Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Ahmad (الامام احمد) - 26363 Hadith

Hadith

Imam Ahmad : 341

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَرْجِسَ قَالَ رَأَيْتُ الْأُصَيْلِعَ يَعْنِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُقَبِّلُ الْحَجَرَ وَيَقُولُ أَمَا إِنِّي أَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَكِنْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ

Atugambiire [Muhammad Bin Ja’far] Atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [‘Ashim Al Ahwal] kuruga ahari [Abdullah Bin Sirjis] akagira ati; Nkareeba Al Ushaili’ ekirikumanyisa [Umar Bin Al Khaththab] arikunywegyera Hajar -Aswad- obwo arikugira ati; 'Buzima nkaba nimmanya ngu ori eibaare ryonka, kwonka nkareeba omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam arikukunywegyera'.

Hadith

Imam Ahmad : 342

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَمْرَةَ الضُّبَعِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ جُوَيْرِيَةَ بْنِ قُدَامَةَ قَالَ حَجَجْتُ فَأَتَيْتُ الْمَدِينَةَ الْعَامَ الَّذِي أُصِيبَ فِيهِ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا أَحْمَرَ نَقَرَنِي نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ شُعْبَةُ الشَّاكُّ فَكَانَ مِنْ أَمْرِهِ أَنَّهُ طُعِنَ فَأُذِنَ لِلنَّاسِ عَلَيْهِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ دَخَلَ عَلَيْهِ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ ثُمَّ أَهْلُ الشَّامِ ثُمَّ أُذِنَ لِأَهْلِ الْعِرَاقِ فَدَخَلْتُ فِيمَنْ دَخَلَ قَالَ فَكَانَ كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهِ قَوْمٌ أَثْنَوْا عَلَيْهِ وَبَكَوْا قَالَ فَلَمَّا دَخَلْنَا عَلَيْهِ قَالَ وَقَدْ عَصَبَ بَطْنَهُ بِعِمَامَةٍ سَوْدَاءَ وَالدَّمُ يَسِيلُ قَالَ فَقُلْنَا أَوْصِنَا قَالَ وَمَا سَأَلَهُ الْوَصِيَّةَ أَحَدٌ غَيْرُنَا فَقَالَ عَلَيْكُمْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّكُمْ لَنْ تَضِلُّوا مَا اتَّبَعْتُمُوهُ فَقُلْنَا أَوْصِنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِالْمُهَاجِرِينَ فَإِنَّ النَّاسَ سَيَكْثُرُونَ وَيَقِلُّونَ وَأُوصِيكُمْ بِالْأَنْصَارِ فَإِنَّهُمْ شَعْبُ الْإِسْلَامِ الَّذِي لَجِئَ إِلَيْهِ وَأُوصِيكُمْ بِالْأَعْرَابِ فَإِنَّهُمْ أَصْلُكُمْ وَمَادَّتُكُمْ وَأُوصِيكُمْ بِأَهْلِ ذِمَّتِكُمْ فَإِنَّهُمْ عَهْدُ نَبِيِّكُمْ وَرِزْقُ عِيَالِكُمْ قُومُوا عَنِّي قَالَ فَمَا زَادَنَا عَلَى هَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ سَأَلْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ فِي الْأَعْرَابِ وَأُوصِيكُمْ بِالْأَعْرَابِ فَإِنَّهُمْ إِخْوَانُكُمْ وَعَدُوُّ عَدُوِّكُمْ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ أَبَا جَمْرَةَ الضُّبَعِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ جُوَيْرِيَةَ بْنِ قُدَامَةَ قَالَ حَجَجْتُ فَأَتَيْتُ الْمَدِينَةَ الْعَامَ الَّذِي أُصِيبَ فِيهِ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَطَبَ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا أَحْمَرَ نَقَرَنِي نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ شُعْبَةُ الشَّاكُّ قَالَ فَمَا لَبِثَ إِلَّا جُمُعَةً حَتَّى طُعِنَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَأُوصِيكُمْ بِأَهْلِ ذِمَّتِكُمْ فَإِنَّهُمْ ذِمَّةُ نَبِيِّكُمْ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ سَأَلْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ فِي الْأَعْرَابِ وَأُوصِيكُمْ بِالْأَعْرَابِ فَإِنَّهُمْ إِخْوَانُكُمْ وَعَدُوُّ عَدُوِّكُمْ

Atugambiire [Muhammad Bin Ja’far] Atugambiire [Syu’bah] ati; Nkahurira [Abu Hamzah Adl Dluba’i] arikugamba ekitebyo kuruga ahari [Juwairiyah Bin Qudamah] akagira ati; ‘Nkakora Hajj, reero omu mwaka [Umar] yatungiremu akabi nkaija Madiina,’ Juwairiyah nikwo arikugira; Umar akabuurira kandi yagira ati; 'Omu mazima, nkaroota nk'enkoko erikutukura yancumita n'enkoko emwe nari ibiri' - Syu'bah akashusha nk'orikubanganisa - kandi kikashangwa ngu enshonga ekaba eri ngu akateerwa, reero yaikiriza abantu kumubugana, kandi abantu ababandize kumubugana bakaba bari banywani ba nabi sallallaahu 'alainihi gaa naria aba Media abantu ba Syalve nabo, aba, abantu ba Iraq kumubugana, kandi nkamubugana n’abantu abaamubugaine,’ akagumizamu n’ekitebyo kye; 'Buri omwe owaabaire aija kumureeba, bakaba bamusiima kandi barira'. Naagira ati; Ku twabugaine, akaba aine ekijwaro ky’erangi erikutukura ekizingire omu nda kwonka eshagama ekaba ekiriyo neesheesheka.’ juwairiyah akagira ati; obwo twagira ngu tuti; ‘Tuhe ekihandiiko ky’okuraganisa!’ kandi tihaine owaamushabire oburagwa kureka itwe, bwanyima akagira ati; ‘Mukwate ekitabo kya Allah - Qur’an -, ahabw’okuba timurikwija kuhaba kasita mwakikuratira’. Reero twagira ngu tuti; ‘Tuhe ekihandiiko ky’okuraganisa!’ Naagira ati; 'Ndyakuraganisa aba Muhajirin, ahabw'okuba abantu nibaija kweyongyera kandi babe bakye, kandi ndyakuraganisa aba Ansar, ahabw'okuba nibo kigombe ky'obusiraamu eki obusiraamu buraagarukyemu, kandi ndyakuraganisa Abaharabu, ahabw'okuba nibo ntandikwa kandi ekicweka kyawe, obwo ndyakuraganisa aba Ahluphe n'abaawe aba Pro. eby’okurya by’eka, mwimukye ahariinye!’ Juwairiyah akagira ati; 'Kandi tihaine eki yaayongyeireho ekindi kureka ebigambo by'endagaano'. Muhammad Bin Ja’far akagira ati; Shuba akagira ati; ‘Reero nkamubuuza bwanyima y’ekyo, mbwenu akagira aha Baharabu; ‘Nanye nkabakwatsa Abaharabu, ahabw’okuba ni barumuna baawe kandi n’abazigu baabo nabo n’abazigu baawe’. Atugambiire [Hajjaj] Atugambiire [Syu’bah] Nkahurira [Abu Hamzah Adl Dluba’i] arikugambira kuruga ahari [Juwairiyah Bin Qudamah] akagira ati; ‘Nkakora Hajj, reero omu mwaka ogu Umar yatungiremu akabi nkaija Madiina,’ akagumizamu; Umar akabuurira kandi yagira ati; 'Omu mazima, nkaroota enkoko erikutukura erikunteera n'enkoko emwe nari ibiri' -Syu'bah akaba nareebeka nk'orikubanganisa-, kandi n'orwakatano niho yaateerwa. Bwanyima akagamba aha hadiisi nk’oku eri ahaiguru, okwihaho [Umar] akagira ati; 'Ninkuha ahlu dzimmah waawe, buzima baine omusingo kuruga ahari Nabi waawe'. Shuba akagira ati; obwo nkamubuuza bwanyima y'ekyo, atyo yaagarukamu aha Baharabu; 'Kandi ninkuha obujurizi imwe Abaharabu, ni barumuna baanyu kandi abazigu baabo n'abazigu baanyu'.

Hadith

Imam Ahmad : 343

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ شَهِدَ عِنْدِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ فِيهِمْ عُمَرُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ صَلَاةٍ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ

Atugambiire [Muhammad Bin Ja’far] Atugambiire [Sa’id] na [Abdul Wahab] kuruga [Sa’id] kuruga [Qatadah] kuruga [Abul’Aliyah] kuruga [Ibn Abbas], ngu akagira ati; 'Nkaha obujurizi aharubaju rwangye rw'abashaija abaine omugisha, omuribo [Umar], kandi ninteekateeka ngu orikukirayo omugisha omuribo ni Umar, -nibahamya- ngu Omutumwa wa Allah (okusaasira kwa Allah n'emigisha ya Allah ebe ahariwe) akazibira okushaba bwanyima y'okushaba kwa Fajr kuhitsya obu eizooba ryarugayo kandi bwanyima y'okushaba kwa Asr kuhitsya obu eizooba ryarenga.'

Hadith

Imam Ahmad : 344

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ بِالْجَابِيَةِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لُبْسِ الْحَرِيرِ إِلَّا مَوْضِعَ أُصْبُعَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةٍ أَوْ أَرْبَعَةٍ وَأَشَارَ بِكَفِّهِ

Atugambiire [Muhammad Bin Ja’far] Atugambiire [Sa’id] kuruga [Qatadah] kuruga [Ash Sya’bi] kuruga [Suwaid Bin Ghafalah] ngu [Umar] akahabura abantu omuri Jabiyah reero yagira ati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akazibira okujwara ekijwaro kya siriki okwihaho obuhango bw'enkumu ibiri nari enkumu ishatu nari enkumu ina zonka, kandi akyoreka arikureeba aha kiganja kye.'

Hadith

Imam Ahmad : 345

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ

Atugambiire [Muhammad Bin Ja’far] Atugambiire [Sa’id] kuruga [Qatadah] kuruga [Sa’id Bin Al Musayyib] kuruga [Ibn Umar] kuruga [Umar] ngu nabi saw. ‘Omuntu ofiire naija kubonabonesibwa omu kituuro kye ahabwa niyahah ye -okurira- ahariwe’.

Hadith

Imam Ahmad : 346

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ ذَاتَ يَوْمٍ عِنْدَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى قَالَ يَزِيدُ لَا نَرَى عَلَيْهِ أَثَرَ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ مَا الْإِسْلَامُ فَقَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ يَزِيدُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ بِهَا مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبِنَاءِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ قَالَ فَلَبِثَ مَلِيًّا قَالَ يَزِيدُ ثَلَاثًا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَلَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَقَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَبِثْتُ ثَلَاثًا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُمَرُ

Atugambiire [Muhammad Bin Ja’far] Atugambiire [Kahmas] kuruga ahari [Ibn Buraidah]. Kandi atugambiire [Yazid Bin Harun] Atugambiire [Kahmas] kuruga ahari [Ibnu Buraidah] kuruga ahari [Yahya Bin Ya’mar] owahuriire [Ibnu Umar] arikugira ati; Ku yaaherize kungambira [Umar Bin Khaththab], akagira ati; 'Eizooba rimwe obu twabaire turi haihi na nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, ahonaaho omushaija akareebeka omu maisho gaitu, emyenda ye ekaba eri erikwera munonga kandi eishokye rye rikaba riri eririkwiragura munonga,' - [Yazid] akagira; - 'Titukareeba bubonero bwona obw'okugyenda kandi tihaine n'omwe omuriitwe owaabaire naamumanya. Bwanyima akashutama omu maisho ga nabi sallallaahu 'alaihi wasallam yateeka amaguru ge aha mavi ge, kandi yateeka ebiganja bye aha bibero bye, reero yagira ati; 'Iwe Muhammad, gamba eki Obusiraamu buri!' Akagarukamu ati: ‘Obusiraamu n’okuhamya ngu tihaine ruhanga - oshemerire kuramibwa - okwihaho Allah kandi ngu Muhammad n’omutumwa wa Allah, reero okore okushaba, oshashure zakat, osiibe omu kwezi kwa Ramadlan kandi okore Hajj waaba noobaasa’. We -omushaija- akagira ati; 'Ohikire'. We -Umar- akagira ati; 'Nahabwekyo tukatangaara ahabwe, akabuuza kwonka bwanyima yakihamya'. Umar akagira ati; bwanyima akagira ati; 'Ngambira Okwikiriza n'enki?' Akagarukamu ati: ‘Okwikiriza n’okwikiriza Allah, Malaika ze, Ebitabo bye, Entumwa ze, Ekiro ky’Ahamuheru n’omu nshonga nungi n’embi’. Naagira ati; ‘Ohikire’, akagira ati; 'Reero ongambire Ihsan n'enki?' Yazid akagira ati; Akagarukamu ati: ‘Nimuramya Allah nk’orikumureeba kandi ku muraabe mutarikubaasa kumureeba, buzima naaba naakureeba’. Naagira ati; ‘Reero ongambire aha nshonga y’okucwekyerera!’ Akagarukamu ati: ‘Omuntu orikubuuzibwa tarikumanya bingi kukira orikubuuzibwa’, akagira ati; ‘Reero ongambire aha bumanyiso!’ Akagarukamu ati: ‘Omuhuuku omukazi ku arikuzaara mukama we, ku orikureeba abantu bataine bigyere - bataine nshaho nari enkaito - kandi bataine bijwaro n’abariisa b’embuzi barikurwanira kwombeka ebyombeko - barikwehimbisa omu kitiinisa kingi -’. Umar akagira ati; 'Bwanyima omushaija yaarugaho'. Umar akagira ati; 'Tihariho obwire buraingwa'. Yazid akagira ati; ‘Bwanyima y’ebiro bishatu’ Rasulullah akambuuza ati: ‘Iwe Umar, noomanya orikubuuza n’oha?’ Umar akagarukamu ati; Nkagira nti; ‘Allah n’omutumwa we nibo barikumanya gye’. Akagira ati: ‘Ogwo ni Gaburieli, akaija ahariiwe kukushomesa aha Deen -ediini yaawe’.

Hadith

Imam Ahmad : 347

حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَ وَحَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ إِنَّ ابْنَ الزُّبَيْرِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَنْهَى عَنْ الْمُتْعَةِ وَإِنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ يَأْمُرُ بِهَا قَالَ فَقَالَ لِي عَلَى يَدِي جَرَى الْحَدِيثُ تَمَتَّعْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَفَّانُ وَمَعَ أَبِي بَكْرٍ فَلَمَّا وَلِيَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ الْقُرْآنَ هُوَ الْقُرْآنُ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الرَّسُولُ وَإِنَّهُمَا كَانَتَا مُتْعَتَانِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَاهُمَا مُتْعَةُ الْحَجِّ وَالْأُخْرَى مُتْعَةُ النِّسَاءِ

Ku yaaherize kutugambira [Bahz] akagira ati; kandi Ku baaherize kutugambira [‘Affan] bombi bakagira ngu; Aine akakwate naitwe [Hammam] Aine akakwate naitwe [Qatadah] kuruga ahari [Abu Nadlrah] akagira ati; Nkagambira [Jabiri Bin Abdullah] nti; ngu Ibn Az Zubair akazibira obushwere bwa muth’ah obwo Ibn Abbas arikukiragiira, we -Abu Nadlrah- akagira ati; obwo Jabir Bin Abdullah yangira nk’oku okugaaniira kwangye kwabaire nikugyenda; 'Obwire obumwe tukaba twine obushwere bwa Mut'ah na nabi saw. ‘Affan akagira ati; ‘Kandi na Abu Bakr’. Reero [Umar] ku yaateirweho kuba Khalifa, akabuurira omu maisho g’abantu, arikugira ati; ‘Buzimazima Qur’an ni Qur’an, kandi buzima Rasulullah niwe Rasulul, kandi buzima Mut’ah ibiri zikabaho omu bwire bwa Rasulullah shallalhu ‘alaihi wasallam, emwe ekaba eri Mut’ah ya Hajj -haji Tamattu’- eya kabiri ekaba eri eya Mut’ah -haji Tamattu’.

Hadith

Imam Ahmad : 348

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ أَنْبَأَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هُبَيْرَةَ عَنْ أَبِي تَمِيمٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّكُمْ تَوَكَّلْتُمْ عَلَى اللَّهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرَزَقَكُمْ كَمَا يَرْزُقُ الطَّيْرَ تَغْدُو خِمَاصًا وَتَرُوحُ بِطَانًا

Atugambiire [Hajjaj] atugambiire [Ibn Lahi’ah] kuruga ahari [Abdullah Bin Hubairah] kuruga ahari [Abu Tamim] ngu akahurira [Umar Bin Al Khaththab] arikugira ati; Nkahurira nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Waata obwesigye bwawe ahari Allah nk’oku orikubaasa, buzima noija kuheebwa eby’okurya, nk’oku ekinyonyi kiheebwa eby’okurya, kiguruka omu kasheeshe kiri busha kigaruka kiijwire’.

Hadith

Imam Ahmad : 349

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي بُكَيْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ السَّاعِدِيِّ الْمَالِكِيِّ أَنَّهُ قَالَ اسْتَعْمَلَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الصَّدَقَةِ فَلَمَّا فَرَغْتُ مِنْهَا وَأَدَّيْتُهَا إِلَيْهِ أَمَرَ لِي بِعِمَالَةٍ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّمَا عَمِلْتُ لِلَّهِ وَأَجْرِي عَلَى اللَّهِ قَالَ خُذْ مَا أُعْطِيتَ فَإِنِّي قَدْ عَمِلْتُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَمَّلَنِي فَقُلْتُ مِثْلَ قَوْلِكَ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُعْطِيتَ شَيْئًا مِنْ غَيْرِ أَنْ تَسْأَلَ فَكُلْ وَتَصَدَّقْ

Atugambiire [Hajjaj] Atugambiire [Laits] Angambira [Bukair Bin Abdullah] kuruga ahari [Busr Bin Sa’id] kuruga ahari [Ibn As Sa’idi] Al Maliki ngu akagira ati; [Umar Bin Al Khaththab] akanha omurimo gw’okushorooza Zakat, bwanyima y’okugiheza nkamuha Zakat, bwanyima Umar yaaragiira kutwara empeera, mbwenu nkamugira nti; 'Ninkorera Allah wenka kandi ekihembo kyangye nikiruga ahari Allah wenka'. Umar akagarukamu ati; 'Twara eki orikuheebwa, ahabw'okuba nkakireeba omu bwire bwa Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam, akanha obujunaanizibwa -okushorooza zakat- reero nkagira nk'oku waagamba, reero Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam yangira ati: 'Ku oraabe oine eki orikuheebwa otakishabire, reero alms okihe'.

Hadith

Imam Ahmad : 350

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي بُكَيْرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ هَشَشْتُ يَوْمًا فَقَبَّلْتُ وَأَنَا صَائِمٌ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ صَنَعْتُ الْيَوْمَ أَمْرًا عَظِيمًا قَبَّلْتُ وَأَنَا صَائِمٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ لَوْ تَمَضْمَضْتَ بِمَاءٍ وَأَنْتَ صَائِمٌ فَقُلْتُ لَا بَأْسَ بِذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفِيمَ

Atugambiire [Hajjaj] Atugambiire [Laits] Angambira [Bukair] kuruga ahari [Abdul Malik Bin Sa’id Al Ansari] kuruga ahari [Jabir Bin Abdullah] kuruga ahari [Umar Bin Al Khaththab] ngu akagira ati; 'Eizooba rimwe ekyetengo kyangye - okwetenga kwangye - kikatandika, reero nanywegyera - omukazi wangye - n'obu ndaabe naabaire ninsiiba, mbwenu nkaija aha Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nagira nti; 'Erizooba nkozire -enshobi- mpango, nkanywegyera -omukazi- wangye n'obu ndaabe naabaire ninsiiba'. Rasulullah akagarukamu ati: Nogira ngu waaba noosiimura akanwa kaawe n’amaizi n’obu oraabe noosiiba? Nkagarukamu nti; 'Ekyo tikiine nshonga -tikirikuhenda ekisiibo-'. Reero Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Mbwenu shi oburemeezi buri nkahi?'

Hadith

Imam Ahmad : 351

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَنْبَأَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هُبَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا تَمِيمٍ الْجَيْشَانِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَوَكَّلُونَ عَلَى اللَّهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرَزَقَكُمْ كَمَا يَرْزُقُ الطَّيْرَ أَلَا تَرَوْنَ أَنَّهَا تَغْدُو خِمَاصًا وَتَرُوحُ بِطَانًا

Atugambiire [Yahya Bin Ishaq] atugambiire [Ibn Lahi’ah] Atugambiire [Abdullah Bin Hubairah] ati; Nkahurira [Abu Tamim Al Jaisyani] arikugira ati; Nkahurira [Umar Bin Al Khaththab] arikugira ati; Nkahurira Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Ku oraabe otaire obwesigye bwawe ahari Allah nk’oku orikubaasa, buzima noija kuheebwa eby’okurya, nk’oku ekinyonyi kirikuheebwa eby’okurya, torikureeba ngu nikiguruka omu kasheeshe kiri busha kigaruka kiijwire’.

Hadith

Imam Ahmad : 352

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنِ ابْنِ يَعْمَرَ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّا نُسَافِرُ فِي الْآفَاقِ فَنَلْقَى قَوْمًا يَقُولُونَ لَا قَدَرَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فَأَخْبِرُوهُمْ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَأَنَّهُمْ مِنْهُ بُرَآءُ ثَلَاثًا ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ فَذَكَرَ مِنْ هَيْئَتِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ادْنُهْ فَدَنَا فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا حَتَّى كَادَ رُكْبَتَاهُ تَمَسَّانِ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَا الْإِيمَانُ أَوْ عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنُ بِالْقَدَرِ قَالَ سُفْيَانُ أُرَاهُ قَالَ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ فَمَا الْإِسْلَامُ قَالَ إِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَحَجُّ الْبَيْتِ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ وَغُسْلٌ مِنْ الْجَنَابَةِ كُلُّ ذَلِكَ قَالَ صَدَقْتَ صَدَقْتَ قَالَ الْقَوْمُ مَا رَأَيْنَا رَجُلًا أَشَدَّ تَوْقِيرًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ هَذَا كَأَنَّهُ يُعَلِّمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ أَوْ تَعْبُدَهُ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ كُلُّ ذَلِكَ نَقُولُ مَا رَأَيْنَا رَجُلًا أَشَدَّ تَوْقِيرًا لِرَسُولِ اللَّهِ مِنْ هَذَا فَيَقُولُ صَدَقْتَ صَدَقْتَ قَالَ أَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ بِهَا مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَقَالَ صَدَقْتَ قَالَ ذَلِكَ مِرَارًا مَا رَأَيْنَا رَجُلًا أَشَدَّ تَوْقِيرًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ هَذَا ثُمَّ وَلَّى قَالَ سُفْيَانُ فَبَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْتَمِسُوهُ فَلَمْ يَجِدُوهُ قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ مَا أَتَانِي فِي صُورَةٍ إِلَّا عَرَفْتُهُ غَيْرَ هَذِهِ الصُّورَةِ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنِ ابْنِ يَعْمَرَ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ أَوْ سَأَلَهُ رَجُلٌ إِنَّا نَسِيرُ فِي هَذِهِ الْأَرْضِ فَنَلْقَى قَوْمًا يَقُولُونَ لَا قَدَرَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَهُمْ مِنْهُ بُرَآءُ قَالَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُنَا قَالَ بَيْنَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَدْنُو فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا رَتْوَةً ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَدْنُو فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا رَتْوَةً ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَدْنُو فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَا رَتْوَةً حَتَّى كَادَتْ أَنْ تَمَسَّ رُكْبَتَاهُ رُكْبَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

Atugambiire [Abu Nu’aim] Atugambiire [Sufyan] kuruga [‘Alqamah Bin Martsad] kuruga [Sulaimani Bin Buraidah] kuruga [Ibn Ya’mar] akagira ati; Nkagambira [Ibn Umar] nti; 'Tukatambura ensi yoona, bwanyima twabugana abantu abaabaire nibagira ngu tihaine nshonga'. Ibnu Umar akagira ati; ‘Ku orikubabugana, obagambire ngu Abdullah Bin Umar naabasigaho, kandi nabo nibamusigaho,’ emirundi eshatu. Bwanyima akagamba hadiisi; Ku twabaire turi haihi na Rasulullah, ahonaaho omushaija akaija - Ibn Umar akagamba aha mitwarize ye - Rasulullah bwanyima yagira ati: 'Ija haihi!' obwo omushaija akahika haihi, obwo Omutumwa wa Allah akagaruka yagira ati: Ija haihi! N’ahabw’ekyo omushaija ogwo akahika haihi, okuhitsya obu amaju ge gaabaire gari haihi kukwatagana. Bwanyima akagira ati; 'Iwe Mutumwa wa Allah, gamba Okwikiriza niki?' Nari shi, ‘Ngambira aha by’Okwikiriza?’ Akagarukamu ati: ‘Noikiriza Allah, Malaika ze, Ebitabo bye, Entumwa ze, Ekiro ky’Ahamuheru kandi noikiriza Enkomerero’. Sufyan akagira ati; Nkateekateeka ngu akagira ati: ‘Ebirungi n’ebibi’. Omushaija yaabuuza ati; 'Obusiraamu n'enki?' Akagarukamu ati: ‘Okushaba, okuha zakat, okukora Hajj, okusiiba omu kwezi kwa Ramadlan n’okwoga kuruga Junub’, eby’okugarukamu bye byona bikagambwaho; 'Ohikire, ohikire'. Abanywani bakagira bati; 'Titukareebaga omuntu orikuhimbisa Rasulullah okukira ogu mushaija, nikireebeka ngu namanya Rasulullah'. Bwanyima akagira ati; 'Iwe Mutumwa wa Allah, ngambira ahari Ihsan!' Akagarukamu ati: ‘Noramya Allah nari omuramya nk’oku orikumureeba, ku oraabe otarikubaasa kumureeba buzima naakureeba’. Twena nitukigamba; titukareebaga omuntu owaahimbiise Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam okukira omushaija ogu, reero akagira ati; 'Ohikire, ohikire'. Naagira ati; ‘Ngambira aha Kushuuruurwa!’ Akagarukamu ati: ‘Tihariho orikubuuzibwa orikumanya kukira orikubuuzibwa’. Naagira ati; obwo omushaija ogwo yaagira ati; 'Ohikire'. Buriijo akaba agamba atyo, kandi titukareebaga omuntu orikuhimbisa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam okukira omushaija ogu, reero omushaija ogwo akagyenda. -Sufyani akagira ati; - 'Bwanyima amakuru gakanhikaho ngu omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Mumuronde!' Kwonka tibaamushangire, yagira ati: ‘Ogu mushaija ni Jibril, akaija ahariiwe kukushomesa aha diini yaawe, tarashangireho ekintu kyona nk’ekyo kureka ngu nkaba nimumanya ondiijo kureka omurundi ogu’. Atugambiire [Abu Ahmad] Atugambiire [Sufyani] kuruga ahari [‘Alqamah Bin Martsad] kuruga ahari [Sulaimani Bin Buraidah] kuruga ahari [Ibn Ya’mar] akagira ati; Nkabuuza [Ibnu Umar] nari we -Ibnu Umar- akabuzibwa omushaija; ‘Buzima, rimwe tukaba tuzengyerera omu nsi egi twabugana abantu abaabaire nibagira ngu tihaine nshonga,’ obwo Ibn Umar akagarukamu; ‘Ku oraabe noobabugana, obagambire ngu Ibn Umar akabataanisa, nabo bakataanisa ahari Ibn Umar’, akakigamba emirundi eshatu, bwanyima yaatugambira ati; Ku twabaire turi haihi na nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, ahonaaho omushaija akaija yagira ati 'Ei Mutumwa wa Allah, nimbaasa kwirira haihi?' Akagarukamu ati: ‘Ija haihi!’ Reero yakwata eitembezo rimwe, reero yagira ati; 'Iwe Mutumwa wa Allah, nimbaasa kwija haihi?' Akagarukamu ati: ‘Ija haihi!’ Reero yakwata eitembezo ry'okuhika haihi, yaagaruka yagira ati; 'Iwe Mutumwa wa Allah, nimbaasa kwija haihi?' Akagarukamu ati: ‘Ija haihi!’ Reero yakwata eitembezo ry’okuhika haihi n’okugira ngu amavi ge gakaba gari haihi kuhika aha mavi ga nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, reero yagira ati; 'Iwe Mutumwa wa Allah, okwikiriza n'enki?' Reero Ibn Umar akagamba aha hadiisi eri aharuguru omu muringo gw’amakuru.

Hadith

Imam Ahmad : 353

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى الْأَشْيَبُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي الْوَلِيدِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُرَاقَةَ الْعَدَوِيِّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَظَلَّ رَأْسَ غَازٍ أَظَلَّهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَنْ جَهَّزَ غَازِيًا حَتَّى يَسْتَقِلَّ بِجَهَازِهِ كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ وَمَنْ بَنَى مَسْجِدًا يُذْكَرُ فِيهِ اسْمُ اللَّهِ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ

Atugambiire [Hasan Bin Musa Al Asy-yab] Atugambiire [Ibnu Lahi’ah] Atugambiire [Al Walid Bin Abul Walid] kuruga ahari [Usman Bin Abdullah Bin Suraqah Al ‘Adawi] kuruga ahari [Umar Bin Al Khaththab] akagira ati; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Orikukingira omutwe gw’omurwaani, Allah naija kumuhungira aha kiro ky’okuzooka, orikutebeekanisa eby’okukoresa by’omurwani kugira ngu abone kutunga eby’okurya, obwo ahariwe nikiba kiri nk’ekihembo ky’omurwaani. Kandi orikwombeka omuzigiti ogurimu eiziina rya Allah, buzima Allah naija kumwombekyera enju omu Iguru’.

Hadith

Imam Ahmad : 354

حَدَّثَنَا عَتَّابٌ يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ أَنْبَأَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَقَدْ بَلَغَ بِهِ أَبِي إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ فَاتَهُ شَيْءٌ مِنْ وِرْدِهِ أَوْ قَالَ مِنْ جُزْئِهِ مِنْ اللَّيْلِ فَقَرَأَهُ مَا بَيْنَ صَلَاةِ الْفَجْرِ إِلَى الظُّهْرِ فَكَأَنَّمَا قَرَأَهُ مِنْ لَيْلَتِهِ

Atugambiire [Attab nikwo kugira ngu Ibn Ziyad] Atugambiire [Abdullah nikwo kugira ngu Ibnul Mubarak] atugambiire [Yunus] kuruga ahari [Az Zuhri] kuruga ahari [As Sa`ib Bin Yazid] na [Ubaidullah Bin Abdullah Bin Utmarhman] kuruga ahari [Abdullah Bin Utmar] kuruga ahari [Abdullah Bin Utmar] Khatabu], -Abdullah akagira ati; Taata akakihitsya ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam - ngu akagira ati: ‘Omuntu weena orikusigaho ekintu kuruga omu wirid ye,’ nari akagira ati: ‘Kuruga omu bimwe aharibyo nyekiro reero akabishoma ahagati y’okushaba kw’omushekye n’omu kasheeshe, nikiija kuba nk’orikukishoma nyekiro’.

Hadith

Imam Ahmad : 355

حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي مَيْسَرَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَ تَحْرِيمُ الْخَمْرِ قَالَ اللَّهُمَّ بَيِّنْ لَنَا فِي الْخَمْرِ بَيَانًا شَافِيًا فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ الَّتِي فِي سُورَةِ الْبَقَرَةِ { يَسْأَلُونَكَ عَنْ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ } قَالَ فَدُعِيَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقُرِئَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ بَيِّنْ لَنَا فِي الْخَمْرِ بَيَانًا شَافِيًا فَنَزَلَتْ الْآيَةُ الَّتِي فِي سُورَةِ النِّسَاءِ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى } فَكَانَ مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَقَامَ الصَّلَاةَ نَادَى أَنْ لَا يَقْرَبَنَّ الصَّلَاةَ سَكْرَانُ فَدُعِيَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقُرِئَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ بَيِّنْ لَنَا فِي الْخَمْرِ بَيَانًا شَافِيًا فَنَزَلَتْ الْآيَةُ الَّتِي فِي الْمَائِدَةِ فَدُعِيَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقُرِئَتْ عَلَيْهِ فَلَمَّا بَلَغَ { فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ } قَالَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ انْتَهَيْنَا انْتَهَيْنَا

Atugambiire [Khalaf Bin Al Walid] Atugambiire [Israel] kuruga ahari [Abu Ishaq] kuruga ahari [Abu Maisarah] kuruga ahari [Umar Bin Al Khaththab] akagira ati; okuzibira khamer ku kwaizire ahansi, Umar akagira ati; ‘Ai Allah otushobororere enshonga ya khamr n’okushoboorora okurikumara,’ obwo orunyiriri oru rwashuuma, oruri omu Surah Al Baqarah; ' -Nibakubuuza aha bya viinyo n'okuzaana zzaara. Gamba oti: ‘Omu byombi harimu ekibi kihango-,’ -QS Al Baqarah orunyiriri 219-. Abu Maisarah akagira ati; Mbwenu Umar akeetwa kyamushomerwa ati; ‘Ai Allah, tushobororere enshonga ya khamr n’okushoboorora okurikumara,’ obwo orunyiriri oruri omu baruha An Nisa rukashuuma -Eimwe abaikiriza, mutashaba muri omusinzi-, -QS An Nisa’ orunyiriri 43- omwetsire omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi washoupheted, obu okushaba kwaba nikukorwa; 'Kugira ngu abasinzi bataija omu kushaba'. Nahabwekyo Umar akeetwa yamushomerwa, bwanyima yagira ati; ‘Ai Allah otushobororere omu nshonga egi n’okushoborora okurikumara’. Mbwenu orunyiriri oruri omu Suura Al Ma’idah rukashuuma, bwanyima Umar akeetwa yaamushomera, bwanyima ku yaahikire aha runyiriri - Reero arekye - kukora omurimo ogwo - - QS Al Ma’idah orunyiriri 91 - Abu Maisarah akagira ati; obwo Umar akagira ati; 'Nitwemerera, nitwemerera'.

Hadith

Imam Ahmad : 356

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ صُبَيِّ بْنِ مَعْبَدٍ أَنَّهُ كَانَ نَصْرَانِيًّا تَغْلِبِيًّا فَأَسْلَمَ فَسَأَلَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ فَقِيلَ لَهُ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَأَرَادَ أَنْ يُجَاهِدَ فَقِيلَ لَهُ أَحَجَجْتَ قَالَ لَا فَقِيلَ لَهُ حُجَّ وَاعْتَمِرْ ثُمَّ جَاهِدْ فَأَهَلَّ بِهِمَا جَمِيعًا فَوَافَقَ زَيْدَ بْنَ صُوحَانَ وَسَلْمَانَ بْنَ رَبِيعَةَ فَقَالَا هُوَ أَضَلُّ مِنْ نَاقَتِهِ أَوْ مَا هُوَ بِأَهْدَى مِنْ جَمَلِهِ فَانْطَلَقَ إِلَى عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَخْبَرَهُ بِقَوْلِهِمَا فَقَالَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ لِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Atugambiire [‘Affan] Atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Al Hakam] kuruga ahari [Abu Wa`il] kuruga ahari [Shubay Bin Ma’bad] ngu enyima akaba ari Omukristaayo kuruga Taghlib, bwanyima akahinduka omu Busiraamu, bwanyima yaabuuza; ‘Ni muze ki ogurikukirayo obukuru?’ N’ahabw’ekyo bakagarukamu ati; ‘Jihad omu muhanda gwa Allah’. Reero akaba ari haihi kurugayo kuza omu jihadi, kandi bakamugira ngu; ‘Okakoraho Hajj?’ Akagarukamu ati; ‘Tihariho,’ obwo bakamugira; 'Banza okore Hajj na Umrah reero okore jihad'. Reero akateekateeka kukora Hajj na Umrah omurundi gumwe, bwanyima akabugana Zaid Bin Shuhan na Salman Bin Rabi’ah, n’ahabw’ekyo bombi bakagira ngu; ‘Ahabire okukira engamira ye,’ nari; ‘Tarikwebemberwa nk’engamira ye’. Atyo yaaza ahari Umar yamugambira ebi bombi bagambire, atyo [Umar] yagira ati; 'Otungire obuhabuzi aha bikwatiraine na Sunnah ya Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam -nari- otungire obuhabuzi aha bikwatiraine na Sunnah ya Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam'.

Hadith

Imam Ahmad : 357

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لِلْحَجَرِ إِنَّمَا أَنْتَ حَجَرٌ وَلَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ ثُمَّ قَبَّلَهُ

Atugambiire [Yahya Bin Sa’id] kuruga ahari [Hisham] akagira ati; amanyiise [taata] ngu [Umar] akagambira Hajar -aswad-; 'Ori eibaare ryonka, kandi kuri ntareebire omutumwa wa Allah (saww) arikukunywegyera, nkaba ntarikwija kukunywegyera'. Bwanyima -Umar- yaamunywegyera'.

Hadith

Imam Ahmad : 358

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَتَى الْحَجَرَ فَقَالَ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ لَا تَضُرُّ وَلَا تَنْفَعُ وَلَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ قَالَ ثُمَّ قَبَّلَهُ

Kitugambirwe [Waki’] kuruga ahari [Hsyam] kuruga ahari [ishe] ngu [Umar] akahika ahari Hajar -Aswad- reero yagira ati; 'Buzima, nimmanya ngu ori eibaare ryonka eritarikubaasa kureeta akabi nari omugasho, kuri ntarareebire Omutumwa wa Allah (okusaasira kwa Allah n'emigisha ye) naakunywegyera, nkaba ntarikwija kukunywegyera.' Naagira ati; 'Bwanyima Umar yaamunywegyera -Hajar Aswad-'.

Hadith

Imam Ahmad : 359

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ أَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَبَّلَهُ وَالْتَزَمَهُ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَ حَفِيًّا يَعْنِي الْحَجَرَ

Atugambiire [Waki’] Atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [Ibrahimu Bin Abdul A’la] kuruga ahari [Suwaid Bin Ghafalah] ngu [Umar] akamunywegyera kandi yamukwata -Hajar Aswad-, reero yagira ati; 'Nkareeba Abul Qasim nakunywegyera mpora mpora'. Nikwo kugira ngu Hajari -Aswad-’.

Hadith

Imam Ahmad : 360

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ اللَّيْلُ مِنْ هَهُنَا وَذَهَبَ النَّهَارُ مِنْ هَهُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ

Atugambiire [Waki’] Atugambiire [Hsyam Bin ‘Urwah] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [‘Ashim Bin Umar] kuruga ahari [ishe], akagira ati; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Ekiro kyaruga hanu kandi omushana gwabura kuruga hanu, obwo nibwo buraabe obwire bw’okusiiba abo abarikusiiba’.