Imam Ahmad : 341
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَرْجِسَ قَالَ رَأَيْتُ الْأُصَيْلِعَ يَعْنِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُقَبِّلُ الْحَجَرَ وَيَقُولُ أَمَا إِنِّي أَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَكِنْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ
[මුහම්මද් බින් ජෆාර්] අපට [සයුබා] පවසා ඇත්තේ ['අෂිම් අල් අහවල්] සිට [අබ්දුල්ලාහ් බින් සර්ජිස්]ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය. මම දැක්කා අල් උෂයිලි' කියන්නේ [උමාර් බින් අල් ඛත්තබ්] හජාර් - අස්වද්- කියන අතරතුර සිපගනිමින්; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ ගලක් පමණක් බව මම දැන සිටියෙමි, නමුත් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ ඔබව සිප ගනිමින් සිටිනු මම දුටුවෙමි.
Imam Ahmad : 342
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَمْرَةَ الضُّبَعِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ جُوَيْرِيَةَ بْنِ قُدَامَةَ قَالَ حَجَجْتُ فَأَتَيْتُ الْمَدِينَةَ الْعَامَ الَّذِي أُصِيبَ فِيهِ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا أَحْمَرَ نَقَرَنِي نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ شُعْبَةُ الشَّاكُّ فَكَانَ مِنْ أَمْرِهِ أَنَّهُ طُعِنَ فَأُذِنَ لِلنَّاسِ عَلَيْهِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ دَخَلَ عَلَيْهِ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ ثُمَّ أَهْلُ الشَّامِ ثُمَّ أُذِنَ لِأَهْلِ الْعِرَاقِ فَدَخَلْتُ فِيمَنْ دَخَلَ قَالَ فَكَانَ كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهِ قَوْمٌ أَثْنَوْا عَلَيْهِ وَبَكَوْا قَالَ فَلَمَّا دَخَلْنَا عَلَيْهِ قَالَ وَقَدْ عَصَبَ بَطْنَهُ بِعِمَامَةٍ سَوْدَاءَ وَالدَّمُ يَسِيلُ قَالَ فَقُلْنَا أَوْصِنَا قَالَ وَمَا سَأَلَهُ الْوَصِيَّةَ أَحَدٌ غَيْرُنَا فَقَالَ عَلَيْكُمْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّكُمْ لَنْ تَضِلُّوا مَا اتَّبَعْتُمُوهُ فَقُلْنَا أَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِالْمُهَاجِرِينَ فَإِنَّ النَّاسَ سَيَكْثُرُونَ وَيَقِلُّونَ وَأُوصِيكُمْ بِالْأَنْصَارِ فَإِنَّهُمْ شَعْبُ الْإِسْلَامِ الَّذِي لَجِئَ إِلَيْهِ وَأُوصِيكُمْ بِالْأَعْرَابِ فَإِنَّهُمْ أَصْلُكُمْ وَمَادَّتُكُمْ وَأُوصِيكُمْ بِأَهْلِ ذِمَّتِكُمْ فَإِنَّهُمْ عَهْدُ نَبِيِّكُمْ وَرِزْقُ عِيَالِكُمْ قُومُوا عَنِّي قَالَ فَمَا زَادَنَا عَلَى هَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ سَأَلْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ فِي الْأَعْرَابِ وَأُوصِيكُمْ بِالْأَعْرَابِ فَإِنَّهُمْ إِخْوَانُكُمْ وَعَدُوُّ عَدُوِّكُمْ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ أَبَا جَمْرَةَ الضُّبَعِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ جُوَيْرِيَةَ بْنِ قُدَامَةَ قَالَ حَجَجْتُ فَأَتَيْتُ الْمَدِينَةَ الْعَامَ الَّذِي أُصِيبَ فِيهِ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا أَحْمَرَ نَقَرَنِي نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ شُعْبَةُ الشَّاكُّ قَالَ فَمَا لَبِثَ إِلَّا جُمُعَةً حَتَّى طُعِنَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَأُوصِيكُمْ بِأَهْلِ ذِمَّتِكُمْ فَإِنَّهُمْ ذِمَّةُ نَبِيِّكُمْ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ سَأَلْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ فِي الْأَعْرَابِ وَأُوصِيكُمْ بِالْأَعْرَابِ فَإِنَّهُمْ إِخْوَانُكُمْ وَعَدُوُّ عَدُوِّكُمْ
අපට [මුහම්මද් බින් ජාෆර්] පවසා ඇත [Syu'bah] ඔහු පැවසුවේ; [අබු හම්සා අද්ල් ඩ්ලුබායි] [ජුවයිරියාහ් බින් කුදමා] ගෙන් කතාවක් පවසනු මට අසන්නට ලැබුණි. 'මම හජ් ඉටු කළෙමි, පසුව [උමර්] හට විපතක් සිදු වූ වසරේ මම මදීනාවට පැමිණියෙමි," ජුවයිරියා පැවසීය. උමර් දේශනා කර මෙසේ පැවසීය. 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මම සිහින මැව්වේ රතු කුකුළෙකු මට පෙට්ටි එකකින් හෝ දෙකකින් පහර දුන්නාක් මෙන්' - සයුබා සැක සහිත බවක් පෙනෙන්නට තිබුණි - කාරණය වූයේ ඔහුට පිහියෙන් ඇනීම බව පෙනී ගියේය, පසුව ඔහු මිනිසුන්ට ඔහුව හමුවීමට ඉඩ දුන්නේය, ඔහුව මුලින්ම මුණගැසුණු අය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් වූ අතර, පසුව මම මදීනාවේ වැසියන් හමුවීමට අවසර දුන්හ. ඔහු සහ මම ඔහුව හමු වූ අය සමඟ ඔහුව මුණගැසුණා,' ඔහු සිය කතාව දිගටම කරගෙන ගියේය; 'ඔහුව බලන්න ආපු හැමෝම ඔහුට ප්රශංසා කරලා ඇඬුවා'. ඔහු පවසන්නේ; අපි ඔහුව මුණගැසෙන විට ඔහුගේ බඩ වටා කළු හිස්වැස්මක් ඔතා තිබුණත් තවමත් ලේ ගලමින් තිබුණා.' juwairiyah පැවසුවේ; එවිට අපි කීවෙමු; 'අපට කැමැත්තක් දෙන්න!' අප හැර කිසිවෙක් ඔහුගෙන් කැමැත්තක් ඉල්ලා සිටියේ නැත, එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'අල්ලාහ්ගේ ග්රන්ථය - කුර්ආනය - තදින් අල්ලාගෙන සිටින්න, මන්ද ඔබ එය අනුගමනය කරන තාක් කල් ඔබ නොමඟ නොයනු ඇත'. එතකොට අපි කිව්වා; 'අපට කැමැත්තක් දෙන්න!' ඔහු පවසන්නේ; 'මම ඔබට මුහාජිරින් දායාද කරන්නෙමි, මන්ද මිනිසුන් වැඩි වන අතර ඔවුන් ස්වල්පයක් වනු ඇත, මම අන්සාර්වරුන් ඔබට දායාද කරමි, මන්ද ඔවුන් ඉස්ලාම් නැවත පැමිණෙන ඉස්ලාමීය ප්රජාව වන අතර, මම අරාබිවරුන් ඔබට දායාද කරමි, මන්ද ඔවුන් ඔබේ සම්භවය සහ කොටස වන බැවිනි, එවිට මම ඔබට දායාද කරමි. පෝෂණය, මගෙන් නැගිටින්න!' ජුවයිරියා පැවසුවේ; 'ඔහු කැමැත්තේ වචන හැර වෙන කිසිවක් අපට එකතු කළේ නැත'. මුහම්මද් බින් ජෆාර් මෙසේ පැවසීය. ෂුබා පැවසීය; 'ඉන්පසු මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි, එබැවින් ඔහු අරාබිවරුන් ගැන කීවේය; 'මම ඔබට අරාබිවරුන් ද භාර කළෙමි, මන්ද ඔවුන් ඔබේ සහෝදරයන් වන අතර ඔවුන්ගේ සතුරන් ඔබේ සතුරන් වන බැවිනි. [හජ්ජාජ්] අපට පවසා ඇත [Syu'bah] මට [Abu Hamzah Adl Dluba'i] [Juwairiyah Bin Qudamah] ගෙන් අසන්නට ලැබුණි. 'මම හජ් ඉටු කළෙමි, පසුව උමර්ට අවාසනාවක් ඇති වූ වසරේ මම මදීනාවට පැමිණියෙමි. උමර් දේශනා කර මෙසේ පැවසීය. 'ඇත්තටම, රතු කුකුළෙක් මට කුරුටු එකකින් දෙකකින් ලෙවකනවා කියලා මම හීන මැව්වා' -Syu'bah සැක සහිත බවක් පෙනුණි-, සිකුරාදා වනතුරුම ඔහුට පිහියෙන් ඇනුණේ නැත. එවිට ඔහු ඉහත හදීසය සඳහන් කළේය, [උමර්] පැවසූ බව හැර; "මම ඔබට ඔබගේ ahlu dzimmah ලබා දෙමි, නියත වශයෙන්ම ඔවුන්ට ඔබගේ නබිතුමාගෙන් සහතිකයක් ඇත." ෂුබා පැවසීය; පසුව මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි, එබැවින් ඔහු අරාබිවරුන් ගැන පිළිතුරු දුන්නේය. 'අරාබිවරුනි, ඔවුන් ඔබේ සහෝදරයන් වන අතර ඔවුන්ගේ සතුරන් ඔබේ සතුරන් බව මම ඔබට සාක්ෂි දෙමි.
Imam Ahmad : 343
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ شَهِدَ عِنْدِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ فِيهِمْ عُمَرُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ صَلَاةٍ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ
[මුහම්මද් බින් ජාෆර්] අපට [සයිද්] සහ [අබ්දුල් වහබ්] [සයිද්] සිට [කටාදා] සිට [අබුල් 'අලියාගෙන්] [ඉබ්නු අබ්බාස්]ගෙන් පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'මම මගේ පාර්ශ්වයෙන් සාක්ෂි දරමි, ඔවුන් අතරින් [උමර්], ඔවුන් අතරින් වඩාත්ම ආශීර්වාද ලත් පුද්ගලයා උමර් බව මම සිතමි, - ඔවුන් සාක්ෂි දරයි - අල්ලාහ්ගේ දූතයා (අල්ලාහ්ගේ සමාදානය සහ ආශිර්වාදය) ෆජ්ර් සලාතයෙන් පසු හිරු නැඟෙන තුරු සහ අසර් සලාතයෙන් පසු හිරු බැස යන තෙක් සලාතය තහනම් කර ඇති බව.
Imam Ahmad : 344
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ بِالْجَابِيَةِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لُبْسِ الْحَرِيرِ إِلَّا مَوْضِعَ أُصْبُعَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ أَوْ أَرْبَعَةٍ وَأَشَارَ بِكَفِّهِ
[මුහම්මද් බින් ජෆාර්] අපට [උමර්] ජබියාහි මිනිසුන්ට දේශනයක් පැවැත්වූ බව [සුවයිද් බින් ගෆාලා] වෙතින් [අෂ් සයාබි] වෙතින් [කටදාහ්] සිට [සයිද්] අපට පවසා ඇත, එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ඇඟිලි දෙකේ හෝ ඇඟිලි තුනේ හෝ ඇඟිලි හතරේ ප්රමාණය හැර සේද රෙදි ඇඳීම තහනම් කර ඇති අතර, ඔහු එය තම අත දෙසට පෙන්වයි.'
Imam Ahmad : 345
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ
නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පැවසූ බව [උමර්] වෙතින් [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් [කටාදාහි] [සයිද් බින් අල් මුසයිබ්] වෙතින් [මුහම්මද් බින් ජෆාර්] අපට පවසා ඇත; 'මියගිය මිනිසෙක් ඔහුගේ සොහොනේදී ඔහුට වධ හිංසා කරනු ලබන්නේ ඔහු දෙසට විලාප නැමීම නිසාය'.
Imam Ahmad : 346
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ ذَاتَ يَوْمٍ عِنْدَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى قَالَ يَزِيدُ لَا نَرَى عَلَيْهِ أَثَرَ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ مَا الْإِسْلَامُ فَقَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ يَزِيدُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ بِهَا مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبِنَاءِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ قَالَ فَلَبِثَ مَلِيًّا قَالَ يَزِيدُ ثَلَاثًا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَلَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَقَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَبِثْتُ ثَلَاثًا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُمَرُ
[මුහම්මද් බින් ජෆාර්] අපට [ඉබ්නු බුරයිදා] වෙතින් [කහ්මාස්] පවසා ඇත. තවද [යාසිද් බින් හරුන්] අපට [ඉබ්නු උමර්] පවසනු ඇසූ [යහ්යා බින් යාමර්]ගෙන් [ඉබ්නු බුරයිදා] වෙතින් [කහ්මාස්] අපට පවසා ඇත. මට [උමර් බින් ඛත්තාබ්] පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'දිනක් අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අසල සිටියදී, හදිසියේම මිනිසෙක් අප ඉදිරිපිට පෙනී සිටියේය, ඔහුගේ ඇඳුම් ඉතා සුදු ය, ඔහුගේ හිසකෙස් ඉතා කළු විය,' - [යසීඩ්] පැවසීය; - 'අපි සංචාරය කළ බවට කිසිදු සලකුනක් නොදුටුව අතර අප කිසිවෙකු ඔහුව දැන සිටියේ නැත. පසුව ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ඉදිරියෙහි හිඳ තම දණහිස් දණහිසට තබා, ඔහුගේ කලවා මත තම අත් තබා, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'අනේ මුහම්මද්, මට කියන්න ඉස්ලාමය කුමක්ද!' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ ය: 'ඉස්ලාමය යනු අල්ලාහ් හැර නමස්කාරයට සුදුසු දෙවියෙකු නොමැති බවට ඔබ සාක්ෂි දෙන බවත්, මුහම්මද් යනු අල්ලාහ්ගේ දූතයා බවත්, පසුව යාඥා කරන්න, සකාත් ගෙවන්න, රමඩ්ලාන් මාසයේ උපවාස කරන්න, ඔබට හැකි නම් හජ් කරන්න'. ඔහු - මිනිසා- කීවේය; 'ඔබ හරි'. ඔහු -උමර්- කීවේය; 'ඉතින් අපි ඔහු ගැන පුදුම වුණා, ඔහු ඇහුවා නමුත් පසුව එය තහවුරු කළා'. උමර් පැවසුවේ; එවිට ඔහු පැවසුවේ; 'ඇදහිල්ල යනු කුමක්දැයි මට කියන්න?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඇදහිල්ල යනු ඔබ අල්ලාහ්, ඔහුගේ දූතයින්, ඔහුගේ පොත්පත්, ඔහුගේ දූතයින්, අවසාන දිනය සහ හොඳ සහ නරක ඉරණම විශ්වාස කිරීමයි'. ඔහු පවසන්නේ; 'ඔබ හරි', ඔහු පැවසීය; 'එතකොට මට කියන්න ඉහ්සාන් කියන්නේ මොකක්ද?' යසීඩ් පැවසුවේ; ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබ අල්ලාහ්ව ඔබ දකින්නාක් මෙන් ඔහුට නමස්කාර කරන අතර ඔබට ඔහුව නොපෙනේ නම්, ඔහු ඔබව දකියි'. ඔහු පවසන්නේ; 'එහෙනම් මට එළිදරව්ව ගැන කියන්න!' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'අසනු ලබන පුද්ගලයා ප්රශ්න කරන්නාට වඩා වැඩි යමක් දන්නේ නැත', ඔහු පැවසීය; 'එහෙනම් මට සංඥා ගැන කියන්න!' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'ගැහැණු දාසියක් තම ස්වාමියා බිහි කරන විට, හිස් දෙපා ඇති - සෙරෙප්පු හෝ සපත්තු නොමැති - සහ ඇඳුම් නැති මිනිසුන් සහ එළු රංචුවන් එකිනෙකා සමඟ ගොඩනඟා ගැනීමට තරඟ කරන විට - මහත් තේජසකින් පුරසාරම් දොඩමින් - ඔබ දකින විට'. උමර් පැවසුවේ; "එහෙනම් මිනිහා ගියා" උමර් පැවසුවේ; 'හුඟ කලකට පෙර නොවේ'. යසීඩ් පැවසුවේ; 'දින තුනකට' පසු රසූල් (සල්) තුමාණෝ මගෙන් ඇසුවා: 'උමර්, ප්රශ්න කරන්නා කවුදැයි ඔබ දන්නවාද?' උමර් පිළිතුරු දුන්නේය; මම කිව්වා; 'අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා හොඳින් දන්නවා'. ඔහු කීවේය: 'ඒ ගේබ්රියෙල්, ඔහු ඔබ වෙත පැමිණියේ ඔබේ ඩීන් -ආගම ගැන කියා දීමටයි'.
Imam Ahmad : 347
حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَ وَحَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ إِنَّ ابْنَ الزُّبَيْرِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَنْهَى عَنْ الْمُتْعَةِ وَإِنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ يَأْمُرُ بِهَا قَالَ فَقَالَ لِي عَلَى يَدِي جَرَى الْحَدِيثُ تَمَتَّعْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَفَّانُ وَمَعَ أَبِي بَكْرٍ فَلَمَّا وَلِيَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ الْقُرْآنَ هُوَ الْقُرْآنُ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الرَّسُولُ وَإِنَّهُمَا كَانَتَا مُتْعَتَانِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَاهُمَا مُتْعَةُ الْحَجِّ وَالْأُخْرَى مُتْعَةُ النِّسَاءِ
අපට [Bahz] පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය. සහ අපට පැවසූ පසු ['අෆ්ෆාන්] දෙදෙනාම මෙසේ කීහ. [හම්මාම්] අපට [අබු නද්ල්රා] ගෙන් [කටදා] සම්බන්ධ කර ඇත; මම [ජාබිර් බින් අබ්දුල්ලා] ට කීවෙමි. Ibn Az Zubair විසින් muth'ah විවාහය තහනම් කළ බවත්, Ibn Abbas එය අණ කළ බවත්, ඔහු -Abu Nadlrah- පැවසීය. එවිට ජබීර් බින් අබ්දුල්ලා මගේ සංවාදයේ ප්රවාහයට අනුව මට මෙසේ පැවසීය. 'අපි වරක් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සමඟ මුතා විවාහයක් කර ගත්තෙමු. 'අෆ්ෆාන් කිව්වා; සහ අබු බකර් සමඟ. පසුව [උමර්] කලීෆා ලෙස පත් වූ විට, ඔහු ජනතාව ඉදිරියේ මෙසේ දේශනා කළේය. 'සැබැවින්ම අල්-කුර්ආනය අල්-කුර්ආනය වන අතර, ඇත්ත වශයෙන්ම රසූල් තුමාණෝ රසූල් යනු, රසූල් තුමාණන්ගේ කාලයේ දී මුතාහ් දෙක සිදු විය, එකක් හජ්-හාජි තම්තුමාර්ගේ- කාන්තාවන්ගේ මුතාහ්-දෙවැනියා විය.
Imam Ahmad : 348
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ أَنْبَأَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هُبَيْرَةَ عَنْ أَبِي تَمِيمٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّكُمْ تَوَكَّلْتُمْ عَلَى اللَّهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرَزَقَكُمْ كَمَا يَرْزُقُ الطَّيْرَ تَغْدُو خِمَاصًا وَتَرُوحُ بِطَانًا
[හජ්ජාජ්] අපට [ඉබ්නු ලහිආ] [අබු තමීම්]ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් හුබයිරා]ගෙන් [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] පවසනු අසා ඇති බව අපට වාර්තා කර ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පවසනු මට ඇසිණි: 'ඔබට හැකි උපරිමයෙන් ඔබ අල්ලාහ් කෙරෙහි විශ්වාසය තැබුවොත්, නිසැකවම ඔබට පෝෂණය ලබා දෙනු ඇත, කුරුල්ලෙකුට පෝෂණය ලබා දෙන්නාක් මෙන්, ඔහු උදේ හිස්ව පියාසර කර ආපසු පැමිණේ'.
Imam Ahmad : 349
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي بُكَيْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ السَّاعِدِيِّ الْمَالِكِيِّ أَنَّهُ قَالَ اسْتَعْمَلَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الصَّدَقَةِ فَلَمَّا فَرَغْتُ مِنْهَا وَأَدَّيْتُهَا إِلَيْهِ أَمَرَ لِي بِعِمَالَةٍ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّمَا عَمِلْتُ لِلَّهِ وَأَجْرِي عَلَى اللَّهِ قَالَ خُذْ مَا أُعْطِيتَ فَإِنِّي قَدْ عَمِلْتُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَمَّلَنِي فَقُلْتُ مِثْلَ قَوْلِكَ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُعْطِيتَ شَيْئًا مِنْ غَيْرِ أَنْ تَسْأَلَ فَكُلْ وَتَصَدَّقْ
[හජ්ජාජ්] අපට [Laits] පවසා ඇත [Laits] මට [Bukair Bin Abdullah] [Busr Bin Sa'id] වෙතින් [Ibn As Sa'idi] Al Maliki වෙතින් පවසා ඇත; [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] මට සකාත් එකතුකරන්නෙකු ලෙස පවරන ලදී, මම එය ක්රියාත්මක කර අවසන් වූ පසු, මම සකාත් ඔහුට භාර කළෙමි, එවිට උමර් මට වැටුප් ගන්නා ලෙස නියෝග කළේය, එබැවින් මම ඔහුට කීවෙමි. 'මම වැඩ කරන්නේ අල්ලාහ් වෙනුවෙන් පමණක් වන අතර මගේ විපාකය අල්ලාහ්ගෙන් පමණි'. උමර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔබට දෙන දේ ගන්න, රසූල් (සල්) තුමාණන්ගේ කාලයේ මම එය අත්විඳින නිසා, ඔහු මට - සකාත් එකතු කිරීමට පැවරුවේය, එවිට මම ඔබ කී පරිදිම කීවෙමි, එවිට රසූල් صلى الله عليه وسلم තුමා මට කිව්වා: 'ඔබට එය නොඉල්ලා යමක් දෙනවා නම්, එය අනුභව කර දානය දෙන්න'.
Imam Ahmad : 350
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي بُكَيْرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ هَشَشْتُ يَوْمًا فَقَبَّلْتُ وَأَنَا صَائِمٌ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ صَنَعْتُ الْيَوْمَ أَمْرًا عَظِيمًا قَبَّلْتُ وَأَنَا صَائِمٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ لَوْ تَمَضْمَضْتَ بِمَاءٍ وَأَنْتَ صَائِمٌ فَقُلْتُ لَا بَأْسَ بِذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفِيمَ
[හජ්ජාජ්] අපට [Laits] පවසා ඇත [Laits] මට [Bukair] [Bukair] [Abdul Malik Bin Sa'id Al Ansari] වෙතින් [Jabir Bin Abdullah] වෙතින් [Umar Bin Al Khaththab] වෙතින් පවසා ඇත; 'දවසක් මගේ ආශාව - මගේ ආශාව - ඇවිළී, පසුව මම මගේ - බිරිඳ - මම නිරාහාරව සිටියද, මම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ වෙත පැමිණ මෙසේ කීවෙමි. 'අද මම ලොකු වැරැද්දක් කළා, මම උපවාස කළත් මගේ බිරිඳව සිප ගත්තා'. රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පිළිතුරු දුන්හ: 'ඔබ උපවාසයෙන් සිටියත් ඔබේ මුඛය වතුරෙන් සේදුවොත් ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද?' මම උත්තර දුන්නා; 'ඒක කමක් නෑ - ඒක උපවාසය කඩන්නේ නෑ-'. එවිට රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ.
Imam Ahmad : 351
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَنْبَأَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هُبَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا تَمِيمٍ الْجَيْشَانِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَوَكَّلُونَ عَلَى اللَّهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرَزَقَكُمْ كَمَا يَرْزُقُ الطَّيْرَ أَلَا تَرَوْنَ أَنَّهَا تَغْدُو خِمَاصًا وَتَرُوحُ بِطَانًا
[යහ්යා බින් ඉෂාක්] අපට පවසා ඇත [ඉබ්න් ලහියා] අපට පවසා ඇත [අබ්දුල්ලාහ් බින් හුබයිරා] ඔහු මෙසේ පැවසීය. මම [Abu Tamim Al Jaisyani] කියනු ඇසුවෙමි. [උමාර් බින් අල් ඛතාබ්] පවසනු මට ඇසිණි. රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පවසනු මට ඇසුණි: 'ඔබට හැකි උපරිමයෙන් ඔබ අල්ලාහ් කෙරෙහි විශ්වාසය තැබුවහොත්, ඔබට නිසැකවම පෝෂණය ලැබෙනු ඇත, කුරුල්ලෙකුට පෝෂණය ලබා දෙන්නාක් මෙන්, එය උදේට පියාසර කර හිස්ව නැවත පැමිණෙන බව ඔබට නොපෙනේ'.
Imam Ahmad : 352
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنِ ابْنِ يَعْمَرَ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّا نُسَافِرُ فِي الْآفَاقِ فَنَلْقَى قَوْمًا يَقُولُونَ لَا قَدَرَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فَأَخْبِرُوهُمْ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَأَنَّهُمْ مِنْهُ بُرَآءُ ثَلَاثًا ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ فَذَكَرَ مِنْ هَيْئَتِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ادْنُهْ فَدَنَا فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا حَتَّى كَادَ رُكْبَتَاهُ تَمَسَّانِ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَا الْإِيمَانُ أَوْ عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنُ بِالْقَدَرِ قَالَ سُفْيَانُ أُرَاهُ قَالَ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ فَمَا الْإِسْلَامُ قَالَ إِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَحَجُّ الْبَيْتِ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ وَغُسْلٌ مِنْ الْجَنَابَةِ كُلُّ ذَلِكَ قَالَ صَدَقْتَ صَدَقْتَ قَالَ الْقَوْمُ مَا رَأَيْنَا رَجُلًا أَشَدَّ تَوْقِيرًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ هَذَا كَأَنَّهُ يُعَلِّمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ أَوْ تَعْبُدَهُ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ كُلُّ ذَلِكَ نَقُولُ مَا رَأَيْنَا رَجُلًا أَشَدَّ تَوْقِيرًا لِرَسُولِ اللَّهِ مِنْ هَذَا فَيَقُولُ صَدَقْتَ صَدَقْتَ قَالَ أَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ بِهَا مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَقَالَ صَدَقْتَ قَالَ ذَلِكَ مِرَارًا مَا رَأَيْنَا رَجُلًا أَشَدَّ تَوْقِيرًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ هَذَا ثُمَّ وَلَّى قَالَ سُفْيَانُ فَبَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْتَمِسُوهُ فَلَمْ يَجِدُوهُ قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ مَا أَتَانِي فِي صُورَةٍ إِلَّا عَرَفْتُهُ غَيْرَ هَذِهِ الصُّورَةِ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنِ ابْنِ يَعْمَرَ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ أَوْ سَأَلَهُ رَجُلٌ إِنَّا نَسِيرُ فِي هَذِهِ الْأَرْضِ فَنَلْقَى قَوْمًا يَقُولُونَ لَا قَدَرَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَهُمْ مِنْهُ بُرَآءُ قَالَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُنَا قَالَ بَيْنَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَدْنُو فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا رَتْوَةً ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَدْنُو فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا رَتْوَةً ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَدْنُو فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا رَتْوَةً حَتَّى كَادَتْ أَنْ تَمَسَّ رُكْبَتَاهُ رُكْبَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
[අබු නුඅයිම්] අපට [සුෆියාන්] පවසා ඇත්තේ ['අල්කාමා බින් මාර්ට්සද්] වෙතින් [සුලෙයිමාන් බින් බුරයිදා] සිට [ඉබ්න් යමර්] සිට ඔහු මෙසේ පැවසීය. මම [ඉබ්නු උමර්] ට කීවෙමි. 'අපි පෘථිවිය පුරා සැරිසැරුවෙමු, එවිට අපට ඉරණමක් නැතැයි කියන ජනතාවක් හමු විය'. ඉබ්නු උමර් මෙසේ පැවසීය. 'ඔබ ඔවුන්ව මුණගැසුණු විට, අබ්දුල්ලා බින් උමර් ඔවුන් හැර යන බවත්, ඔවුන් ඔහු හැර යන බවත්' තුන් වරක් ඔවුන්ට පවසන්න. එවිට ඔහු හදීසයක් කීවේය; අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අසල සිටින විට, හදිසියේම මිනිසෙක් පැමිණියේය - ඉබ්නු උමර් ඔහුගේ ලක්ෂණ ගැන සඳහන් කළේය - එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ළඟට එන්න!' එවිට මිනිසා ළං වූ අතර, පසුව අල්ලාහ්ගේ දූතයා නැවතත් පැවසුවේ: 'ළඟට එන්න!' ඉතින් මිනිහා ළං වුණා, ඒ නිසා ඔහුගේ දණහිස් එකිනෙක පාහේ ස්පර්ශ විය. එවිට ඔහු පැවසුවේ; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, විශ්වාසය යනු කුමක්දැයි මට කියන්න?' නැත්නම්, 'ඇදහිල්ල ගැන මට කියන්න?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබ අල්ලාහ්, ඔහුගේ දූතයින්, ඔහුගේ පොත්පත්, ඔහුගේ දූතයන්, අවසාන දිනය විශ්වාස කර ඉරණම විශ්වාස කරන්න'. සුෆියාන් පැවසුවේ; මම හිතුවා ඔහු කිව්වා 'හොඳ සහ නරක' කියලා. මිනිහා ඇහුවා; 'ඉස්ලාම් යනු කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ ය: 'සලාත ඉටු කිරීම, සකාත් ගෙවීම, හජ් ඉටු කිරීම, රමඩ්ලාන් මාසයේ උපවාස කිරීම සහ ජූනුබ් සිට ස්නානය කිරීම', ඔහුගේ පිළිතුරු සියල්ලටම අදහස් විය. 'ඔබ හරි, ඔබ හරි'. යාළුවෝ කිව්වා; මේ මිනිසාට වඩා රසූල් තුමාණන්ව මහිමයට පත් කරන මිනිසෙක් අපි කිසි දිනෙක දැක නැත, ඔහු රසූලුල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දන්නා බව පෙනේ. එවිට ඔහු පැවසුවේ; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, මට ඉහ්සාන් ගැන කියන්න!' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබ අල්ලාහ්ට නමස්කාර කරන්න, නැතහොත් ඔබ ඔහුව දකිනවාක් මෙන් ඔහුට නමස්කාර කරන්න, ඔබට ඔහුව නොපෙනේ නම්, ඔහු ඔබව දකිනවා'. අපි හැමෝම කියනවා; මේ මිනිසාට වඩා රසූල් صلى الله عليه وسلم තුමාණන්ව මහිමයට පත් කළ මිනිසෙක් අපි කිසිදා දැක නැත, එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'ඔබ හරි, ඔබ හරි'. ඔහු පවසන්නේ; 'අපෝකැලිප්ස් ගැන මට කියන්න!' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'ප්රශ්න කරන්නාට වඩා අසන ලද කිසිවෙකු දන්නේ නැත'. ඔහු පවසන්නේ; එවිට මිනිසා මෙසේ කීවේය. 'ඔබ හරි'. ඔහු සෑම විටම එසේ පැවසූ අතර, මෙම පුද්ගලයාට වඩා රසූල් صلى الله عليه وسلم තුමාව මහිමයට පත් කරන මිනිසෙක් අප කිසි දිනෙක දැක නැත, පසුව එම පුද්ගලයා පිටව ගියේය. -සුෆියාන් පැවසීය; - 'ඉන්පසු අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ 'ඔහුව සොයන්න!' නමුත් ඔවුන් ඔහුව සොයා ගත්තේ නැත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මේ මිනිසා ජිබ්රිල් ය, ඔහු ඔබ වෙත පැමිණියේ ඔබේ දහම ගැන ඔබට ඉගැන්වීමට ය, මේ වතාවේ හැර මම ඔහුව දැන සිටියේ නම් මිස ඔහුට එවැනි දෙයක් මට හමු නොවීය'. [අබු අහමඩ්] අපට [සුෆියාන්] පවසා ඇත්තේ ['අල්කමාහ් බින් මාර්ට්සද්] සිට [සුලෙයිමාන් බින් බුරයිදා] සිට [ඉබ්න් යමර්] සිට ඔහු මෙසේ පැවසීය. මම [ඉබ්නු උමර්]ගෙන් ඇසුවෙමි, නැතහොත් ඔහු -ඉබ්නු උමර්- මිනිසෙකු විසින් අසන ලදී; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අපි වරක් මේ පොළොවේ සැරිසැරූ අතර ඉරණමක් නොමැති බව පැවසූ ජනතාවක් මුණගැසුණා,' එවිට ඉබ්නු උමර් පිළිතුරු දුන්නේය. 'ඔබ ඔවුන්ව මුණගැසෙන්නේ නම්, ඉබ්නු උමර් ඔවුන්ගෙන් වෙන් වූ බවත්, ඔවුන් ඉබ්නු උමර්ගෙන් වෙන් වූ බවත් ඔවුන්ට පවසන්න', ඔහු එය තුන් වරක් කීවේය, පසුව ඔහු අපට පවසා මෙසේ පැවසීය. අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (සල්) තුමාණන් අසල සිටින විට, හදිසියේම මිනිසෙක් පැමිණ 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, මට සමීප විය හැකිද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'ළඟට එන්න!' එවිට ඔහු පියවරක් ළං කර, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, මම සමීපයට එන්නද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'ළඟට එන්න!' ඊට පස්සේ අඩියක් ළං කරලා ආයෙත් කිව්වා; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, මම සමීපයට එන්නද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'ළඟට එන්න!' ඉන්පසුව, ඔහුගේ දණහිස් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ දණහිස් ස්පර්ශ වන පරිදි පියවරක් සමීප කර, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, විශ්වාසය යනු කුමක්ද?' එවිට ඉබ්නු උමර් ඉහත හදීසය අර්ථවත් ලෙස සඳහන් කළේය.
Imam Ahmad : 353
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى الْأَشْيَبُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي الْوَلِيدِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُرَاقَةَ الْعَدَوِيِّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَظَلَّ رَأْسَ غَازٍ أَظَلَّهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَنْ جَهَّزَ غَازِيًا حَتَّى يَسْتَقِلَّ بِجَهَازِهِ كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ وَمَنْ بَنَى مَسْجِدًا يُذْكَرُ فِيهِ اسْمُ اللَّهِ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ
[Hasan Bin Musa Al Asy-yab] Has අපට පවසා ඇත [Ibnu Lahi'ah] [Uthman Bin Abdullah Bin Suraqah Al 'Adawi] වෙතින් [Umar Bin Al Khathb] ගෙන් අපට [අල් වලිද් බින් අබුල් වලිද්] පවසා ඇත. රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙක් රණශූරයෙකුගේ හිසට රැකවරණය සලසන්නේ නම්, අල්ලාහ් ඔහුට නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී නවාතැන් දෙනු ඇත, කවුරුන් රණශූරයෙකුට සපයා ගත හැකි වන පරිදි උපකරණ සූදානම් කරයිද, එවිට ඔහුට එය රණශූරයාගේ ත්යාගයක් හා සමාන වේ. තවද යමෙක් අල්ලාහ්ගේ නාමය සඳහන් පල්ලියක් ගොඩනඟන්නේද, ඔහුට නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් ස්වර්ගයේ නිවසක් ඉදිකරනු ඇත.
Imam Ahmad : 354
حَدَّثَنَا عَتَّابٌ يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ أَنْبَأَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَقَدْ بَلَغَ بِهِ أَبِي إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ فَاتَهُ شَيْءٌ مِنْ وِرْدِهِ أَوْ قَالَ مِنْ جُزْئِهِ مِنْ اللَّيْلِ فَقَرَأَهُ مَا بَيْنَ صَلَاةِ الْفَجْرِ إِلَى الظُّهْرِ فَكَأَنَّمَا قَرَأَهُ مِنْ لَيْلَتِهِ
['අට්ටාබ් එනම් ඉබ්නුල් මුබාරක්] අපට [අබ්දුල්ලා i.e. ඉබ්නුල් මුබාරක්] [Az Zuhri] වෙතින් [Az Zuhri] වෙතින් [As Sa'ib Bin Yazid] සහ [Ubaidullah Bin Abdullah Bin Utbah] [Ubaidullah Bin Abdullah Bin Utbah] [Abd'in Bin's වෙතින් අපට පවසා ඇත. ඛත්තබ්], -අබ්දුල්ලා මෙසේ පැවසීය; මගේ පියා එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට දන්වා ඇත - ඔහු මෙසේ කීවේය: 'යමෙකු තම විරිඩ් එකෙන් යමක් ඉතිරි කරන්නේ නම්,' හෝ ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එයින් සමහරක් රාත්රියේ සිට ඔහු එය උදේ සහ මධ්යහ්න යාඥාව අතර කියවන්නේ නම්, එය ඔහු එය රාත්රියේ කියෙව්වාක් මෙන් වනු ඇත'.
Imam Ahmad : 355
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي مَيْسَرَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَ تَحْرِيمُ الْخَمْرِ قَالَ اللَّهُمَّ بَيِّنْ لَنَا فِي الْخَمْرِ بَيَانًا شَافِيًا فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ الَّتِي فِي سُورَةِ الْبَقَرَةِ { يَسْأَلُونَكَ عَنْ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ } قَالَ فَدُعِيَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقُرِئَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ بَيِّنْ لَنَا فِي الْخَمْرِ بَيَانًا شَافِيًا فَنَزَلَتْ الْآيَةُ الَّتِي فِي سُورَةِ النِّسَاءِ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى } فَكَانَ مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَقَامَ الصَّلَاةَ نَادَى أَنْ لَا يَقْرَبَنَّ الصَّلَاةَ سَكْرَانُ فَدُعِيَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقُرِئَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ بَيِّنْ لَنَا فِي الْخَمْرِ بَيَانًا شَافِيًا فَنَزَلَتْ الْآيَةُ الَّتِي فِي الْمَائِدَةِ فَدُعِيَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقُرِئَتْ عَلَيْهِ فَلَمَّا بَلَغَ { فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ } قَالَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ انْتَهَيْنَا انْتَهَيْنَا
[Khalaf Bin Al Walid] අපට [Abu Ishaq] සිට [Abu Maisarah] වෙතින් [Umar Bin Al Khathb] සිට පවසා ඇත. ඛමර්ගේ තහනම පහළ වූ විට උමර් මෙසේ පැවසීය. 'අල්ලාහ් ඛම්ර් පිළිබඳ කාරණය සතුටුදායක පැහැදිලි කිරීමකින් අපට පහදා දෙනු මැනව' එවිට මෙම වැකිය පහළ විය, එය සූරා අල් බකරහ් හි අඩංගු වේ. '-ඔවුන් ඔබෙන් වයින් සහ සූදුව ගැන අසයි. පවසනු: 'ඔවුන් දෙකෙහිම විශාල පාපයක් ඇත-,' - QS Al Baqarah 219- පදය. අබු මයිසාරා පැවසීය; එබැවින් උමර් කැඳවා එය ඔහුට කියවා ඔහු මෙසේ කීවේය. 'අල්ලාහ්, ඛම්ර් පිළිබඳ කාරණය සෑහීමකට පත්වන පැහැදිලි කිරීමකින් අපට පැහැදිලි කරන්න,' එවිට අන්නිසා ලිපියේ වැකිය පහළ විය - විශ්වාස කරන්නන්, ඔබ බීමත්ව සිටින විට යාඥා නොකරන්න-, -QS අන්නිසා' 43 වන වාක්යය - සලාතය ඉටු වූ විට අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කැඳවුම්කරු; 'ඉතින් බේබද්දන් යාඥාවට නොඑන්න'. එබැවින් උමර් කැඳවා ඔහුට කියවන ලදී, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'අල්ලාහ් මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් සතුටුදායක පැහැදිලි කිරීමකින් අපට පැහැදිලි කරන්න'. එබැවින් සූරා අල් මායිදාහි වාක්යය පහළ විය, පසුව උමර් කැඳවා ඔහුට එය කියවන ලදී, පසුව ඔහු පදයට ළඟා වූ විට - එවිට - එම කාර්යය කිරීමෙන් නවත්වන්න - - QS Al Ma'idah පදය 91 - අබු මයිසාරා පැවසීය; එවිට උමර් මෙසේ පැවසීය. 'අපි නවතිමු, අපි නවතිමු'.
Imam Ahmad : 356
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ صُبَيِّ بْنِ مَعْبَدٍ أَنَّهُ كَانَ نَصْرَانِيًّا تَغْلِبِيًّا فَأَسْلَمَ فَسَأَلَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ فَقِيلَ لَهُ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَأَرَادَ أَنْ يُجَاهِدَ فَقِيلَ لَهُ أَحَجَجْتَ قَالَ لَا فَقِيلَ لَهُ حُجَّ وَاعْتَمِرْ ثُمَّ جَاهِدْ فَأَهَلَّ بِهِمَا جَمِيعًا فَوَافَقَ زَيْدَ بْنَ صُوحَانَ وَسَلْمَانَ بْنَ رَبِيعَةَ فَقَالَا هُوَ أَضَلُّ مِنْ نَاقَتِهِ أَوْ مَا هُوَ بِأَهْدَى مِنْ جَمَلِهِ فَانْطَلَقَ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَخْبَرَهُ بِقَوْلِهِمَا فَقَالَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ لِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
ඔහු කලින් ඔහු තග්ලිබ්හි ක්රිස්තියානියෙකු වූ බවත් පසුව ඔහු ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණු බවත් ['අෆ්ෆාන්] අපට [අල් හකාම්] වෙතින් [අබු වායිල්] වෙතින් [ශුබායි බින් මාබාද්] සිට අපට පවසා ඇත. 'වඩා වැදගත් වන්නේ කුමන පුරුද්දද?' එසේ පිළිතුරු දුන්නේ; 'අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ ජිහාඩ්'. එවිට ඔහු ජිහාද් සඳහා පිටත්ව යාමට සූදානම්ව සිටි අතර, එය ඔහුට මෙසේ කියන ලදී. 'ඔබ කවදා හෝ හජ් ඉටු කර තිබේද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ; 'තවමත් නැහැ,' එවිට ඔහුට එය කියන ලදී. 'පළමුව හජ් සහ උම්රා ඉටු කර පසුව ජිහාද් කරන්න'. පසුව ඔහු හජ් සහ උම්රා එකවර ඉටු කිරීමට අදහස් කළ අතර, පසුව Zaid Bin Shuhan සහ Salman Bin Rabi'ah හමුවිය, එබැවින් ඔවුන් දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ. 'ඔහු ඔහුගේ ඔටුවාට වඩා නොමඟ ගොස් ඇත,' හෝ; 'ඔහු ඔහුගේ ඔටුවෙකුට වඩා මඟ පෙන්වන්නේ නැත'. එබැවින් ඔහු උමර් වෙත ගොස් ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූ දේ පැවසුවේය, එබැවින් [උමර්] මෙසේ පැවසීය. "ඔබට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සුන්නාහ්ව සම්බන්ධයෙන් මග පෙන්වීමක් ලැබී ඇත - නැතහොත් - නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සුන්නාහ්ව සම්බන්ධයෙන් මග පෙන්වීමක් ලැබී ඇත.
Imam Ahmad : 357
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لِلْحَجَرِ إِنَّمَا أَنْتَ حَجَرٌ وَلَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ ثُمَّ قَبَّلَهُ
[හිෂාම්]ගෙන් [යහ්යා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත; [උමර්] හාජාර් -අස්වඩ්-ට පැවසූ බව [මගේ පියා] මට දන්වා ඇත; 'ඔබ ගලක් පමණයි, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ඔබව සිපගන්නවා මා දුටුවේ නැත්නම්, මම ඔබව සිප ගන්නේ නැත. එවිට ඔහු - උමර් - ඇයව සිපගත්තේය.
Imam Ahmad : 358
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَتَى الْحَجَرَ فَقَالَ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ لَا تَضُرُّ وَلَا تَنْفَعُ وَلَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ قَالَ ثُمَّ قَبَّلَهُ
[හිස්යාම්] වෙතින් [ඔහුගේ පියාගෙන්] අපට [වකි'] පවසා ඇත්තේ [උමර්] හජාර් වෙත ළඟා වූ බව - අස්වද්- එවිට මෙසේ පැවසීය. 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ කිසිදු හානියක් හෝ ප්රයෝජනයක් ගෙන දිය නොහැකි ගලක් පමණක් බව මම දනිමි, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ඔබව සිප ගනිමින් සිටිනු මා දුටුවේ නැත්නම්, මම ඔබව සිප නොගන්නෙමි.' ඔහු පවසන්නේ; 'ඉන්පසු උමර් ඇයව සිප ගත්තා -හජාර් අස්වාඩ්-'.
Imam Ahmad : 359
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَبَّلَهُ وَالْتَزَمَهُ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَ حَفِيًّا يَعْنِي الْحَجَرَ
[Suwaid Bin Ghafalah] වෙතින් [ඉබ්රාහිම් බින් අබ්දුල් අලාගෙන්] අපට [Waki'] [Sufyan] පවසා ඇත්තේ [උමර්] ඔහුව සිපගෙන අල්ලාගෙන සිටි බවයි - Hajar Aswad-, පසුව පැවසුවේ; 'මම දැක්කා අබුල් කාසිම් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් - ඔබව මෘදු ලෙස සිපගන්නවා'. එනම් Hajar -Aswad-'.
Imam Ahmad : 360
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ اللَّيْلُ مِنْ هَهُنَا وَذَهَبَ النَّهَارُ مِنْ هَهُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ
[Waki'] අපට [Hisyam Bin 'Urwah] [ඔහුගේ පියාගෙන්] ['Ashim Bin Umar] වෙතින් [ඔහුගේ පියාගෙන්] පවසා ඇත, ඔහු පැවසීය; රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'රාත්රිය මෙතැනින් පැමිණ, දවාල මෙතැනින් අතුරුදහන් වූ විට, උපවාස කරන්නන්ට උපවාසයෙන් මිදීමට කාලය පැමිණේ'.