَجَّبُ قَالَ كَأَنَّهُ يَقُولُ أَنَا دَاهِيَتُهَا قَالَ وَكَثُرَ اللَّغَطُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ حَتَّى خَشِيتُ الِاخْتِلَافَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَدَكَ يَا أَبَا بَكْرٍ فَبَسَطَ يَدَهُ فَبَايَعْتُهُ وَبَايَعَهُ الْمُهَاجِرُونَ ثُمَّ بَايَعَهُ الْأَنْصَارُ وَنَزَوْنَا عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ قَتَلْتُمْ سَعْدًا فَقُلْتُ قَتَلَ اللَّهُ سَعْدًا وَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَمَا وَاللَّهِ مَا وَجَدْنَا فِيمَا حَضَرْنَا أَمْرًا هُوَ أَقْوَى مِنْ مُبَايَعَةِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَشِينَا إِنْ فَارَقْنَا الْقَوْمَ وَلَمْ تَكُنْ بَيْعَةٌ أَنْ يُحْدِثُوا بَعْدَنَا بَيْعَةً فَإِمَّا أَنْ نُتَابِعَهُمْ عَلَى مَا لَا نَرْضَى وَإِمَّا أَنْ نُخَالِفَهُمْ فَيَكُونَ فِيهِ فَسَادٌ فَمَنْ بَايَعَ أَمِيرًا عَنْ غَيْرِ مَشُورَةِ الْمُسْلِمِينَ فَلَا بَيْعَةَ لَهُ وَلَا بَيْعَةَ لِلَّذِي بَايَعَهُ تَغِرَّةً أَنْ يُقْتَلَا قَالَ مَالِكٌ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ الرَّجُلَيْنِ اللَّذَيْنِ لَقِيَاهُمَا عُوَيْمِرُ بْنُ سَاعِدَةَ وَمَعْنُ بْنُ عَدِيٍّ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ الَّذِي قَالَ أَنَا جُذَيْلُهَا الْمُحَكَّكُ وَعُذَيْقُهَا الْمُرَجَّبُ الْحُبَابُ بْنُ الْمُنْذِرِ

Yenna-aɣ-d [Ishaq Bin Isa Ath Thabba’] Yenna-aɣ-d [Malik Bin Anas] Yenna-yi-d [Ibnu Shihab] seg [Ubaidillah Bin Abdullah Bin ‘Utbah Bin Mas’ud] belli [Ibnu Abbas] ixebber-it, belli [Abdurrahhitur Bin Auf-is]. Yenna-d Ibn Ɛebbas; ‘’Nekk lliɣ ttedduɣ ad ẓreɣ Abdurrahman Bin Auf, yemlal-iyi-d mi t-ttṛaǧuɣ. Tadyant-a teḍra-d deg Mina deg tsemhuyt taneggarut n lḥiǧ ay d-yellan sɣur Umar Bin Al Khaththab. Yenna-d Ɛebdurreḥman; ‘D tidet, yusa-d yiwen wergaz ɣer Ɛumar Bin Al-Khaththab, yenna-yas; ‘Lemmer yemmut Umar, tili ad s-fkeɣ lḥeqq i falan d falan’. Yerra-yas-d Ɛumar; ‘Mazal-iyi ttɣimiɣ gar weɣref, dɣa ttḥeqriɣ wid yebɣan ad sqedcen taselwit n weɣref’. Yenna-d Ɛebdurreḥman Bin Ɛuf; Nniɣ-as; — A Amirul Mukminin, ur t-xeddmeḍ ara akka! acku tasemhuyt-a n lḥiǧ nnejmaɛen gar-asen lqaɛa n wadda d yijehliyen, yerna di tidett d nitni ay d-yesbedden deg lmajlis-nwen, ma tebded gar medden, ugadeɣ ad d-tiniḍ kra ara tt-id-yesfeḍḍen, akken ur zmiren ara ad t-fehmen ula d nitni ad t-id-ssersen deg wemkan-nnes ad d-yini ɣef wayen Ma - areing you to s tidet Madina d amkan n Hijra ed Sunna, yerna tzemreḍ ad tefruḍ -aɣbel-a- ed yimusnawen ed medden-nsen yettwaqadren, akken ad d-tiniḍ ayen ay tesɛiḍ ad d-tiniḍ s lḥir, sakkin ad fehmen ayen ay d-tenniḍ yerna ad t-ssersen deg wemkan-nnes’. Syin yenna-d Umar; ‘Ma uwḍeɣ ɣer Lmedina s lxir, s tɣawla ad ssiwḍeɣ aya i medden deg wemkan aydeg sserseɣ aḍar-iw tikkelt tamezwarut’. Ihi mi newweḍ ɣer Lmedina qbel ayyur n Dhul Hijah yerna yeḍra-d d wass n lǧemɛa, nekk -Abdurrahman- din din ṛuḥeɣ ɣer Shakkatul Aɛmaɛ, -steqsaɣ Malik; ‘D acu i d anamek n Shakkatul Aɛma?’ Yerra-yas-d; ‘Ayagi ur t-iḥemmel ara d acu n wakud ara iruḥ, ur t-iḥemmel ara ma yella d aḥemmal neɣ d asemmiḍ d wayen nniḍen am wa’. - Syin ufiɣ-d Saɛid Bin Zaid i yi-d-yezwaren ɣer tama tayeffust n minbib, syin qqimeɣ zdat-s mi ara sḥerceɣ iḍarren-iw ɣef yiḍarren-is, ur ɛeṭṭlen ara mi d-iban Ɛumar, mi t-walaɣ nniɣ-as ; ‘Tameddit-a ad d-yeffeɣ s tɣawla deg minbar-agi awal ur d-yenni yiwen zik’. Yenna-d Ɛebdurreḥman Bin Ɛuf; ‘Saɛid Bin Zaid yenker awal-iw, syin yenna-d; 'D-acu? Ttraǧuḍ ad d-yini ayen ur d-yenni yiwen ? Syin, yeqqim Umar ɣef minbar, sakkin, mi yessusem Muɛadzin -yekfa ad d-yefk tiɣri n tẓallit-, netta [-Umar-] ibedd, iḥemmel Ṛebbi s usmekti ay t-yuklalen, sakkin yenna-d; ‘Amma ba’du, ay amdan, s tidet ad d-iniɣ awal i yi-d-yettwaqeddmen ad t-id-iniɣ, ur ẓriɣ ara, yezmer lḥal imi lmut-iw tella zdat-i, win ifehmen yerna yefhem awal-nni, ilaq ad t-id-yini anda ara taweḍ tkeṛṛust-is. Win ur t-nefhim ara, ihi ur t-ttaǧǧaɣ ara ad iyi-yeskaddeb, di tidett, Allah Tabaraka Wata’ala Iceggeɛ-d Muḥemmed s tidet, yerna Issers-as-d Tazmamt, gar ayat ay d-yettwaweṣṣan fell-as, yella ayat ɣef lqanun n weẓru, syin neɣra-t-id yerna nefhem-it-id, l’Allah saihellalam. asaḍuf n uẓru yerna nesseḍra-t daɣen deffir ma yemmut. Ugadeɣ ad yeqqim aṭas n lweqt ad d-inin medden; ‘S tidet, ur nufi ara kra n yifyar yerzan aṣaḍuf n uẓru’. Sinna, ad ippuêeffô lamez id Issers Öebbi. Ih, lqanun n wedɣaɣ d azref di Tezmamt n Öebbi i kra n win ixeddmen zzna ma yella yesɛa Muḥṣun - lebda . yezweǧ - ama d argaz ama d tameṭṭut, ma yella ttbut, s tadist neɣ d aqerreb. Ilaq ad teẓreḍ belli neɣra: ‘Ur tkerhet ara ibabaten-nwen, acku aya yezmer ad ken-yerr d ikafriwen’, ad yettwassen belli Umazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d yiwet n tikkelt: ‘Ur iyi-ɛebdet ara akken i t-ɛebbden Ɛisa Bin Maryam, di tidett nekk d aqeddac kan, ihi ini-d; ‘Aqeddac-is d amazan-is’. D tidet, yusa-yi-d belli yella deg-wen win i d-yeqqaren; ‘Ma yemmut Umar, ihi ad s-fkeɣ lḥeqq i falan d falan’. Ur ttaǧǧa yiwen ad yettwaɣḍel s wawal-agi; ‘D tidet, lɛahd n Abu Bakr n lḥeqq yeḍra-d s tɣawla’. Ihi, s tidep, d ayagi i d ivôan. Ẓret, Öebbi Iêudd lxiô n tmeîîut, ass-a, ur illi, degwen, win ikwen izwaren, ur izmir yiwen ad t-iâaqeb lxir is am Abu Bakr. Ssnen belli gar yisallen i aɣ-d-yewḍen asmi yemmut Rasulullah Ṛebbi, d akken Ali, Zubair d yemdanen yellan yid-sen, sɛan yiwen n ccwal deg wexxam n Fatimah Bint Rasulullah Ṛebbi, am wakken ay llan akk medden n The Ansar sɛan yiwen n ccwal yid-neɣ deg Tsaqhaji Asahifah, Nekk d Bakr nniɣ-as; A Abu Bakr, ddu yidne$ ar watmaten nne$, d Ansar. Syin nedda armi d asmi nemlal d sin n yergazen n Salih, u sin-nni ḥekmen-aɣ-d ɣef wayen xeddmen medden - Ansar -. Steqsan sin yimdanen-nni; — Anda ara truḥem, ay aɣref n Muhajirin ? Rriɣ-as; « Nebɣa ad nruḥ ɣer watmaten-nneɣ, dɣa d Ansar ». Nnan-d sin; « Ur ttqerrib ara ɣur-sen, ḥettim timsal-nwen, a Muhajirin ». Nniɣ-as; ‘S Öebbi, s tidep, a d-naweḍ ɣursen’. Syin nruḥ armi d-nemlal yid-sen di Tsaqifah Bani Saɛidah u llan ttnejmaɛen, di tlemmast-nsen yella yiwen n urgaz yelsa abernus, steqsaɣ ; ‘Anwa i d amdan-agi?’. nitni -ansar- rran-d ; 'Saɛd Bin Ubadah'. Steqsaɣ-t; ‘D acu i tt-ixuṣṣen?’. Rran-as-d ; 'Yuḍen'. Mi neqqim, ibedd-d umceggeɛ-nsen - Ansar -, iḥemmel Öebbi s lḥemd yuklalen Öebbi, yenna-d ; 'Amma baɛdu, nekni d Ansarullah - d imɛawnen n ddin n Rebbi - ed lɛesker n Islam, ma d kečč, a Muhajirin, d tarbaɛt seg-neɣ, deg tidet, d tarbaɛt seg-wen ay d-yusan - tetteddu s tɣawla - ara aɣ-iqelɛen seg lbaz-nneɣ, yerna ad aɣ-ssuffɣen seg wakal-nneɣ'. Mi yessusem win ay d-yemmeslayen, bɣiɣ ad d-ssiwleɣ yerna ssewjadeɣ-d kra ay yessewhamen, bɣiɣ ad d-iniɣ awalen-a sdat Abu Bakr, yerna ad ḥadreɣ iman-iw seg lɣiḍa fell-as, yerna d amdan ay d-yesfaydin seg-i yerna d aḥnin ugar-iw, sakkin, yenna-d Abu Bakr; 'S ttawil!' Kerheɣ ad t-id-sfehmeɣ, acku d amdan iḥemmlen ugar-iw yerna d aḥnin ugar-iw. S Rebbi, ma yella ur yeǧǧi ula d yiwet n tefyirt ay iyi-yessewhamen deg wawal ay d-heggaɣ ma yella ur t-id-yenni ara s timmad-nnes yif-it, ihi taggara ad yessusem. Syin yenna-d 'amma ba'du, ayen i d-tenniv $ef lxir, d kunwi i d imazzayen. D acu kan, Aɛṛaben ur ssinen aya siwa imezdaɣen n Qurayci. D nitni ay d aɣref aɛṛab ay yesɛan lǧens ed tnezduɣt (résidence) talemmast akk. « S tidet, sbarkeɣ-ak yiwen seg sin-a n yemdanen, win ay tebɣiḍ seg sin-nni », Abu Bakr yeṭṭef afus-inu ed ufus n Abu Ubaidah Bin Al Jarrah, akken ur zmireɣ ad t-ḥettmeɣ ad d-yini kra niḍen nnig waya. S Rebbi, ilaq ad d-aseɣ sdat, sakkin ad iyi-gezmen aqerruy-iw, dɣa Ssneɣ-tt, imi ur tezmir ara ad iyi-tesqerdec ɣer ddnub, wala ad iliɣ d imḍebber n wegdud deg wakud aydeg gar-asen yella Abu Bakr, ma yella ur iyi-tbeddel ara mi ara mmteɣ. Syin yenna-d yiwen seg Ansar; 'anaa judzailuha al muhakkak -Nekk d aseklu n lmal mangy akken ad yezmer ad yeddu s tɣawla- 'wa 'udzaikuha al murojjab -aseklu n tẓegwa yettwaɛawnen s yisekla neɣ s useklu imi yettwaggad ad yeɣli imi d ameqqran aṭas yerna lfayda-s teẓẓel-, yerna seg-wen d imḍebber n dinna a'. -I -Ishaq Bin Musa At Thbba'- inna i Malik; 'What is meaning of 'anaa judzailuha al muhakkak wa 'udzaikuha al murojjab?' Yerra-yas-d Malik; ‘Amzun yenna-d d nekk i d lbaṭel’.- Yenna-d Umar; ‘’Imeslayen n tmeslayin ur nettwafhem ara uɣalen ttnernin yerna ttnernin, armi ugadeɣ ad d-tili ccwal, syin nniɣ-as ; 'Ldi ifassen-ik, a Abu Bakr!' Syin yeldi ifassen-is nekk ssawḍeɣ ad as-fkeɣ lḥeqq, Muhajirin rran-as lḥeqq syin rran-as lḥeqq ula d Ansar. Syin, nḍegger ɣer Saɛd Bin Ubadah, yerna yiwen seg-sen - Ansar - yenna-d 'Kečč tenɣiḍ Saɛd', rriɣ-as ; ‘D Rebbi i yenɣan Saɛd’, i d-yenna Ɛumar; ‘S Öebbi, ur nufi kra ijehden ugar n lɛahed n Abu Bakr di temlilit-nne$, nugad lemmer ad mfaraqen yid-ne$ yemdanen-nni, di lweqt i deg ur yelli ara weâahed n leâqed, ihi ad xedmen leâqed n leâqed deffir nne$. S wakka, yezmer lḥal ad ten-neḍfer deg kra ur nqebbel ara neɣ ad nili deg ccwal yid-sen, akken ad yili nnger. Ihi win ara d-yefken lḥeqq i yiwen n wemḍebber war ma yesteqsa Inselmen, deg tidet, lḥeqq-nnes ur yettwaqbal, yerna ulac azref ad yerr lḥeqq i win ay d-yefkan lḥeqq, yettwaggad ad yili sin-nni - amdan ay d-yefkan lḥeqq ed win ay d-yefkan lḥeqq - ad yili. Yenna-d Malik; yerna ixebber-aɣ-d ɣef Ibn Shihab seg Urwah Bin Az Zubair; dakken sin-nni n yergazen ay d-yemlal d Uwamir Bin Saɛida d Maɛen Bin Adi. Ibnu Shihab yenna; Saɛid Bin Al Musayyib ixebber-iyi-d belli amdan-nni i d-yennan; 'anaa judzailuha al muhakkak wa 'udzaikuha al murojjab' is Al Hubab Bin Al Mundzir'.

Hadith

Imam Ahmad : 369

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ دُورِ الْأَنْصَارِ بَنِي النَّجَّارِ ثُمَّ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ ثُمَّ بَلْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ ثُمَّ بَنِي سَاعِدَةَ وَقَالَ فِي كُلِّ دُورِ الْأَنْصَارِ خَيْرٌ

Yenna-aɣ-d [Ishaq Bin Ɛisa] yenna-yi-d [Malik] seg [Yahya Bin Saɛid] belli yesla i [Anas Bin Malik] yenna-d; Yenna-yas Rasulullah: “Ssnen, qqareɣ-awen-d d akken ayen igerrzen akk deg yixxamen n Ansar d Bani Najjar, syen Bani Ɛebdul Asyhal, syen Balharits Bin Khazraj syen Bani Saɛida”, yerna yenna-d; ‘Yal axxam n Ansar d ayen yelhan’.

Hadith

Imam Ahmad : 370

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُتَبَايِعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا أَوْ يَكُونُ الْبَيْعُ خِيَارًا

Yenna-yaɣ-d [Ishaq Bin Ɛisa] Yenna-aɣ-d [Malik] seg [Nafiɛ] seg [Ibn Umar] yenna-d; Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam said; ‘Asenzi d win i d-yesnuzun yal yiwen deg-sen yesɛa azref ad yefren, skud ur bḍan ara, neɣ ssuma d usnuzu d ayen ara d-yeḍrun’.

Hadith

Imam Ahmad : 371

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَنْبَأَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعِ حَبَلِ الْحَبَلَةِ

Yenna-aɣ-d [Ishaq Bin Ɛisa] yenna-yaɣ-d [Malik] seg [Nafiɛ] seg [Ibn Umar] yenna-d; belli Nnbi sallallahu alaihi wasallam yeḥṛem lqeḍyan d lqeḍyan n Habalul Habalah - lqeḍyan d lqeḍyan n yigerdan n lmal yettwaḥesben d tameṭṭut -'.

Hadith

Imam Ahmad : 372

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَنْبَأَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنَّا نَتَبَايَعُ الطَّعَامَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَبْعَثُ عَلَيْنَا مَنْ يَأْمُرُنَا بِنَقْلِهِ مِنْ الْمَكَانِ الَّذِي ابْتَعْنَاهُ فِيهِ إِلَى مَكَانٍ سِوَاهُ قَبْلَ أَنْ نَبِيعَهُ

Yenna-aɣ-d [Ishaq Bin Ɛisa] yenna-yaɣ-d [Malik] seg [Nafiɛ] seg [Ibn Umar] yenna-d; ‘Nella nexdem lecɣal n ussiɣer ed ussiɣer n tuččit deg tallit n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, sakkin, yuzen-aɣ-d medden akken ad nessiweḍ ssuma ay nessenz seg wemkan-nnes ɣer wemkan niḍen uqbel ma nessenz-itt tikkelt niḍen’.

Hadith

Imam Ahmad : 373

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ ابْتَاعَ طَعَامًا فَلَا يَبِعْهُ حَتَّى يَسْتَوْفِيَهُ

Yenna-aɣ-d [Ishaq Bin Ɛisa] yenna-yaɣ-d [Malik] seg [Nafiɛ] seg [Ibn Umar] yenna-d; Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam said; ‘Win ara yaɣen lqut, ur t-yeznuzu ara alamma d asmi ara t-id-yawi s lekmal-is’.

Hadith

Imam Ahmad : 374

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَنْبَأَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ فَكَانَ لَهُ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ فَإِنَّهُ يُقَوَّمُ قِيمَةَ عَدْلٍ فَيُعْطَى شُرَكَاؤُهُ حَقَّهُمْ وَعَتَقَ عَلَيْهِ الْعَبْدَ وَإِلَّا فَقَدْ أَعْتَقَ مَا أَعْتَقَ

Iqqar-aɣ-d [Ishaq Bin Isa] yenna-aɣ-d [Malik] seg [Nafi’] seg [Ibn Umar] belli Amazan n Rebbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Win ara d-yessufɣen akli yellan d ayla n tdukli, ihi yesɛa lḥeqq ɣef leḥsab n wamek i d-yefka akli-nni s wazal-is, izerfan-nsen, deffir waya ad yessuffeɣ akli-nnes, ma ulac, yessuffeɣ-d yakan aklan ay d-yessuffeɣ’.

Hadith

Imam Ahmad : 375

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ سَعِيدٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ رَجُلٌ لَاعَنَ امْرَأَتَهُ فَقَالَ فَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمَا وَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Mi aɣ-d-yenna [Sufyan] seg [Ayyub] seg [Saɛid] yenna-d; Nniɣ-as i [Ibn Umar], belli yella yiwen wergaz iḥemmlen tameṭṭut-is, dɣa yenna-d; ‘Amazan n Öebbi yebḍa sin -argaz d tmeṭṭut-,’ syin yebder-d ḥadit.

Hadith

Imam Ahmad : 376

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَوْفٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي الْفَارِسِيَّ قَالَ أَبِي أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ يَزِيدَ قَالَ قَالَ لَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْتُ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ مَا حَمَلَكُمْ عَلَى أَنْ عَمَدْتُمْ إِلَى الْأَنْفَالِ وَهِيَ مِنْ الْمَثَانِي وَإِلَى بَرَاءَةٌ وَهِيَ مِنْ الْمِئِينَ فَقَرَنْتُمْ بَيْنَهُمَا وَلَمْ تَكْتُبُوا قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ بَيْنَهُمَا سَطْرًا بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَوَضَعْتُمُوهَا فِي السَّبْعِ الطِّوَالِ مَا حَمَلَكُمْ عَلَى ذَلِكَ قَالَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ مِمَّا يَأْتِي عَلَيْهِ الزَّمَانُ يُنْزَلُ عَلَيْهِ مِنْ السُّوَرِ ذَوَاتِ الْعَدَدِ وَكَانَ إِذَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ الشَّيْءُ يَدْعُو بَعْضَ مَنْ يَكْتُبُ عِنْدَهُ يَقُولُ ضَعُوا هَذَا فِي السُّورَةِ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا كَذَا وَكَذَا وَيُنْزَلُ عَلَيْهِ الْآيَاتُ فَيَقُولُ ضَعُوا هَذِهِ الْآيَاتِ فِي السُّورَةِ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا كَذَا وَكَذَا وَيُنْزَلُ عَلَيْهِ الْآيَةُ فَيَقُولُ ضَعُوا هَذِهِ الْآيَةَ فِي السُّورَةِ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا كَذَا وَكَذَا وَكَانَتْ الْأَنْفَالُ مِنْ أَوَائِلِ مَا أُنْزِلَ بِالْمَدِينَةِ وَبَرَاءَةٌ مِنْ آخِرِ الْقُرْآنِ فَكَانَتْ قِصَّتُهَا شَبِيهًا بِقِصَّتِهَا فَقُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُبَيِّنْ لَنَا أَنَّهَا مِنْهَا وَظَنَنْتُ أَنَّهَا مِنْهَا فَمِنْ ثَمَّ قَرَنْتُ بَيْنَهُمَا وَلَمْ أَكْتُبْ بَيْنَهُمَا سَطْرًا بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ وَوَضَعْتُهَا فِ السَّبْعِ الطِّوَالِ

Yenna-aɣ-d [Yahya Bin Saɛid] Yenna-aɣ-d [‘Auf] Yenna-aɣ-d [Yazid i.e. Al Farisi]. Baba Ḥmed Bin Ḥenbal yenna-d; yerna Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed Bin Jaɛfar] Yenna-aɣ-d [‘Auf] seg [Yazid] yenna-yaɣ-d [Ibn Abbas] yenna-aɣ-d; Steqsaɣ Ɛetman Bin Ɛafan; 'D acu i k-yeǧǧan ad tessekneḍ s lqedd Surat Al Anfal ɣas akken tella deg Al Matsani - d Surat yesɛan ddaw n mraw n yifyar - d Surat Bara'ah - At Taubah - ɣas akken tella deg Mi`in - d Surat yesɛan alamma d mraw n ayat - syin tesdukkleḍ sin-nni wndbrifar tenniḍ-ten - did'. ur t-uriḍ ara gar sin-nni s tlisa ‘bismillaahir rahmaanir rahim’ yerna tessekneḍ-tt deg yiwet n tebrat ideg llant sebɛa n tsurawin ɣezzifen, d acu i k-yeǧǧan ad txedmeḍ aya? wihin?' [Utman] inna; 'Amazan n Öebbi sallallaahu 'alaihi wasallam, mi s-d-yusa lweqt, tewweḍ-as-d yiwet n tebrat yesɛan aṭas n ayat, yerna mi s-d-tewweḍ wahyu, issawel i waṭas n yemdanen ay d-yuran ɣer tama-s, sakkin yenna-yas: 'Ssers-ak-d aya deg tebrat-nni ay d-yettwabedren deg-s am wa, yerna yenna-d aya am wa'. ‘Ssers ayat-agi d ayat-agi deg tebrat i d-yettwabder deg-s akka d wakka,’, mi s-d-yewweḍ ayat, yenna-yas: ‘Ssers ayat-agi deg tebrat i d-yettwabder deg-s akka d wakka,’ yerna tabrat n Al Anfal tella gar tebratin timezwura i d-yeffɣen di Lmedina, ma d Bara’ed contentters tella -Among the Taubahalst -At the Taubahalst- yella yettemcabi ɣer tɣawsa yellan deg tebrat n Al Anfal. seg-s akka ay sdukkleɣ sin-nni yerna ur uriɣ ara aḥric yellan gar sin-nni s ‘Bismillaahir rahmaanir rahim’ - ay d-yenna Ibn Jaɛfar; - 'u sserseɣ-t deg yiwet n terbaɛt n sebɛa n yisekkilen ɣezzifen'.

Hadith

Imam Ahmad : 377

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ أَخْبَرَنِي أَبِي أَنَّ حُمْرَانَ أَخْبَرَهُ قَالَ تَوَضَّأَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْبَلَاطِ ثُمَّ قَالَ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا آيَةٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُكُمُوهُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ دَخَلَ فَصَلَّى غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الصَّلَاةِ الْأُخْرَى حَتَّى يُصَلِّيَهَا

Mi aɣ-d-yenna [Yahya Bin Saɛid] seg [Hsyyam Bin Urwah] yenna-yi-d [i baba] d akken [Humran] yenna-as-d, yenna-d; [Uthman] ixeddem ţţaẓẓit ɣef lqaɛa sakkin yenna-d; 'S tidett ad ak-d-iniɣ yiwen n ḥadit i s-sliɣ seg Umazan n Öebbi sallallahu 'alaihi wasallam, lemmer mačči d ayat deg wedlis n Öebbi, s tidet ur k-t-id-qqareɣ ara, sliɣ i Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam yenna-d: 'Win ixeddmen wudlu yerna ixeddem lxir-is. taẓallit, ad ttwaɛfun ddnubat-is gar wudlu-ines d tẓallit-nniḍen i yexdem. Ssufɣet-t'.

Hadith

Imam Ahmad : 378

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكٍ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُحْرِمُ لَا يَنْكِحُ وَلَا يُنْكِحُ وَلَا يَخْطُبُ

Iqqar-aɣ-d [Yahya Bin Saɛid] seg [Malik] Iqqar-iyi-d [Nafi’] seg [Nubaih Bin Wahab] seg [Aban Bin Uthman] seg [baba-s], seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Imdanen ay la yettgen ihram ur ilaq ara ad zewǧen, ur ilaq ara ad zewǧen.

Hadith

Imam Ahmad : 379

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ حَرْمَلَةَ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدًا يَعْنِي ابْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ خَرَجَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَاجًّا حَتَّى إِذَا كَانَ بِبَعْضِ الطَّرِيقِ قِيلَ لِعَلِيٍّ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِمَا إِنَّهُ قَدْ نَهَى عَنْ التَّمَتُّعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَقَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لِأَصْحَابِهِ إِذَا ارْتَحَلَ فَارْتَحِلُوا فَأَهَلَّ عَلِيٌّ وَأَصْحَابُهُ بِعُمْرَةٍ فَلَمْ يُكَلِّمْهُ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَلَمْ أُخْبَرْ أَنَّكَ نَهَيْتَ عَنْ التَّمَتُّعِ بِالْعُمْرَةِ قَالَ فَقَالَ بَلَى قَالَ فَلَمْ تَسْمَعْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَمَتَّعَ قَالَ بَلَى

Mi aɣ-d-yenna [Yahya] seg [Ibn Harmalah] yenna-d; Sliɣ [Sɛid i.e. Ibnul Musayib] yenna-d; ‘[Uthman Bin Affan] yeffeɣ-d akken ad yeg lḥejj yerna mi d-yewweḍ ɣer tlemmast n tikli, nnan-as i Ali d akken netta -Uthman- yeḥṛem tamattu’ deg l’Eumra arma d lḥejj, dɣa [Ali] yenna-d i yemdukal-nnes; ‘Ma yella iteddu ihi ddu, kunwi’. Syin bdan Ali d yemdukal-is nniya n Umra, ur as-tt-id-yessawḍ ara Ɛetman, dɣa yenna-yas Ali ; ‘Ur iyi-d-nnan ara belli tḥerrem Tamattu’ di Umra’ -yenna-d Said Bin Al Musayyib- syin yerra-d Uthman; 'Ih'. Yenna-d Ali; 'Ur tesliḍ ara belli Rasulullah ssalllahu 'alaihi wasallam iga tamattu'?' Yerra-yas-d Usman; 'Ih'.

Hadith

Imam Ahmad : 380

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا

Iqqar-aɣ-d [Waki’] seg [Isṛayil] seg [Amir Bin Syaqiq] seg [Abu Wa`il] seg [Uthman Bin Affan], belli Amazan n Öebbi s.al.al.allahu Ṛebbi yexdem ṣṣ̣eḥḥa kraḍ n tikkal.